Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania koncentratu paszowego mocznikowo- mineralnego dla zwierzat przezuwajacych i urzadzenie do wytwarzania koncentratu paszowego mocznikowo-mineralnego.Znany sposób otrzymywania koncentratu mocznikowo-mineralnego przedstawiony w pol¬ skim opisie patentowym nr 90 226 polega na tym, ze mieszanine skladajaca sie z 40-60% srut zbozowych lub suszu ziemniaczanego, 20-40% mocznika, 10-25% substancji mineralnych, przy¬ kladowo: 42 kg sruty jeczmiennej, 32 kg mocznika, 1,92 kg siarki elementarnej, 15,34 kg dwufosfo- ranu paszowego, 5,90 kg NaCl, 2,29 kg MgS04 7H20,0,34kg ZnS04 7H2O, 0,11 kg MnS04 4H20, 0,06 kg CuS04 5H2O, 0,01 kg CoS04 7H20, 0,02 kg FeS04 7H20, 0,01 kg KJ ogrzewa sie bezpos¬ rednio przegrzana para wodna o nadcisnieniu 0,3 at i temperaturze 150°C. Stosujace takie skladniki i parametry uzyskuje sie nadmiernie wilgotna i klejaca mase, która trudno jest doprowadzic do suchej formy granulatu. Z drugiej strony masa ta tworzy zbrylenie (kule), które po schlodzeniu sa bardzo trudne do rozdrobnienia. Para wodna dzialajac na zimna mieszanine skladników wprowa¬ dzona z predkoscia 1,5 tony/godzine ulega skraplaniu, obnizajac tym samym temperature, co w konsekwencji powoduje tworzenie sie masy — ciasta, która wykazujac nadmierna wilgotnosc i lepkosc praktycznie nie nadaje sie do dalszej obróbki technologicznej.Udoskonalony sposób otrzymywania koncentratu mocznikowo-mineralnego przedstawia patent dodatkowy nr 109 766 do patentu nr 90 226, wedlug którego mieszanine skladajaca sie z 40-75% pasz skrobionosnych, 15-34% mocznika, 10-26% substancji mineralnych w przykladzie: 55kg sruty jeczmiennej, 26kg mocznika, 10kg ortofosforanu dwuwapniowego, 3 kg chlorku sodowego, 3 kg siarczanu cynku, 2 kg siarczanu magnezu, 1 kg siarki elementarnej, zamiast ogrze¬ wania bezposredniego para wodna, prowadzi sie ogrzewanie przeponowe do temperatury 95CC w czasie 150 sekund para nasycona o temperaturze 145°C, Uzyskany produkt jest nastepnie chlo¬ dzony strumieniem powietrza do temperatury 30°C.2 121290 Znane sposoby otrzymywania koncentratów mocznikowo-mineralnych zakladaja stosowanie pasz skrobionosnych glównie srut zbozowych jako zródla kleikujacych zwiazków organicznych.Wedlu^paU-iitudodatkcY/eg^nr 109 766 do p* *«w:• nr 90 226 dopM ;?c ya sie nawet 40-75% udzialu pasz skrobionosnych w skladzie surowcowym mieszanki.Znany jest równiez wedlug polskiego opisu patentowego nr 1061 sposób wytwarzania prze¬ myslowej paszy ticsciwej z udz-aJcm torfu, który miesza sie z roztworem kazeiny lub z mieszanina kazeiny i melasu, a uzyskany produkt suszy sie.Znane urzadzenie do wytwarzania koncentratu mocznikowo-mineralnego sklada sie z pola¬ czonych za pomoca przenosników zespolów mieszarki, ogrzewacza, schladzacza, odsiewacza, rozdrabniacza i workownicy. Ogrzewacz stanowia trzy sekcje nagrzewania, wygrzewania i stabili¬ zacji. Kazda z sekcji ma komore grzewcza ze wstegowym slimakiem.Znane urzadzenia do otrzymywania koncentratów mocznikowo-mineralnych