Przedmiotem wynalazku jest sposób filtracji soków glukozowych i syropów skrobiowych oraz filtr swiecowy do filtracji soków glukozowych i syropów skrobiowych, stanowiacych produkty hydrolizy skrobi.Znane i powszechnie stosowane sposoby filtracji soków glukozowych lub syropów skrobio¬ wych polegaja na prowadzeniu przeplywu zawiesiny w kierunku normalnym do powierzchni filtracyjnej, na której odklada sie warstwa osadu w postaci placka filtracyjnego, który usuwa sie z przegrody filtracyjnej po zakonczeniu kazdego cyklu filtracyjnego. Czynnosc ta zwiazana jest z demontazem filtra i przerwa filtracji. Filtracje otrzymywanych w procesie hydrolizy skrobi tzw. soków rzadkich i gestych prowadzi sie na oddzielnych urzadzeniach dla kazdego typu soków („TechnologiaPrzetwórstwa Ziemniaczanego" pod reakcja prof. dr F. Nowotnego, s. 402 — 411, WNT Warszawa, 1972 r).Z polskiego opisu patentowego nr 94 528 znany jest nowy sposób filtracji dynamicznej, polegajacy na przetlaczaniu zawiesiny z duza predkoscia stycznie do powierzchni filtracyjnych, przy utrzymywaniu jej w stalym ruchu za pomoca obrotowych mieszadel. Wskutek czego na przegrodach filtracyjnych nie odklada sie osad, lub osadza sie tylko czesciowo i dlatego nie powstaja opory przy przeplywie cieczy lub znacznie sa zmniejszone, co powoduje zwiekszenie wydajnosci filtracji zjednostki powierzchni. Jednakze sposób ten nie znalazl praktycznego zastoso¬ wania w procesie filtracji soków glukozowych i syropów skrobiowych. Do filtracji tych soków stosowano prasy filtracyjne, filtry swiecowe a zwlaszcza filtry ceramiczne. Oczyszczanie przegród filtracyjnych nastepuje przez przepompowanie soku przez elementy filtracyjne w odwrotna strone do kierunku filtracji. Jednakze ten sposób oczyszczania jest niezadawalajacy, a konstrukcje stosowanych filtrów nie pozwalaja na obserwacje czystosci soków po poszczególnych elementach filtracyjnych. Uszkodzenie jednego z elementów filtracyjnych eliminuje filtr z pracy i zmusza do jego demontazu. Filtracje soków glukozowych lub syropów skrobiowych prowadzi sie naogól na * prasach filtracyjnych, filtrach swiecowych a zwlaszcza ceramicznych „Technologia Przetwórstwa Ziemniaczanego" pod redakcja prof. dr F. Nowotnego, s. 402— 411, WNT, Warszawa 1972 r.2 130068 Z polskich opisów patentowych nr 50 256 i 87 647 znane sa filtry swiecowe skladajace sie z korpusu, swiec filtracyjnych zamontowanych w dnach sitowych, zbiorczej komory filtratu i wibra¬ tora. Stosowanie tych filtrów umozliwia wprawdzie osiaganie zadawalajacych rezultatów pod wzgledem czystosci filtratu jednakze przy ich uzyciu nastepuje szybkie zanieczyszczenie przegród filtracyjnych i koniecznosc czestej ich regeneracji. Oczyszczanie przegród filtracyjnych filtrów swiecowych w kierunku z zewnatrz do wnetrza swiecy, nastepuje przez przepompowanie soku przez elementy filtracyjne w odwrotna strone do kierunku filtracji. Jednakze te metody oczyszcza¬ nia elementów filtracyjnych przy filtracji soków glukozowych i syropów skrobiowych nie dawaly zadawalajacych rezultatów, gdyz mala ilosc soku pluczacego podawana do filtra powodowala tylko czesciowe odpadanie osadu osadzonego na elementach filtracyjnych, a nastepne ilosci soku do wody pluczacej przechodzily juz swobodnie przez miejsca, z których osad zostal usuniety.Eksploatacyjnie korzystniejsze sa filtry wibracyjne posiadajace urzadzenia wibracyjne wstrzasajace swiece. Jednakze urzadzenia wibracyjne komplikuja konstrukcje filtrów i podwyzszaja jego koszty eksploatacji. Powyzsze sposoby