Znane sa liczne sposoby wytwarzania produktów kondensacji mocznika z for¬ maldehydem. Wedlug tych sposobów kon¬ densacje mocznika z formaldehydem prze¬ prowadza sie w roztworze wodnym, wobec czego wytworzenie czystego produktu wy¬ maga jeszcze dlugiego i uciazliwego proce¬ su destylacji. Otrzymane produkty utwar¬ dza sie nastepnie w formach lub po zmie¬ szaniu z materjalami wypelniaj acemi wy¬ tlacza sie w formach na goraco.Wedlug wynalazku niniejszego otrzy¬ muje sie z mocznika i formaldehydu przed¬ mioty w sposób o wiele prostszy, przepro¬ wadzajac kondensacje w sposób opisany i stosujac stale spolimeryzowane aldehydy zamiast roztworów aldehydowych. Wsku¬ tek uproszczenia aparatury i wielkiej o- szczednosci czasu sposób niniejszy w prze¬ ciwienstwie do znanych dotychczas posia¬ da duze gospodarcze i techniczne zalety.W mysl wynalazku mocznik lub jego pochodne, paraformaldehyd i odpowiednie srodki wypelniajace miele sie w mlynie ku¬ lowym tak dlugo, az powstanie jednostaj¬ na mieszanina. Ze sproszkowanej masy wytlacza sie nastepnie W ogrzanej prasie gotowe, uksztaltowane przedmioty. Po wyjsciu z formy wyroby maja silny polysk, znaczna odpornosc mechaniczna i chemicz*- na, przyczem mozna je obrabiac w podob¬ ny sposób, jak produkty kondensacji feno-Im'z.iómialdeh^erti/ Przy odpowiednim doborze srodków wypelniajacych otrzymu¬ je sie przedmioty o barwie" czysto bialej i bardzo odporne na dzialanie swiatla.Wytlaczanie przedmiotów z mieszaniny mozna uskuteczniac na zimno, poczem jed¬ nak przedmioty te nalezy poddawac przez czas niejaki dzialaniu temperatury od 100° do 120°.Przy dodawtnlti do stlacz&nej miesza¬ niny wypelniajacych materjalów wlókni¬ stych, najlepiej jest przerabiac mieszanine na goraco w ugniaiarce lub w mieszarce walcowej. Juz przy 60—70° mieszanina mocznika z paraformaldehydem zaczyna topie sie i przesyca calkowicie materjaly wlókniste. Mieszanine ugniata sie na gora¬ co tak dlugo, az masa ta staje sie krucha po ochlodzeniu; mase nastepnie miele sie i wytlacza na goraco.Przez dodanie odpowiednich substancyj do mieszaniny mozna zmieniac mechanicz¬ na i chemiczna odpornosc prasowanych przedmiotów. Jako takie dodatki moga sluzyc zywice naturalne, dajace i niedaja- ce sie utwardzac sztuczne zywice, materja¬ ly wiazace formaldehyd, który nie wszedl do reakcji, jak np. fenol, p-toluolsulfoamid, aminy, równiez i takie materjaly, iktóre wiaza wode reakcyjna, powstajaca przy kondensacji, Jak gips, cement i t. d.Dalsza odmiana wynalazku polega na tetn, ze kondensacje moczników z aldehy¬ dami prowadzi sle w obecnosci zwiazków organicznych, najlepiej stopionych. Jako takie zwiAzki nadaja sie przedewszystkiem naturalne lub sztuczne, dajace lub niedaja- ce sie utwardzac zywice, jak np. kalafónja, kopale, produkty kondensacji jedno- i wie- lowarto£ciowych fenoli, ester glicerynowy kwasu ftalowego i tym podobne zwiazki.Produkty kondensacji mozna stosowac za¬ równo w postaci nieutwardzonej, jak i u- twaJ-dzonej; mozna stosowac równiez i in¬ ne zwiazki organiczne, jak np. uwodornio¬ ne lub chlorowane Weglowodory, które jednoczesnie moga dzialac uplastyczniaja- co, jak np, chlorowany naftalen. Dalej, kon¬ densacje mocznika z aldehydami mozna prowadzic w obecnosci plynnych, wysoko- wrzacych zwiazków organicznych, nadaja¬ cych produktowi koncowemu elastycznosc.Przez odpowiedni dobór srodowiska, w którem zachodzi kondensacja, mozna znacznie podniesc chemiczna, fizyczna i mechaniczna odpornosc zywic. Sposób ni¬ niejszy posiada w porównaniu z innemi sposobami znanemi te zalete, ze bez proce¬ sów gotowania i destylacji oraz bez szcze¬ gólnej starannosci zabiegów pozwala otrzy¬ mac szybko cenne technicznie produkty, przy uzyciu znacznie mniejszych ilosci al¬ dehydu mrówkowego. Juz przy uzyciu l1/* mola formaldehydu na 1 mol mocznika o- trzymuje sie produkty o znacznej odporno¬ sci. Dodatek materjalów wypelniajacych przed rozpoczeciem kondensacji moze pro¬ dukt zabarwic, uczynic tanszym, lepszym lub wogóle zmienic go zaleznie od wlasno¬ sci materjalów