Przedmiotem wynalazku jest sposób wstepnego oczyszczania surowych wód glicerynowych pocho¬ dzacych z bezkatalitycznego rozszczepiania tlusz¬ czów technicznych.Wody glicerynowe otrzymywane w procesie bez¬ katalitycznego rozszczepiania tluszczów technicz¬ nych zawieraja szereg zanieczyszczen organicznych, jak kwasy tluszczowe, substancje bialkowe oraz nieorganicznych, jak sole wapnia, magnezu, sodu, zwiazki zelaza, arsenu.Wydzielanie i oczyszczanie gliceryny prowadzi sie zasadniczo 2 metodami: destylacyjna lub joni¬ towa. W obu przypadkach operacja wstepnego przygotowania wód jest niezwykle istotna. Im wyz¬ sza jest zawartosc zanieczyszczen w glicerynie kierowanej do destylacji, tym wTieksze straty i gor¬ sza jakosc produktu. Problem wlasciwego przygo¬ towania wód oraz wplyw zanieczyszczen w su¬ rowcu na przebieg destylacji i jakosc otrzymanego produktu sa znane i szeroko dyskutowane w lite¬ raturze.Wstepne przygotowanie roztworu jest takze waz¬ ne w przypadku oczyszczania wód metoda jonitowa.Wody zasilajace kolumny jonitowe musza byc kla¬ rowne, tj. pozbawione zanieczyszczen mechanicz¬ nych i osadów. Ponadto nalezy z nich usunac zwiazki bialkowe, które pod wplywem zmian war¬ tosci pH wytracaja sie na warstwie jonitu i unie¬ mozliwiaja przeplyw wód przez kolumny jonitowe oraz tluszcze, które po dluzszym czasie pracy v- 10 15 20 30 2 lepiaja pory jonitu. Kationy i aniony sa zasadniczo w calosci usuwane na jonitach. Niemniej jednak od ich stezenia i skladu zaleza koszty metody jo¬ nitowej — dlugosc cykli wymiany, ilosc kolumn w baterii, ilosc srodków regeneracyjnych, zywot¬ nosc jonitu.Stad znaczenie tej pierwszej operacji przygoto¬ wania wód w schemacie technologicznym wydzie¬ lania i oczyszczania gliceryny wydaje sie bezsporne.Zwykle stosuje sie stracanie solami tworzacymi z kwasami tluszczowymi nierozpuszczalne mydla tj. sole lub wodorotlenki wapnia, baru, glinu, ze¬ laza. Nadmiar wprowadzonych jonów, po odfiltro¬ waniu i usunieciu powstalych mydel, wytraca sie z. roztworu w formie nierozpuszczalnych wodoro¬ tlenków przez dodanie wodorotlenku lub weglanu sodu.W celu odbarwienia roztworu stosuje sie czyn¬ niki odbarwiajace: wegiel aktywny, ziemie okrzem¬ kowa lub prowadzi sie koagulacje zwiazków barw¬ nych przez zmiane wartosci pH roztworu: obnizenie przez dodatek HC1, H2SO4 i/lub podniesienie przez dodatek NaOH lub Na2C03. Metody te wymagaja stosowania szeregu zwiazków chemicznych. Powo¬ duja ponadto rozcienczanie przerabianych wód gli¬ cerynowych.Istota wynalazku polega na zastosowaniu w spo¬ sobie wstepnego oczyszczania surowych wód gli¬ cerynowych obok wodorotlenku lub tlenku wapnia 123 206123 206 kwasu poliakrylowego o srednim ciezarze czastecz¬ kowym powyzej 300 000.Sposobem wedlug wynalazku wody glicerynowe o temperaturze 20—100°C zanieczyszczone substan¬ cjami bialkowymi, kwasami tluszczowymi, solami mineralnymi glównie solami sodu, wapnia, mag¬ nezu i zelaza o takim skladzie, ze stosunek równo¬ wazników jonów jednowartosciowych, to jest sodu do równowazników jonów wielowartosciowych