Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie jezdne i ustalajace, zwlaszcza dla konstrukcji szafowych, ramowych takich jaik pomieszczenia urzadzen techniczno-informacyjnych, kontenery itp., które musza byc przetrasportowane na dane miejsce lub z jednego miejsca montazu na inne, albo na osta¬ teczne miejsce lokalizacji, na którym moga one byc zamocowane i w stanie zamocowanym eksploa¬ towane lub magazynowane.Znane tego rodzaju urzadzenia, np. z opisu pa¬ tentowego USA nr 4 070 075 posiadaja obracajace sie kola, zamontowane w widelkach na osi piono¬ wej, przy czym dla umocowania przedmiotu np. szafy zastosowany jest specjalny element w ksz¬ talcie litery Z, przestawny za pomoca polaczenia srubowego. Urzadzenia te nie nadaja sie do tego aby za pomoca nich, pomiedzy jednostki uzywane w technice informatycznej ograniczone przez ostre tolerancje, wprowadzac dalsza jednostke.Znane jest nastepnie z opisu patentowego USA nr 4 077 086 urzadzenie podobne do wyzej opisa¬ nego, którego ruch jezdny jest gwarantowany przez kola, które znajduja sie równiez pomiedzy widel¬ kami zamontowanymi na pionowym gwintowanym walku. Zamocowanie jednostki, np. szafy nastepuje za pomoca przestawnej przegubowo sprezynowej konstrukcji.Oba rozwiazania maja te wade, ze kola konieczne do jego poruszania sa duze, co utrudnia ustawienie 10 15 20 25 30 ~2 jej dokladnie na miejsce, równiez zmiana kierunku podczas ruchu jest trudna.Znane jest dalej urzadzenie z opisu patentowego USA nr 3 758 918, którego uklad jezdny, kierujacy i mocujacy polaczone sa w jednej jedynie kon¬ strukcji. Tak samo jak w uprzednio opisanych konstrukcjach urzadzen jest tu równiez element podobny do widelek do trzymania kola. Do moco¬ wania jednostki np. szafy konieczne jest tu wyj¬ mowanie kola z widelek.Urzadzenie to zawiera wiele elementów sprezy¬ nowych, których napiecie m-usi byc w sposób do- klady ustawiane srubami. Równiez zmiana kie¬ runku dzialania urzadzenia od stanu ruchu do stanu zamocowania przy duzych obciazeniach, na przyklad przy techniczo-informatycznych urzadze¬ niach, jest trudno wyobrazalna.Znane jest kolejne urzadzenie z opisu patento¬ wego USA nr 3 934 304, którego uklad jezdny, kie¬ rujacy i mocujacy polaczone sa równiez w jednej jedynej konstrukcji. Jest przy tym niekorzystne, ze szafy przy ich zamowywamiu. musza byc prze¬ chylane, co przy . szafach ciezkich na przyklad urzadzen techniczno-informacyjnych równiez jest trudne do urzeczywistnienia.Poruszanie przy pomocy kól obracajacych sie w widelkach w szczególnosci konstrukcji, szafowych zawierajacych urzadzenia techniczno-informacyjne z powodu „chybotania" jest bardzo utrudnione.Kinematyczne drganie (chybotanie) moze byc 123191123191 ,3 4 wprawdzie usuniete przez przesuniecie linii osi toczacego sie kola w stosunku do punktu srodko¬ wego osi, sluzacej do pionowego zamocowania i do zmiany kierunku i przez umieszczenie kola na ramieniu skierowanym do tylu, jednak zwieksza sie przez to obciazenie zginajace pionowego wspor¬ nika, jak równiez zapotrzebowanie miejsca dla szaly przy ruchu, jak równiez zamocowanie staje sie