PL129795B1 - Fungicide - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek grzybobój¬ czy do zwalczania grzybów pasozytniczych na rosli¬ nach uprawnych, a w szczególnosci maczniaków prawdziwych i grzybów rdzawnikowych.Grzyby te bardzo czesto wystepuja równoczesnie na tych samych uprawach (zboza, rosliny sadow¬ nicze, warzywa i ozdobne) doprowadzajac do za¬ mierania roslin i powaznych strat gospodarczych.Grzyby z rzedu maczniaków prawdziwych (Ery- sipnales) zwalcza sie przy pomocy róznych fungicy¬ dów jak siarka elementarna, dinokap, a ostatnio równiez pochodne benzimidazoli (benomyl, karben- dazym) i morfoliny (tridemorf, trimorfamid). Sub¬ stancje te sa jednak malo skuteczne lub calkowi¬ cie nieskuteczne w zwalczaniu grzybów rdzawniko¬ wych, ponadto wiekszosc z nich musi byc stosowa¬ na w mozliwie niskich dawkach z obawy uszkodze¬ nia roslin, co nie zawsze zapewnia pelna skutecz¬ nosc maczniaków prawdziwych. Grzyby z rzedu rdzawnikowych (Uredinales) zwalczano przy pomo¬ cy fungicydów z grupy etylenobisdwutiokarbaminia¬ nów, a zwlaszcza manebu i mankozebu, co jednak nie zapewnilo pelnej skutecznosci. Ostatnio stosuje sie do tego celu oksykarboksyne, która jednak sto¬ sowana w wyzszych dawkach moze spowodowac uszkodzenia roslin. W/w srodki stosowane do zwal¬ czania grzybów rdzawnikowych nie sa skuteczne w zwalczaniu maczniaków prawdziwych.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze srodek grzybo- 10 15 25 30 bójczy zawierajacy jako substancje czynna miesza*- nine 4,4-dwutlenku 2,3-dwuwodoro-6-metylo-5-fe- nylokarbamylo-l,4-oksatiiny (oksykarboksyny) z N- -(l-formamido-2,2,2-trójchloroetylo)morfolina (trimorfamidem) wykazuje wyzszy efekt fungitok- syczny niz kazda z tych substancji grzybobójczych zastosowana oddzielnie. Zawartosc oksykarboksyny w mieszaninie jest nie niniejsza jak 10% wagowych.Przedmiotem wynalazku jest srodek zawierajacy mieszanine substancji biologicznie czynnych opisa¬ na wyzej oraz znane dodatki niezbedne do sporza¬ dzania form uzytkowych, takich jak proszki zawie¬ sinowe, stezone zawiesiny wodne, tabletki, proszki do opylania, koncentraty do emulgowania, granu¬ laty i inne.Jako zwilzacze w produkcji srodka wedlug wy¬ nalazku stosuje sie substancje niejonowe takie jak produkty addycji tlenku etylenu do alifatycznych alkoholi, amin tluszczowych kwasów karboksylo- wych albo alkilofenoli, a takze srodki anionoczyn- ne takie jak produkt kondensacji: N-metylotaury- ny i kwasu oleinowego, albo pochodne alkiloarylo- sulfomowe. Jako dyspergatory stosuje sie srodki anionoczynne takie jak sól sodowa kwasu dodecy- lobenzenosulfonowego, produkt kondensacji N-me- tylotauryny z kwasem oleinowym albo pochodne kwasów ligninosulfonowych. Jako nosnik do prosz¬ ków zawiesinowych i proszków do opylania stosuje sie takie substancje mineralne i organiczne jak krzemionka kopalna lub syntetyczna, talk, kaolin. 