Przedmiotem wynalazkujest pneumatyczne urzadzenie do przetlaczania cieczy zanieczyszczo¬ nych, zwlaszcza gnojowicy, przeznaczone do usuwania gnojowicy z obiektów inwentarskich do zbiorników magazynujacych.Znane pneumatyczne urzadzenia do przetlaczania cieczy zawieraja co najmniej jeden zbiornik wyporowy usytuowany ponizej zbiornika, z którego odbierana jest ciecz, na przyklad kanalu gnojowicowego w obiekcie inwentarskim. Posiadaja instalacje pneumatyczna ze sprezarka, uklad rurociagów i system zaworów, pozwalajacy na sterowanie przeplywem cieczy i sprezonego powietrza.Zbiornik wyporowy wyposazany jest w czujniki poziomu cieczy, sygnalizujace stan jego napelnienia. Napelnianie zbiornika odbywa sie przez grawitacyjny splyw cieczy, a opróznianie, po odpowiednim przesterowaniu zaworów, za pomoca sprezonego powietrza doprowadzonego do zbiornika wyporowego.Niedogodnoscia tego typu urzadzen jest koniecznosc instalowania zbiorników wyporowych, przy braku naturalnego spadku terenu, ponizej poziomu gruntu. Wiaze sie to ze znacznymi kosztami takiej instalacji, a ponadto czesc cisnienia sprezonego powietrza, przy opróznianiu zbiornika wyporowego jest tracona na pokonanie powstalej róznicy poziomów. Znane sa równiez urzadzenia posiadajace instalacje pneumatyczna wyposazona w pompe prózniowa, w których napelnianie zbiornika wyporowego odbywa sie przez wytworzenie w nim podcisnienia, a opróznia¬ nie za pomoca pompy cieczowej. Urzadzenia te stosowane sa najczesciej w wozach asenizacyjnych.W urzadzeniu wedlug wynalazku instalacja pneumatyczna wyposazona jest w sprezarke i pompe prózniowa. Pompa prózniowa polaczona jest ze zbiornikiem wyporowym poprzez 4- drogowy rozdzielacz, który umozliwia polaczenie zbiornika wyporowego na przemian z króccem ssacym lub tloczacym pompy prózniowej, przy czym jeden z krócców polaczony jest stale z atmosfera. Miedzy 4-drogowym rozdzielaczem i zbiornikiem wyporowym umieszczony jest 3- drogowy rozdzielacz, laczacy w zaleznosci od swego polozenia, zbiornik wyporowy z pompa2 125 838 prózniowa lub ze sprezarka. Oba rozdzielacze sa rozdzielaczami dwupolozeniowymi. W polozeniu stabilnym rozdzielaczy, ustalonym przez ich sprezyny powrotne, ze zbiornikiem wyporowym polaczony jest króciec ssacy pompy prózniowej, natomiast króciec tloczacy pompy prózniowej polaczony jest z atmosfera, a polaczenie sprezarki ze zbiornikiem wyporowym jest odciete. Taki uklad polaczen umozliwia proste sterowanie instalacja pneumatyczna i pozwala na realizacje dwóch wariantów pracy urzadzenia. W pierwszym wariancie urzadzenie pracuje z wykorzystaniem tylko pompy prózniowej, a sterowanie odbywa sie za pomoca 4-drogowego rozdzielacza, przy stalym polozeniu 3-drogowego rozdzielacza w polozeniu stabilnym. W tym przypadku podcisnie¬ nie lub nadcisnienie w zbiorniku wyporowym uzyskiwane jest przez polaczenie z nim krócca ssacego, lub tloczacego pompy prózniowej. W wypadku gdy nadcisnienie uzyskiwane z pompy prózniowej jest niewystarczajace do pracy mozna wlaczyc sprezarke i w ten sposób uzyskuje sie drugi wariant pracy urzadzenia.W tym wariancie 4-drogowy rozdzielacz pozostaje stale w polozeniu stabilnym, a przez sterowanie 3-drogowym rozdzielaczem ze zbiornikiem wyporowym laczony jest na przemian króciec ssacy pompy prózniowej lub sprezarka. Dla pelniejszego wykorzystania instalacji pneuma¬ tycznej moze byc polaczonych z nia kilka zbiorników wyporowych. Miedzy zbiornikami wyporor wymi, a 3-drogowym rodzielaczem umieszczony jest kolektor, z którym zbiorniki wyporowe polaczone sa przez zasuwy, pozwalajace na czasowe odcinanie lub laczenie z instalacja pneumaty¬ czna dowolnych zbiorników wyporowych. W przypadku stosowania urzadzenia do przetlaczania cieczy rozwarstwiajacych sie lub gestniejacych, korzystne jest polaczenie ze zbiornikiem wyporo¬ wym zbiornika posredniego co pozwala na przetlaczanie cieczy w obiegu zamknietym i tym samym jest mieszanie. Zbiornik wyporowy polaczony jest ze zbiornikiem posrednim rura ssaca i rura tloczaca przez zawory zwrotne i trójdrogowe.Opisane rozwiazanie moze byc stosowane jako stacjonarne lub mobilne, zwlaszcza w wozach asenizacyjnych. Wysokie cisnienie tloczenia, uzyskiwane dzieki sprezarce, umozliwia bezposrednie deszczowanie gnojowicy na pola uprawne.