PL121432B1 - Herbicide - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek chwastobój¬ czy do selektywnego zwalczania chwastów, zwlasz¬ cza trawiastych, w uprawach roslin dwulisciennych.Srodek ten jako substancje czynna zawiera ester cyjanometylowy kwasu 4-(p-trójfluorometylofe- noksy)-a-fenoksypropionowego.Z opisów zgloszen Republiki Federalnej Niemiec nr nr 1912 600, 2 311638, 2 613 675, 2 613 697 i 2 639 796, a takze z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 322 525 i nr 4 059 435 znane sa juz chlorowcowe i/lub trójfluorometylowe pochodne cyjano-dwufenyloeteru i cyjanoalkoksy- -dwufenyloeteru jako zwiazki o dzialaniu chwasto¬ bójczym. Wykazuja one stosunkowo slabe dzialanie przeciwko chwastom trawiastym (jednoliscienio- wym) przy stosowaniu przed wzejsciem lub po wzejsciu roslin albo tez nie dzialaja selektywnie w uprawach roslin dwulisciennych, nie nadaja sie wiec do selektywnego zwalczania chwastów w Uprawach roslin dwulisciennych.Stwierdzono nieoczekiwanie, ze srodek, który jako substancje czynna zawiera ester cyjanomety¬ lowy kwasu 4-(p-trójfluorometylofenoksy)-a-feno¬ ksypropionowego wykazuje bardzo dobre dzialanie przeciwko trawom (roslinom jednoliscieniowym), nie uszkadzajac praktycznie upraw roslin dwulis- cieniowych, nadaje sie wiec dobrze do zwalczania chwastów trawiastych w uprawach roslin dwu- liscieniowych, takich jak bawelna, soja, buraki cukrowe, rosliny straczkowe i tym podobne. 10 25 30 Nowy ester, stanowiacy substancje czynna srodka wedlug wynalazku odpowiada wzorowi 1 i mozna go wytwarzac kilkoma sposobami.Wedlug pierwszego sposobu halogenek kwasu 4 -(p-trójfluorometylofenoksy) - a - fenoksypropiono¬ wego o wzorze 2, w którym „Hal" oznacza chlor lub brom, poddaje sie reakcji z cyjanoetanolefn (nitrylem kwasu glikolowego) o wzorze HO-CH2-CN w obecnosci zasadowego akceptora kwasu.Wedlug innego sposobu, hydroksydwufenyloeter lub jego sól o wzorze 3, w którym Y oznacza wodór lub kation metalu alkalicznego, poddaje sie reakcji z estrem cyjanometylowym kwasu a-chlorowcopro- pionowego o wzorze 4, w którym „Hal" oznacza chlor lub brom, w obecnosci srodka wiazacego kwas.Zwiazki wyjsciowe o wzorach 2 i 3 sa znane, a zwiazek o wzorze 4 mozna otrzymac jak opisano w przykladzie II.Reakcje prowadzi sie korzystnie w rozpuszczalni¬ ku lub rozcienczalniku, obojetnym wzgledem rea¬ gentów. Odpowiednimi rozpuszczalnikami sa róz¬ nego rodzaju zwiazki, takie jak alifatyczne i aro¬ matyczne, ewentualnie chlorowane weglowodory, a takze polarne, obojetne rozpuszczalniki organicz¬ ne takie jak etery, ketony, amidy, stabilne estry, na przyklad chlorek metylenu, metyloetyloketon, dwumetoksyetan, dwumetyloformamid, dwumety- losulfotlenek, czterowodorofuran i podobne. 