129 795129795 3 4 maczka filitowa, weglan wapniowy, pyly dymnico¬ we, albo maczka drzewna.Srodek wedlug wynalazku moze zawierac rów¬ niez srodki pomocnicze takie jak stabilizatory sub¬ stancji biologicznie czynnych, srodki zwiekszajace przyczepnosc albo barwniki. Nowy srodek wyka¬ zuje w odpowiednich stezeniach bardzo dobra sku¬ tecznosc w zwalczaniu wyzej wymienionych chorób grzybowych. W tablicy 1 zestawiono efektywnosc dzialania srodka wg wynalazku na grzybie z rzedu rdzawnikowych Puccinia glumorum (Schmidt) Eri- kss et. Henn zbadanego wedlug metody opisanej nizej. Na szkielka przedmiotowe naklada sie kraz¬ ki agaru z wymieszana substancja aktywna bada¬ nego zwiazku. Na krazki te nanosi sie zarodniki rdzy lub maczniaka prawdziwego. Szkielka te umieszcza sie w szalkach Petriego, uprzednio wy¬ lozonych zwilzona bibula. Po 24 godzinach inkuba¬ cji testu, pod mikroskopem oceniono kielkowanie zarodników wg. 4^stopniowej skali. Otrzymane wy¬ niki koncowe przedstawia sie w srednim % zarod¬ ników martwych z 6 powtórzen lub w stezeniu cal¬ kowicie hamujacym kielkowanie zarodników. Ste¬ zenia badanego zwiazku wyrazono w ppm substan¬ cji czynnej.Srodek wedlug wynalazku dziala na tego grzyba znacznie bardziej efektywnie niz substancje wcho¬ dzace w jego sklad zastosowane oddzielnie. Wysoka efektywnosc stwierdzono w mieszaninach sporza¬ dzonych w stosunku: oksykarboksyna : trimorfamid jak 1:9, a takze w mieszanianach w stosunku od¬ wrotnym. Najlepsze efekty uzyskano przy sporza¬ dzeniu srodka wg wynalazku w stosunku oksykar¬ boksyna do trimorfamidu jak 7:3.W tablicy 2 zestawiono efektywnosc dzialania 10 15 20 30 35 srodka wg wynalazku badanego na zarodnikach ma¬ czniaka prawdziwego zbóz i rdzy zóltej zbóz wg metody opisanej wyzej. Z zamieszczonych w tej ta¬ blicy danych wynika, ze na maczniaka zbóz srodek wedlug wynalazku dziala w stezeniach zblizonych do samego trimorfamidu przy braku dzialania na tego grzyba oksykarboksyny, natomiast na rdze zól¬ ta zbóz srodek wg wynalazku dziala znacznie sku¬ teczniej niz zastosowane oddzielnie substancje czyn¬ ne. Biorac pod uwage, ze srodek wg wynalazku za¬ wiera w kazdej proporcji mniej trimorfamidu niz wynosi skuteczna dawka trimorfamidu (250 ppm) równiez i w tym przypadku otrzymano nieoczeki¬ wany wzmozony efekt dzialania. Podane nizej przy¬ klady ilustruja blizej sposób przygotowania nowych preparatów.Przyklad I. 50 g 4,4-dwutlenku 2,3-dwuwodo- ro-6-metylo-5-fenylokarbamylo-l,4-oksatiiny w przeliczeniu na substancje 100%, 4,50 g N-(l-for- mamido-2,2,2-trójchloroetylo)-morfoliny w przeli¬ czeniu na substancje 100%, 50 g soli wapniowej kwasów ligninosulfonowych (klutanu), 20 g oksy- etylowanego nonylofenolu zawierajacego 8 grup eto- ksylowych (Rokafenolu N-8), 200 g krzemionki syn¬ tetycznej i do 1000 g ziemi krzemionkowej, miesza sie w mieszalniku fluidyzacyjnym w ciagu 10 mi- , nut, a nastepnie miele sie w mlynie sztyftowym o liczbie obrotów tarczy 8i000/min. Zmielony pre¬ parat ujednoradnia sie w mieszalniku fluidyzacyj¬ nym w ciagu 3 minut. Jako produkt otrzymuje sie 50% proszek zawiesinowy.Przyklad II. 450 g 4,4-dwutlenku 2,,3-dwuwo- doro-6-metylo-5-fenylokarbamylo-l,4-oksatiiny w przeliczeniu na substancje 100%, 50 g N-(l-for- mamido-2,2,2-trójchloroetylo)-morfoliny w przeli- Tabela 1 EFEKTYWNOSC DZIALANIA SRODKA WG WYNALAZKU BADANEGO