oczyszczania swiec filtracyjnych zawodza przy filtracji ukierunko¬ wanej od wnetrza swiecy na zewnatrz, poniewaz narastajaca warstwa osadu zmniejsza przekrój przplywowy swiecy. We filtrze swiecowym o kierunku filtracji od wnetrza swiecy na zewnatrz (polski opis patentowy nr 85 345), korpus posiada dwie komory dolotowe umieszczone symetry¬ cznie po obu jego stronach, wlaczane na przemian i wyposazone w krócce dolotowe i spustowe.Komory te sa polaczone przeplywowo swiecami filtracyjnymi, wewnatrz których znajduja sie tloczki przesuwane róznica cisnien od komory czynnej i wygarniajace osad, odlozony na wewnetr¬ znych scianach swiec, do drugiej komory.Sposób filtracji soków glukozowych i syropów skrobiowych wedlug wynalazku polega na tym, ze przez te sama warstwe filtracyjna osadzona na elementach filtracyjnych poddaje sie filtracji w kierunku przez zewnetrzna strone elementów filtracyjnych najpierw soki geste a nastepnie rzadkie po czym wewnetrzna strone elementów filtracyjnych usuwa sie wytracony osad przez cofniecie czesci przefiltrowanego soku zgromadzonego pod koniec filtracji w zbiorniku nad przegroda filtracyjna, którego pojemnosc jest wieksza od pojemnosci elementów filtracyjnych, przy równo¬ czesnym poddaniu wibracji elementów filtracyjnych i soku. Nastepnie prowadzi sie dalszy cykl filtracji soków gestych i rzadkich. Usuniety z filtra osad dodaje sie do surowych soków rzadkich, które poddaje sie pierwszej filtracji na filtrach innego typu, korzystnie na prózniowym filtrze obrotowym odnawiajacym w sposób ciagly powierzchnie filtracyjna poprzez usuwanie z obiegu zuzytego i odwodnionego wegla aktywnego za pomoca noza scinajacego. Zeskrobany wegiel aktywny, jako zuzyty, wylacza sie z obiegu technologicznego. Filtracje prowadzi sie przy stalym cisnieniu, ustalonym w zaleznosci od lepkosci i temperatury soku, utrzymywanym przez zawraca¬ nie nadmiaru soku podawanego na filtr do zbiornika soku przed pompa. Pojedyncze elementy filtracyjne wylacza sie z pracy indywidualnie poprzez zamkniecie do nich doplywu filtrowanej cieczy w toku pracy urzadzenia. Kontrole czystosci filtrowanych soków prowadzi sie w sposób ciagly.Wedlug wynalazku filtr swiecowy do filtracji soków glukozowych i syropów skrobiowych posiada pomocnicza przegrode sitowa umieszczona w niewielkiej odleglosci od dna, a nad górna plyta sitowa zbiornik o pojemnosci wiekszej od pojemnosci elementów filtracyjnych z odplywem przefiltrowanego soku i wziernikiem. Do górnej czesci elementów filtracyjnych przymocowane sa rurki z nagwintowanym koncem, na który nakrecone sa zaslepki. Dolne wyprowadzenie przefiltro¬ wanego soku ze zbiornika znajduje sie ponizej poziomu wylotu soku z rur elementów filtracyjnych.Filtracja soków glukozowych i syropów skrobiowych na filtrze swiecowym wedlug wynalazku umozlowia osiaganie duzej czystosci filtratu przy prowadzonej biezacej kontroli soków z kazdego elementu filtracyjnego z mozliwoscia biezacego wylaczenia uszkodzonego elementu filtracyjnego bez koniecznosci wylaczenia filtra z ruchu i wyjmowania przegrody sitowej z elementami filtracyj¬ nymi. Stosowanie sposobu na urzadzeniu wedlug wynalazku umozliwia ponadto osianiecie calko¬ witego oczyszczania elementów filtracyjnych na calej powierzchni za pomoca oczyszczania go sokiem o tej samej gestosci w sposób szybki i skuteczny oraz nie wymaga podsuszania i przepluki¬ wania osadu i pomocniczej warstwy filtracyjnej, osadzonych na elementach filtracyjnych. Umozli¬ wienie oczyszczenia elementów filtracyjnych sokiem bez potrzeby