Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania klejów, zwlaszcza do tasm samoprzylepnych, nadajacych sie równiez do nanoszenia na samoprzylepne tapety, ety¬ kiety itp.Znane kleje do tasm samoprzylepnych wytwarzane sa dotychczas na bazie kauczuków lub polimerów estrów akrylowych.Znany z polskiego opisu patentowego Nr 103388 sposób wytwarzania samoprzylepnego kleju akrylowego polega na kopolimeryzacji akrylanu * 2-etyloheksylu i kwasu akrylowego, uzytych odpowiednio w stosunkach wagowych równych 89:11 do 97:3. Proces prowadzi sie w temperaturze 45—75 °C w obecnosci octanu etylu jako rozpuszczalnika oraz nadtlenku benzoilu jako ini¬ cjatora.Z opisów patentowych St. Zj. Am. Pin. nr 3258454 i nr 4038454 znane sa równiez kleje na bazie kopo¬ limerów akrylowych z dodatkiem chlorku cynku lub soli bezwodnika maleinowego jako katalizatorów lub zawierajace poliole.Wytwarzane znanymi sposobami kleje wykazuja szereg wad. Kleje kauczukowe sa wrazliwe na swiatlo i tlen, a tasmy samoprzylepne, otrzymane przy uzyciu tych klejów, stosunkowo szybko traca wlasnosci kle- jace. Kleje poliakrylowe nie ulegaja wprawdzie pro¬ cesom starzenia, wykazuja jednak niekorzystne wlasnos¬ ci przejawiajace sie wyplywaniem kleju na zewnatrz gotowych rolek tasm powleczonych takimi klejami w czasieich dluzszego przechowywania.Celem wynalazku bylo wyeliminowanie opisanych 10 15 20 25 wad i opracowanie sposobu otrzymywania produktu o ulepszonych wlasnosciach adhezyjnych.'Istota wynalazku polega na tym, ze do mieszaniny akrylanu butylu lub akrylanu 2-etyloheksylu z akrylo- amidem i/lub jego pochodnymi wprowadza sie 0,1—5 czesci wagowych terpolimeru akrylowo-maleinowo-sty- renowego o ogólnym wzorze 1, gdzie m:n:p = (5—45): :(5—45): (30—50), w obecnosci znanych rozpuszczalni¬ ków organicznych i inicjatorów nadtlenkowych, uzy¬ tych w ilosci 0,01—0,5 czesci wagowych w stosunku do mieszaniny reakcyjnej.Polimeryzacje prowadzi sie w rozpuszczalnikach organicznych, najlepiej w octanie etylu lub metyloetylo- -ketonie, w temperaturze 333—373 K w zaleznosci od uzytego rozpuszczalnika i rodzaju inicjatora.Korzystnie jest prowadzic polimeryzacje w tempera¬ turze wrzenia rozpuszczalnika ze wzgledu na latwy odbiór ciepla polimeryzacji oraz stabilnosc tempera¬ tury prowadzenia procesu.W celu zapoczatkowania reakcji uzywa sie inicjato¬ rów nadtlenkowych np. nadtlencdwuweglanu tert-bu- tylocykloheksylu lub nadtlenku benzoilu w ilosciach 0,01—0,5 czesci wagowych w stosunku do mieszaniny reakcyjnej.Obnizenie temperatury prowadzenia procesu powoduje uzyskanie polimeru o wyzszych masach czasteczkowych, co objawia sie wzrostem lepkosci roztworu polimeru.Kopolimery otrzymane sposobem wedlug wynalazku stanowia cenne kleje przylepcowe, które moga byc stosowane w wielu galeziach przemyslu do produkcji 124 952124 952 takich wyrobów, jak tasmy samoprzylepne, tapety §3i£Q- njzylepne na róznych nosnikach, samoprzylepne |ejykiety,itp, P r z y k l a d I. l)o kolby reakcyjnej zaopatrzonej S w mieszadlo, chlodnice zwrotna i termometr wprowadzo- !no 130 ^ octanu et^lu oraz 8 g proszku terpolimeru Ukrylo^o-mjaleinpTOi^tyreilowego, który stanowil ?% wag. calosci mieszaniny reakcyjnej. Zawartosc mieszano i ogrzewano* pp osiagnieciu lekkiego wrzenia rozpusz¬ czalnika* doprowadzano w sposób ciagly w czasie 2 go¬ dzin roztwór zawierajacy 131 g octanu etylu, 94 g akrylanu butylu oraz 6 g akryloamidu. Nadtlenodwu- weglan tert-butylocykloheksylu w ilosci 0,3% wag. dodawano w trzech porcjach, przed rozpoczeciem i w polowie czasu dozowania oraz w celu dokatalizo- wania nieprzereagowanyca monomerów w 1 godzine po skonczeniu dozowaniaf rozpuszczajac kazda pQ?cja w 10 g rozpuszczalnika. Uzyskano okolo 400 g kleju o lepkosci 2200 mPa -S, który poddano testowi pfayUp- nosci