skomplikowane.Znane jest nastepnie z opisu patentowego USA nr 3 724022 urzadzenie do przesuwania i doklad¬ nego ustawiania szal techniczno-informacyjnych, które nie posiada kola jako elementu tocznego.Elementami tocznymi sa tu rolki. W danym przy¬ padku koniec rowkowanych biezni zmienia sie w lukowy tor kolowy, przez co umozliwia sie zmiane kierunku.Wada przy tym rozwiazaniu jest to, ze w celu uzyskania zmiany kierunku urzadzenia musi byc wielokrotnie poruszane tam i z powrotem, az sie uzyska odpowiednie polozenie. Jest to szczególnie niezadowalajace wówczas, gdy z szeregu umocowa¬ nych szaf musi byc usunieta tylko jedna jedyna.Znane jest ponadto z opisu patentowego USA nr 3 757 383 urzadzenie, które przesuwane jest przy pomocy kulek. Zawieszenie poruszajacych sie kulek i ich zamocowanie do konstrukcji korpusu szafy jest jednak z powodu wynikajacego stad opisanego juz zjawiska „chybotania" — niekorzystne.Niekorzystne jest dalej zastosowanie tylko jednej wzglednie trzech lub czterech kulek, poniewaz dla osiagniecia wiekszej ruchliwosci, musza byc uzyte dosc duze kulki, co przy podlogach pokrytych sztucznym tworzywem utrudnia poczatek ruchu.Znane jest równiez z opisu patentowego USA nr 3 744 083 rozwiazanie urzadzenia, w którym jako elementy toczne zastosowano równiez kulki. Roz¬ wiazanie to w porównaniu z opisanymi rozwiaza¬ niami ma te zalete, ze w jego zawieszeniu brak jest czopa do zawieszania, narazonego na zginanie i chybotanie. Stykajace sie z ziemia i nawierzchnia podlogi wieksze rolki lub kulki biegna w lozysku utworzonym z malych kulek. Niekorzystne jest przy tym, ze szafa jest podparta w trzech lub czte¬ rech punktach (odpowiednio do ilosci kulek) i sto¬ sunkowo duzy promien kulek tocznych utrudnia ruch na podlozach ze sztucznego tworzywa. Nie¬ korzystne jest dalej to, ze do ustawiania i umoco¬ wywania szafy wymagane jest dodatkowe urza¬ dzenie.Znane jest wreszcie z opisu patentowego USA nr 3 797 067 urzadzenie z jedna kulka toczna, która nie biegnie jednak w gniezdzie wypelnionym ma¬ lymi kulkami, lecz w szeregu mniejszych kulek, które stanowia elementy nosne przesuwanych i mo¬ cowanych konstrukcji szafowych. Uklad mocujacy przy tym rozwiazaniu nie istnieje i róznie umiesz¬ czone mniejsze kulki maja tylko jedna statyczna rolke bez zadnego efektu zwielokrotnienia. Wady tego urzadzenia sa takie same jak przy juz opi¬ sanych urzadzeniach z rolkowym ukladem jezd¬ nym.Celem wynalazku jest opracowanie takiego urza¬ dzenia jezdnego i ustalajacego, przy pomocy któ¬ rego szafy moglyby byc stabilne i bez przechylania transportowane i umocowywane bez urzadzen pod¬ nosnikowych. Obciazalnosc urzadzenia powinna byc przy tym wystarczajaca dla szaf o róznej masie i róznym ciezarze. Nacisk wywierany na podloze powinien byc tak niewielki jak to tylko mozliwe, poniewaz w pomieszczeniach techniki informacyj¬ nej podloga najczesciej wykladana jest sztucznym tworzywem. Zdolncsc toczenia sie rolek powinna byc idealna, aby nie uzywac zadnych specjalnych urzadzen cieglowych.Proces zamocowania powinien byc prosty, by nio uszkadzac mechanicznie szaf i swa