Przedmiotem wynalazku jest rozlaczne polacze¬ nie elementów konstrukcyjnych wedlug patenitu nr 116 823, zwlaszcza do przylaczenia dowolnego elementu w okreslonym polozeniu osiowym do nie¬ dostepnego od strony czolowej elementu pretowe¬ go, szczególnie trzpienia, osi lub walu. Na tym elemencie pretowym jest utworzone jedno lub kilka walcowych obsadzen o srednicy, przewyz¬ szajacej wymiar przekroju poprzecznego tego ele¬ mentu, zaopatrzonych od strony czolowej w wy¬ stepy blokujace.W rozwiazaniu wedlug patentu nr 116 823 wpro¬ wadzajacy wystep blokujacy jest nieruchomym ele¬ mentem w postaci kolka, poprzecznie zamocowa¬ nego na elemencie pretowym, przylegajacego do krawedzi walcowanego odsadzenia i czesciowo wystajacego ponad nia, albo jest elementem obro¬ towo przestawnym w postaci podobnego kolka, który jest zamocowany na obrotowej tulei, osadzo¬ nej na elemencie pretowym i unieruchamianej na nim za pomoca wkreta ustalajacego. Do krawe¬ dzi walcowego odsadzenia przylega z przeciwnej strony 'kolnierzowy element blokujacy, przy czym ostre krawedzie tego- odsadzenia oraz elementu blokujacego bezposrednio rozgraniczaja ich boczne powierzchnie czolowe od powierzchni walcowych.To znane rozwiazanie jest szczególnie przydatne w polaczeniach, w których na hakowy zaczep przy¬ laczanego elementu dzialaja stosunkowo duze sily, skierowane wzdluz osi elementu pretowego w 10 20 30 strone wprowadzajacego elememtu blokujacego, jednakze w przypadku stosowania pojedynczego zaczepu hakowego nie moze byc uzywane w pola¬ czeniach obrotowych. Niedogodnosc te mozna wprawdzie usunac przez wyposazenie przylaczane¬ go elementu w pare zaczepów nakowych, mocowa¬ nych na dwóch walcowydh osadzeniach elementu pretowego, lecz takie rozwiazanie utrudnia szybki montaz lub demontaz polaczenia.Celem wynalazku jest opracowanie latwo i szyb¬ ko rozlacznego polaczenia elementów konstrukcyj¬ nych, a zwlaszcza polaczenia obrotowego, w kitó- rym zaczep przylaczanego elementu nie jest na¬ razony na dzialanie znacznych sil osiowych.Zgodnie z wynalazkiem cel ten osiagnieto dzieki temu, ze wprowadzajacy wystep blokujacy jest przesuwny wzdluz elementu pretowego i nacis¬ kany sprezyscie w strone walcowego odsadzenia, W|pxowadzajacy element blokujacy ma korzystnie postac pierscienia, luzno osadzonego na elemencie prejtowym i dociskanego do walcowego odsadzenia za pomoca sprezyny. Wszystkie wystepy blokujace i walcowe odsadzen maja przy tym stozkowe po¬ wierzchnie slizgowe, przylegajace ido krawedzi ich powierzchni walcowych.Przedmiot wynalazku- jest ukazany w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok polaczenia z dwoma walco¬ wymi odsadzeniami i para zaczepów w stanie zla¬ czonym, fig. 2 — przekrój poprzeczny walcowego 122 3403 122 340 4 odsadzenia z zamocowanym zaczepem, fig 3 — widok tego polaczenia w stanie rozlaczonym, a fig. 4 — iprzekrój ^poprzeczny walcowego odsadzenia z uwolnionym ziczepem.Polaczenie rozlaczne wedlug wynalazku sklada sie z .elementu pretowego w postaci nieruchomego ticzpieonla JL, ^sadzonego koncami w plytach nos¬ nych 2 i 3, Ti4 którym znajduja sie dwa walcowe osadzenia 4, ograniczone z jednej strony oporowy¬ mi wystepami blokujacymi 5, a takze z wahliwego lufo obrotowego elementu