wedlug zakladowej Normy £|J*79 41# t*sW samoprzylepnej „Collex" &&& (SP*3Hf *t#y pe* legal na okreslenia Stopaja u^zfcp^zenia pasfca papieru przy odrywaniu od folii pokrytej klejem (w procentach).Uzyskano 100% uszkodzenia powierzchni.Przyklad II. Analogicznie jak w przykladzie I wykonano kopolimsryzaeje rpz^wpru. zawierajacego, w 100 g 22,5 g akrylanu butylu, 1,4 akryloamidu, 0,125 g NjN^-metylenodwuakryloamidu w obecnosci 1 g ter¬ polimeru przy sumarycznej ilosci 0,2% wag nadtleno- dwuweglanu tert-butylocykloheksylowego, stosujac jako rozpuszczalnik metyloetyleketon. Reakcje prpwadzona w temp. 80 °C utrzymujac lekkie wrzenie rozpuszczalnika.Tasme tomofanowa z naniesionym klejem poddano testowi przylepnosci i uzyskano 100% uszkodzenia powierzchni.Przyklad III. Do kolby reakcyjnej jafc w przy¬ kladzie I wprowadzono 130 g octanu ttyln U4g $?rpo- limeru, który stasewil 6,5% wag. mieszaniny reakcyjna Zawartosc kolby mieszano i po agrzaniu do tempera¬ tury S09C zeepeczato doprowadzanie w $pa§££ Cl%&Y w czasie 2 gedaiii roztwór zawierajacy 140 g octanu etylu, 803 g aksyiamu butylu i %% g akryloamidu.Reakcje prowadzona w temperaturze (G9G W ekecnefci 0,5% wag. fiadttniftdwuwcglanu ur$rAmvtec9ty*&&'- sylu. Otrzymano ok. 400 g kleju o lepkosci 7100 3*P? -$ o bardso dobrych wlasnosciach kkjacye^* Ptsyklad IV, Anaiogisznie jak w P&ytfofck l wykonano fcopelimeryzaefe roztwór* zawierajaca y 10 15 25 30 35 40 45 4Q0 g 75,2 g akrylanu butylu, 4,8 f afcjylparaidu i £0 g terpolimeru akrylowo-maleinowo-styrenowego, który sta¬ nowil 5% Wft& mieszaniny reakcyjnej przy sumarycznej ilosci 0,3% wag, nacjtlenodwuweglanu tert-butylo- cykloheksylu, stosujac jako rozpuszczalnik octan etylu.Reakcje prowadzono w temperaturze 77°C. Otrzymano 400 g kleju o bardgp 4uze.j lepkosci i dobrych wlasci¬ wosciach klejacych.Przyklad V. Analogicznie jak W przykladzie I wykonano kopolimeryzapje roztworu uwierajacego w 400 g 94 g akrylanu 2-etyloheksylu, 6 g akryloamidu i 8 g terpolimeru akrylowooaleinowo-styrenowego* który stanowil 2% wag. mieszaniny reakcyjnej, stosu¬ jac jako inicjator nadtlenek benzoilu w ijpffi 0,3% wag.Reakcje prowadzono w tampgrflCurze wrgenja gctanu etylu (77 °C). Otrzymano 400 t l|iej|i p lepkosci ok. 2000 rnP$ S? fróry po4dano testewi przylepnosci i uzyskano 95% uszkodzenia powierzchni.Przyklad POJÓwnawegy. Po kolby reakcyjnej jak W przykladzie l wprowadzono 225 g octanu etylu i po ogrzaniu zawartosci do lekkiego wrzenia, dozowano w sposób ciagly w czasie 2 godzin 150 g akrylanu butylu.Reakcje prowadzono w temperaturze wrzenia octanu etylu stosujac jako inicjator nadtlenodwuweglan tert- butylpcykloheksylu w ilosci 0,25% wag. dodawany w trzech porcjach jak w przykladzie %, Uzyskano ok. 375 g roztworu poliakrylanu butylu o lepkosci 200 mpPa • :S, który po naniesieniu 53 folie tomofanowa i wykona¬ niu testu przylepnosci nie powodowal uszkodzenia powierzchni paska papieru.Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania klejów, zwlaszcza do tasm samo¬ przylepnych, pplegajacy na polimeryzacji lub kopoli- Wryza^ji monomerów akrylowych z akryloamidern i/lub jego pochodnymi w roztworze rozpuszczalników organicznych i przy uzyciu inicjatorów naddenkowyeh, znamienny tym, ie polimeryzacje lub kopolimeryzacje akrylanu butylu lub akrylanu 2-etyloheksylu z akrylo¬ amidern i /lub jego pochodnymi prowadzi sie w obec- np&i 04-*-5 czesci wagowych terpolimeru akrylowo- maleinowo-styrenowego 9 ogólnym wzorze 1, gdzie mn**p =? £5-^45) : (5^45) i (30—50) w temperaturze ?33r—J73 K przy uzycju 0,01 4° 0,5 czesci wagowyefa znanych inicjatorów nadt}enkowych, korzystnie nad¬ tlenku benzoilu lub nadtlenedwuweglanu tert-butyio- CR^CH COOH m CM— CH £0 £Q ? ] n CHa—CH p Lf)D Z-d 2, z. 7U/140a/84/21, n. 95+20 egz.Cena 100 zl PL