dokladnoscia odpowiadac ustalonym w technice informacyjnej tolerancjcni. Urzadzenie nie powinno zwieirazac zasadniczo podstawy szafy majacej byc poruszanej wzglednie stabilizowanej i powinno nadawac sie do masowego jego wytwarzania i do zastosowania w szerokim zakresie.Urzadzenie jezdne i ustalajace wedlug wynalazku zaopatrzone jest w koszyk kulkowy z obudowa, w którym kulki ulozyskowane sa w jednej plasz¬ czyznie i zabezpieczone pTzeciw wypadnieciu za pomoca elementu zamykajacego. Charakteryzuje si$ ono tym, ze posiada srube nastawcza z gwintem umieszczonym w nakretce osadzonej w plycie den¬ nej konstrukcji szafowej przemieszczanej i moco¬ wanej do podlogi, przy czym górny koniec sruby nastawczej ma element do przyjmowania ele¬ mentów obrotowych, a dolny jej koniec posiada szyjke, na która jest nasuniety koszyk kulkowy i na której umieszczona jest stopka. Urzadzenie wedlug wynalazku charakteryzuje sie ponadto tym, ze sruba nastawcza pomiedzy czescia gwintowano. a szyjka ma przejsciowa kulista czesc, której po¬ wierzchnia styka sie z czescia kulista powierzchni stopki, stanowiaca gniazdo dla przejsciowej ku¬ listej czesci sruby nastawczej, przy czym promienie krzywizny obu tych powierzchni sa sobie równe.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony przy¬ kladowo na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie jezdne i ustalajace zgodne z wynalaz¬ kiem ze sruba nastawcza, w przekroju, w stanie roboczym, fig. 2 — urzadzenie wedlug fig. 1 w przekroju, w stanie spoczynkowym, fig. 3 — pola¬ czenie stopki z czescia szyjkowa sruby nastawczej, fig. 4 — postac wykonania urzadzenia z podwójnie usprezynowanym zawieszeniem, fig. 5 — usprezy- nowanie z gumowym elementem, fig. 6 — postac wykonania urzadzenia, które jest calkowicie wbu¬ dowane w ramie szafy, fig. 7 — postac wykonania zestawu urzadzen nadajaca sie w szczególnosci do przenoszenia duzych obciazen w widoku z góry, fig. 7a — rzut boczny, a fig. 7b w przekroju trzpien mocujacy zestaw urzadzen do obudowy szafy.Jak jest to widoczne na fig. 1, w obudowie 1 znajduje sie koszyk kulkowy 2. W nim zawarte sa wieksze kulki 3 i mniejsze kulki 4, które poprzsz element zamykajacy 5 zapobiegaja ich wypadaniu.Obudowa 1 umocowana jest przy elemencie plyty dennej szafy, przestawnej i ustawianej przy po¬ mocy zaopatrzonej w gwint sruby nastawczej 6, znajdujacej sie w nakretce 8. Do tego celu uksztal¬ towana jest przy srubie nastawczej 6 szyjka 6b, na której przy pomocy podkladki 10 osadzona jest stopka 9. Nakretka 8 jest przewaznie przyspawana 10 11 20 25 30 35 44 45 50 55 605 123 191 6 do plyty dennej 7 szafy. Sruba nastawcza 6 moze byc osadzona w otworze gwintowanym, wykona¬ nym w plycie dennej 7 szafy.Dla latwiejszego przesuwania szafy i dla zmniej¬ szenia tarcia rolek celowe jest gdy szereg kulkowy sklada sie z kulek 3, 4 o róznej wielkosci. Kulki 3 sa wieksze od kulek 4. Aby zmniejszyc tarcie rolek, 1 zwierzchnie slizgowe 2a koszyka kulkowego 2 i powierzchnia zetkniecia 5a elementu zamykaja¬ cego 5 maja ten sam promien co promien kulek 3.Odleglosc pomiedzy ujeciami 5a i 2a jest mniejsza