wedlug opisów patentowych nr 90 226, nr 109 766 przedstawiaja soba zamkniete uklady cylindrów metalowych, wewnetrz których na przemieszczajaca sie mieszanke surowców dziala besposrednio para wodna o temperaturze 150°C lub ogrzewanie prowadzi sie przeponowo poprzez metalowy plaszcz, na który dziala sie przegrzana wzglednie nasycona para wodna o temperaturze 120-260°C.Uzyskany po obróbce termicznej produkt, wykazujac duza wilgotnosc i lepkosc, co jest spowodowane nadmierna zawartoscia skladników skrobionosnych oraz niemoznoscia precyzyj¬ nego regulowania temperatury i ilosci pary wodnej, przykleja sie do scian urzadzen badz tworzy zbite aglomeraty (bryly, kule), które zastygajace sa bardzo trudne do rozdrobnienia.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze torf typu wysokiego zmieszany z mocznikiem paszowym, otrabami pszennymi i zwiazkami mineralnymi poddaje sie obróbce termicznej w agregacie termiczno-komorowym.Stwierdzono, ze jesli do mieszanki zawierajacej mocznik paszowy i zwiazki mineralne, wpro¬ wadzi sie zamiast sruty zbozowej torf typu wysokiego jako nosnik do osadzania mocznika oraz otreby pszenne jako zródlo kleikujacych zwiazków organicznych o optymalnym stezeniu, uzyska sie mase, która w czasie obróbki cieplnej wykazuje optymalna lepkosc i minimalna przyczepnosc do urzadzen, a po schlodzeniu i wysuszeniu termicznie obrobionej masy uzyskuje sie 85-90% gotowego wyrobu w formie dobrze zeskleikowanego granulatu.Wedlug wynalazku wytwarza sie koncentrat z mieszaniny 33-37% mocznika paszowego, 18-22% torfu typu wysokiego, 20-24% otrab pszennych, 12-14% ortofosforanu dwuwapniowego, 5-7% chlorku sodowego, 2-3% siarczanu magnezowego, 1-2% siarki elementarnej, 0,3-0,4% siarczanu cynkowego, 0,1-0,2% siarczanu manganawego, 0,05-0,07% siarczanu miedziowego, 0,01-0,03% siarczanu zelazawego, 0,005-0,015% siarczanu kobaltowego.Mieszanke surowców przemieszczajaca sie w otwartych , korytowych obudowach sekcji agregatu termiczno-komorowego poddaje sie dzialaniu temperutury 170-200°C. Temperatura wytwarzana jest przez czynnik grzejny jakim jest mieszanina goracego powietrza ze spalinami, doprowadzona nadmuchem do rur grzewczych skad promieniujaca energia cieplna dziala bezpos¬ rednio na mieszanke. Sposób wedlug wynalazku zaklada równiez mozliwosc stosowania jako czynnika grzejnego nasyconej pary wodnej doprowadzanej tym samym systemem do rur grzewczych.Proces termiczny wedlug wynalazku sklada sie z nagrzewania, wygrzewania i stabilizacji w temperaturze 170-200°C, a czasy poszczególnych operacji wynosza 180-210 sekund.Obróbka termiczna prowadzonajest przy ciaglym mieszaniu i przesuwaniu mieszanki skladni¬ ków z jednoczesnym mechanicznym wyciagiem uwalaniajacej sie pary wodnej, której ilosc odpro¬ wadzana jest uzalezniona od stopnia wilgotnosci mieszanki.Po obróbce termicznej masa koncentratu jest chlodzona do temperatury otoczenia. Chlodze¬ nie wedlug wynalazku prowadzone jest przy transportowaniu masy koncentratu przenosnikiem paletkowym z równoczesnym