Przedmiotem wynalazku jest tlumik drgan skretnych, w tarczy sprzeglowej, zwlaszcza do sprzegiel pojazdów samochodowych.Znane sa tlumiki drgan skretnych w tarczach sprzeglowych majace zastosowanie glównie w budowie pojazdów samochodowych, zawierajace elementy sprezynowo-cierne. Najczesciej wykorzystuje sie*v tym celu sprezyny srubowe zamocowane obwodowo w okienkach tarczy piasty i tarcz obejmujacych tarcze piasty zaopatrzonych w nakladki cierne. Znane sa równiez rozwiazania ze sprezynami stozkowymi spiralnymi pracujacymi w zakresie charakterystyki liniowej. Znane jest tez rozwiazanie tlumika drgan skretnych w tarczy sprzeglowej zapewniajace nieliniowa charakterystyke tlumika, w którym moment z piasty na tarcze zaopatrzone w nakladki cierne przenoszony jest za posrednictwem sprezyn plytkowych o kierunku zblizo¬ nym do promieniowego.Istota wynalazku polega na tym, ze w tlumiku drgan skretnych w tarczy sprzeglowej zawierajacej jako elementy przenoszace moment skrecajacy pomiedzy piasta tarczy sprzeglowej i tarcza zaopatrzona w nakladki cierne sprzegla elementy sprezyste i elementy cierne, zastosowano zespoly sprezyn plytkowych zamocowanych do piasty tarczy i wygietych w ksztalcie zblizonym do litery U, których konce wsparte sa po obu stronach o powierzchnie wsporników zamocowanych do tarczy zaopatrzonej na obwodzie w okladziny cierne sprzegla.Z piasta tarczy sprzeglowej polaczone sa przy pomocy polaczen ksztaltowych dwie tarcze zaopatrzone w nakladki cierne obejmujace tarcze zaopatrzona na obwodzie w okladziny cierne sprzegla i dociskane przy pomocy sprezyny wspartej o powierzchnie sztywno zwiazana z piasta tarczy sprzeglowej. Tarczazaopatrzona na obwodzie w okladziny cierne sprzegla ma ograniczona mozliwosc obrotu wzgledem piasty tarczy sprzeglo¬ wej. Wsporniki, o które wsparte sa konce sprezyn plytkowych maja ksztalt trapezów o których krawedzie wsparte sa konce sprezyn plytkowych. Tarczepolaczone z piasta tarczy sprzeglowej polaczeniami ksztalto¬ wymi dociskane sa do tarczy z okladzinami ciernymi sprzegla przy pomocy sprezyny talerzowej. Ogranicze¬ nie kata obrotu tarczy zaopatrzonej na obwodzie w okladziny cierne sprzegla wzgledem piasty tarczy sprzeglowej moze byc zrealizowane przy pomocy zderzaków w postaci srub zaopatrzonych w nakretki wmontowanych pomiedzy tarcza z okladzinami ciernymi sprzegla i tarczami polaczonymi polaczeniami ksztaltowymi z piasta tarczy sprzeglowej. Sruby te wsparte sa o wymienne wkladki ograniczajace kat obrotu tarczy z okladzinami ciernymi sprzegla wzgledem piasty tarczy sprzeglowej.Tlumik drgan skretnych w tarczy sprzeglowej wedlug wynalazku pozwala na uzyskanie nieliniowej i niesymetrycznej charakterystyki przy jednoczesnej mozliwosci regulacji zarówno nielinowoscijak i asymetrii2 119 795 charakterystyki. Tlumik wedlug wynalazku moze byc stosowany do celów doswiadczalnych w pracach /wiazanych z doborem charakterystyk thnników drgan skretnych w tarczach sprzeglowych pojazdów samochodowych, zwlaszcza charakterystyk nieliniowych i asymetrycznych. Zastosowanie tlumika drgan skretnych wedlug wynalazku do badan charakterystyk tlumików drgan skretnych w tarczach sprzeglowych po/wala na znaczne obnizenie pracochlonnosci i kosztów badan nad doborem charakterystyki tlumika, drgan skretnych w tarczy sprzeglowej do ukladu napedowego pojazdu.Tlumik drgan skretnych w tarczy sprzeglowej wedlug wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie realizacji na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pólwidok tarczy sprzeglowej, fig. 2 — przekrój tarczy sprzeglowej.