Przedmiotem wynalazku jest ustalacz plytkowy stosowany do utrzymywania nie¬ zmiennego polozenia wzajemnego dwóch elemen¬ tów maszynowych, zwlaszcza osi wzgledem osadza¬ jacej ja piasty.Stan techniki. Znany ustalacz plytkowy do utrzy¬ mywania niezmiennego poosiowo i katowo poloze¬ nia osi w stosunku do osadzajacej ja piasty jest wprowadzony w przelotowy poprzeczny kanal wy¬ konany w osi i jednoczesnie zamocowany do piasty za pomoca dwóch srub. Sruby te maja zadanie utrzymywania ustalacza w niezmiennym polozeniu co powinno byc uzyskane przez jego docisk do czolowej zewnetrznej powierzchni piasty. Najistot¬ niejszym zagadnieniem wlasciwego funkcjonowa¬ nia ustalenia osi wzgledem piasty jest zapewnie¬ nie stalego plaszczyznowego kontaktu ustalacza z dnem kanalu wykonanego w osi. Spelnienie tego warunku a zwlaszcza utrzymywanie ^ie go pod¬ czas eksploatacji ma bardzo istotny wplyw na trwalosc samego ustalenia i wszystkich elementów wchodzacych w jego sklad. Jednakze przy opisa¬ nej konstrukcji ustalacza, spelnienie warunku jego stalego kontaktu z dnem kanalu osi, zwlaszcza w procesie dlugotrwalej eksploatacji, jest niemozliwe ze wzgledu na dazenie ustalacza do oparcia sie o mocujace go sruby. Minimalny luz pomiedzy ustalaczem a dnem kanalu osi powstaly z powodu niewlasciwego montazu czy tez w wyniku eksplo¬ atacji, osiaga bardzo szybko maksimum prowadzac io 15 dp bardzo przyspieszonego zuzywania sie wzajem¬ nie ustalonych elementów.Oprócz wykazanej wady konstrukcyjnej i wyni¬ kajacej z niej zanizonej trwalosci eksploatacyjnej, uzyskanie poprawnego ustalenia montazowego ele¬ mentów, jest równiez niedogodne ze wzgledów technologicznych. Koniecznosc zapewnienia w mia¬ re wlasciwego spelniania przez ustalacz funkcji wzajemnego utrzymywania elementów w niezmien¬ nym polozeniu, wymaga lacznego wykonywania otworów w ustalaczu dla przeprowadzenia przez nie srub z otworami w piascie pod gwint, przy czym ustalacz musi byc jednoczesnie osadzony w poprzecznym kanale ustalanej osi. Taki proces wy¬ konawczy jest nie do przyjecia w warunkach pro¬ dukcji seryjnej.Zagadnienie, istota i techniczno-uzytkowe skutki wynalazku. Wynalazek polega na opracowaniu kon¬ strukcji ustalacza plytkowego, który nie posiadalby wymienionych wad i niedogodnosci, a zwlaszcza zapewnial dogodne wykonanie polaczenia oraz gwa¬ rantowal pewnosc ustalenia wzajemnego elemen¬ tów przez caly okres jego eksploatacji.Zgodnie z wynalazkiem ustalacz plytkowy za¬ opatrzony jest w dwa podluzne wzajemnie równo¬ legle wyciecia o stalej szerokosci usytuowane pod katem samohamownym w stosunku do plaszczyzn ustalacza, którymi wchodzi pojedynczo w kontakt z plaszczyzna dna kanalu wykonanego w osi, przy czym odpowiadajace sobie, jedne z promieniowych 119 7733 119 775 4 zakonczen wyciec, maja punkty zaczepienia pro¬ mieni tych zakonczen, usytuowane na przecieciu sie wzdluznych osi wyciec z osia symetrii ustala- cza.Dzieki zorientowaniu wyciec pod katem samoha- mownym w stosunku do jego plaszczyzn, którymi wchodzi pojedynczo w kontakt z plaszczyzna dna kanalu osi, zostal jakby utworzony samohamowny klin, co gwarantuje utrzymywanie stalego poloze¬ nia osi wzgledem piasty przez caly okres eksploa¬ tacji polaczenia.Zastosowanie podluznych wyciec w ustalaczu i ich usytuowanie pod katem stworzylo mozliwosci przemieszczenia go podczas montazu polaczenia o wielkosc wzniosu wyciec, przy czym zorientowanie odpowiadajacych sobie jednych z ich promienio¬ wych zakonczen tak, ze punkty zaczepienia pro¬ mieni leza na wzdluznej osi symetrii ustalacza, pozwolilo poprzez jego obrócenie o kat pólpelny wokól tej Osi symetrii oraz wykorzystanie prze¬ ciwleglej plaszczyzny jako kontaktujacej sie z plaszczyzna dna kanalu osi, na uzyskanie podwo¬ jenia zakresu jego przemieszczen.Konstrukcja ustalacza wedlug wynalazku gwa¬ rantuje duza trwalosc