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy instalacji pneumatycznej, a fig. 2 — zbiornik wyporowy w przekroju osiowym, wraz z instalacja hydrauliczna.Zbiorniki wyporowe 1 polaczone sa poprzez 4-drogowy rozdzielacz 2 i 3-drogowy rodzielacz 3 z pompa prózniowa 4 i sprezarka 5 wyposazona w zbiornik sprezonego powietrza 6. Miedzy zbiornikami wyporowymi 1 i 3-drogowym rozdzielaczem 3 umieszczony jest kolektor 7, z którym zbiorniki wyporowe 1 polaczone sa za posrednictwem zasuw 8. Kazdy zbiornik wyporowy 1 posiada dwa zawory zwrotne 9 ukierunkowujace przeplyw cieczy, a takze zaopatrzony jest w czujniki poziomu 10, 11, sygnalizujace stan jest napelnienia. Na przewodzie powietrznym 12, w poblizu zbiornika wyporowego 1, usytuowany jest odwadniacz 13. Do zaworów zwrotnych 9 dolaczone sa przez zawory trójdrogowe 14 dwie rury ssace 15 i dwie rury tloczace 16. Jedna z rur ssacych 15 laczy studzienke 17 kanalu gnojowicowego, a druga zbiornik posredni 18 ze zbiornikiem wyporowym 1, przy czym dzieki zaworowi trójdrogowemu 14 przy polaczeniu jednej rury ssacej 15 ze zbiornikiem wyporowym druga jest odcieta.W analogiczny sposób, za posrednictwem rur tloczacych 16, ze zbiornikiem wyporowym 1 polaczony jest zbiornik posredni 18 lub zbiornik magazynujacy. Rura tloczaca 16 umieszczona w zbiorniku posrednim 18 zakonczona jest dysza 19, przeznaczona do mieszania cieczy.W polozeniu stabilnym rozdzielaczy 2, 3 ze zbiornikiem wyporowym 1 polaczony jest króciec ssacy pompy prózniowej 4. W zbiorniku wyporowym 1 powstaje podcisnienie powodujac zasysanie cieczy rure ssaca 15 przez zawór trójdrogowy 14 i zawór zwrotny 9. Po uzyskaniu w zbiorniku wyporowym 1 maksymalnego napelnienia zadzialowuje czujnik poziomu 10 i nastepuje reczne lub automatyczne przelaczenie 4-drogowego rozdzielacza 2 w celu polaczenia ze zbiornikiem wyporo¬ wym 1 krócca tloczacego pompy prózniowej 4. W zbiorniku wyporowym 1 wytworzone zostaje nadcisnienie i ciecz zostaje z niego wytloczona przez zawór zwrotny 9, trójdrogowy 14 ijedna z rur tloczacych 16. Jesli wymagane jest wyzsze cisnienie tloczenia cieczy, zamiast 4-drogowego rozdzie¬ lacza 2, przelaczony zostaje 3-drogowy rozdzielacz 3 i ze zbiornikiem wyporowym 1 laczy sie sprezarka 5.125838 3 W momencie spadku poziomu cieczy do poziomu minimalnego zadziala czujnik poziomu 11 i nastepuje przelaczenie rozdzielacza 2 lub 3 w polozenie spoczynkowe i kolejny cykl pracy urzadze¬ nia. W zaleznosci od polozenia zaworów trójdrogowych 14 mozliwe jest bezposrednie przetlaczanie cieczy ze studzienki 17 do zbiornika magazynujacego, lub przetlaczanie jej w obiegu zamknietym miedzy zbiornikiem wyporowym 1 i zbiornikiem posrednim 18.Zastrzezenia patentowe 1. Pneumatyczne urzadzenie do przetlaczania cieczy, zwlaszcza gnojowicy posiadajace zbior¬ nik wyporowy, instalacje pneumatyczna wyposazona w sprezarke i pompe prózniowa oraz uklad rurociagów zaopatrzonych w zawory, znamienne tym, ze pompa prózniowa (4) polaczona jest ze zbiornikiem wyporowym (1) poprzez 4-drogowy rozdzielacz (2) umozliwiajacy polaczenie zbior¬ nika wyporowego (1) na przemian z króccem ssacym lub tloczacym pompy prózniowej (4), a miedzy 4-drogowym rozdzielaczem (2) i zbiornikiem wyporowym (1) umieszczony jest 3-drogowy rozdzielacz (3), laczacy w zaleznosci od swego polozenia, zbiornik wyporowy (1) z pompa pró¬ zniowa (4) lub ze sprezarka (5), przy czym w polozeniu stabilnym rozdzielaczy (2, 3), ustalonym przez ich sprezyny powrotne, ze zbiornikiem wyporowym (1) polaczony jest króciec ssacy pompy prózniowej (4), natomiast króciec tloczacy pompy prózniowej (4) polaczony jest z atmosfera, a polaczenie sprezarki (5) ze zbiornikiem wyporowym (1) jest odciete. 2. Pneumatyczne urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze instalacja pneumatyczna zaopatrzona jest w kolektor (7), do którego dolaczone sa poprzez zasuwy (8) co najmniej dwa zbiorniki wyporowe (1), przy czym kolektor (7) umieszczonyjest miedzy zbiornikami wyporowymi (1) i 3-drogowym rozdzielaczem (3). 3. Pneumatyczne urzadzenie wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, ze posiada zbiornik posredni (18) polaczony rura ssaca (15) i rura tloczaca (16) poprzez zawory trójdrogowe (14) i zawory zwrotne (9) ze zbiornikiem wyporowym (1).125838 2 4 6 / 4 s fig 1 13 JXAX fig.2 Pracownii Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL