Feli 2C]oo Przedmiotem wynalazku jest nawrotne stawidlo do silników parowych, np. ma¬ szyn paroiwych na parowozach, z przesuw- nemi wzdluz oisi i stopniowo wzrastajaoemi w swej wysokosci kciukami, stanowiacemi kciukowy walek rozrzadczy. Wedlug wy¬ nalazku krazek, który ima byc przesuwany zapomioca kciuków pod katem prostym do swej osi obrotu, umieszczony jest prze¬ suwnie na wrzecionie zaworu pod katem prostym w stosunku do osi tegoz wrzecio¬ na. Krazek wrzeciona, znajdujac sie stale pod naciskiem. sprezyny, zostaje w celu przesuniecia go na wyzszy kciuk przez tenze wyzszy kciuk równiez osiowo prze¬ suniety i utrzymywany w tern poloze¬ niu, dopóki ten ostatni nie oswobodzi zboku krazka, dzieki czemu krazek pod dzialaniem nacisku sprezyny moze raptow¬ nie przesunac .sie w kierunku swej osi na te czesc powierzchni wyzszego kciuka, któ¬ ra wówczas lezy na tej sameij wysokosci, jak odnosna czesc powierzchni krzywizny nizsizego kciuka.Dla umozliwienia przesuwu walka kciu¬ kowego bez przeszkód podczas postoju sil¬ nika przewidziane jest posrednie urzadze¬ nie napedne, oddzialywujace na wrzeciona (zaworowe i uruchamiane przez cylinder odciazajacy.Znane jest stosowanie pomiedzy po- szczególnemi kciukami przejsciowej po¬ chylej plaszczyzny wejsciowej dla kraz¬ ka. O ile obrac krótkie plaszczyzny wejsciowe, to staja sie one tak ,strome, iz przesuw walka kciukowego mozliwy jest jedynie przy uzyciu bardzo duzej sily; przy dluzszych i wskutek tego mniej stromychplaszczyznach wejsciowych powstaje nie¬ dopuszczalna dlugoce, uzytkowa walka kciukowego.Znane jest przy stawidlach zawrotnych z nieprizesuwnym walkiem kciukowym u- sikuteazmianie przesuwu krazka na sasiedni kciuk, w celu zmiany kierunku biegu ma¬ szyny, przez ustawianie osi krazka pochy¬ lo do osi walka kciukowego, przyczem krazek moze sie przesuwac, wzdluz swej osi. Ruch przesuwu krazka ma te wa¬ de, ie nie odbywa sie przymusowo i w zu¬ pelnosci zalezny jest od warunków tarcia.Poza tern takie wykonanie moze byc zuzyt¬ kowane tylko dla dwóch kciuków.Znane jest równiez umieszczenie kraz¬ ków poza polem dzialania kciuków, w ce¬ lu umozliwienia przesuwu walka kciulko- wegp bez przeszkód podczas postoju silni¬ ka.Na rysunku przedstawiony i jest przy¬ klad wykonania przedmiotu wynalazku.Fig. 1 przedstawia schematycznie wa¬ lek kciukowy w widoku zboku z pochyla plaszczyzna wejsciowa (dotychczasowe wyikananie); fig. 2 — schematycznie walek kciukowy w widoku zboku z kciukami bez pllaszdzyzmi wejsciowych; fig. 3 — przy¬ klad wykonania wynalazku w rzucie po¬ ziomym i wreszcie fig. 4 — widok rozrza¬ du w kierunku plaszczyzny, prostopadlej do plaszczyzny rysunku f}g. 3.W dJotychczasowem wykonaniu (fig. 1) kciuki / — 4 lacza sie ppmiedzy soba pla¬ szczyznami wejseiowemi 5 — 7, wzdluz których podczas pnzestfwu walka kciuko¬ wego krazek sterujacy 8 moze byc przesu¬ niety np. z kciuka 2 zapomioca plaszclzyzny wejsciowej 6 na kciuk 3.W wykonaniu wedluig fig. 2 niema pla¬ szczyzn wejsciowych, krazek 8 naprzyklad, nie moze bezposrednio przejsc z kciuka 2 na kcitdk 3, lecz zato walek kciukowy jest o dlujgosc 3 x 10 mm krótszy, niz walek, przedstawiany na fig. 1, W odmianie wykonania wynalazku (fig. 3 i 4) krazek 3 jest osadzony przesuwnie na walku 13, którego czopy umieszczone sa na widelkach pod katem prostym do osi wrzeciona zaworowego 11. Po jednej stro^ nie krazka 8 przewidziana jest pomiedzy jednym koncem widelek a krazkiem spre¬ zyna 14. Azeby podczas ruchu maszyny krazek 8 przesunac z kciuka 1 na kciuk 2, nalezy walek kciukowy (fig. 3) przesunac w kierunku strzalki o szerokosc jednego kciuka. O ile krazek 8 znajduje sie przy¬ padkowo za wystepem kciukowym 2 (fig. 4), to przy pmzesuwamiu walka kciukowego zoistaje on równiez zabrany w kierunku przesuwu i slizga sie Wzdluz osi (swego walka 13, nacisikaijac na sprezyne 14, która wywiera nacisk na krazek w kierunku od¬ wrotnym do kierunku przesuwu. Przez ob¬ rót walka kciukowego zmienia sie wza¬ jemne polozenie wystepu kciukowego 2 w stosutaku do krazka 8. W chwili, gdy kra¬ zek 8 znajduj je sie na podstawie walka kciukowego (tor kolowy), krazek zostaje przez nacisk sprezyny 14 odsuniety bezpo¬ srednio na kciuk 2. W ten sam sposób moz¬ na podczas ruchu przeniesc krazek 8 z kciuka 2 na dalsze wyzsze kciuki 3, 4.ZWotne wlaczanie krazka z najwyzszego kciuka na najnizszy nie spirawia zadnych trudnosci. Uklad wedlug fig. 3 i 4 pozwala wiec zapiomoca przesuwu walka kciukowe¬ go na ptopdiiowa zmiane wielkosci napel¬ niania cylindrów i jednoczesnie na zmiane kierunku biegu silnika. Przestawienie wal¬ ka kciukowego odbywa sie bez uzycia wiek¬ szej sily.Uklad wedlug fig. 4 umozliwia przesta¬ wienie walka kciukowego /podczas postoju silnika. Walek kciukowy 15, do którego przylegaja krazki 8 wrzecion 11 wzglednie zaw!orów /2, nie moze byc przesuniety w kierunku podluznym, dopóki krazki 8 przy¬ legaja do wystepóW kciukowych 2.Dzieki cylindrom odciazajacym /6, do których zostaje doprowadzony przewoda¬ mi 17 srodek napedny pod cisnieniem, — 2 —sprezymy 21 ziostaja scisniete zapomoca dzwigni 18, których konce widelkowe 19 naciskaja na talerze 20 wrzecion zaworo- wych 11, teni samem zas krazki 8 zostaja tak daleko odsuniete od walka kciukowe¬ go, ze leza poza obrebemi dzialania wyste¬ pów kciukowych. Przy takiem polozeniu u- mozliwiony jest przesuw walka kciukowe¬ go bez przeszkód takze podczas postoju silnika. PL