Przedmiotem wynalazku jest uklad sterowania wirówki elektromedycznej.Stan techniki. Ze wzgledu na duze predkosci obro¬ towe wirników wirówek elektromedycznych oraz duze masy wirówek, niezwykle wazne jest zabezpieczenie ukladu sterowania przed niepozadanym wzrostem predkosci obrotowej, jak równiez przed mozliwoscia otwarcia po¬ krywy wirówki w czasie ruchu wirnika oraz pozadane jest przeprowadzenie cyklu technologicznego wirowania wedlug zalozonych warunków dla wszystkich wirowa¬ nych próbek.Znane uklady sterowania wirówek elektromedycznych wyposazone sa w przekazniki, które ze wzgledu na wiek¬ sza zawodnosc i mniejsza czulosc byly powodem czes¬ tych awarii jak równiez obnizaly bezpieczenstwo pracy obslugi, poniewaz przy predkosci wirnika wirówki ok. 150 obr/min. wystepowalo otwarcie pokrywy wirujacej komory wirówki i zniszczenie badanej substancji.Istota wynalazku. Uklad zgodnie z wynalazkiem cha¬ rakteryzuje sie tym, ze sygnal z bloku pomiarowego pred¬ kosci obrotowej przez szeregowo wlaczony pierwszy re¬ zystor doprowadzony jest do pierwszego wejscia wzmac¬ niacza operacyjnego, którego drugie wejscie przez sze¬ regowo wlaczony drugi rezystor polaczony jest z prze¬ wodem zerowym napiecia zasilajacego. Wyjscie wzmac¬ niacza operacyjnego jest polaczone przez szeregowo wla¬ czony czwarty rezystor z baza pierwszego tranzystora.Ponadto pierwsze wejscie i wyjscie wzmacniacza opera¬ cyjnego jest zbocznikowane przez równolegle polaczone 10 15 20 trzeci rezystor i pierwszy kondensator. Równolegle do zlacza baza-emiter pierwszego tranzystora jest wlaczona pierwsza dioda, zas kolektor tego tranzystora poprzez szeregowo wlaczony piaty rezystor jest polaczony z prze¬ wodem napiecia zasilajacego. Ponadto kolektor pierwsze¬ go tranzystora przez szeregowo wlaczone przycisk, druga diode, szósty rezystor i trzecia diode jest polaczony z ba¬ za drugiego tranzystora i przez szeregowo wlaczona czwar¬ ta diode polaczony jest z katoda trzeciej diody i z dru¬ gim kondensatorem, który polaczony jest z przewodem zerowym napiecia zasilajacego oraz przez szeregowo wla¬ czony siódmy rezystor polaczony jest z baza czwartego tranzystora i blokiem zadawania pradu. Kolektor czwar¬ tego tranzystora przez szeregowo wlaczony ósmy re7ys- tor jest polaczony z przewodem napiecia zasilajacego, zas przez szeregowo wlaczone piata diode i szósta diode w kierunku przewodzenia polaczony jest z baza drugiego tranzystora, przy cym polaczenie anody piatej diody i katody szóstej diody przez czwarty styk przekaznika jest polaczone z przewodem zerowym napiecia zasila¬ jacego, oraz przez szeregowo wlaczona siódma diode i dziewiaty rezystor z katoda trzeciej diody. Emiter dru¬ giego tranzystora jest polaczony z blokiem zadawania pradu rozruchu i przez szeregowo wlaczony jedenasty rezystor jest polaczony z baza trzeciego tranzystora, które¬ go emiter jest polaczony z przewodem zerowym napiecia Uklad zgodnie z wynalazkiem zapewnia bezpieczen¬ stwo obslugi, poprzez umozliwienie zalaczenia wirówki so tylko w przypadku gdy uprzednio wirnik wirówki znaj- 119 488119 488 3 dowal sie w stanie zatrzymania i wszystkie styki bezpie¬ czenstwa byly zamkniete.Ponadto uklad zabezpiecza prace pelnego cyklu tech¬ nologicznego do momentu zatrzymania wirówki to zna¬ czy W czasie pracy jednego cyklu nie jest mozliwe prze¬ laczenie Wirówki ze stanu hamowania do ponownego wirowania, co zabezpiecza badany preparat przed usz¬ kodzeniem. Uklad wylacza spod napiecia zasilajacego silnik wirówki i przelacza w stan hamowania, w przy¬ padku gdy wystapi uszkodzenie bloku pomiaru predkosci obrotowej.Przez zastosowanie elektronicznych ukladów pomia¬ rowych ebnizony zostalznacznie poziom mierzonej pred- kofcr\)brotow£J wi^ikaSo 1/2 obrotu, co znacznie