Przedmiotem wynalazku jest czujnik do równoczesnego pomiaru sil i momentów dzialajacych w jednej plaszczyznie, statycznie lub dynamicznie.Znany jest z patentu polskiego nr 92035 czujnik do pomiaru sil ciagnienia zbudowany z elementu sprezystego w postaci pierscienia, który ma na powierzchniach czolowych naprzemianlegle, symetrycznie rozlozone wystepy, pomiedzy którymi znajduja sie naklejone tensometry. Sila osiowa dzialajaca na wystepy powoduje zginanie czesci pierscienia lezacych pomiedzy nimi, co powoduje równoczesne odksztalcenie tensometrów i rozregulowanie mostka rejestrowane przy pomocy typowej aparatury pomiarowej. Czujnik ten nie posiada jednak wlasciwosci równoczesnego pomiaru sil i momentów dzialajacych w plaszczyznie, co jest czesto wystepujaca potrzeba zarówno w badaniach naukowych jak i róznych dziedzinach techniki.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad poprzez opracowanie czujnika zwartego, o malych gabarytach i uniwersalnego w zastosowaniu, umozliwiajacego ciagly i równoczesny pomiar sil oraz momentu dzialajacych w plaszczyznie umieszczenia czujnika.Czujnik do równoczesnego pomiaru sil i momentów w jednej plaszczyznie majacy postac pierscienia sprezystego z umieszczonymi na jego powierzchni tensometrami ma wedlug wynalazku pierscien o zarysie zewnetrznym graniastoslupa prostego o podstawie osmiokata i otwór prostopadly do podstawy tak, ze tworzy pierscien osmiokatny o przekroju poprzecznym prostokata. Otwór wewnetrzny pierscienia jest wiec tak uksztaltowany, ze grubosci jego scianek w miejscu umieszczenia tensometrów sajednakowe. Do pomiaru skladowych Px i Py sily P dzialajacej w plaszczyznie pierscienia oraz momentu M, posiada on umieszczone na swoich wewnetrznych i zewnetrznych powierzchniach tensometry polaczone w znany sposób w trzy niezale¬ zne od siebie mostki, przetwarzajace odksztalcenia miernicze czujnika na wartosci pradu lub napiecia.Tensometry do pomiaru sily skladowej Px dzialajacej wzdluz osi symetrii x pierscienia, umieszczone sa na zewnetrznych powierzchniach pierscienia w ten sposób, ze prostopadle do powierzchni pierscienia w miejscu umieszczenia tensometrów tworza kat 40° z jego wzdluzna osia symetrii x. Natomiast do pomiaru sily skladowej Py dzialajacej wzdluz osi symetrii y czujnika posiada tensometry czynne na zewnetrznych powierzchniach pierscienia w miejscu ich przeciecia z osia x zas do pomiaru momentu M ma tensometry czynne umieszczone na wewnetrznych powierzchniach takze w miejscu ich przeciecia z osia symetrii x pierscienia.Zaleta czujnika wedlug wynalazku jest to, ze umozliwia ciagly i równoczesny, a przy tym niezalezny pomiar sil i momentu dzialajacych w plaszczyznie jego umieszczenia przy czym na pomiar sil nie ma wplywu1 119 791 miejsce ich przylozenia. Dzieki temu nadaje sie do zastosowania we wszelkich dziedzianch techniki, a przy t\m jest prosty w konstrukcji i niezawodny w dzialaniu.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 pr/edstawia schematycznie czujnik w widoku, w plaszczyznie dzialania mierzonych sil Px i P oraz momentu M, a fig. 2jego widok z boku, zas fig. 3 pokazuje schemat polaczenia tensometrów w mostek do pomiaru sily Py, lig. 4 — schemat polaczenia tensometrów w mostek do pomiaru sily Px, fig. 5 — schemat polaczenia tensometrów w mostek do pomiaru momentu M. Pierscien czujnika wykonano z jednej czesci metalu o ksztalcie graniastoslupa prostego o podstawie osmiokata, którego boki naprzemianlegle sa równe i równo¬ legle. Pierscien ten jest wydluzony wzdluz osi symetrii x, co ulatwia jego mocowanie czescia srodkowa w ukladach pomiarowych. Wewnetrzny otwór pomiarowy ma tak dobrany ksztalt, ze grubosci scianek w miejscach naklejenia tensometrów sa wszedzie jednakowe.Do pomiaru sily Py na pierscieniu naklejono tensometry oporowe 1 i 3 na zewnetrznych powierzchniach ich przeciecia z osia x, do pomiaru zas momentu M, tensometry 2 i 4 naklejono na wewnetrznych powierzch¬ niach pierscienia takze w miejscu ich przeciecia z osia x. Mostek tensometryczny do pomiaru sily Pv uzupelniono tensometrami kompensacyjnymi 9 i 10, zas mostek do pomiaru momentu M tensometrami kompensacyjnymi 11 i 12 umieszczonymi na srodkowej nie pracujacej czesci pierscienia.Do pomiaru sily Px pierscien posiada tensometry 5, 6, 7, 8 naklejone na jego zewnetrznych powierzch¬ niach tak, ze prostopadle do tych powierzchni w miejscach naklejenia tensometrów tworza kat 40° z wzdluzna osia symetrii x pierscienia.Zastrzezenie patentowe Czujnik do równoczesnego pomiaru sil i momentów dzialajacych w jednej plaszczyznie, statycznie lub dynamicznie, majacy postac pierscienia sprezystego z umieszczonymi na jego powierzchni tensometrami, znamienny tym, ze pierscien ma zarys zewnetrzny graniastoslupa prostego o podstawie osmiokata i otwór prostopadly do podstawy tak, ze tworzy pierscien osmiokatny o przekroju poprzecznym prostokatnym, przy czym do pomiaru sily skladowej (Px) dzialajacej wzdluz osi symetrii (x) pierscienia wyposazony jest w tensometry (5, 6, 7, 8) umieszczone na zewnetrznych powierzchniach w ten sposób, ze prostopadle do powierzchni pierscienia w miejscu umieszczenia tensometrów tworza kat 40° z osia symetrii (x) pierscienia, zas do pomiaru sily skladowej (Pv) dzialajacej wzdluz osi symetrii (y) pierscienia, a takze do pomiaru momentu (M), posiada tensometry (1, 3) na zewnetrznych i tensometry (2, 4) na wewnetrznych powierzch¬ niach w miejscach ich przeciecia z osia symetrii (x) pierscienia.119 791 U Fi$. / nsz 6 Z Fio.3 Fi9. 4 Fi9. 5 PL