wysladzania osadów po filtracji130068 3 soków gestych i rzadkich zmniejsza ilosc wyslodów, co odciaza stacje wyparne, zmniejsza zuzycie opalu i tym samym umozliwia zwiekszenie wielkosci produkcji stacji wyparnych. Filtr wedlug wynalazku cechuje równiez niezawodnosc polaczen elementów filtracyjnych z przgroda sitowa oraz duza wytrzymalosc na obustronne cisnienie elementów filtracyjnych o malej srednicy.Sposób filtracji i filtr swiecowy wedlug wynalazku znajduje zastosowanie w procesie produkcji hydroliza¬ tów a zwlaszcza glukozy i syropów skrobiowych w przemysle ziemniaczanym jak równiez i innych galeziach przemyslu spozywczego.Przedmiot wynalazku przedstawiono w przykladzie wykonania na rysunku, na którym przed¬ stawiono przekrój podluzny filtra swiecowego. Jak uwidoczniono na rysunku filtr swiecowy 1 wyposazony w elementy filtracyjne 2 w niewielkiej odleglosci od dna posiada przegrode sitowa 3, przez która wprowadza sie filtrowane soki. Nad górna plyta sitowa 4 znajduje sie zbiornik 5 o pojemnosci wiekszej od pojemnosci elementów filtracyjnych. W dolnej czesci zbiornika 5 znajduje sie zasuwa 6 przefiltrowanego soku. Filtr 1 wyposazony jest ponadto w zasuwe spustowa 7 i wibrator 8.- Do górnej czesci elementów filtracyjnych 2 przymocowane sa nagwintowane rurki mocujace 9. Dolne wyprowadzenie 10 z zaworem zwrotnym przefiltrowanego soku znajduje sie ponizej poziomu wylotu soku z rur elementów filtracyjnych, na które w przypadku uszkodzenia naklada sie zaslepki 11. Zbiornik filtratu 5 wyposazony jest we wziernik kontrolny 12. W górnej czesci filtra 1, pod przegroda sitowa 4 znajduje sie dodtkowy króciec z zasuwa 13, a w dolnej zasuwa 14 soku naplywajacego do filtra. Zbiornik filtratu 5 w górnej swej czesci posiada przelew przefiltro¬ wanego soku.Sposób filtracji soków glukozowych, w przykladzie wykonania, na filtrze wedlug wynalazku jest nastepujacy. Na filtr swiecowy 1 o powierzchni filtracyjnej 20 m2 poprzez przegrode sitowa 3 wprowadza sie w czasie 2h pod cisnieniem 200 kPa 5m3 filtrowanych soków gestych o 70% s.s. i temperaturze 70°C zmieszanych ze 150 kg wegla aktywnego. Bezposrednio po przefiltrowaniu soków gestych, przez osadzona warstwe wegla aktywnego filtruje sie w czasie 1,5 h przy cisnieniu 100 kPa 10m3 soków rzadkich o 38% s.s. przy temperaturze 90°C. Przed koncem ich filtracji, zbiornik 5 napelnia sie przefiltrowanym sokiem przez zamkniecie zaworu 6 odcinajacego doplyw przefiltrowanego soku z dolnej czesci zbiornika 5. Po napelnieniu zbiornika 5 przefiltrowanym sokiem w ilosci 0,3 m3, zatrzymaniu doplywu filtracyjnego soku, otwarcia zasuwy spustowej 7 i wlaczeniu wibratora 8 powoduje sie równoczesne odpadanie osadu na calej powierzchni elementów filtracyjnych pod wplywem ciezaru zgromadzonego w zbiorniku 5przefiltrowanego soku, dzialaja¬ cego na cala powierzchnie elementów filtracyjnych oraz wibracji tego soku i elementów filtracyjnych.Po oczyszczeniu elementów filtracyjnych, filtr jest gotowy do filtrowania nastepnej partii soków gestych. Splukany osad przepompowuje sie do surowych soków rzadkich, poddawanych pierwszej filtracji na prózniowym filtrze obrotowym odnawiajacym w sposób ciagly powierzchnie filtracyjna poprzez usuwanie zuzytego, odwodnionego wegla aktywnego za pomoca noza scinaja¬ cego. Zeskrobany wegiel aktywny, jako zuzyty,wylacza sie z obiegu technologicznego. Filtracje soków glukozowych gestych i rzadkich prowadzi sie przy stalym cisnieniu, ustalonym w zaleznosci od zawartosci suchej substancji (% s.s.) i temperatury soku, utrzymywanym