Przedmiotem wynalazku jest uklad miniaturo¬ wego nadajnika podczerwieni, zwlaszcza do stero¬ wania zdalnego zalaczaniem i wylaczaniem elek¬ trycznych obwodów, w którym wytwarzana pod¬ czerwien modulowana jest impulsami prostokat¬ nymi dla zapewnienia maksymalnej sprawnosci energetycznej zródla podczerwieni.Znany uklad nadajnika podczerwieni posiada sa¬ mowzbudny generator impulsów prostokatnych, w którym kolektor tranzystora n-p-n- polaczony jest poprzez rezystor z baza tranzystora p-n-p, a ko¬ lektor tranzystora p-n-p poprzez kondensator i re¬ zystor z baza tranzystora n-p-n, przy czym w ob¬ wód baza-emiter kazdego z tych tranzystorów wlaczone sa rezystory bez temperaturowej kom¬ pensacji rezystancji. Miedzy ta okladzina konden¬ satora, która polaczona jest poprzez rezystor z ba¬ za tranzystora n-p-n a emiter tego tranzystora n-p-n wlaczone jest poprzez regulowany rezystor specjalnie do tego celu wytworzone zródlo stabi¬ lizowanego napiecia odniesienia, na przyklad dio¬ da Zenera. Generator oraz dioda zasilane sa ze zródla napiecia stalego poprzez wylacznik pod¬ czerwieni. Ponadto uklad nadajnika posiada opty¬ czny wskaznik emisji podczerwieni zasilany z tego samego zródla napiecia stalego poprzez wylacznik.Zródlo podczerwieni w postaci kilku szeregowo polaczonych diod elektroluminescencyjnych wla¬ czone jest miedzy kolektor tranzystora p-n-p a emiter tranzystora n-p-n. 10 15 20 25 30 Poprawna praca nadajnika wymaga spelnienia szczególnych warunków, do których nalezy za¬ liczyc koniecznosc uzyskiwania mozliwie waskich impulsów prostokatnych oraz mozliwie duzej sta¬ bilnosci szerokosci i czestotliwosci tych impul¬ sów. Im wezsze i stabilniejsze sa impulsy prosto¬ katne, tym wieksza jest dopuszczalna, chwilowa moc zródla podczerwieni przy jego pracy impul¬ sowej, przez co mozna zwiekszyc odleglosc sku¬ tecznego sterowania. Mozliwie duza stabilnosc cze^ stotliwosci impulsów znacznie ulatwia odbiór emitowanej podczerwieni nie komplikujac ukladu odbiornika tej podczerwieni i umozliwiajac jego miniaturyzacje, bez potrzeby stosowania zlozonych ukladów scalonych. Ponadto ze wzgledu na mi¬ niaturyzacje nadajnika podczerwieni wymagane sa mozliwie niskie napiecia zasilajace nadajnik. Zna¬ ne i powszechnie stosowane zródla stabilizowanego napiecia odniesienia nie spelniaja powyzszych wy¬ magan, poniewaz przy napieciach Zenera nizszych od 10 V zakrzywienia ich charakterystyk sa zbyt lagodne, aby mogly one spelniac ostre w tym przypadku wymagania stabilizacyjne. Natomiast stosowanie napiec wyzszych utrudnia miniaturyza¬ cje nadajnika. Spelnienie powyzszych wymagan utrudnia równiez wplyw zmian temperatury na stabilnosc generowanych impulsów.Istota wynalazku polega na tym, ze w minia¬ turowym nadajniku podczerwieni zawierajacym ge¬ nerator impulsów prostokatnych, który to generator 121 870121870 obciazony jest zródlem podczerwieni,stabilizowanym zródlem napiecia odniesienia ustalajacym polozenie ^punktu -pracy generatora i spelniajacym jedno- ¦czesnieJf&nfccj£ ^skaznika emisji podczerwieni jest dioda elektroluminescencyjna, wlaczona tak. jak wlacza, sie..zrtatie zródlo stabilizowanego na¬ piecia odniesienia, lecz spolaryzowana w kierunku Obwodzenia. "Ponadto, w co najmniej jednym z obwodów baza-emiter tranzystorów generatora impulsów wlaczony jest rezystor o samoczynnej, temperaturowej kompensacji rezystancji, korzyst¬ nie termistor. : Dzieki temu, ze przyi napieciach ponizej 10 V zakrzywienie charakterystyk diod elektrolumine¬ scencyjnych jest znacznie wieksze niz w przypad¬ ku diod Zenera, stabilnosc czestotliwosci