polaczenia, co wynika z za-' pewnionej niezmiennosci polozenia ustalonych ele^ mentów jak tez stwarza warunki do mechanizacji i automatyzacji procesu technologicznego.Nie mniej istotna zaleta wynikajaca z konstrukcji ustalacza wedlug wynalazku jest mozliwosc znacz- - nego obnizenia dokladnosci wykonawczych na przy¬ klad wzajemnego usytuowania gwintowanych otwo¬ rów w piascie oraz wzgledem poprzecznego kanalu wykonanego w osi, przy nadal zagwarantowanej niezawodnosci polaczenia.Objasnienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania, na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia ustalacz plytkowy osadzony w kanale osi i polaczony z pia¬ sta w przekroju osiowym wzdluznym przez os, fig. 2 — ustalacz w polaczeniu z piasta i osia w widoku ze strony czola ustalanej osi. - Przyklad wykonania wynalazku. Ustalacz plytko¬ wy przedstawiony na fig. 1 i 2 posiada postac plaskiej prostokatnej plytki zaopatrzonej w ,dwa podluzne wzajemnie równolegle wyciecia 1 o stalej szerokosci zorientowane pod katem samohamow- nym w stosunku do plaszczyzn 2 okreslajacych jego szerokosc, z których jedna, przy dokonanym polaczeniu, jest w kontakcie z plaszczyzna 3 dna poprzecznego kanalu 4 wykonanego w osi 5.Kazde z wyciec 1 posiada zakonczenia promie¬ niowe o promieniu równym polowie szerokosci wyciecia 1, irzy czym jedne z zakonczen promie¬ niowych kazdego wyciecia 1 sobie odpowiadajace, maja promienie, okreslajace te zakonczenia, za¬ czepione w punktach przeciecia sie wzdluznych osi wyciec 1 z osia symetrii ustalacza. Odleglosc tych punktów zaczepienia promieni odpowiada roz¬ stawowi otworów w piascie 6 przeznaczonych do wprowadzenia w nie srub 7 mocujacych ustalacz.Zorientowanie wyciec 1 pod katem i odpowied¬ nio wzgledem osi symetrii ustalacza zabezpiecza mozliwosc zmiany polozenia plaszczyzn 2 okresla¬ jacych jego szerokosc, wzgledem stalego zoriento¬ wania srub 7 mocujacych w zakresie podwójnej wielkosci wzniosu wyciec 1. Wielkosc ta wynika z wykorzystywania obu plaszczyzn 2 okreslajacych szerokosc ustalacza do wprowadzania ich w kon¬ takt z plaszczyzna 3 dna kanalu 4 osi 5. Wpro¬ wadzanie odpowiedniej plaszczyzny 2 ustalacza w kontakt z plaszczyzna 3 dna kanalu 4 jest uwa¬ runkowane wystepujaca w danym przypadku od¬ legloscia plaszczyzny 3 dna kanalu 4 do srub 7 mocujacych.Dla dokonania ustalenia osi 5 wzgledem piasty 6, powinny byc one wstepnie zorientowane liniowo jak równiez katowo, tak by plaszczyzna 3 dna kanalu 4 wykonanego w. osi 5 przebiegala mozli¬ wie równolegle do wyobrazalnej osi laczacej srodki otworów wykonanych w piascie 6. Nastepnie do¬ konuje sie wprowadzenia ustalacza w kanal 4 osi do takiego polozenia, gdy w jego wycieciach 1 beda widoczne pelne obrysy otworów w piascie 6.Wówczas wprowadzamy w nie sruby 7 mocujace dokrecajac je tak by docisk ustalacza do czola piasty 6 pozwalal na jego wzdluzne przesuniecie dla uzyskania bezluzowego ustalenia osi 5. Po wy¬ konaniu tej czynnosci dokonuje sie ostatecznego dokrecenia srub 7 mocujacych.Zastrzezenie patentowe Ustalacz plytkowy, posiadajacy postac plaskiej prostokatnej plytki, przeznaczony do utrzymywa¬ nia wzajemnie niezmiennego polozenia elementów maszynowych, zwlaszcza osi wzgledem osadzajacej ja piasty, realizowanego przez osadzenie go w prze¬ lotowym poprzecznym kanale osi i zamocowanie do piasty za pomoca dwóch srub, znamienny tym, ze jest zaopatrzony w dwa podluzne wzajemnie równolegle wyciecia (1) o stalej szerokosci, zorien¬ towane pod katem samohamownym w stosunku do plaszczyzn (2) okreslajacych jego szerokosc, przy czym odpowiadajace sobie, jedne z ich promienio¬ wych zakonczen maja punkty zaczepienia promie¬ ni usytuowane na przecieciu sie wzdluznych osi poszczególnych wyciec (1), z osia symetrii szero¬ kosci ustalacza. 10 15 20 25 30 35 40 45 50119 773 —*/— J J P*H~r»!^Ji ^-i iS PL