Przedmiotem wynalazku jest srodek do chemicznego -czyszczenia rur i syfonów w instalacjach kanalizacyjnych.Srodek, bedacy przedmiotem wynalazku, sluzy do samoczynnego, chemicznego czyszczenia rur i syfonów ~w instalacjach kanalizacyjnych) odprowadzajacych scieki ze zlewów, zlewozmywaków, wanien i muszli klozeto¬ wych.Rury i syfony kanalizacyjne traca czesto czesciowo lub calkowicie swa droznosc w wyniku osadzania sie na ich powierzchniach wewnetrznych wlosów, waty, -skrawków papieru i tkanin, resztek pozywienia, fusów -z kawy i herbaty oraz wielu innych, nierozpuszczalnych w wodzie substancji organicznych i nieorganicznych.Pozostajace przez dluzszy czas w syfonach osady sub¬ stancji organicznych stanowia dobra pozywke i tworza sprzyjajace warunki dla rozwoju mikroorganizmów, a zwlaszcza dla bakterii gnilnych i chorobotwórczych, które powoduja rozklad mikrobiologiczny tych zanie¬ czyszczen, w wyniku czego tworza sie produkty roz¬ kladu o nieprzyjemnym, niekiedy odrazajacym zapachu.Mechaniczne czyszczenie rur i syfonów kanaliza¬ cyjnych jest bardzo uciazliwe i dokonywane jest naj¬ czesciej dopiero wówczas, gdy wystapi calkowity brak ^droznosci instalacji kanalizacyjnej. O wiele prostszym -i latwiejszym sposobem czyszczenia przewodów kana¬ lizacyjnych jest samoczynne ich czyszczenie za pomoca osrodków chemicznych.Znane sa srodki do chemicznego czyszczenia rur sciekowych i syfonów. Srodek do chemicznego czysz¬ czenia rur sciekowych zwlaszcza syfonów w zlewach 10 15 20 25 30 i zlewozmywakach, otrzymywany wedlug polskiego opisu patentowego Nr 93 883 zawiera: 0,1—20 czesci wagowych metalicznego glinu o wielkosci czastek 150—1500 mikrometrów, 30—99 czesci wagowych wodorotlenku sodowego i (lub) potasowego, 0,05—20 czesci wagowych srodków powierzchniowo czynnych w postaci stalej, zwlaszcza mydel i (lub) etanoloamidów kwasów tluszczowych, 20—0 czesci wagowych bez¬ wodnego weglanu sodowego.Do podstawowych wad znanego srodka zaliczyc nalezy zagrozenie dla zdrowia i zycia ludzkiego pow¬ stajace podczas jego stosowania oraz w czasie jego wy¬ twarzania. W trakcie dzialania srodka, przebiegajacego w srodowisku wodnym, zachodzi egzotermiczna reakcja miedzy wodorotlenkiem sodowym (lub potasowym) a metalicznym glinem, w wyniku której wydziela sie gazowy wodór — zgodnie z ponizszym równaniem: 2A1 + 2NaOH + 6H20 = 2Na(Al(OH)4) + 3H3 + Q Wodór tworzy z powietrzem mieszanine wybuchowa.Proces wytwarzania srodka wedlug polskiego opisu patentowego Nr 93 883 wymaga wykonywania czyn¬ nosci rozdrabniania wodorotlenku sodowego lub po¬ tasowego, którym towarzyszy wydzielanie sie pylów wodorotlenków alkalicznych podrazniajacych drogi u- kladu oddechowego czlowieka.Inny znany z opisu patentowego Stanów Zjednoczo¬ nych Ameryki Nr 3 576 751 srodek do drenowania przewodów sciekowych „Drain Cleaner" otrzymuje sie przez zmieszanie 20—40% subtelnie rozdrobnionego wodorotlenku sodowego i 0,5—1,5% subtelnie roz- 124 848IM 816 drobnioncgo aluminium, ^dyspergowanych w rozpusz¬ czalniku lub w mieszaninie rozpuszczalników, wzglednie rozcienczalników, najchetniej z grupy chlorowanych weglowodorów zawierajacych J.