Zdarza sie bardzo czesto, ze w sieciach elektrycznych zasilanych przez pradnice, napedzane zapomoca turbin parowych, wodnych, tlokowych silników parowych, silników spalinowych i t. d. wystepuja przeszkody, zwlaszcza zwarcia w sieci, które w pierwszej chwili powoduja zwyz¬ ke obciazenia maszyn napedowych, dzieki czemu odnosny regulator powieksza do¬ plyw srodka pednego. Zdarza sie równiez bardzo czesto, ze gdy regulator powiek¬ szyl juz moc silnika, przeszkoda w sieci (zwarcie) znika, wskutek czego nastepuje nagle odciazenie silnika, a co zatem idzie ilosc obrotów silnika szybko wzrasta i mo¬ ze przekroczyc dopuszczalna granice, wskutek czego przyrzad do szybkiego odci¬ nania doplywu srodka pednego do silnika (turbiny parowej) zamyka samoczynnie doplyw srodka pednego, wskutek czego powstaje nowa przeszkoda w ruchu calego urzadzenia.Wynalazek niniejszy usuwa wymienio¬ ne wady w ten sposób, ze prad z sieci, któ¬ rego natezenie wzrasta wielokrotnie wsku¬ tek zwarcia, dziala na jakis przyrzad (np. elektromagnes, przekaznik i t, p.) i za jego posrednictwem przestawia suwak regula¬ tora w polozenie, odpowiadajace mniej¬ szej ilosci obrotów silnika. Doplyw sród"ka pednego nic wzrasta zatem w chwili po- * jawienia sie prz&sz&ody* lub zwarcia, tak ze zmniefszanie sie dbciAzeuia po nasunie¬ ciu przeszkody wyrównuje sam regulator silnika bez! wiekszego wzrostu ilosci obro¬ tów, a przyrzad do szybkiego odcinania doplywu srodka pedtaego wcale nie dziala.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie przyklad wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia wykres obciazenia silnika na¬ pedowego w chwili powstawania zwarcia w sieci, gdzie krzywa 2 otrzymana jest w u- kladzie spólrzednych, w których os odcie¬ tych 1 oznacza czas4 a os rzednych — ob¬ ciazenie silnika. Jak widac z wykresu na¬ tezenie pradu wzrasta przejsciowo jeszcze przed usunieciem^ przeszkody, a tern sa¬ mem nastepuje wzrost obciazenia, na któ¬ re regulator silnika natychmiast reaguje i zwieksza doplyw srodka pednego. W pew¬ nej chwili nastepuje jednak nagle odciaze¬ nie silnika, a zanim regulator dostosuje sie do tej zmiany, ilosc obrotów bardzo znacz¬ nie wzrasta.Fig. 2 przedstawia normalne urzadze¬ nie regulacyjne silników zaopatrzonych w urzadzenie, bedace przedmiotem niniejsze¬ go wynalazku. Zwykly regulator|pdsrod- kowy 3 dziala za posrednictwem tloczko¬ wego suwaka rozdzielczego 4 na silnik po¬ mocniczy 5, którego tloczysko polaczone jest bezposrednio z wrzecionem zaworu 6 miarkujacego przeplyw srodka pednego, doplywajacego do silnika napedowego, Siltiik pomocniczy polaczony jest z suwa¬ kiem rozdzielczym i regulatorem zapomo- ca drazka 7. Liczba 8 oznacza przewody, któremi doplywa i odplywa olej do silnika 5, a 9 — przewód doprowadzajacy olej do suwaka 4. Srodkowe polozenie tloczkowe¬ go suwaka rozdzielczego 4 w stosunku do tulei 10, okresla polozenie tej ostatniej, poniewaz jej polozenie mozna zmieniac zapomoca slimaka 12, obracajac kolo sli¬ makowe U, osadzone na tulei 10, która moze wkrecac sie w nagwintowana piaste kola slimakowego, przyczem sama tuleja 10 posiada tylko ruch wzdluz osi. Do obra¬ cania slimaka 12 sluzy silnik, zapomoca którego mozna zatem zmieniac srodkowe polozenie tloczkowego suwaka rozdziel¬ czego 4, a tern samem ilosc obrotów glów¬ nego silnika napedowego. Silnik napedza¬ jacy slimak 12 uruchamia sie zwykle od tablicy rozdzielczej, skad tez nastawiana jest w ten sposób wlasciwa ilosc obrotów glównego silnika napedowego. Oprócz te¬ go, mozna silnik napedzajacy slimak 12 Wprawiac w ruch zapomoca urzadzenia, wykonanego w mysl niniejszego wynalazku i dzialajacego w razie powstania przeszko¬ dy w sieci. Na fig. 3 przedstawiono sche¬ mat polaczenia przewodów silnika nape¬ dzajacego slimak 12. Przewody 13 prowa¬ dza do tego silnika, przyczem do tych prze¬ wodów moga byc równiez wlaczone inne zródla sily, np. akumulatory. Wylacznik 14 do recznego regulowania ilosci obrotów znajduje sie na tablicy rozdzielczej. Rów¬ nolegle