121 4323 Jako zasadowe akceptory kwasu (srodki wiazace kwas) w reakcjach ze zwiazkami chlorowcowymi 0 wzorach 2 i 4 mozna stosowac wodne roztwory wodorotlenków metali alkalicznych, takich jak KOH i NaOH, a takze inne substancje zasadowe, takie jak weglany (K2C03, NaHC03), alkoholany (NaOCH3 i Illrzed-butanolan potasu), a zwlaszcza zasady organiczne, takie jak trójetyloamina i po¬ dobne.Ponizsze przyklady objasniaja sposób otrzymy¬ wania substancji czynnej wchodzacej w sklad srodka chwastobójczego wedlug wynalazku oraz zwiazku wyjsciowego o wzorze 4.Przyklad L Do mieszaniny 3,13 g (0,055 mol) 100a/o-wego nitrylu kwasu glikolowego (cyjanome- tinolu) i 5,5 g (0,54 mola) trójetyloaminy w 50 ml chlorku metylenu, ^rkrapla sie w temperaturze ip°C 17,2 g (0,05 mola) chlorku kwasu 4^4'-trójflu- orometylofenoksyha^endksy-propionowego. Calosc miesza sie- w temperaturze pokojowej w ciagu 1 godziny, dodaje 100 ml wody i oddziela faze orga¬ niczna, która bezposrednio potem saczy sie na malej kolumnie z zelem krzemionkowym i odpa¬ rowuje. Otrzymuje sie staly produkt, który rozciera sie z eterem naftowym i przesacza. Po wysuszeniu otrzymuje sie 13,2 g (72,5°/o) estru cyjanometylowego fcwasu 4«f4*-trójfluorometylofenoksy)-«-fenoksypro- pionowego o temperaturze topnienia 53—56°C.Przyklad II (a) 215,9 g (1,0 mola) bromku kwasu c-bromopropionowego rozpuszcza sie w 500 ml dwumetoksyetanu i w temperaturze 10°C dodaje powoli 628 g (1,1 mola) nitrylu kwasu gli¬ kolowego. Nastepnie w temperaturze 10—20°C wkrapiar^le: lll,3 ml (1,1 mola) trójetyloaminy. Po lW minutowym1 mieszaniu w temperaturze pokojo¬ wej mieszanine reakcyjna saczy sie i odparowuje.Pozostalosc destyluje sie pod zmniejszonym cisnie¬ niem, otrzymujac 107,0 g (55*7%) estru cyjanomety¬ lowego kwasu a-bfomopropionowego o wzorze 5 cT temperaturze wrzenia 109°C pod cisnieniem 2Z6MFa. (b) 15,2. g <0,d6 mola)4-(4'-trójfluorometylofeno- ksy)-fenolu miesza sie w ciagu 2 godzin pod chlod¬ nica zwrotna z 9,7 g, (0,07 mola) weglanu potasu w 50 ml metyloetylóketonu. Nastepnie dodaje sie W temperaturze 50°C 12,1 g (0,063 mola) estru cy¬ janometylowego kwasu a-bromopropionowego, otrzymanego jak episano wyzej i calosc miesza sie w ciagu 15 godzin w temperaturze 50°C. Miesza¬ nine reakcyjna saczy sie i odparowuje. Pozostalosc rozpuszcza sie w chlorku metylenu i roztwór prze¬ sacza sie przez mala kolumne z zelem krzemionko¬ wym, a nastepnie odparowuje, otrzymujac po wy¬ suszenia 16,6 g (76°/o) estru cyjanometylowego kwa¬ su1 4-(^-trojfluorbmetylófenóksy)-a-fenoksypropio- nOwegO o wzorze 1, który to£i sie w temperaturze 5S—56*C.Srodki wedlug wynalazku otrzymuje sie znany¬ mi metodami przez dokladne zmieszanie i zmiele¬ nie substancji czynnych o wzorze 1 wraz z odpo- Wiednimi nosnikami i/lub srodkami rozprowadzaja¬ cymi, ewentualnie z dodatkiem srodków przeciw- piennych, zwilzajacych, dyspergujacych lub roz¬ puszczalników, obojetnych wobec substancji czyn¬ nych. Substancje czynne moga wystepowac i byc !1 432 4 stosowane w róznych postaciach uzytkowych, obej¬ mujacych stale postacie uzytkowe, takie jak srodki do opylania, srodki do rozsiewania, granulaty, gra¬ nulaty powlekane, granulaty impregnowane i gra- 5 nulaty homogeniczne; koncentraty substancji czyn¬ nych, dajace sie rozpraszac w wodzie, takie jak proszki zawiesinowe (proszki zwilzane), pasty, emulsje, koncentraty do emulgowania; oraz ciekle postacie uzytkowe takie jak roztwory. 