«=»2 atomów JBCgla w czasteczce (np. 1,1,1-tjjójchloroetan) oraz N-metylo- pirolidyny.Srodek otrzymany spospbem znanym z opisu paten¬ towego Stanów Zjednoczonych Ameryki Nr 3 576 751 wykazuje te same wady co srodek otrzymany sposobem wedlup polskiego fopisu patentowego Nr 93 883, a po¬ nadto wskutek zawartosci w swoim skladzie rozpusz¬ czalników organicznych typu chlorowanego metanu Tytanu"dzia4a~*«kodliwie na tworzywa typu PCV, z których* wykonanej sa pjrzewody i inne elementy in- stalaqi kanalizacyjnych -r- zmiekczanie, odksztalcanie i rozpuszczanie przewodów z PCV. Chlorowane weglo¬ wodory . sa^jówniei silnie toksyczne, dzialaja oszala- TmalacoTi wykttnrjarwlasnolci rakotwórcze, Celem wynalazku jest opracowanie skutecznego w dzialaniu srodka do ehemieznego czyszczenia rur i syfonów w instalacjach tyr^lizac^ych, który nie wykazuje wad dotychczas znanych preparatów, o tym samym przeznaczeniu, a wiec podczas stosowania nie powoduje tworzenia sie latwo palnefo i wybuchowego, wodoru, nie rozpuszcza i nie koroduje przewocJÓW oraz elementów konstrukcyjnych instalacji kanalizacyj¬ nych, nie zagraza zdrowiu czlowieka i jego naturalnemu srodowisku zarówno podczas produkcji, jak i praktycz¬ nego stosowania. Cel ten osiagnieto przez opracowanie srodka w którym dobóf rodzaju skfednjltfw i icb 1S»* jemnych stosunków ilosciowych zapewnia odpowiednie pH wodnym roztworom srodka, regulowana zdolnosc utleniajaca, zmydlajaca, emulgujaca, dobre dzialanie inhibitujace korozje, dzialanie sekwestrujace jony wap¬ nia i magnezu oraz pozadane wlasnosci mikrobiobójcze.Srodek wedlug wynalazku zawiera: 2—3% wago¬ wych chloru aktywnego w postaci podchlorynu sodo¬ wego", 5—i0% wagowych wodorotlenku sodowego, 1-^*5% wagowych krzemianu sodowego o module 1 :3,^2, (fci-^3% wagowych trójpoflfosfbranu sodo¬ wego, ó\l—4W% wagowych chromianu metalu alkalicz¬ nego oraz wode w ilosci uzupelniajacej do 100% wago¬ wych, przy czym wzajemny stosunek wagowy chloru aktywnego do wodorotlenku sodowego wynosi od 1:1 do 1 :~5, natomiast stosunek wagowy krzemianu sodo¬ wego do trójpoHfbsfbranu sodowego wynosi od 1 : 1 do 2 :L ~ Nreoczeklwanre okazalo sie, ze dzieki odpowiedniemu powiazaniu jakosciowo ftoseiowemu komponentów srod- kawystepaje miedzy skladnikami synerglzm pozada¬ nych wlasnosci, dajaey przy stosunkowo niskim stezeniu skladrrikoV w wodnym roztworze silne dzialanie roz¬ kladowe zanieczyszczen organicznych i nieorganicznych, zapewniitface szybkie drenowanie, oraz wysoka zdolnosc mitfbitujaca korozje tworzyw konstrukcyjnych przewo¬ domkanflizac^^ Nieoczekiwanie okazalo sie równiez, ze zachowanie w srodku wedlug wynalazku stosunku wagowego chloru aktywnego w postaci podchlorynu sodowego do wodoro¬ tlenku sodowego od 1 : 1 do 1 :5 wplywa stabilizujaco na podchloryn sodowy w wodnym roztworze i zabez¬ piecza przed jego gwaltownym rozkladem oraz nagla irszybka utrata przez wodny roztwór aktywnego chloru, co podwyzsza efektywnosc utleniajacego i dezynfeknja- cego dzialaniasrocfea.W wyzej podanym zakrecie AtW&hO* Wafo/aycjL nastepuje równiez wzajemna wspomaganie dzialania rozkladowego aktywnego ehloru i Vo4wrtlenHu sodo¬ wego w stosunku do zanieczyszczen organicznych. 