zwiek¬ sz* bezpieczenstwo obsluii./Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku jest podstawiony* ^"przykladzie wykonania na rysunku, ktfrry przedstawia schemat funkcjonalny ukladu stero¬ wania wirówki elektromedycznej.Przyklad wykonania. Blok pomiarowy BPPO pred¬ kosci obrotowej poprzez szeregowo wlaczony pierwszy rezystor Ri polaczony jest z pierwszym wejsciem 2 wzmac¬ niacza operacyjnego WO, którego drugie wejscie 3 przez szeregowo wlaczony drugi rezystor R2 polaczony jest z przewodem zerowym OV napiecia zasilajacego. Wyjscie 6 wzmacniacza WO jest polaczone przez szeregowo wla¬ czony czwarty rezystor R4 z baza pierwszego tranzys¬ tora 1T. Ponadto pierwsze wejscie 2 i wyjscie 6 wzmacnia¬ cza WO jest zbocznikowane przez równolegle polaczone trzeci rezystor Rj i pierwszy kondensator Cl. Natomiast równolegle do zlacza baza-emiter pierwszego tranzystora 1T jest wlaczona pierwsza dioda ID, zas kolektor tego tranzystora poprzez szeregowo wlaczony piaty rezystor R5 jest polaczony z przewodem zasilajacym. Ponadto kolektor tranzystora 1T przez szeregowo wlaczone przy¬ cisk S, druga diode 2D, szósty rezystor R6 i trzecia diode 3D jest polaczony z baza drugiego tranzystora 2T i przez szeregowo wlaczona czwarta diode 4D polaczony jest z katoda trzeciej diody 3D i z drugim kondensatorem C2 polaczonym 2 przewodem zerowym OV napiecia zasilajacego oraz przez szeregowo wlaczony siódmy re¬ zystor R7 polaczony jest z baza czwartego tranzystora 4T i blokiem BZI zadawania pradu, natomiast kolektor czwartego tranzystora 4T przez szeregowo wlaczony ósmy rezystor R8 jest polaczony z przewodem —Uz napiecia zasilajacego, zas przez szeregowo wlaczone piata diode 5D i szósta diode 6D w kierunku przewodzenia, polaczony jest z baza drugiego tranzystora 2T, przy czym polaczenie anody piatej diody 5D i katody szóstej diody 6D przez styk 1P4 przekaznika 1P jest polaczone z prze¬ wodem zerowym OV napiecia zasilajacego oraz przez szeregowo wlaczona siódma diode D7 i dziewiaty rezys¬ tor R9 z katoda trzeciej diody 3D. Natomiast emiter dru¬ giego tranzystora 2T jest polaczony z blokiem BZPR zadawania pradu rozruchu i przez szeregowo wlaczony jedenasty rezystor Rll jest polaczony z baza trzeciego tranzystora 3T, którego emiter jest polaczony z prze¬ wodem zerowym OV napiecia zasilajacego, zas kolektor przez szeregowo polaczone styki B bloku bezpieczenstwa zabezpieczajacego przed niewywazeniem wirówki oraz w przypadku otwarcia pokrywy komory wirówki i wy¬ lacznik W, oraz cewke przekaznika 1P, która zboczni- kowana jest ósma dioda 8D polaczony jest z przewodem —Uz napiecia zasilajacego. Ponadto emiter trzeciego tranzystora 3T jest polaczony poprzez dwunasty rezys- 4 tor R12 z przewodem zerowym OV napiecia zasilajacego.Uklad dziala w sposób nastepujacy: w stanie kiedy nie wiruje wirówka, potencjal kolektora tranzystora 1T jest równy potencjalowi napiecia zasilania. Potencjal kolek- 5 tora tranzystora 4T jest równy zero, oraz potencjal emitera tranzystora 2T jest równiez równy zero, przy czym styk 1P4 przekaznika 1P zwiera do przewodu zerowego OV przez rezystor R9 i diode 7D kondensator C2 i przez diode 5D emiter tranzystora 4T. Takie wlaczenie styku 10 1P4 uniemozliwia wlaczenie rozruchu silnika wirówki w stanach nieustalonych spowodowanych wlaczeniem ukladu sterowania do sieci zasilajacej. Jednoczesnie tran¬ zystor 3T nie przewodzi, poniewaz potencjal emitera tranzystora 2T jest równy zero i prad przez cewke prze- 15 kaznika 1P nie plynie. W takim stanie pracy ukladu ste¬ rowania wirówki przez przycisniecie przycisku S wyste¬ puje naladowanie kondensatora C2 przez diode 2D i re¬ zystor R6 i jednoczesne wysterowanie wtórnika emitero- wego tranzystora 2T. Wysterowany tranzystor 2T po- 20 