mieszaniem i przecinaniem strugi koncentratu oraz przeciwwiewem zimnego powietrza.Schlodzony koncentrat jest nastepnie odsiewany, a nadziarna rozdrabniane.Wytworzony wedlug wynalazku koncentrat dzieki zawartosci torfu wzbogacony jest o jod, brom, arsen, krzem, nikiel oraz inne pierwiastki i zawiera pelny zestaw makro- i mikroelementów121290 3 niezbednych dla zwierzat. Ponadto torf wzbogaca koncentrat o szereg zwiazków organicznych. W 1 kg koncentratu zawarte jest 0,2-0,4 jednostki owsianej oraz 1000-1200g bialka ogólnego po przeliczeniu NX6 2^.Uzyskany wedlug wynalazku koncentrat posiada wilgotnosc 7-9%, ciezar wlasciwy 0,4-0,6, srednice granulek 2-5 mm i wykazuje dobry stopien zeskleikowania komponentów.Zaleta koncentratu wedlug wynalazku jest to, ze posiadajac niski ciezar objetosciowy, dobrze rozwinieta powierzchnie, dobrze miesza sie z innymi paszami a zawartosc otrab pszennych nadaje koncentratowi swoisty zapach paszowy i smakowitosc. Ponadto dodatek torfu, który posiada wlasnosci antyseptyczne i konserwujace zabezpiecza koncentrat przez zepsuciem, plesnieniem, co ulatwia dobre i dlugie przechowywanie. V Zaleta rozwiazania sposobu otrzymywania koncentratu wedlug wynalazku jest to, ze otrzy¬ muje sie okolo 85-90% gotowego granulatu nie wymagajacego rozdrabniania.Zastosowanie obróbki termicznej wedlug wynalazku z jednoczesnym odprowadzaniem nad¬ miaru wody uwalniajacej sie z mieszanki w postaci pary, zapobiega skutecznie powstawaniu gotowego wyrobu o nadmiernej wilogotnosci jak równiez pozwala na unikniecie strat czynnika grzejnego, gdyz uklad jest zamkniety. Powtórne wykorzystnie czynnika grzejnego w obiegu zam¬ knietym pozwala na uzyskanie znacznych oszczednosci energetycznych.Wydzielanie sie amoniaku z mocznika w czasie obróbki termicznej mieszanki jest ograniczone do minimum dzieki zawartosci w mieszance torfu, który posiada duze zdolnosci pochlaniania.W koncentracie mocznikowo-mineralnym wytwarzanym wedlug wynalazku, rozpuszczony w czasie termicznej obróbki mocznik calkowicie wchloniety i zeskleikowany ze swoista masa torfowa i zwiazkami organicznymi otrab pszennych, co zapewnia powolny jego rozklad w zwaczu zwierzat nie powodujac ich zatruc.Istota zespolu urzadzen do wytwarzania koncentratu wedlug wynalazku skladajacego sie z urzadzen: transportujacych, mieszarki porcjowej dwuwalowej, ogrzewacza, schladzacza, rozdrab- niacza nadziarna, workownicy jest agregat termiczno-komorowy.Agregat termiczno-komorowy sklada sie z osmiu jednakowych sekcji, które umieszczone sa w metalowej obudowie wypelnionej masa termoizolacyjna. Kazda z sekcji zbudowana jest z profilo¬ wanej, otwartej korytowo obudowy metalowej, w której znajduje sie zamontowany obrotowo slimak przenoszacy ze zmienna szybkoscia obrotowa mieszanke koncentratu. Poszczególne sekcje agregatu usytuowane sa szeregowo w pionie i polaczone miedzy soba przewodami komunikacyj¬ nymi. Dzielone sciany wzdluzne agregatu, mocowane obrotowo umozliwiaja szybkie eliminowanie ewentualnych usterek.Element ogrzewajacy w