10 Stezenia substancji czynnej w srodku wedlug wynalazku wynosza od 1 do 80% wagowych, przy czym przed uzyciem srodki te mozna równiez roz¬ cienczac dla uzyskania nizszych stezen rzedu od 0,05 do 1%. Srodki wedlug wynalazku stosuje sie 15 w zasadzie w ilosci odpowiadajacej 0,25 kg sub¬ stancji czynnej na hektar, korzystnie 0,25 do 4 kg/ha.Poszczególne postacie uzytkowe srodków wedlug wynalzku otrzymuje sie jak opisano nizej, przy 20 czym wszystkie czesci oznaczaja czesci wagowe.Granulat. Dla otrzymania 5%-owego granulatu stosuje sie nastepujace substancje: 5 czesci estru 1-cyjanoetylowego kwasu 4-(p-trójfluorometylofeno- ksy)-a-fenoksy-propionowego, 0,25 czesci epdchloro- 25 hydryny, 0,25 czesci eteru cetylopolietylenoglikolu z 8 molami tlenku etylenu, 3,50 czesci glikolu poli¬ etylenowego, 91 czesci kaolinu (wielkosc ziarm 0,3 do 0,8 mm).Substancje czynna miesza sie z epichlorohydryna 30 i rozpuszcza sie w 6 czesciach acetonu, a nastepnie dodaje glikol polietylenowy i eter cetylopolietyle¬ noglikolu. Tak otrzymany roztwór natryskuje sie na kaolin, a nastepnie odparowuje pod zmniejszo¬ nym cisnieniem. 35 Proszek do opylania. Dla otrzymania a) 50%-wego, b) 25%-wego i c) 10%-wego proszku do opylania stosuje sie nastepujace skladniki: a) 50 czesci 2'-estru 2r-cyjanopropylowego kwasu 4-(p-trójfluorometylo-fenoksy) - a - fenoksy - pro- 40 pionowego, 5 czesci dwubutylonaftylosulfonia- nu sodowego, 3 czesci produktu kondensacji kwasów naftalenosulfonowych i fenolosulfono- wych z formaldehydem w stosunku 3:2:1, 20 czesci kaolinu, 22 czesci kredy Champagne; b) 25 czesci wyzej wymienionej substancji czyn¬ nej 5 czesci soli sodowej oleilometylotauryny. 2,5 czesci produktu kondensacji kwasów nafta¬ lenosulfonowych z formaldehydem, 0,5 czesci karboksymetylocelulozy, 5 czesci obojetnego gli- nokrzemianu potasu, 62 czesci kaolinu; c) 10 czesci wyzej wymienionej substancji czynnej, 3 czesci mieszaniny soli sodowych nasyconych alkoholi alifatycznych, 5 czesci produktu kon¬ densacji kwasów naftalenosulfonowych z for¬ maldehydem, 82 czesci kaolinu.Wymieniona substancje czynna nanosi sie na od¬ powiednie nosniki (kaolin i kreda), a nastepnie miesza i miele. Otrzymuje sie proszek zawiesino¬ wy o doskonalej zwilzalnosci i zdolnosci utrzymy¬ wania sie w zawiesinie. Z takich proszków zawie¬ sinowych mozna otrzymac przez rozcienczenie woda zawiesiny o kazdym zadanym stezeniu sub¬ stancji czynnej. Zawiesiny takie stosuje sie do zwalczania chwastów trawiastych w roslinach w uprawnych. \5 121 432 6 Pasta. Dla otrzymania 45%-wej pasty stosuje sie nastepujace substancje: 45 czesci estru 2'-cyJano- etylowego kwasu 4-(p-trójfluoromet.,lofenoksy)-«- -fenoksy-propionowego, 5 czesci glinokrzemianu sodu, 14 czesci eteru cetylopolietylenoglikolu z 8 