Przedmiotem wynalazku jest sposób oczyszczania olejów pózytkowych zwlaszcza silnikowych, przeklad¬ niowych i hydraulicznych lub ich mieszanin.Prezentowany wynalazek szczególnie przydatny jest zawierajacych znaczne ilosci produktów rozkladu oleju i pozostalych dodatków, na przyklad olejów ze zbiórki olejów silnikowych, przekladniowych, ewentualnie w mieszaninie z innymi olejami.Znany jest sposób oczyszczania olejów pouzytkowych, polegajacy na kontaktowaniu oleju z suspensja metalicz¬ nego sodu w temperaturze 180 do 220 °G i oddzieleniu zanieczyszczen od oleju, poprzez destylacje pod obni¬ zonym cisnieniem. Inny sposób polega na kontakto¬ waniu oleju pouzytkowego z ziemia aktywna, w tem¬ peraturze 290 do 340 °C. Po oddzieleniu ziemi wraz z zanieczyszczeniami, olej poddaje sie destylacji i rafi¬ nacji wodorem.Opisany jest tez sposób rozkladu zanieczyszczen i pozostalych w oleju dodatków, przez obróbke cieplna oleju w temperaturze 330 do 410 °G w obecnosci sub¬ stancji alkalicznych.Wedlug wynalazku olej pouzytkowy poddaje sie od¬ wodnieniu i korzystnie oddzieleniu zanieczyszczen mechanicznych, jak piasek, rdza, opilki metali i oddes¬ tylowaniu nizej wrzacych frakcji. Olej pouzytkowy odwodniony miesza sie z ziemia porafinacyjna i ewen¬ tualnie z substancjami o odczynie alkalicznym, w tem¬ peraturze 290 do 400°G, korzystnie 330 do 360 °C, W czasie 1 minuta do 180 minut, korzystnie 5 do 30 mi¬ lo 15 20 25 30 nut, przy czym proporcje skladników dobiera sie tak, aby zawartosc nieorganicznych skladników ziemi pora¬ finacyjnej w mieszaninie reakcyjnej wynosila 0,2 do 9% wagowych, a dodanych substancji o odczynie alka¬ licznym nie przekraczala 5 % wagowych.W trakcie kontaktowania oleju pouzytkowego z ziemia porafinacyjna, nastepuje rozklad zanieczyszczen i po¬ zostalych dodatków, dzieki czemu moga byc latwo adsorbowane na ziemi i wraz z ziemia usuniete z oleju, lub oddzielone w trakcie dalszej przeróbki oleju.Okazalo sie, ze ziemia porafinacyjna posiada dosta¬ teczna aktywnosc do rozkladu zanieczyszczen i dodatków w temperaturach obróbki cieplnej) natomiast mnie/sza reaktywnosc w odniesieniu do swiezej ziemi aktywnej w kierunku rozkladu weglowodorów oleju minerallego.Ponadto bardzie) polarne zanieczyszczenia i produkty rozkladu wypieraja z ziemi porafinacyjnej olej mineralny, który przechodzi do oleju pouzytkowego. Dzieki temu straty oleju pouzytkowego sa znacznie mniejsze, niz przy kontaktowaniu, na przyklad z ziemia aktywna swieza.Mieszanine poreakcyjna z procesu obróbki termicznej poddaje sie filtracji, wirowaniu, sedymentacji lub des¬ tylacji w celu oddzielenia ziemi i zanieczyszczen stalych.Otrzymane uboczne zanieczyszczenia moga byc dodawane do asfaltów, stosowane jako lepiszcze, paliwo lub zuzytkowane w inny sposób.Natomiast olej po oddzieleniu ziemi i zanieczyszczen, w zaleznosci od wlasciwosci i wymaganego stopnia oczyszczenia poddaje sie dalszym procesom rafinacji. 