to jest wapnia, magnezu, zelaza, manganu wynosi od 0,5:1 do 2:1, korzystnie 1:1, doprowadzonych w przypadku innego stosunku równowazników do takiego skladu za pomoca wodorotlenku wapnia lub tlenkuj wapnia miesza sie i po stwierdzeniu odpowiedniego stosunku równowazników jonowych wprowadza kwas poliakrylowy o ciezarze czas- tec^k^ym^po^wyzei 300 000 w ilosci 0,2—0,5 g na kaz»y* litr—wód. Po dodaniu kwasu mieszanine utrzymuje sie w temperaturze 20—100°C najko¬ rzystniej 70—80°C przez czas 15—60 minut przez caly czas mieszajac. Wytracone zanieczyszczenia oddziela sie w znany sposób na przyklad przez de- kantacje lub filtracje. , Stosowany w sposobie wedlug wynalazku kwas poliakrylowy spelnia role cieklego wymieniacza jonowego kationitu. Oczyszczone sposobem wedlug wynalazku wody glicerynowe sa klarowne i nadaja sie do oczyszczania i zatezania znanymi metodami, z wód tych calkowicie usunieto jony zelaza, man¬ ganu, magnezu, czesciowo usunieto jony sodu i wapnia oraz zanieczyszczenia organiczne w pos¬ taci nierozpuszczalnych mydel.Przyklad I. Do usrednionych wód gliceryno¬ wych o nastepujacej charakterystyce: zawartosc gliceryny ^7,0% zawartosc jonów jednowartosciowych —0,012% zawartosc jonów wielowartosciowych —0,00377% nielotna pozostalosc organiczna —0,624% liczba kwasowa —1,44 liczba estrowa —0,64 przejrzystosc — metna barwa w skali jodowej —12 dodano w temperaturze 70°C 1 g/l wodorotlenku wapnia, uzyskano stosunek jonów jednowartoscio¬ wych do wielowartosciowych jak 1:1,62. Wody mie¬ szano przez 30 minut (50—100 obr./min.), nastepnie dodano na kazdy litr wód 0,2 g kwasu poliakrylo¬ wego o ciezarze czasteczkowym 422000 (wystepuja¬ cego w handlu pod nazwa akrylol PK-24) i miesza¬ no przez 30 minut Utrzymujac temperature w gra¬ nicach 70—80°C. Po oddzieleniu osadu przez de- kantacje uzyskano wody glicerynowe o nastepuja¬ cej charakterystyce: zawartosc gliceryny — 7,0 zawartosc jonów jednowartosciowych —0,007 zawartosc jonów wielowartosciowych — 0,066 nielotna pozostalosc organiczna —0,125 liczba kwasowa —0,87 liczba estrowa —0,21 barwa w skali jodowej —1,1 przejrzystosc — calkowita Przyklad II. Do usrednionych wód glicery¬ nowych o nastepujacej charakterystyce: zawartosc gliceryny —7,0 zawartosc jonów jednowartosciowych —0,012 zawartosc jonów wielowartosciowych —0,00377 nielotna pozostalosc organiczna —0,624 i liczba kwasowa — 1,44 liczba estrowa —0,64 przejrzystosc — metna barwa w skali jodowej — io dodano w temperaturze 939C 6,5 g/litr wodorotien- io ku wapnia, uzyskano stosunek jonów jednowar¬ tosciowych do wielowartosciowych jak 1:0,34. Wody mieszano przez 60 minut, nastepnie dodano ra kazdy litr wód 0,3 g kwasu poliakrylowego o cie¬ zarze czasteczkowym 422 000 (wystepujacego w 15 handlu pod nazwa akrylol PK-24) i mieszano przez 15 minut utrzymujac temperature w granicach 60°C. Po oddzieleniu osadu przez dekantacje uzys¬ kano wody glicerynowe o nastepujacej charakte¬ rystyce.M zawartosc gliceryny ' — 7,0 zawartosc jonów jednowartosciowych —0,0071 zawartosc jonów wielowartosciowych —0,0082 nielotna pozostalosc organiczna —0,215 liczba kwasowa —0,78 25 liczba estrowa —0,23 barwa w skali jodowej — 8 . przejrzystosc —calkowita . Przyklad III. Do usrednionych wód glicery¬ nowych o nastepujacej charakterystyce: 30 zawartosc gliceryny — 6,7 zawartosc jonów jednowartosciowych —0,19 zawartosc jonów wielowartosciowych — 0,0034 zawartosc zwiazków organicznych — 0,78 liczba kwasowa —0,93 35 liczba estrowa —0,84 przejrzystosc — metna barwa w skali jodowej —16 dodano w temperaturze 20°C 1,2 g/l wodorotlenku wapnia, uzyskano stosunek jonów jednowartoscio¬ wych do wielowartosciowych jak 2. Wody mieszano przez 20 minut, nastepnie dodano na kazdy litr wód 0,5 g kwasu poliakrylowego o ciezarze czasteczko¬ wym 422 000 (wystepujacego w handlu pod nazwa akrylol PK-24) i mieszano przez 20 minut utrzy¬ mujac temperature w granicach 50—70°C. Po od¬ dzieleniu osadu przez dekantacje uzyskano wody glicerynowe o nastepujacej charakterystyce: zawartosc gliceryny —6,7 zawartosc jonów jednowartosciowych —0,14 zawartosc jonów wielowartosciowych —0,007 nielotna pozostalosc organiczna ' —0,208 liczba kwasowa —0,11 liczba estrowa —0,42 barwa w skali jodowej —16 przejrzystosc — calkowita Przyklad IV. Do usrednionych wód glicery¬ nowych o nastepujacej charakterystyce: zawartosc gliceryny —6,84 zawartosc jonów jednowartosciowych —0,019 zawartosc jonów wielowartosciowych —0,0137 nielotna pozostalosc organiczna —0,791 liczba kwasowa —1,24 liczba estrowa —0,47 65 barwa w skali jodowej —9 505 123 206 6 Stosunek jonów jednowartosciowych do wielowar- tosciowych = 1,4, w temperaturze 55°C dodano na kazdy litr wód 0,2 g kwasu poliakrylowego o cie¬ zarze czasteczkowym 422 000 (wystepujacego w han¬ dlu pod nazwa akrylol PK-24) i mieszano przez 45 minut (50—100 obr./min.). Po oddzieleniu osadu przez dekantacje uzyskano wody glicerynowe o nas¬ tepujacej charakterystyce: Zastrzezenie patentowe Sposób wstepnego oczyszczania surowych wód glicerynowych pochodzacych z bezkatalitycznego rozszczepiania tluszczów polegajacy na stracaniu 5 zanieczyszczen organicznych i nieorganicznych, zna¬ mienny tym, ze wody glicerynowe o temperaturze 20—100°C o takim skladzie, ze stosunek równowaz¬ ników jonów jednowartosciowych do równowazni¬ ków jonów wielowartosciowych wynosi od 0,5:1— —2:1, korzystnie 1:1, doprowadzony w przypadku innego stosunku równowazników do takiego skladu za pomoca wodorotlenku wapnia lub tlenku wap¬ nia miesza sie i po stwierdzeniu odpowiedniego sto¬ sunku równowazników jonowych, wprowadza kwas poliakrylowy o ciezarze czasteczkowym powyzej 300 000 w ilosci 0,2—0,5 g na kazdy litr wód, po dodaniu kwasu mieszanine utrzymuje sie w tem¬ peraturze 20—100°C przez czas 15—60 minut stale mieszajac po czym wytracone zanieczyszczenia od¬ dziela w znany sposób. zawartosc gliceryny zawartosc jonów jednowartosciowych zawartosc jonów wielowartosciowych nielotna pozostalosc organiczna liczba kwasowa liczba estrowa barwa w skali jodowej klarownosc — 6,8 — 0,009 — 0,0024 — 0,274 — 1,45 — 0,43 — 9 — calkowita PL