impul¬ sów modulujacych podczerwien nie przekracza 3% przy napieciach zasilania od 2 do 6 V. Jednoczes¬ nie uklad ten pozwala na uzyskiwanie bardzo wa¬ skich impulsów nawet do 5 jis. Stosowanie zas ni¬ skich napiec nie stwarza koniecznosci szeregowe¬ go laczenia kilku bateryjnych zródel napiecia sta¬ lego zasilajacego nadajnik, co znacznie zmniejsza jego wymiary. Ponadto, przez zastosowanie termi- stora uzyskano znacznie wieksza stabilnosc gene¬ rowanych impulsów prostokatnych przy zmianach temperatury pracy nadajnika. Zastosowanie diody elektroluminescencyjnej jako stabilizowanego zró¬ dla napiecia odniesienia umozliwilo wyelimino¬ wanie optycznego wskaznika emisji podczerwieni, gdyz dioda ta sama spelnia te funkcje.Wynalazek uwidoczniono w przykladzie wyko¬ nania na rysunku przedstawiajacym ideowy uklad nadajnika podczerwieni.Nadajnik podczerwieni zlozony jest z genera¬ tora G impulsów prostokatnych, który obciazony jest zródlem Z podczerwieni i zasilany z bateryj¬ nego zródla napiecia stalego o napieciu 6V po¬ przez wylacznik podczerwieni W. Generator G wy¬ konany jest w postaci dwóch polaczonych ze soba, przeciwstawnych tranzystorów Tl i T2. Kolektor tranzystora T2 polaczony jest poprzez rezystor z ttótza tranzystora Tl a kolektor tranzystora Tl polaczony jest poprzez kondensator i rezystor z baza tranzystora T2, przy czym w obwód baza- -emiter tranzystora T2 wlaczony jest rezystor bez samoczynnej, temperaturowej kompensacji zmian rezystancji, a w obwód baza-emiter tranzystora TI wlaczony jest termistor Tr. Miedzy wspólny punkt 1 kondensatora i rezystora polaczonego z baza tranzystora T2 oraz emiter tranzystora T2 wla- 5 czona jest poprzez rezystor do regulacji parame¬ trów impulsów prostokatnych dioda - elektrolumi¬ nescencyjna D stabilizujaca punkt pracy genera¬ tora G oraz spelniajaca dodatkowo funkcje wskaz¬ nika emisji podczerwieni. 10 Zródlem podczerwieni Z sa dwie szeregowo po¬ laczone diody elektroluminescencyjne wlaczone miedzy emiter tranzystora T2 i kolektor tranzystora Tl. Diody te emituja podczerwien o dlugosci fali 950 nm zmodulowana impulsami 15 prostokatnymi o szerokosci IOjjis i czestotliwosci 11,5 kHz.Zastrzezenia patentowe 1. Uklad miniaturowego nadajnika podczerwieni, M zwlaszcza do sterowania zdalnego, w którym sa¬ rnowzbudny, tranzystorowy generator impulsów prostokatnych zasilany jest ze zródla napiecia sta¬ lego poprzez wylacznik i obciazony zródlem pod¬ czerwieni, znamienny tym, ze zródlem stabilizo- 2g wanego napiecia odniesienia ustalajacym polozenie punktu pracy generatora (G) impulsów prostokat¬ nych i spelniajacym jednoczesnie funkcje wskaz¬ nika emisji podczerwieni jest dioda elektrolumi¬ nescencyjna (D) polaczona w kierunku przewo- 30 dzenia ze zródlem napiecia stalego poprzez re¬ zystor ograniczajacy prad, oraz z wejsciem steru¬ jacym generatora (G) poprzez potencjometr i re¬ zystor polaczone szeregowo, przy czym w co naj¬ mniej jednym z obwodów baza-emiter tranzysto- 35 rów (Tl i T2) generatora (G) wlaczony jest rezy¬ stor o samoczynnej, temperaturowej kompensacji rezystancji. 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze katoda diody elektroluminescencyjnej (D) jest po- 48 laczona z ujemnym biegunem zródla napiecia sta¬ lego, a anoda poprzez rezystor ograniczajacy prad z dodatnim biegunem zródla napiecia stalego, przy czym anoda jest równiez polaczona poprzez poten¬ cjometr i rezystor z wejsciem (1) sterujacym ge- 45 neratora (G), a z kolei w co najmniej jednym z obwodów baza-emiter tranzystorów (Tl i T2) generatora (G) wlaczony jest termistor (Tr).121 870 PL