124 918121918 Rafinacje prowadzi sie z ziemia aktywna, rozpuszczal¬ nikami selektywnymi, wodorem lub innym i znanymi metodami. Olej mozna równiez poddac odparafinowa- niu w celu obnizenia temperatury krzepniecia.Przed procesem rafinacji olej mozna rozdestylowac na frakcje pod obnizonym cisnieniem, co jest pozadane przy oczyszczaniu olejów pouzytkowych ze zbiórki wielu gatunków liab zawierajacych duze ilosci zanie¬ czyszczen po oddzieleniu ziemi. Preferuje sie sposób o- czyszcgani* polegajacy aa rafinacji olejów po obróbce, przez traktowanie ziemia aktywna w temperaturze 70 do 250°C i zastosowanie oddzielonej ziemi porafina¬ cyjnej do procesu obróbki cieplnej z olejem pouzytko- wym swiezym w temperaturze wyzszej 290 do 400 °C Do procesu obróbki cieplnej mozna uzywac równiez ziemie porafinacyjna, otrzymana jako produkt odpad¬ kowy z procesu rafinacji produktów naftowych jak oleje, nafty, parafiny, wazeliny oraz tluszczów, ziemie aktywna TLfltiiraina lub aktywowana, mozg byc stolowana 7*4mfti porafinacyjna, po czesciowym oddzieleniu skladników organicznych, poprzez ekstrakcje rozpuszczalnikami lub desorpcje roztworami wodnymi, para itp.Ziemia porafinacyjna zawiera od 20 do 80% wago¬ wych skladników mineralnych pochodzacych z zuzytej ziemi aktywnej i 80 do 20% jskladników pochodzacych z rafinowanego produktu naftowego lub tluszczu* Na¬ tomiast ziemia po odolejeniu zawiera najczesciej ponizej 10% wagowych skladników organicznych.Zastosowanie procesu obróbki cieplnej z uzyciem ziemi porafinacyjnej, zmniejsza wybitnie korozje i za¬ nieczyszczenie instalacji do rozdestylowania oleju pou- zytkowego oraz eliminuje lub znacznie zmniejsza zuzycie czynników rafinujacych. Ponadto proces rafinacji wo¬ dorem przebiega efektywniej z uwagi na mniejsze zatru¬ wanie katalizatora* Dodatek substancji alkalicznych moze wplynac korzystnie na przyspieszenie rozkladu niektórych dodatków oraz dalsze obnizenie korozji w trakcie destylacji.Prezentowany wynalazek pozwala na otrzymywani*, z olejów pouzytkowych nawet o wysokiej zawartosci substancji niepozadanych oJejów regenerowanych pelno¬ wartosciowych, przy malych stratach oczyszczania i niskim zuzyciu materialów. Sposób oczyszczania olejów pouzytkowych w sposób wedlug prezentowanego wy¬ nalazku pokazuja podane nizej przyklady* Przyklad!. Olej pouzytkowy ze zbiórki prze¬ pracowanych olejów silnikowych, przekladniowych5 hydraulicznych i specjalnych odwodniono na wirów¬ kach do zawartosci wody 0,4% wagowych. Nastepnie olej podgrzano do temperatury 125 °C i zmieszano z ziemia porafinacyjna w proporcji 90% wagowych oleju i 5% wagowych ziemi porafinacyjnej, zawierajacej 58% wagowych skladników nieorgaricznych pochodza¬ cych z ziemi aktywnej i 42% wagowych skladników Oleistych. Mieszanine oleju i ziemi podgrzano w piecu rurowym do temperatury 365 °G i skierowano do zbiorni¬ ka buforowego — mieszalnika gdzie w temperaturze 345 *C mieszano mechanicznie przez 14 minut. Mie¬ szanine poreakcyjna ze zbiornika buforowego, prze¬ puszczono przez wirówke o 3800 obrotach na minute, oddzielajac ziemie i zanieczyszczenia glównie stale od oleju. Wydzielajace sie ?e zbiornika buforowego nizej lotne skladniki wykroplono w chlodnicy, a nastepnie rozdestyiowanó na frakcje benzyny 1 oleju napadowego.Olej po oddzielenia Ziemi poddano de tylacjt z para wodna i pod obnizonym cisnieniem odbierajac frakcje 5 60-cio stopniowe i pozostalosc. Destylaty olejowe poddano rafinacji ziemia aktywowana w ilosci 3% wa¬ gowych w temperaturze 180 °C. PoMtafeic podestyla¬ cyjna poddano odanfaltowaniu propanem i domino¬ waniu ziemia aktywowana w ilosci 5% wagowych. 