5 — bialkawyct\, celulozowych, tluszczowych i innych* co znacznie podwyzsza efektywnosc oraz skraca czas- drenowania syfonów i rur kanalizacyjnych Zachowanie podanych stosunków Wagowych pozwala takze na otrzymanie przezroczystego plynu i zabezpie- 19 cza przed wytracaniem cie ocaców w czasie przecho¬ wywania srodka.Ponadto nieoczekiwanie okazalo sie, ze przy utrzy¬ maniu w srodku wedlug wynalazku stosunku wago¬ wego krzemianu sodowego, o modute i : 3^2 ,do trój- *5 polifosforanu s.odow^ago qd 1:1 do 2:1 wystepuje miedzy obu skladnikami synergizm dziajanja Inhjbi- tujacego korozje oraz dzialania sekwestrujacego jony wapnia i magnezu, co podnosi w sposób istotny walory uzytkowe srodka.Poza tym nieoczekiwanie okazalo sie, ze ze wszystkich, fosforanów sodowych tylka trójpelifosforan sodowy zabezpiecza fc-odek przed wytracaniem sie osadów,, natomiast pozostale powoduja tworzenie sie osadów.Dzieki tym wlasnosciom ciekly srodek wedlug wyna- ** lazku szybko drenuje przewody kanalizacyjne zmydlajac zanieczyszczenia tluszczowe* rozpuszczajac kamien wod¬ ny, hydrolizujac zanieczyszczenie typu bialkowego (wlosy) i celulozowego (papier) oraz utleniajac i emul¬ gujac inne zanieczyszczenia organiczne i nieorganiczne, co ulatwia icji odprowadzenie z woda do oczyszczalni scieków. Jednoczesnie srodek odkazajac syfony oraz rury kanalizacyjne nie koroduje i nie niszczy ich.Srodek wedlug wynalazku otrzymuje sie znanymi 35 metodami wytwarzania srodków czyszczacych, pole¬ gajacymi na zmieszaniu przygotowanych surowców w ilosciach przewidzianych receptura, w wyniku czego powstaje gotowy produkt. Jednakie przy wytwarzaniu srodka wedlug wynalazku musi byc zachowana kolejnosc 40 dodawania skladników do mieszalnika oraz wymagane parametry temperatury.Przykladowy sposób otrzymywania srodka da chtr micznego czyszczenia rur i syfonów w instalacjach, kanalizacyjnych przebiega w sposób nastepujacy: 4» 45 mieszalnika zaopatrzonego, w mieszadlo mechaniezae i chlodnice wodna wprowadza sie recepturalna tfaic wody, a nastepnie, mieszajac rozpuszcza sie w niej kolejno recepturalna ifeaci trójpolifoiforanu sodftwege* kizemianasodowego (szkla wodnego) a module X : $33 E0 ckiomianu sodowego lub potasowego;, i wo4orotlenku sodowego Nastepnie roztwór w mieftaamifeu cbSodjsi sie do temperatury okolo. 20°C i dopiero wówczaa wprowadza W dn niego okreslona receptura tloic chloru aktywnego w postaci podchlorynu sodowego* M co wymaga uprzedniego przeliczenia, recepturalnej ilosci ehlom aktywnego* na podchloryn sodowy a okre¬ slonej zawartosci chloru aktywnego. Uzyskany roztwór srodka pozostawia sie w spokoju na okres ok. 1 godziny* a nastepnie konfekcjonuje w butelki z tworzyw aztucn* 60 nych (polietylenu), zabarwione na ciemny kolor —* eebrona przed dzialaniem promieni slonecznych* Srodek wedlug wynalazku moze byc* stosowany do chemicznego czyszczenia syfonów i rur odprowadzaja¬ cych roztwory i zawiesiny z wanien, alewoziiiywakóir 15 oraz zlewów do kanalizacji sciekowyeh. Do otworuUl Bit odplywowego z wanny, alewózmywaka lub zlewu wlewa sie bezposrednio ok, 100 cm3 cieklego srodka, a na¬ stepnie srodek z brzegów otworu splukuje sie niewielka iloscia wody (50—100 «m3) i pozostawia w syfonie w spokoju na okres ok. 3 godzin — najlepiej na noc.Po uplywie tego czasu splukuje sie syfon woda — naj¬ lepiej goraca — w ilosci okolo 1-^-2 dm3.Przedmiot wynalazku przedstawiono w ponizszych przykladach wykonania.Przyklad I. Przykladowe sWady recepturalne srodka do chemicznego czyszczenia rur i syfonów