agregacie stanowia metalowe rury grzewcze, do których rura doplywu doprawadzany jest czynnik grzejny. Wprowadzona przez zasyp mieszanka surowców poddawana jest bezposredniemu dzialaniu energii cieplnej promieniujacej z rur grzewczych. W czasie obróbki termicznej mieszanki, uwalniajace sie z niej, nadmiar wilgoci oraz ewentualnie amoniak odprowa¬ dzane sa odplywami nadmiaru wilgoci. Uzyskany produkt w formie granulatu transportowanyjest przez wysypy do schladzalników, skad poprzez rozdrabniacz nadziarna i odsiewacz transporto¬ wany jest do workownicy.Nadmiar kondensatu odprowadzany jest równiez rura odplywu konden¬ satu, co pozwala na powtórne jego wykorzystanie.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ogólny, fig. 2 — rzut podluzny agregatu, fig. 3 — rzut poprzeczny agregatu, fig. 4 — przekrój podluzny agregatu, fig. 5 — przekrój poprzeczny agregatu, fig. 6 — przekrój podluzny jednej sekcji agregatu, fig. 7 — przekrój poprzeczny jednej sekcji agregatu.W zespole urzadzen polaczonym w ciag technologiczny znajduja sie: mieszarka dwuwalowa 1, przenosniki paletkowe 2, 3, wentylator 4, agregat termiczno-komorowy 5, schladzalniki paletkowe 6, 7, 8, 9 ssawa zbiorcza 16, wentylator 11, pneumocyklon 10, sluza kurzowa 12, rozdzielacz dwudrogowy 30, rozdrabniacz nadziarna 13, odsiewacz obrotowy 14, workownica dwuustnikowa 15.Agregat termiczno-komorowy 5 sklada sie (fig. 2, 3,4, 5) z ramowej konstrukcji o podwójnych scianach wypelnionych materialem termoizolacyjnym 29, ruchomych obrotowych scian bocznych & 17 zasypu 5.9 wysypów 5.10, Sil, odplywów nadmiaru wilgoci 5.12,5.13 rury doplywu czynnika4 121290 grzejnego 5.15, rur grzewczych 5.16, odplywu kondensatu 5.14, sekcji transportujacych 5.1. 5.2, £3, 5.4, 5.5, 5.6, 5.7, 5.8. Kazda sekcja transportujaca sklada sie (fig. 6, 7) z obudowy 22, rury 18, tasmy slimaka 19, obudowy z lozyskiem 20 21, pokrywy mocujacej lozysko 22, sprzegla elasty¬ cznego 23, reduktora ilosci obrotów 26, wlotu 27 i walka laczacego 28.Sposób wytwarzania koncentratu wedlug wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania.Przyklad I. W mieszarce dwuwalowej 1 (fig. 1) umieszczono 40kg lorlu o wilgotnosci 30%, 70 kg mocznika paszowego, 44 kg otrab pszennych i po wymieszaniu tych skladników wprowa¬ dzono do mieszarki 46kgprzedmieszki zwiazków mineralnych, zawierajacej 25,2kgoriofosforanu dwuwapniowego, 11,8 kg chlorku sodowego, 3,6kg siarki elementarnej, 4,36 kg siarczanu magne¬ zowego, 0,64 kg siarczanu cynkowego, 0,22 kg siarczanu manganawego, 0,12 kg siarczanu miedzio¬ wego, 0,04kg siarczanu zelazawego, 0,02 kg siarczanu kobaltowego i ponownie wymieszano, wszystkie komponenty uzyskujac 200 kg mieszanki o wilgotnosci 14%.Nastepnie mieszanke transportowano do pierwszej sekcji 5.1 i dalej do kolejnych sekcji 5.2-5.8 agregatu termiczno-komorowego 5 (fig. 1). Jednoczesnie na mieszanke transportowana tasma slimaka 19 (fig. 6) w kazdej z korytowych, otwartych sekcji dzialala bezposrednio temperatura 170°C wytwarzana przez czynnik grzejny