Znana w teleautografji metoda synchro¬ nizowania urzadzenia nadawczego i od¬ biorczego polega na tern, ze przenoszenie znaków obrazowych w okreslonej kolejno¬ sci przerywa sie i w chwili przerwy doko¬ nywa sie synchronizowanie urzadzen, co znieksztalca odebrany obraz. Próbowano wiec stosowac do synchronizowania fale nosna, modulowana znakami obrazowemi.Ze wzgledu na to, iz powyzszy sposób nie jest prosty, próbowano znaki obrazowe i znaki synchronizujace przesylac jednocze¬ snie i przez odpowiedni wybór czasu trwa¬ nia impulsów synchronizujacych mozliwie zapobiec niedogodnosci przerywania zna¬ ków obrazowych.Niniejszy wynalazek dotyczy jednak metody, wedlug której znaki obrazowe i znaki synchronizujace moga byc przesyla¬ ne niezaleznie jedne od drugich.W mysl wynalazku jednoczesnie ze znakami obrazowemi, bez wzgledu na to, czy znak obrazowy jest nadawany czy nie, wytwarza sie i przesyla czestotliwosc syn¬ chronizujaca przez odpowiednio sterowa¬ na lampe na stacji nadawczej. Po stronie odbiorczej przez odpowiednie nastawienie aparatury odbiorczej nalezy starac sie o to, aby znaki synchronizujace w zaden spo¬ sób nie zaklócaly obrazu. Znaczna zaleta powyzszej metody polega na tern, iz sie jest calkowicie niezaleznym w wyborze czestotliwosci znaków synchronizujacych.Wynalazek sam opisano na podstawie rysunków.Fig. 1 wskazuje znaki obrazowe i znakisynchronizujace, które przenoszone sa jed¬ noczesnie; fig. 2^- schematycznie uwidocz¬ nione urzadzenia nadawcze; fig. 3 —- sche¬ mat urzadzenia odbiorczego. Charaktery¬ styka lampy odbiorczej przedstawiona jest na fig. 4, która jednoczesnie objasnia dzia¬ lanie urzadzenia kreslacego obrazy.Przenoszenie obrazu zapomoca wskaza¬ nego tytulem przykladu urzadzenia odby¬ wa sie w sposób nastepujacy.Na wale nadawczym, na fig. 2 oznaczo¬ nym liczba /, naciagniety jest oryginal, który, jak to wskazuje figura, dotykany jest rylcem, albo podlug znanego sposobu zastosowana jest komórka fotoelektryczna.Rylec wraz z odpowiednim opornikiem szeregowym 2 znajduje sie w obwodzie siatki lampy 3, podczas gdy anoda poprzez OT&orniki 5 laczy sie z baterja anodowa 4.Wahania pradu anodowego lampy 3 do¬ prowadza sie do siatki lampy 9. Siatka lampy 9 otrzymuje odpowiednie napiecie poczatkowe z baterji 7, która zaopatrzona jest w zaczepy. Opornik 6, wlaczony mie¬ dzy anoda lampy 3 i baterja 7, moze byc zwarty przez zwierak 8, który jednym kon¬ cem przylaczony jest do zaczepu baterji 7.Liczba 10 oznacza baterje anodowa lampy 9, a 11 — zaciski wyjsciowe urzadzenia nadawczego. Zwierak 8 zapomoca odpo¬ wiedniej przekladni laczy sie z walkiem nadawczym tak, ze liczba zwarc na jeden obrót walka nadawczego jest dokladnie u- stalbna.Charakterystyke (prad anodowy IA w zaleznosci od ujemnego napiecia siatko¬ wego) lampy 9 wskazano na fig. 4.Po stronie odbiorczej znajduje sie sche¬ matycznie uwidoczniony na fig. 3 odbior¬ nik, którego zaciski wejsciowe 12 lacza sie z siatka i katoda lampy 13. W obwodzie anodowym tej lampy znajduje sie baterja 16, opornik 15 i galwanometr 14, który slu¬ zy do kreslenia obrazów. Równolegle do opornika 15 wlaczony jest uwidoczniony tylko schematycznie filtr 17.Jego zaciski wyjsciowe lacza sie z u- zwojeniem pierwotnem transformatora 18, jeden zas koniec uzwojenia wtórnego przy¬ laczony jest do baterji siatkowej 22, a dru¬ gi do