w in¬ stalacjach kanalizacyjnych przedstawia tabela 1. lo patentowego Nr 93 883 bardzo slabo dzialaja na wlosy 1 fusy herbaty.Srodek wedlug polskiego opisu patentowego PRL Nr 93 833 nie wykazuje w ogóle dzialania w stosunku do mydel wapniowych, gdyz nie posiada w swoim skla¬ dzie miedzy innymi substancji kompletujacych jony wapnia i magnezu. Dobre wlasnosci zmydlajace tego srodka spowodowane sa wysoka temperatura, wywolana reakcja egzotermiczna miedzy glinem i wodorotlenkiem sodowym.Przyklad III. Majac na uwadze stosowanie ele¬ mentów konstrukcyjnych z tworzyw sztucznych w in- Lp. 1 lm 2. 3. 4. 5. 1 6- Nazwa skladnika Chlor aktywny w postaci podchlorynu sodowego Wodorotlenek sodowy Krzemian sodowy o module 1 : 3,32 TrójpoUfo&foran sodowy Chromian metalu alkalicznego Woda Tabela 1 Zawartosc skladnika w I j 5 5 1 1 0,1 do 100 U 3 7 1 1 0,3 do 100 % wagowych 1 IH 4 8 4 2 0,2 do 100 l w recepturze numer: ] IV, ...| 2,5 10,0 3 1,5 0,4 do 100 ¦ ¦ "¦ — "i .. -V ..| Z 10 5 3 0,3 do 100 | Przyklad II. Srodek do chemicznego czyszczenia rur i syfonów w instalacjach kanalizacyjnych otrzymany wedlug receptury II z przykladu I poddano badaniom skutecznosci rozkladu substancji organicznych w po¬ równaniu z preparatem uzyskanym wedlug przykladu III opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki Nr 3 576 751 i z preparatem wytworzonym wedlug przykladu II polskiego opisu patentowego Nr 93 883.Badania wykonano w specjalnie do tego celu skon¬ struowanym przyrzadzie szklanym. Jako zabrudzenia zastosowano wlosy, fusy herbaciane i mieszanine tlusz¬ czów z mydlami wapniowymi. Obserwowano i analizo¬ wano szybkosc oraz stopien rozkladu zabrudzen w cza¬ sie. Uzyskane wyniki badan przedstawiono w tabeli 2.Tabela 2 Okreslenie - srodka 1 wg patentu 3 576 751 USA wg pat. tymcz. 93 883 PRL wedlug | wynalazku Czas trwania w godzinach pelne¬ go (p) lub czesciowego (c) lub braku (b) rozkladu wzglednie rozpuszczania sie zabrudzen: wlo¬ sów 4 c 4 c 2 P fusów herbaty 4 c 4 c 3 P tlusz¬ czów 3 P 1,5 P 4 c mydel wapnio¬ wych 4 c 4 b 2 P 1 Z danych zawartych w tabeli 2 wynika, ze srodek wedlug wynalazku szybko i skutecznie rozklada za¬ brudzenia typu bialkowego (wlosy), roslinnego (fusy herbaty) oraz mydla wapniowe, natomiast nieco slabiej zmydla tluszcze, co jest wynikiem stosunkowo niskiej temperatury, w której jest stosowany.Natomiast srodki znane z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki Nr 3 576 751 i polskiego opisu so 35 40 45 50 55 60 65 stalacjach kanalizacyjnych, np. rur kanalizacyjnych z PCW, przeprowadzono badania porównawcze od¬ dzialywania siodka wedlug przykladu I wynalazku i preparatu wytworzonego wedlug przykladu II opi¬ su patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki Nr 3 576751 na tworzywa sztuczne. W tym celu plytki z polichlorku winylu i z polietylenu zanurzano w kazdym z badanych preparatów na okres 72 godzin i po uplywie tego czasu dokonano oceny wygladu plytek.Stwierdzono, ze srodek wedlug wynalazku nie spo¬ wodowal zadnego uszkodzenia powierzchni zanurzonych w nim plytek, nie ulegly one odbarwieniu, spulchnieniu i znieksztalceniu.Natomiast preparat wedlug opisu patentowego Sta¬ nów Zjednoczonych Ameryki Nr 3 576 751 wywolal zmiekczenie, znieksztalcenie i czesciowe rozpuszczenie plytek