molami tlenku etylenu, 1 czesc eteru oleilopoli- etylenoglikolu z 5 molami tlenku* etylenu, 2 czesci oleju wrzecionowego, 23 czesci wody, 10 czesci gli¬ kolu polietylenowego.Substancje czynna miesza sie dokladnie z dodat¬ kami w odpowiednich urzadzeniach i miele. Otrzy¬ muje sie paste, z której przez rozcienczenie woda mozna otrzymac zawiesiny o dowolnym zadanym stezeniu.Koncentrat do emulgowania. W celu otrzymania 25°/o-wego koncentratu do emulgowania miesza sie ze soba nastepujace skladniki: 25 czesci estru cyja- nometylówego kwasu 4-(p-trójfluorometylofenoksy)- -a-fenoksy-propionowego, 10 czesci mieszaniny no- nylofenolopoliksyetylenu i dodecylobenzenosulfo- nianu wapnia, 10 czesci cykloheksanom!, 55 czesci ksylenu. Koncentrat ten mozna rozcienczac woda do otrzymania emulsji o odpowiednich stezeniach.Srodki wedlug wynalazku, zawierajace jako skladnik czynny co najmniej jeden ester o wzo¬ rze 1, nadaja sie zwlaszcza do selektywnego zwal¬ czania trawiastych chwastów jednoliscieniowych przy stosowaniu przed wzejsciem lub po wzejsciu roslin w uprawach dwuliscieniowych, takich jak na przyklad soja, bawelna, buraki cukrowe, rosliny straczkowe, koniczyna, lucerna, melony, ogórki, tyton i tym podobne.Do wykazania przydatnosci zwiazków jako srod¬ ków chwastobójczych (dzialajacych przed wzej¬ sciem i po wzejsciu roslin) sluza; nastepujace me¬ tody badan: Dzialanie chwastobójcze przed wzej¬ sciem roslin) zahamowanie kielkowania). W cieplarni bezposrednio po wysiewie roslin doswiadczalnych w szalkach posiewowych powierzchnie ziemi po¬ krywa sie wodna zawiesina substancji czynnych, otrzymana z 25°/o-wego proszku zawiesinowego lub koncentratu do emulgowania, o czterech róznych stezeniach, odpowiadajacych ilosci substancji czyn¬ nej 4, 2, 1 i 0,5 kg na hektar. Szalki przetrzymuje sie w cieplarni w temperaturze 22—25°C i przy wzglednej wilgotnosci powietrza 50—70%. Po uply¬ wie 3 tygodni przeprowadza sie ocene próby, a wy¬ niki oszacowuje sie wedlug nastepujacej skali ocen: 1 = rosliny nie wykielkowaly lub calkowicie obumarly 2—3 = bardzo silne dzialanie 4—6 = dzialanie srednie 7—8 = dzialanie slabe 9 = brak dzialania (wynik jak dla roslin kon¬ trolnych, nie poddanych dzialaniu sub¬ stancji czynnej).Jako rosliny doswiadczalne sluza: beta vulgaris glycine (soja) gossypium (bawelna) avena fatua olium perenne bromus tectorum cyperus esculentus rottoboellia exaltata digitaria sanguinalis setaria italica 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 Dzialanie chwastobójcze po wzejsciu roslin (kon¬ taktowe, dzialanie chwastobójcze).Wieksza liczbe chwastów i roslin uprawnych za¬ równo jednoliscieniowych jak i dwuliscieniowych spryskuje sie po wzejsciu (w stadium 4 do 6 lisci) wodna zawiesina substancji czynnej w dawkach 0;125; 0,25; 0,5 kg substancji, czynnej na hektar.Rosliny przetrzymuje sie w temperaturze^ 2£^2e*C przy wzglednej wilgotnosci powietrza 45—60^/c Po uplywie 15 dni od tego zabiegu przeprowadza sie ocene próby. Wynik