siatki lampy 19. Prady synchronizu¬ jace poprzez lampe 19, w której obwodzie anodowym lezy baterja 20, doprowadzane sa wiec do zacisków 21, do których przy¬ laczone jest urzadzenie synchronizujace.Wskazany tu filtr 17 nie jest niezbedny do dzialania urzadzenia. Rozumie sie samo przez sie, ze w praktyce, zarówno po stro¬ nie nadawczej, jak i po stronie odbiorczej,, umieszcza sie po jednej wspólnej baterji anodowej. Na fig. 4 a—d uwidoczniono dzialanie galwanometru.Urzadzenie nadawcze dziala w sposób nastepujacy: Jezeli np. w obwodzie anodowym lam¬ py 3 nie plynie prad, to siatka lampy 9 posiada najwiekszy ujemny potencjal, za¬ lezny od napiecia baterji 7 (punkt G1 cha¬ rakterystyki). Jezeli zamknie sie zwierak 8 urzadzenia, nadawczego, wtedy ujemne napiecie siatki lampy 9 zmniejszy sie i wówczas plynie prad anodowy, odpowia¬ dajacy punktowi G2 charakterystyki. Czas trwania tego pradu okresla sie trwaniem zamkniecia zwieraka 8. Otrzymuje sie znak synchronizujacy, odpowiadajacy pro¬ stokatowi s na fig. 4. Jezeli np. w przerwie rozpocznie sie znak obrazowy, to prad a- nodowy lampy 9 dzieki pradowi anodowe¬ mu lampy 3 wzrasta do wartosci G3. Znak obrazowy uwydatnia sie ksztaltem b. Do¬ póki zwierak 8 jest otwarty, utrzymuje sie wartosc Go. Jezeli zas go sie zamknie, to ujemne napiecie siatki jeszcze bardziej sie zmniejszy i prad anodowy wzrasta do war¬ tosci G4, a znaki synchronizujace dodaja sie do przynaleznych znaków obrazowych odpowiednio do wskazanego na fig. 4 ksztaltu. Jezeli znak synchronizujacy nie zupelnie pokrywa sie z przerwa lub zna¬ kiem obrazowym, to sie poprostu dzieli i czesciowo przenosi w przerwie, czesciowo — 2 —ze znakiem obrazowym (patrz s\ s'). Ca¬ losc nadawania sklada sie wiec ze znaków ksztaltu, uwidocznionego na fig. 1, przy- czem znów 5 oznacza znaki synchronizuja¬ ce, b zas znaki obrazowe.Po stronie odbiorczej obraz kresli gal¬ wanometr strunowy, oscylograf lub podob¬ ny przyrzad. Nalezy przyrzad tylko tak nastawic, aby znaki synchronizujace nie u- wydatnialy sie w wykonczonym obrazie. Na fig. 4 uwidoczniono równiez sposób dziala¬ nia galwanometru. Wybiera sie np. galwa¬ nometr, jaki zwykle stosowany jest w te- leautografji iw którym szczelina pokryta jest cieniem wloska galwanometru. Jezeli do galwanometru nie doprowadza sie pra¬ du, to szczelina calkowicie pokryta jest cieniem wloska, jak to wskazuje fig. 4a.Jezeli zas prad synchronizujacy plynie przez galwanometr, to wlosek coprawda cokolwiek sie przesunie, lecz cien jeszcze nie wychodzi ze szczeliny (fig. 4b). Dopie¬ ro gdy prad osiagnal wielkosc G3, otworzy sie galwanometr i promien swietlny pasc moze na walec odbiorczy. Jezeli sie do zna¬ ku obrazowego doda znak synchronizujacy, to galwanometr tylko jeszcze wiecej sie o- tworzy (fig. 4b). Impulsy synchronizujace w zaden sposób nie oddzialywaja na ryso¬ wanie obrazu, dopóki amplituda znaków synchronizujacych jest mniejsza od ampli¬ tudy znaków obrazowych. Czestotliwosc znaków synchronizujacych moze byc wiek¬ sza lub mniejsza niz najwyzsza czestotli¬ wosc znaków obrazowych, gdyz galwano¬ metr, obojetnie, w jakiem polozeniu wlo¬ sek sie znajduje, nie otwiera sie pod wply¬ wem znaków synchronizujacych.Rozumie sie samo przez sie, ze powyz¬ szy sposób nadaje sie tak samo do przesy¬ lania po przewodach, jak i do przesylania bez drutu. PL