od srednicy kulek 3.Na figurze 3 pokazana jest przejsciowa kulista czesc przy szyjce 6b sruby nastawczej 6 i czaszowa kulista czesc w stopce 9. Powierzchnie tych dwóch czesci stykaja sie ze soba podczas pracy urzadze¬ nia, przy czym czaszowa kulista powierzchnia stop¬ ki 9 stanowi gniazdo dla przejsciowej kulistej czesci przy szyjce 6b sruby nastawczej 6. Promie¬ nie 6a krzywizny tych obu powierzchni sa równe lub w przyblizeniu równe.Na figurach 4 i 5 sa pokazane korzystne postacie wykonania urzadzenia wedlug wynalazku. Zgodnie z fig. 4 przewidziane jest podwójne zawieszenie sprezynowe. Zgodna z wynalazkiem sruba nastaw¬ cza 6 umieszczona jest w oslonie sprezynowej 11.Obudowa 1 po stronie zwróconej do koszyka kul¬ kowego 2 jest celwo uksztaltowana jako kosz spre¬ zynowy, w którym znajduja sie sprezyny 12 i 13.Przy postaci wykonania zgodnej z fig. 5 do uspre- zynowania koszyka kulkowego sluzy elament gu¬ mowy. Obudowa 1 znajduje sie w oslonie sprezy¬ nowej 11. Strona obudowy 1 zwrócona ku koszyko¬ wi kulkowemu 2 sluzy jako powloka poduszki gu¬ mowej 14.Na figurze 6 pokazana jest inna postac wykona¬ nia urzadzenia wedlug wynalazku, które jest cal¬ kowicie wbudowane w material plyty podstawowej.Jest to korzystne ze wzgledu na oszczednosc miej¬ sca.Figura 7 przedstawia urzadzenia jezdne zgodne z wynalazkiem, w zestawie rozmieszczone wzdluz 5 luku kolowego. Postac ta nadaje sie do poruszania duzych, ciezkich kontenerów.Zgodnie z wynalazkiem mechanizmy ruchu i za¬ mocowania sa ujete w jednej jedynej konstrukcji.Zamocowanie transportowanego przedmiotu na miejscu jego przeznaczenia nie wymaga zadnych dodatkowych elementów konsrukcyjnych. Poniewaz osadzenie i zamocowanie przedmiotu nastepuje za pomoca gwintu sruby nastawczej 6, mozliwe jest bardzo dokladne poziomowanie tego przedmiotu.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie jezdne i ustalajace zwlaszcza dla konstrukcji szafowych, zaopatrzone w koszyk kul¬ kowy z obudowa, w którym kulki ulozyskowane sa w jednej plaszczyznie i zabezpieczone przeciw wy¬ padaniu za pomoca elementu zamykajacego, zna¬ mienne tym, ze posiada srube nastawcza (6) z gwintem, umieszczona w nakretce (8) osadzonej w plycie dennej (7) konstrukcji szafowej przemiesz¬ czanej i mocowanej do podlogi, przy czym górny koniec sruby nastawczej (6) ma element do przyj¬ mowania momentów obrotowych, a dolny jej ko¬ niec posiada szyjke (6b), na której jest nasuniety koszyk kulkowy (2) i na której umieszczona jest stopka (9). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze sruba nastawcza (6) pomiedzy czescia gwinto¬ wana a szyjka (6b) ma przejsciowa kulista czesc, której powierzchnia styka sie z czaszowa kulista powierzchnia stopki (9), stanowiaca gniazdo dla przejsciowej kulistej czesci sruby nastawczej (€), przy czym promienie (6a) krzywizny obu tych po¬ wierzchni sa sobie równe. 15 20 25 CO123 191 2 7 3 6^ Sb fcP3 5 4- 6a]9a 9 3 rig.t Fig.Z cZ&Z^ \ 6ar te 9a£A$ Fig.4 1U 1 6^ 6^ \ \hrr\ Ww \Li U v^av 3323 11 5 2 h 9 3 Fig.5 i ^ Fig.3 Fig.6 Fih 76 _J Rcj. 7a Fig. 7 OZGraf. Z.P. Dz-wo, z. 89 (75+15) 03.34 Cena 106 zl PL