z PCW wskutek obecnosci w jego skladzie 1,1,1- -trójchloroetanu.Przyklad IV. Srodek do chemicznego czyszcze¬ nia rur i syfonów w instalacjach kanalizacyjnych otrzy¬ many wedlug receptury nr II z przykladu I poddano badaniom korozyjnego dzialania w stosunku do stali niskoweglowej — w porównaniu do wody pitnej.Badania dzialania korozyjnego wykonano na plytkach ze stali niskoweglowej o wymiarach 50 x 30 mm, z otwo¬ rami umozliwiajacymi zawieszenie plytek w badanym preparacie. Po przygotowaniu wstepnym (odtluszcze¬ niu, suszeniu) plytki stalowe wazono, a nastepnie zawieszano w zlewkach z badanym srodkiem i dla celów porównawczych — z woda pitna. Po 24 godzinach plytki wyjmowano, splukiwano woda destylowana, suszono (do stalej wagi) i ponownie wazono. Uzyskane wyniki badan zamieszczono w tabeli 3.Wyniki badan korozyjnych wskazuja, ze dzialanie korodujace srodka wedlug wynalazku w odniesieniu do stali niskoweglowej jest analogiczne do wody pitnej, a wiec nalezy je uznac za bardzo slabe — zwlaszcza przy uwzglednieniu wysokiej skutecznosci rozkladu substanqi organicznych i , kamienia wodnego oraz124 848 5 6 Tabela3 Tabela 4 Nazwa srodka srodek wg wynalazku Woda pitna Sredni ubytek masy plytek stalowych w mg/cm2 | 0,60 ±0,01 0,58 ±0,02 | malej czestotliwosci stosowania srodka do chemicznego czyszczenia tych samych syfonów i przewodów kana¬ lizacyjnych.Przyklad V. Przebadano zdolnosc drobnoustrójo- bójcza roztworu wodnego srodka otrzymanego wedlug receptury nr II z przykladu I o zawartosci 1,5% aktyw- 15 nego chloru i zdolnosc mikrobiobójcza podchlorynu sodowego o tej samej zawartosci aktywnego chloru ogólnie znana metoda w warunkach porównywalnych.W tabeli 4 podano stezenie roztworu wodnego srodka wedlug wynalazku o zawartosci 1,5% wagowych aktyw¬ nego chloru i stezeaie wodne roztworu podchlorynu sodowego o tej samej zawartosci chloru aktywnego (Cla) powodujace po 10 minutach calkowite zniszczenie drobnoustrojów w próbie okreslonego szczepu.Zawarte w tabeli 4 wyniki badan mikrobiobójczych wskazuja na wystepowanie synergizmu miedzy kom¬ ponentami srodka wedlug wynalazku, zwiekszajace znacznie jego zdolnosc drobnoustrójobójcza w stosunku do wodnego roztworu podchlorynu sodowego o tej 30 samej zawartosci chloru aktywnego. 1 Rodzaj drobno- 1 ustroju testowego 1 1. Escherichia coli 1 2. Pseudomonas 1 aeruginosa 3. Staphylococcus aureus 4. Candida | albicans Stezenie bójcze w % wago¬ wych srodka wedlug wynalazku (1,5% wag. Cl*) 4 4 2,5 2,5 podchlorynu sodowego (1,5% wag.Cl*)| 5 1 10 15 20 1 Zastrzezenie patentowe Srodek do chemicznego czyszczenia rur i syfonów w instalacjach kanalizacyjnych, zawierajacy podchloryn sodowy, wodorotlenek sodowy i srodki wspomagajace, znamienny tym, ze zawiera 2—5% wagowych aktyw¬ nego chloru w postaci podchlorynu sodowego, 5—10% wagowych wodorotlenku sodowego, 1—5% wagowych krzemianu sodowego o module 1 :3,32, 0,5—3% wagowych trójpolifosforanu sodowego, 0,1—0,5% wa¬ gowych chromianu metalu alkalicznego oraz wode w ilosci uzupelniajacej do 100% wagowych, przy czym stosunek wagowy chloru aktywnego do wodorotlenku sodowego wynosi od 1 : 1 do 1 : 5, natomiast stosunek krzemianu sodowego do trójpolifosforanu sodowego wynosi od 1 : 1 do 1 : 2.LDD Z-d 2, z. 611/1400/84/34, n. 85+20 egZ.Cena 100 zl PL