10 w temperatuize 205 °C. Ziemie porafinacyjna z procesu rafinacji, zawrócono do mieszania i obróbki cieplnej z olejem swiezym. Otrzymano oleje nadajace sie jako bazy olejowe do walcowania nowych olejów Silnikowych, przekladniowych i innych* Produkt uboczny z wiro- 15 wania mieszaniny poreakcyjnej, dodawano do ts<ów izolacyjnych i drogowych w ilosci okolo 20%.Przyklad II. Mieszanine poreakcyjna z przykladu 1 poddano destylacji z para wodna, oddestylowujac olej oapfdowy, a nastepnie dectylacji na wyparce fil- 20 mowej przy cisnieniu 665 Pa. Otrzymany z wyparki destylat olejowy rozdestyiowanó na kolumnie próznio¬ wej na frakcje* które rafinowano ziemia aktywna natu¬ ralna i wodorem. Pozostalosc destylacyjna z wyparki dodawano do asfaltów drogowych i izolacyjnych z wy- 25 pelniaczami.Przyklad UL Olej hydrauliczny przepracowany o lepkosci 10,9 mm2/s w temperaturze 50 °C kontakto¬ wano z 3,5% wagowych ziemi porafinacyjnej, po rafi¬ nacji oleju transformatorowego, zawierajacy 27% sklad- 30 nikow oleistych. Kontaktowanie prowadzono w tem¬ peraturze 330°C przez 28 minut, a nastepnie oddzielono ziemie i zanieczyszczenia na drodze filtracji. Olej po iltracji dorafinowano wodorem, f 35 Zastrzezen i a paten to w e 1. Sposób oczyszczania olejów pouzytkowych przez obróbke termiczna w obecnosci substancji aktywnych, znamienny tym, ze olej ponzytkowy kontaktuje sie 40 z ziemia porafinacyjna i korzystnie z substancjami o od¬ czynie alkalicznym* w temperaturze 290 do 400 °C, korzystnie 330 do 360 °C w czasie 1 do 180 minut, korzystnie 5 do 30 minut, przy czym proporcje sklad¬ ników dobiera sie tak, aby zawartosc nieorganicznych. 45 skladników ziemi porafinacyjnej w mieszaninie reak¬ cyjnej wynosila 0,2 do 9% wagowych* a dodanych sub¬ stancji o odczynie alkalicznym nie przekraczala 5% wa¬ gowych, nastepnie z mieszaniny poreakcyjnej oddziela sie ziemie i inne zanieczyszczenia znanymi sposobami, 50 a otrzymany olej korzystnie poddaje sie rafinacji lub destylacji i rafinacji znanymi sposobami. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze olej po obróbce i oddzieleniu ziemi lub produkty jego destylacja, rafinuje sie ziemia aktywna w temperaturze 55 70 do 250*0, a otrzymana ziemie porafinacyjna zawraca sie do obróbki cieplnej z olejem pouzytkowym W tempera¬ turze wyzszej. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, *e stosuje sit ziemie porafinacyjna otrzymana jako produkt 60 odpadowy z procesu rafinacji produktów naftowych lub tluszczów ziemia aktywna naturalna lub aktywna sztuczna.LDD Z-d 2, z. 612/1400/84/45, n. 80+20 egz.Cena 100 zl PL