Wynalazek dotyczy stosowanych w go¬ spodarstwie domowem zaworów wodocia¬ gowych, które ze wzgledów estetycznych sa wykonywane z ukrytem i zabezpieczo- nem od przesuniecia osiowego wrzecionem zaworowem, i ma na celu uproszczenie i potanienie wyrobu takich zaworów, przy- czem powierzchnie zewnetrzne tych zawo¬ rów ze wzgledu na koniecznosc utrzymy¬ wania ich w czystosci wykonywa sie tak, aby nie posiadaly ostrych katów.Czesci zaworu, które przy skladaniu i rozkladaniu zaworu nalezy uijtmowac klu- dzem, sa tumieszicizione wedlug wynalazku wewnatrz zaworu, wskutek czego ysa niewi¬ doczne.Dotychczas znane zawory z niewzno- szacem sie wrzecionem, skladaja sie z wla¬ sciwego kadluba A zaworu i z kapturka G (fig. 1), zawierajacego w górnej swej cze¬ sci prowadnice wrzeciona, pakunek dlaw- nicy oraz dlawik, podczas gdy dolny ko¬ niec kapturka jest wykonany jako prowad¬ nica narzadu zamykajacego, czyli grzybka (zaworowego, zabezpieczonego od obraca¬ nia sie. Kapturek G zaworu dolnym koncem jest wsruibowany w kadlub zaworowy A, w tym celu wiec musi byc wyposazony w wystajaca wypuklosc, która jest zaopatrzo¬ na w 6 lub 8 plaszczyzn bocznych, na któ¬ re naklada sie klucz do srub. Kapturek G zaworu stanowi wlasciwie zlozona oslone zaworowa; jego wyrób, wskutek dosc skomplikowanej budowy wewnetrznej oraz dzieki zastosowaniu pozadanego ze wzgle¬ dów estetycznych ksztaltu kaiptuirka wraz z plaszczyznami do nakladania klucza, jest dosc trudny, podczas gdy kadlub zaworu ai raczka / posiadaja tylko jedno nagwinto¬ wanie prtfylaodne. foqe wady znanych za- wbiftw polegaja na tcjtn,' ze miedzy kadlu¬ bem zaJworu, jejgo kapifoulkieisi i nasada raczki sa znacznie wystajace katy, które z trudnoscia mozna utrzymywac w stanie czystym i blyszczacym, nastepnie przy o- twieraniu zaworu w celu odnowienia pa¬ kunku, chociaz nawet robi sie to w wiek¬ szych odstepach czasu, wygladzone i po- niklowane powierzchnie nasady zostaja za¬ wsze porysowane kluczem, nakladanym na nie.Wymienione wady usuwa sie, zgodnie z wynalazkiem, osiagajac jednoczesnie tan¬ szy wyrób przez toi ze zamiast zwyklego kapturka górnej czesci zaworu do prowa¬ dzenia i uszczelnienia wrzeciona zaworo¬ wego sluzy dlawnica, calkowicie albo az do kolnierza ukryta w kadlubie zaworu i na¬ sadzie. Przytem w nasadzie raczki zawo¬ ru znajduje sie wykrój, w którym miesci sie czesc dlawicy, wystajaca z kadluba zawo¬ rowego do góry i dostosowana do naklada¬ nia na nia klucza tak, iz ta czesc dlawnicy jest ukryta i dostepna dopiero po odjeciu raczki zaworu.Fig. 1 rysunku przedstawia znany za¬ wór z ukrytem i niepodnoszacem sie wrze- cionenL Fig. 2 przedstawia jeden z przy¬ kladów wykonania wynalazku niniejszego w postaci zaworu do umywalni. Fig. 3 i 4 przedstawiaja przekroje wzdluz linij /—-/ i //—// fig. 2, fig. zas 5 i 6 przedstawiaja dwie inne postacie wykonania wynalazku.Wrzeciono zaworu c jest w zwykly sposób zapomoca wlkretki m polazone rozlacznie z nasada k raczki / i na dolnym koncu ziajopatrzone w gwint d, na który na- krecony jest grzybek ^zabezpieczony od obracania sie. Do prowadzenia wrzeciona zaworowego c, zabezpieczenia go od prze¬ suniec osiowych oraz uszczelnienia sluzy zwykla cylindryczna dlawnica g, zaopa¬ trzona wtpoblizu swego górnego konca w kolnierz h i az po ten kolnierz wkrecona do kadluba zaworowego a. Czesc dlawnicy g, wystajaca ponad kolnierz h, jest zaopa¬ trzona ,w dwie równolegle plaszczyzny boczne b (fig. 3), sluzace ido nakladania klucza do srub; dlawik i dlawnicy wysta¬ je górnym koncem nieco ponad dlawnice g, tak iz po zdjeciu raczki / bez specjalne¬ go narzedzia, np. zapomoca zwyklych ob¬ cegów, mozna go dociagnac z latwoscia. Na¬ sada k raczki / jest 'zaopatrzona w pier¬ scieniowy wykrój /i, w którym miesci sie ko¬ niec dlawnicy g, przystosowany do nakla¬ dania nan klucza. Z wykrojem n nasady raczki k laczy sie umieszczony