wlaczony jest wylacznik 15, pola¬ czony zapomoca drazka i dzwigni 16 z rdzeniem 17 elektromagnesu 18, którego koncówki uzwojenia 19 wlaczone sa bez¬ posrednio do zacisków pradnicy, albo po¬ przez przetwornice. Zamiast elektroma¬ gnesu 18 mozna zastosowac dowolny prze¬ kaznik, który wlaczalby silnik napedzaja¬ cy slimak 12. Zapomoca opornika 20 mozna regulowac szybkosc silnika. Ciezar rdzenia 17 jest zrównowazony, np. zapo¬ moca sprezyny 21. Wskutek wzrostu nate¬ zenia pradu na szynach zbiorczych prad¬ nicy rdzen 17 elektromagnesu podnosi sie.Jezeli natezenie to nie przekracza pew¬ nych normalnych granic, to wylacznik 15 nie zamyka obwodu silnika. Jezeli w ja¬ kiejs czesci sieci powstanie przeszkoda, to natezenie pradu wzrasta znacznie po¬ nad dopuszczalna granice, wskutek czego rdzen 17 podnosi sie tak wysoko, ze zamy¬ ka wylacznik 15, wskutek czego silnik za¬ czyna pracowac i za posrednictwem prze- — 2 —kladni slimakowej 11—12 zmienia poloze¬ nie srodkowe tulei 10 suwaka rozdzielcze¬ go 4 w kierunku powodujacym zmniejsze¬ nie ilosci obrotów glównego silnika nape¬ dowego- W ten sposób kompensuje sie ruch regulatora i doplyw srodka pednego do glównego silnika nic.powieksza sie. Po u- sunieciu przeszkody w sieci kontakt w wy¬ laczniku 15 sie przerywa, silnik napedza¬ jacy slimak 12 zatrzymuje sie, a regulator 3 wyrównuje samoczynnie mniejsze zmia¬ ny obciazenia.Przedmiot niniejszego wynalazku moz¬ na równiez wykonac w ten sposób, ze urza¬ dzenie to moze sluzyc do regulowania ilo¬ sci obrotów silnika napedowego w wypad¬ kach naglych zmian obciazenia, np. przy naglem odciazeniu silnika. Zadanie zostaje rozwiazane w ten sposób, ze pomiedzy rdzen elektromagnesu i wylacznik obwodu pradu silnika serwomotoru jest wstawio¬ na katarakta. Przyklad wykonania takiego urzadzenia przedstawiony jest na fig. 4, Liczba 22 oznacza obwód pradu silnika serwomotoru, sluzacego do zmiany ilosci obrotów silnika napedowego; 23 oznacza wylacznik reczny na tablicy rozdzielczej; 24 — wylacznik dzialajacy przy zwarciach tak, jak opisano powyzej; 25 — wylacznik dzialajacy przy naglem odciazeniu; 26 — ruchomy rdzen elektromagnesu 27, które¬ go koncówki wlaczone sa do szyn zbior¬ czych bezposrednio lub poprzez przetwor¬ nice. Do rdzenia 26 przymocowany jest za¬ pomoca drazka 31 cylinder 29, w którym przesuwa sie lekko, lecz szczelnie tlok 30. Do tloczyska 32 przymocowany jest zapomoca drazka 33 wylacznik 25. Ciezar rdzenia 26 z cylindrem ,29 jest zrównowa¬ zony sprezyna 15 polaczona z drazkiem 34 rdzenia. Ciezar tloka 30 równowazy spre¬ zyna 38. Przewód 36 laczy przestrzenie cy¬ lindra 29 z obydwu stron tloka 30. W prze¬ wodzie znajduje sie zawór dlawikowy 37, który zapobiega szybkiemu przeplywowi powietrza lub cieczy z jednej strony tloka na druga. Wylacznik 24 dziada przy zwar¬ ciach w sieci i jest polaczony z rdzeniem 26 zapomoca dzwigni 39 i drazków 40, Przy zmianie natezenia pradu w sieci rdzen 26 elektromagnesu 27 podnosi sie lub opada. Przy zwarciu, gdy natezenie pradu wielokrotnie wzrasta, rdzen- podnosi sie i zamyka wylacznik 24, wskutek czego sil¬ nik serwomotoru zmniejsza ilosc obrotów silnika napedowego. Jak juz wspomniano obciazenie zmienia sie powoli, a rdzen 26 przesuwa cylinder 29, przyczem tlok 30 nie zmienia polozenia, bo czynnik wypel¬ niajacy cylinder ma dosc czasu na prze¬ plyw z jednej strony tloka na druga. Je¬ zeli nastapi nagla zmiana obciazenia, to rdzen 26 spada tak szybko, ze np. ciecz wypelniajaca cylinder nie zdazy w tak krótkim przeciagu czasu przeplynac na druga strone tloka, wskutek czego tlok o- pada równiez i zamyka wylacznik 25 ob¬ wodu pradu silnika, który zmniejsza ilosc obrotów silnika napedowego i zapobiega w ten sposób rozbieganiu sie maszyny.Zaleta opisanego wyzej urzadzenia jest wyrównywanie obciazen, a tern samem za¬ pobieganie czestym przeszkodom w sieci elektrycznej, przyczem przeszkody w ja¬ kiejs czesci sieci nie maja wiekszego Wply¬ wu na cala siec, co ma wielkie znaczenie dla przewodów dalekobieznych. PL