wypelniajacych. Dodatek odpowiednich srodków katalitycznych mo¬ ze przyspieszyc lub opóznic opisana reak¬ cje pomiedzy mocznikiem i paraformalde¬ hydem. Opóznienie przebiegu reakcji jest pozadane np. wtedy, gdy chodzi o utrzymanie masy reakcyjnej przez czas dluzszy w stanie plynnym, celem domie¬ szania wiekszej ilosci porowatego lub wlók¬ nistego materjalu wypelniajacego lub tez w celu lepszego uplynnienia mieszaniny.W wypadkach podobnych do masy reak¬ cyjnej dodaje sie zasad, jak amonjaku, wo¬ dorotlenku wapnia, heksametylentetrami- ny albo soli reagujacych alkalicznie, np. weglany sodu i t. d. Przyspieszenie prze¬ biegu reakcji i utwardzania mozna osia¬ gnac przez dodanie kwasów lub kwasnych soli, jak kwas cytrynowy, octowy, solny, a- zotan mocznika i inne. Mozna równiez sto¬ sowac mieszanine kilku przyspieszajacych lub opózniajacych srodków katalitycznych.Ilosc dodanego srodka katalitycznego za- — 2 —lezy od pozadanych wlasciwosci gotowej mieszaniny pod wzgledem czasu, tempera¬ tury wytlaczania, plynnosci i t. d.Przyklad I. 100 czesci mocznika, 100 „ paraformaldehydu 250 „ litoponu miele sie w mlynie kulowym tak dlugo, az powstanie zupelnie jednostajna masa. Mie¬ szanine wytlacza sie przy 150°, Przyklad IL 100 czesci mocznika, 100 „ paraformaldehydu, 200 „ litoponu, 100 ,. maczki drzewnej, 50 „ zywicy fenolo-for- maldehydowej miesza sie na goraco w ugniatarce, az do powstania masy kruchej w zimnym stanie, która sie nastepnie miele i wytlacza na go¬ raco.Przyklad III, 100 czesci mocznika, 100 20 100 100 50 M f« M Il 99 paraformaldehydu, p- toluolsulfoa- midu, palonego gipsu, litoponu, maczki drzewnej miele sie w mlynie kulowym i wytlacza na goraco.Przyklad IV. 1 kg estru glicerynowe¬ go kwasu ftalowego topi sie w odpowiedni sposób, poczem dodaje sie mieszanine 4 kg litoponu, 1 kg maczki drzewnej, 2 kg mocz¬ nika i 1,6 kg paraiormaldehydu. Stop prze¬ rabia sie tak dlugo, az powstanie masa krucha w zimnym stanie, która sie miele i wytlacza na goraco. W ten sposób otrzy¬ muje sie przedmioty trwale na swiatlo, o duzej odpornosci i silnym polysku.Przyklad V. 1 kg niedajacej sie utwar¬ dzac zywicy fenolo-formaldehydowej topi sie i w podobny sposób, jak w przykladzie IV, miesza sie mocznikiem, formaldehydem i materjalami wypelniajacemi.Przyklad VI. 1 kg kalafonjfi po stopie¬ niu miesza sie tak, jak ty przykladzie JY, % mocznikiem, fonmaldehydemi i materiala¬ mi wypelniajacemi, Przyklad VIL 1 kg zywicy fenolo^fpr- maldehydowej miesza sie w stanie stopio¬ nym ze 100 g fosforanu trójfenylowego i przerabia po dodaniu mocznika, parafor- maldehydu i materialów wypelniajacych tak, jak w przykladzie IV. Otrzymana ma¬ se mozna prasgwac przy jednoczesnem za¬ stosowaniu cisnienia i goraca lub tez mie¬ szanine prasowac bez ogrzewania, a do¬ piero wytloczone przedmioty poddac dzia¬ laniu goraca.Przykl. VIII. 100 czesci mocznika, 100 „ paraformaldehydu, 200 „ litoponu, 50 „ maczki drzewnej, 2 „ kwasu cytryno¬ wego miele sie w mlynie kulowym tak dlugo, az powstanie jednolita mieszanina. Przy wy¬ robie mniejszych przedmiotów miesfcarune wytlacza sie 5 minut przy 150°.Przyklad IX. 100 czesci mocznika, 80 ,, paraformaldehydu, 200 „ litoponu, 100 „ maczki drzewnej, 2 „ wodorotlenku wapnia miesza sie na goraco w ugniatarce, az po¬ wstanie masa krucha w zimnym stanie, któ¬ ra sie miele i wytlacza na goraco.Przyklad X. 1 kg estru glicerynowego kwasu ftalowego topi sie w odpowiedni sposób i dodaje do mieszaniny 4 kg litoponu, 1 ,, maczki drzewnej, 2 ,, mocznika, 1,6„ paraformaldehydu, 5 g azotanu mocznika.Stop przerabia sie tak dlugo, az powstanie — 3 —masa krucha w zimnym stanie, która sie miele i wytlacza na goraco.Stosowanie do reakcji pomiedzy mocz¬ nikiem i aldehydem mrówkowym srodków katalitycznych jest znane. Srodki te doda¬ wano zawsze przy kondensacji w obecno¬ sci rozpuszczalników, w niniejszym zas sposobie w przeciwienstwie do znanych sposobów stosuje sie przy kondensacji srodki katalityczne, nie uzywajac rozpu¬ szczalników, a tylko stopów zwiazków or¬ ganicznych. PL