przylaczanego 6, zaopa¬ trzonego w pare zaczepów 7, które wspólpracuja z walcowymi odsadzeniami 4. Kazde z tych od- sadzen 4 wraz z przynaleznym wystepem bloku¬ jacym 5 etanowi tuleje, nasadzona na trzpien 1 i ustalona na nim w wyznaczonym polozeniu osio¬ wym za pomoca wkreta 8, przy czym jedna z tych tulei oraz pierscien osadczy 9, umieszczony na koncu trzpienia 1, obejmuja z dwóch stron plyte nosna 2, ustalajac dzieki temu osiowe polozenie trzpienia 1. Do jednego z walcowych odsadzen 4 przylega ruchomy wystep blokujacy 10 w postaci obejmujacego itrzepien 1 pierscienia, dociskanego do tej powierzchni -sprezyna srubowa 11, otaczajaca trzpien 1 i wsparta jednym koncem o plyte nos¬ na 3.Kazdy zaczep 7 posiada wyciecie 12, skladajace sie z czesci wejsciowej 13 i osadczej 14, przy czym czesc wejsciowa tego wyciecia jest szczelina o sze¬ rokosci mniejszej od srednicy walcowych odsa¬ dzen 4, a czesc osadcza 14 stanowi walcowy otwór o srednicy, odpowiadajacej srednicy walcowych od¬ sadzen 4. Na .krawedziach wystepów blokujacych 5 i 10 oraz walcowych odsadzen 4 znajduja sie stozkowe powierzchnie slizgowe 15, (które ulatwia¬ ja skierowanie zaczepów 7 w zadane polozenie.Podczas przylaczania elementu 6 do trzpienia 1 oddala sie najpierw wprowadzajacy wystep bloku¬ jacy 10 od walcowego odsadzenia 4, pokonujac opór sprezyny 11, po czym w utworzonej w ten sposób otwartej przestrzeni wprowadza sie poprzecznie za¬ czepy 7 ich wycieciami 12 na trzpien 1 i w koncu uwalnia wprowadzajacy wystep blokujacy 10, któ¬ ry pod wplywem sprezyny 11 przesuwa oba zacze¬ py 7 wzdluz trzpienia 1 i wprowadza je czescia 5 osadcza 14 ich wyciec 12 na walcowe odsadzenia 4 oraz ustala w tym polozeniu osiowym. W celu odlaczenia elementu 6 od trzpienia 1 oddala sie wprowadzajacy wystep blokujacy 10 od walcowego odsadzenia 4, po czym zsuwa sie z obu odsadzen 4 10 zaczepy 7 i calkowicie odlacza je od trzpienia 1.Element pretowy polaczenia wedlug wynalazku moze miec równiez postac wahliwej lub obrotowej osi czy tez walu, wyposazonych w odpowiednie elementy lozyskowe, umieszczone w plytach nos- 15 nych 2 i 3.Zastrzezenia patentowe 1. Rozlaczne polaczenie elementów konstrukcyj¬ nych, zwlaszcza do przylaczania dowolnego ele¬ mentu w okreslonym polozeniu osiowym do nie¬ dostepnego od strony czolowej elementu pretowego, szczególnie trzpienia, osi lub walu, na którym jest utworzone jedno lulb kilka walcowych odsadzen o srednicy przewyzszajacej wymiar przekroju po¬ przecznego tego elementu, zaopatrzonych od strony czolowej w wystepy blokujace, wedlug patentu nr 116 8123, znamienne tym, ze wprowadzajacy wy¬ step blokujacy (10) jest przesuwny wzdluz elemen¬ tu pretowego i dociskany sprezyscie w strone wal¬ cowego odsadzenia (4). 2. Rozlaczne polaczenie wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tym, ze wprowadzajacy wystep blokuja¬ cy (10) ma postac pierscienia, luzno osadzonego na elemencie pretowym i dociskanego do walcowego odsadzenia (4) za pomoca sprezyny (11). 3. Rozlaczne polaczenie wedlug zastrz. 1 albo 2, znamiepne tym, ze wszystkie wystepy blokujace (5) i (10) oraz walcowe odsadzenia (4) maja stoz¬ kowe powierzchnie slizgowe (15), przylegajace do 40 krawedzi ich .powierzchni walcowych.122 340 G-8 PL