oszacowuje sie tak, jak w dos¬ wiadczeniu przed wzejsciem roslin i wedlug tej samej skali ocen. Dzialanie chwastobójcze srodka wedlug wynalazku po wzejsciu roslin przedsta¬ wiono w tabeli 1.Tabela 1 Roslina Soja rosliny hodowlane Lolium Alopecurus Bromus Rottboellia Digitaria Setaria Echinochloa Ilosc stosowanego srodka o wzorze 1 w kg/ha 1 2 | 1 9 1 1 1 1 1 1 1 9 0,5 9 2 0,25 9 2 2 2 1 1 1 1 0,125 | 9 3 2 2 1 1 1 1 1 W próbie porównawczej porównywano selek¬ tywne dzialanie chwastobójcze srodka wedlug wy¬ nalazku z dzialaniem chwastobójczym znanych zwiazków, zawierajacych grupy cyjanowe, o naj¬ bardziej zblizonej budowie strukturalnej. Badanie prowadzono, okreslajac dzialanie chwastobójcze po wzejsciu w; uprawie buraka cukrowego z chwas¬ tem Avena fatua.Jako znane zwiazki stosowano w tej próbie zwia¬ zek o wzorze 6, opisany w przykladzie 39 opubli¬ kowanego opisu patentowego RFN nr 2 639 796, oraz zwiazek o wzorze 7, znany z opublikowanego opisu zgloszenia patentowego RFN nr 2 628 384.Kazdorazowo stosowano badany zwiazek w ilosci 0,125 kg/ha. Stosowano metode badania i skale ocen jak opisano poprzednio. Otrzymane wyniki przedstawiono w tabeli 2.Tabela 2 Zwiazek Zwiazek o wzo¬ rze 1 Zwiazek o wzo¬ rze 6 Zwiazek o wzo¬ rze 7 Avena fatua 3 9 8 Buraki cukrowe 9 9 9 alopecurus myosuroides echinochloa crus galli Powyzsza próba porównawcza wykazuje wyraz¬ nie, ze w przypadku stosowania znane zwiazki121 342 8 o wzorach 6 i 7 o budowie strukturalnej najbliz¬ szej zwiazkowi o wzorze 1 chwasty Avena fatua przy stosowanych ilosciach zwiazku 0,125 kg/ha praktycznie wcale nie zostaly zniszczone, podczas gdy srodek wedlug wynalazku, zawierajacy jako substancje czynna ester cyjanometylowy o wzorze 1 wykazuje juz bardzo silne selektywne dzialanie chwastobójcze.Zastrzezenie patentowe Srodek chwastobójczy zawierajacy nosnik i/lub inne dodatki pomocnicze oraz substancje czynna o dzialaniu chwastobójczym, znamienny tym, ze 5 jako substancje czynna zawiera ester cyjanomety¬ lowy kwasu 4-(p-trójfluorometylofenoksy)-a-fenoT ksypropionowego o wzorze 1.CH3 o CF3h^Vo H^~VoCH-C-0-CH2-CN Wzór 1 CF3 r\ r\ CH3 -0-CH-C \ Hol Wzór 2 CE A-nJl OY Br-CH-C-OCH,CN i i CH, Wzór 3 Wzór 5 CH3 0 I 3 // Hal-CH-C-0-CH2-CN CH, CF3Y/ y-O-^Yo-CH- CH-CN Wzór k Wzór 6 CH3 cf3 -{jy o^O^o-Ch-coo-chj-ol-cn Wzór 7 OZGraf. Z.P. Dz-wo, z. 607 (95+15) 12.83 Cena 100 zl PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek chwastobójczy zawierajacy nosnik i/lub inne dodatki pomocnicze oraz substancje czynna o dzialaniu chwastobójczym, znamienny tym, ze 5 jako substancje czynna zawiera ester cyjanomety¬ lowy kwasu 4-(p-trójfluorometylofenoksy)-a-fenoT ksypropionowego o wzorze 1. CH3 o CF3h^Vo H^~VoCH-C-0-CH2-CN Wzór 1 CF3 r\ r\ CH3 -0-CH-C \ Hol Wzór 2 CE A-nJl OY Br-CH-C-OCH,CN i i CH, Wzór 3 Wzór 5 CH3 0 I 3 // Hal-CH-C-0-CH2-CN CH, CF3Y/ y-O-^Yo-CH- CH-CN Wzór k Wzór 6 CH3 cf3 -{jy o^O^o-Ch-coo-chj-ol-cn Wzór 7 OZGraf. Z.P. Dz-wo, z. 607 (95+15) 12.83 Cena 100 zl PL PL