^Do piasty 1 tarczy sprzeglowej zamocowane sa przy pomocy srub 7cztery zespoly sprezyn plytkowych 18* Sprezyny plytkowe 18 wygiete w ksztalcie zblizonym do litery U ramionami wsparte sa o krawedzie pryzmatycznych wsporników 17 w ksztalcie trapezów zamocowanych do wsporników 16 zwiazanych z tarcza 2 zaopatrzona na obwodzie w okladziny cierne sprzegla. Z piasta 1 tarczy sprzeglowej polaczona jest przy pomocy wielowypustu oraz spawu tarcza 5 zaopatrzona w okladzine cierna typu AKF, do której dociskana jest tarcza 2 przefzHarcze 3 zaopatrzona w okladzine cierna stykajaca sie z powierzchnia tarczy 2 przy pomocy sprezyny talerzowej 4 opartej poprzez podkladke zabezpieczajaca 19 o powierzchnie czolowa nakretki 6 nakreconej na gwintowana czesc piasty 1 tarczy sprzeglowej. Sprezyna talerzowa 4 polaczonajest z piasta 1 tarczy sprzeglowej polaczeniem ksztaltowym. Tarcza2zaopatrzona na obwodzie w okladziny cierne sprzegla ma ograniczona mozliwosc obrotu wzgledem piasty 1 tarczy sprzeglowej. Ograniczenie to zrealizowane jest przy pomocy zderzaków w postaci srub 9 zaopatrzonych w nakretki 10 i podkladki U zamontowanych pomiedzy tarcza 2, a tarczami 3 i 5. Zakres przemieszczenia katowego tarczy 2 wzgledem piasty 1 moze byc regulowany przez wymiane wkladek 12 umieszczonych w podluznych wycieciach tarczy 2, w których umieszczone sa sruby 9.Zmiane momentu tarcia tlumika uzyskuje sie przez zmiane napiecia sprezyny talerzowej 4przy pomocy nakretki 6. Zmiane sztywnosci katowej tlumika uzyskuje sie przez zmiane ksztaltu wzglednie wymiarów pryzmatycznych wsporników 17, o które wsparte sa konce sprezyn plytkowych 18, lub przez zmiane ilosci plytek w pakietach sprezyn plytkowych 18.Zastrzezenia patentowe 1. Tlumik drgan skretnych w tarczy sprzeglowej, zwlaszcza do sprzegiel pojazdów samochodowych, zawierajacy jako elementy przenoszace moment skrecajacy pomiedzy piasta tarczy sprzeglowej i tarcza zaopatrzona w nakladki cierne elementy sprezyste i elementy cierne, znamienny tym, ze do piasty (1) tarczy sprzeglowej zamocowane sa zespoly sprezyn plytkowych (18) wygietych w ksztalcie zblizonym do litery U, zas konce sprezyn (18) wsparte sa po obu stronach o powierzchnie pryzmatycznych wsporników (17) zamocowanych do tarczy (2) zaopatrzonej na obwodzie w nakladki cierne sprzegla, przy czym z piasta (1) tarczy sprzeglowej polaczona jest przy pomocy polaczenia ksztaltowego nierozlacznie tarcza (5) zaopatrzona w okladzina cierna stykajaca sie z powierzchnia tarczy (2), z której drugiej strony umieszczonajest zlaczona polaczeniem ksztaltowym z piasta (1) tarcza (3) zaopatrzona w okladzina cierna stykajaca sie z powierzchnia tarczy (2) i docisnieta do tarczy (2) sprezyna wsparta o powierzchnie sztywno zwiazana z piasta (1), przy czym tarcza (2) zaopatrzona w nakladki cierne sprzegla ma ograniczona mozliwosc obrotu wzgledem piasty (1) tarczy sprzeglowej. 2. Tlumik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pryzmatyczne wsporniki (17) sprezyn plytkowych (18) maja ksztalt trapezów, o których krawedzie oparte sa konce sprezyn plytkowych (18). 3. Tlumik wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze tarcza (5) polaczona z piasta (1), tarcza (2) i tarcza (3) dociskane sa przez sprezyne talerzowa (4) polaczona z piasta (1) polaczeniem ksztaltowym i wsparta poprzez podkladke (19) o powierzchnie czolowa nakretki (6) nakreconej na piaste (1). 4. Tlumik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze ograniczenie kata obrotu tarczy (2) zaopatrzonej na obwodzie w nakladki cierne sprzegla wzgledem piasty (1) tarczy sprzeglowej zrealizowane jest przy pomocy zderzaków w postaci srub (9) zaopatrzonych w nakretki (10) wmontowanych pomiedzy tarcza (2) i tarczami (3) i (5) zwiazanymi z piasta (1), przy czym sruby (9) wsparte sa o wymienne wkladki (12) ograniczajace kat obrotu tarczy (2) wzgledem piasty (1).119 795 A-A A\ JL JL JL JL JL JL 2- Z- 45 j8^ 10 JL 19 1 te.L- £_, uL J_ fig.1 F92 PL