nieco gle¬ biej wykrój n1, w którym miesci sie dlawik i dlawnicy. Krawedz nasady k raczki opie¬ ra sie na kolnierzu h dlawnicy g, co zapo¬ biega osiowemu przesuwaniu sie wrzeciona c zaworu do góry. Do hamowania osiowe¬ go przesuwania sie wrzeciona c do góry sluzy oporek a, który przylega do kolnie¬ rza wewnetrznego p dlawnicy g.Powierzchni zewnetrznej kolnierza K wraz z powierzchniami zewnetrznemi ka¬ dluba zaworowego i nasadzie k raczki na¬ daje sie w przyblizeniu ksztalt jednej i tej samej cylindrycznej powierzchni obroto¬ wej.Dlawnica g jest tern samem az do po¬ wierzchni zewnetrznej kolnierza h calko- • wicie ukryta w kadlubie zaworowym a o- raz nasadzie k i nie stanowi zadnej z cze¬ sci wlasciwego kadluba zaworowego.Wskutek tego dlawnica ta moze zachowac zwykla we wszystkich maszynach postac cylindryczna i moze byc z latwoscia wyra¬ biana w prosty i tani* sposób zapomoca od¬ powiednich maszyn samoczynnych" z jedne¬ go preta lub z jednego odcinka rury. Chcac zaoszczedzic na wygladzaniu i niklowaniu powierzchni zewnetrznej kolnierza A, zao¬ patruje sie nasade k raczki / w zgrabione przedluzenie q, przykrywajace kolnienz h (fig. 5)- Kolnierz h dlawnicy g mozna cal¬ kowicie pominac, albo tez, jak to uwidocz¬ niono na fig. 6( umiescic w pierscieniowym — 2 —wykroju kadluba zaworowego a. W tym przypadku nasada k raczki zaworu opiera sie bezposrednio na krawedzi kadluba a, wobec czego widoczne sa, jak w postaci wykonania wedlug fig. 6, tylko dwie czesci zaworu, a mianowicie kadlub i raczka.Nasada k moze byc wykonana z raczka / z jednej sztuki (fig. 2), albo tez moze byc wykonana jako czesc osobna i polaczona z iraazlka porcelanowa luib metalowa (fig. v5 i 6).Dalsze uproszczenie dlawnicy g w po¬ równaniu do kapturowej górnej czesci G zaworu znanego rodzaju mozna osiagnac, umieszczajac prowadnice, zapobiegajaca obracaniu sie grzybka /, nie na dlawnicy g, zastepujacej kapturowa górna czesc zawo¬ ru G, lecz stosujac jako prowadnice grzyb¬ ka / czesc s kadluba zaworowego a, docho¬ dzaca ód dolu do gwintu t. Czesci s, jak to wynika z fig. 4, nadaje sie w tym celu prze¬ krój rózny od kolowego, np. szesciokatny; do tego ksztaltu dostosowany zostaje rów¬ niez przekrój grzybka /. Srednica prowad¬ nicy s i srednica gwintu wrzeciona d mo¬ ga byc wobec tego wieksze, niz gdyby pro¬ wadnica byla wykonana na spegjalnej wkladce. Dzieki temu powierzchnia gwin¬ tu, podlegajaca naciskowi, w tych samych warunkach jest wieksza i do przyjecia te¬ go nacisku wystarcza mniejsza liczba zwo¬ jów gwintu, a wiec mniejsza dlugosc na¬ gwintowanej czesci wrzeciona c. Poniewaz grzybek / moze byc calkowicie wciagniety do szerokiej prowadnicy s, wiec wysokosc zaworu a jest uwarunkowana tylko ksztal¬ tem rurki wyplywowej i mioze byc przez to zmniejszona.Chociaz prowadnica s grzybka / jest u- mieszczona w kadlubie zaworowym a, wy¬ rób tego kadluba nie jest trudny, poniewaz odlane powierzchnie prowadnicze nie wy¬ magaja zadnej pózniejszej obróbki. Rów¬ niez wyrób raczek / wzglednie nasad k nie staje sie drozszym przez zastosowanie wy¬ krojów n, n1, poniewaz uskutecznia sie za- pomoca wytlaczania. Dzieki temu, ze dlaw- nica g nie stanowi zadnej z zewnetrznych czesci kadluba zaworowego, to tylko ka¬ dlub a musi byc odlewany, a tern samem liczba czesci skladowych, które nalezy wy¬ gladzic i poniklowac, zostaje o jedna czesc zmniejs;zona.Poniewaz zgodnie z wynalazkiem czesc zadan, które w znanych zaworach ma spel¬ niac kapturowa czesc górna G, przeniesio¬ na zostaje na kadlub a wzglednie raczke /, to osiaga sie dalsze uproszczenie budowy dlawnicy g bez utrudniania wyrobu innych czesci. Dzieki ukryciu nasady klucza w dlawnicy oraz bezposredniemu przylacze¬ niu nasady raczki do kadluba zaworu, za¬ wór posiada mily wyglad, a powierzchnie zewnetrzne moga byc z latwoscia utrzymy¬ wane w stanie czystym i blyszczacym. PL