jakim byla nasycona para wodna, doprowadzona rura doplywu 5.15 do rur grzewczych 5.16. Laczny czas obróbki termicznej wynosil 12 minut.Po zakonczeniu obróbki termicznej, goracy produkt transportowano przez wysypy 5.10, 5.11 do schladzalników paletkowych 6,7,8,9 (fig. 1), a nastepnie do rozdrabniacza nadziarna 13 (fig. 1), odsiewacza obrotowego 14 (fig. 1) i workownicy 15 (fig. 1).W ten sposób otrzymano 187 kg koncentratu o barwie slomiasto-szarej, przyjemnym paszo¬ wym zapachu, dobrym zeskleikowaniu ziaren i nastepujacych parametrach: wilgotnosc 7,5% ciezar wlasciwy 0,4 srednica ziaren 2-5 mm zawartosc bialka ogólnego (N X 6,26) w suchej masie 123% zawartosc mocznika w suchej masie 36,4% zawartosc wlókna surowego w suchej masie 2,4% zawartosc ekstraktu eterowego w suchej masie 2,7%.Przyklad II. W mieszarce dwuwalowej 1 umieszczono 40kg torfu o wilgotnosci 30% dodajac do niego 20 kg wody, a nastepnie 70 kg mocznika paszowego, 44 kg otrab pszennych i pó wymieszaniu tych skladników, wprowadzono do mieszarki 46kgprzedmieszki zwiazków mineral¬ nych zawierajacej te same skladniki i w tych samych ilosciach jak w poprzednim przykladzie.Wszystkie komponenty ponownie wymieszano uzyskujac 220 kg mieszanki o wilgotnosci 25%.Nastepnie mieszanke poddawano obróbce termicznej w taki sam sposób jak w poprzednim przykladzie, przy czym na mieszanke dzialano temperatura 200°C wytwarzana przez czynnik grzejny jakim byla mieszanina goracego powietrza ze spalinami. Laczny czas obróbki termicznej wynosil 15 minut.Uzyskany produkt poddawano takiej samej obróbce i w taki sam sposób jak w poprzednim przykladzie. W ten sam sposób otrzymano 183 kg koncentratu o wilgotnosci 8,0%, o ciezarze wlasciwym 0,42 i pozostalych parametrach takich samych jak w poprzednim przykladzie.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania koncentratu mocznikowo-mineralnego dla zwierzat przezuwajacych polegajacy na tym, mieszanine zawierajaca surowce powyzej 30% mocznika, ponizej 20% substan¬ cji mineralnych poddaje sie ogrzewaniu, znamienny tym, ze mieszanine skladajaca sie z 33-37% mocznika paszowego, 18-22% torfu typu wysokiego, 20-24% otrab pszennych, 21-25% substancji mineralnych ogrzewa sie w temp. 170-200°C w czasie 11-15 minut a uzyskany produkt chlodzi sie do temperatury otoczenia. 2. Urzadzenie do wytwarzania koncentratu mocznikowo-mineralnego skladajace sie z pola¬ czonych za pomoca przenosników, mieszarki, ogrzewacza, schladzacza, odsiewacza, rozdrabnia-121290 5 cza i workownicy, znamienne tym, ze ma agregat termiczno-komorowy, w którym osiem metalo¬ wych, otwartych korytowo sekcji transportujacych (5.1-5.8) ustawionych pionowo i równolegle usytuowane jest w izolowanej obudowie (2.2) z zasypem (5.9), wysypami (5.10, 5.11), odplywem nadmiaru wilgoci (5.12; 5.13) doplywem czynnika grzewczego rurami grzewczymi (5.16) i odpl- wem kondensatu (5.14).SCHEMAT TECHNOLOGICZNY121290 9 SI JGC ** */ ;cdc121290 I? £ z Wss121290 I ;¦ jj i, . ™ 'Ml nnn—S u: Pracownia PoligraGczna UP PRL. Naklad 120 cgz. PL