przez zawracanie poprzez zawór zwrotny zainstalowany za dolnym wyprowadzeniem 10 nadmiaru soku podawa¬ nego na filtr do zbiornika soku przed pompa.Obserwacje pracy poszczególnych elementów filtracyjnych prowadzi sie przez szklane wzier¬ niki 12 zbiornika 5. Identyfikacje uszkodzonego elementu filtracyjnego umozliwia usytuowanie rurek 9, do których przymocowany jest element filtracyjny 2. Rurki 9 wystaja ponad przegrode sitowa 4 na taka odleglosc, ze dolne wyprowadzenie 10 przefiltrowanego soku ze zbiornika znajduje sie ponizej poziomu wylotu soku z rur elementów filtracyjnych. W przypadku uszkodze¬ nia elementu filtracyjnego 2 wylot jego zaglusza sie przez nakrecanie zaslepki 11 na nagwintowany odcinek rury wychodzacy z dna sitowego bez zatrzymywania filtracji i klopotliwego wyjmowania przegrody sitowej 4 z elementami filtracyjnymi 2. W tym celu odkreca sie wziernik kontrolny 12 i zaglusza uszkodzony element filtracyjny.4 130068 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób filtracji soków glukozowych i syropów skrobiowych polegajacy na przetlaczaniu przez przegrody filtracyjne i usuwaniu odkladajacych sie osadów, znamienny tym, ze przez ta sama warstwe filtracyjna osadzona na elementach filtracyjnych poddaje sie filtracji w kierunku przez zewnetrzna strone elementów filtracyjnych najpierw soki geste a nastepnie rzadkie, po czym przez wewnatrzna strone elementów filtracyjnych usuwa sie wytracony osad przez cofniecie czesci przefiltrowanego soku zgromadzonego pod koniec filtracji w zbiorniku nad przegroda filtracyjna, którego pojemnosc jest wieksza od pojemnosci elementów filtracyjnych, przy równoczesnym poddaniu wibracji elementów filtracyjnych i soku, a nastepnie prowadzi sie dalszy cykl filtracji soków gestych i rzadkich, a usuniety z filtra osad dodaje sie do surowych soków rzadkich, które poddaje sie pierwszej filtracji na filtrach innego typu, korzystnie na prózniowym filtrze obrotowym odnawiajacym w sposób ciagly powierzchnie filtracyjna poprzez usuwanie z obiegu zuzytego i odwodnionego wegla aktywnego za pomoca noza scinajacego. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze filtracje prowadzi sie przy stalym cisnieniu, ustalonym w zaleznosci od lepkosci i temperatury soku, utrzymywanym przez zawracanie nad¬ miaru soku podawanego na filtr do zbiornika soku przed pompa. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pojedyncze elementy filtracyjne wylacza sie z pracy indywidualnie poprzez zamkniecie do nich doplywu filtrowanej cieczy w toku pracy urzadzenia. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kontrole czystosci filtrowanych soków prowa¬ dzi sie w sposób ciagly. 5. Filtr swiecowy do filtracji soków glukozowych i syropów skrobiowych skladajacy sie z zamknietego korpusu, dna sitowego, elementów filtracyjnych i wibratora, znamienny tym, ze posiada pomocnicza przegrode sitowa (3) umieszczona w niewielkiej odleglosci od dna, a nad glówna plyta sitowa (4) zbiornik (5) o pojemnosci wiekszej od pojemnosci elementów filtracyjnych z odplywem (10) przefiltrowanego soku i wziernikiem (12). 6. Filtrswiecowy wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze do górnej czesci elementów filtracyjnych (2) przymocowane sa rurki (9) z nagwintowanym koncem, na który nakrecane sa zaslepki (11). 7. Filtrswiecowy wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze dolne wyprowadzenie (10) przefiltrowa¬ nego soku ze zbiornika (5) znajduje sie ponizej poziomu wylotu soku z rur elementów filtracyjnych (2).130 068 F3 N PL