NA PUCCINIA GLUMARUM (Shmidt) Erikss et Henn.Substancja czynna oksykarboksyna^ trimorfaimid oksykarboksyna +trimorfamid 1:1 oksykarboksyna +trimorfamid 1:9 oksykarboksyna +trimorfamid 9:1 oksykarboksyna +trimorfamid i 3:7 oksykarboksyna +trimorfamid 7:3 Zarodniki martwe w % kontro¬ la bez. prepa¬ ratu 0 0 • <0l 0 0 0 stezenie substancji czynnej w ppm 1000 liOO 90,3 100 100 100 100 100 500 100 70,7 K)0 100 100 100 100 r 250 198,3 orr/7 100 100 100 100 100 125 96,7 31,0 ioq 1(0Q 07,0 100 100 62,5 93,3 0 100 90,3 (95,3 99,0 noo aii,2 73,3 0 97,3i 7A,3 %7 92,0 100 15,6 59,7 0 84,7 311,0 90,3 91,0 100 7,a 3)1,0 0 aa,7 31,0 1 09.0 7Q,6 1005 129 795 6 Tabela 2 EFEKTYWNOSC DZIALANIA SRODKA WG WYNALAZKU BADANEGO NA ZARODNIKACH MACZNIAKA PRAWDZIWEGO ZBÓZ (Erysiphe graminis) i RDZY ZÓLTEJ (Puccinia glumarum) Schmidt Erikss et Henn.Substancja czynna oksykarboksyna trimorfamid oksykarboksyna+ +trimorfamid 1:1 oksykarboksyna+ +trimorfamid 1:9 oksykarboksyna+ +trimorfamid 9:1 oksykarboksyna+ +trimorfamid 3:7 oksykarboksyna+ ¦ftrimorfamid v 7:3 Stezenie calkowicie ha¬ mujace kielkowanie zarodników w ppm substancji czynnych Erysiphe gramiLnis 10OO 250 250 250 250 250 " Puccinia glumarum 500 1000 62 125 <250 125 8 czeniu na substancje 100%, 50 g klutanu, 20 g pro¬ duktu kondensacji N-metylotauryny z kwasem ele- inowym (Sapogenu T) i do 1000 g ziemi krzemion¬ kowej miesza sie w mieszalniku fluidyzacyjnym * w ciagu 10 minuf, a nastepnie miele sie w mlynie sztyftowym o liczbie obrotów tarczy 8000/min. Zmie¬ lony preparat ujednoradnia sie w mieszalniku flu¬ idyzacyjnym w ciagu 3 minut. Jako produkt otrzy¬ muje sie 50% proszek zawiesinowy. io Przyklad III. 250 g 4,4-dwutlenku 2,3-dwu- wodoro-6-metylo-5-fenylokarbamylo-l,4-oksatiiny w przeliczeniu na substancje 100%, 250 g N- mamido-2,2,2-trójchloroetylo)-morfoliny w przeli¬ czeniu na substancje 100%, 50 g klutanu, 30 g Ro- 15 kafenolu N-8, 100 g krzemionki syntetycznej i do 1000 g ziemi krzemionkowej miesza sie w mieszal¬ niku fluidyzacyjnym w ciagu 10 minut, po czym miele sie w mlynie sztyftowym o liczbie obrotów tarczy 8000/mim. Zmielony preparat ujednoradnia 20 sie w mieszalniku fluidyzacyjnym w ciagu 3 minut.Jako produkt otrzymuje sie 50% proszek zawiesi¬ nowy.Zastrzezenie patentowe 15 Srodek grzybobójczy zawierajacy substancje czynna oraz staly lub ciekly nosnik, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera mieszanine 4,4- -dwutlenku 2,3-dwuwodoro-6-metylo-5-fenylokar- 30 bamylo-l,4-oksatiiny (oksykarboksyny) z Nn(l-for- mamido-2,2,2-trójchloroetylo)-morfolina (trimor- famidem), przy czym ilosc oksykarboksyny w mie¬ szaninie jest nie mniejsza niz 10% wagowych. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe 15 Srodek grzybobójczy zawierajacy substancje czynna oraz staly lub ciekly nosnik, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera mieszanine 4,4- -dwutlenku 2,3-dwuwodoro-6-metylo-5-fenylokar- 30 bamylo-l,4-oksatiiny (oksykarboksyny) z Nn(l-for- mamido-2,2,2-trójchloroetylo)-morfolina (trimor- famidem), przy czym ilosc oksykarboksyny w mie¬ szaninie jest nie mniejsza niz 10% wagowych. PL