woduje wysterowanie tranzystora 3T i poprzez wlaczenie przekaznika 1P nastepuje uruchomienie wirówki.W czasie rozruchu sygnal napieciowy z bloku BPPO pomiarowego predkosci obrotowej powoduje wystero¬ wanie wzmacniacza WO operacyjnego, który nastepnie 25 zmienia potencjal kolektora tranzystora 1T z wartosci napiecia zasilania do wartosci zero. Jednoczesnie poten¬ cjal emitera tranzystora 4T przez szeregowo wlaczona w kierunku przewodzenia dioda 5D i dioda 6D steruje potencjalem bazy tranzystora 2T, tak, ze przekaznik 1P 30 pozostaje w stanie wlaczonym. Równoczesnie kondensa¬ tor C2 rozladowuje sie przez diode 4D i wlacza zlacze kolektor — emiter tranzystora 4T. Stan taki trwa do mo¬ mentu, kiedy poprzez przycisniecie wylacznika W nas¬ tepuje przerwanie przeplywu pradu przez cewke prze- 35 kaznika 1P i jego przelaczenie. Styk 1P4 bierny przekaz¬ nika 1P, zwiera sygnal doprowadzony do bazy tranzys¬ tora 2T i uniemozliwia wlaczenie przekaznika 1P, pomimo, ze silnik wirówki wiruje. Równoczesnie nie jest mozliwe zalaczenie przekaznik 1P przez przycisk S, poniewaz 40 w czasie wirowania wirówki potencjal kolektora tranzys¬ tora 1T jest równy zero. Stan taki trwa do momentu za¬ trzymania silnika wirówki i w wyniku takiego stanu, po¬ tencjal kolektora tranzystora 1T zmienia sie z wartosci zero do wartosci napiecia zasilania i przez przycisk S 45 mozliwe jest ponowne uruchomienie wirówki.Zastrzezenie patentowe Uklad sterowania wirówki elektromedycznej zawiera- 50 jacy blok pomiarowy predkosci obrotowej, wzmacniacz operacyjny, przekaznik elektromagnetyczny, znamien¬ ny tym, ze sygnal z bloku (BPPO) pomiarowego pred¬ kosci obrotowej poprzez szeregowo wlaczony pierwszy rezystor (Rl) doprowadzony jest do pierwszego wejscia 55 (2) wzmacniacza (WO) operacyjnego, którego drugie wejscie (3) przez szeregowo wlaczony drugi rezystor (R2) polaczony jest z przewodem zerowym (OV) na¬ piecia zasilajacego, zas wyjscie (6) wzmacniacza (WO) jest polaczone przez szeregowo wlaczony czwarty rezys- 60 tor (R4) z baza pierwszego tranzystora (1T), ponadto pierwsze wejscie (2) i wyjscie (6) wzmacniacza (WO) jest zbocznikowane przez równolegle polaczone trzeci rezystor (R3) i pierwszy kondensator (Cl), natomiast równolegle do zlacza baza-emiter pierwszego tranzys- 65 tora (1T) jest wlaczona pierwsza dioda (ID) zas kolek-119 488 5 tor tego tranzystora poprzez szeregowo wlaczony piaty rezystor (R5) jest polaczony z przewodem (—Uz) na¬ piecia zasilajacego, ponadto kolektor tranzystora (1T) przez szeregowo wlaczone przycisk (S), druga diode (2D, szósty rezystor (R6) i trzecia diode (D3) jest polaczony z baza drugiego tranzystora (2T) i przez szeregowo wla¬ czona czwarta diode (4D) polaczony jest z katoda trze¬ ciej diody (3D) i z drugim kondensatorem (C2) polaczo¬ nym z przewodem zerowym (OV) napiecia zasilajacego, oraz przez szeregowo wlaczony siódmy (R7) rezystor polaczony jest z baza czwartego tranzystora (4T) i blo¬ kiem (BZI) zadawania pradu, natomiast kolektor czwar¬ tego tranzystora (4T) przez szeregowo wlaczony ósmy rezystor (R8) jest polaczony z przewodem (—Uz) na- 6 piecia zasilajacego, zas przez szeregowo wlaczona piata diode (5D) i szósta diode (6D) w kierunku przewodze¬ nia, polaczony jest z baza drugiego tranzystora (21% przy czym polaczenie anody piatej diody (5D) i katody 5 szóstej diody (6D) przez styk (1P4) przekaznika (1P) jest polaczone z przewodem zerowym (OV) napiecia za¬ silajacego oraz przez szeregowo wlaczona siódma diode (7D) i dziewiaty rezystor (R9) z katoda trzeciej diody (3D), natomiast emiter drugiego tranzystora (2T) jest polaczony z blokiem (BZPR) zadawania pradu rozru¬ chu i przez szeregowo wlaczony jedenasty rezystor (Rll) jest polaczony z baza trzeciego tranzystora (3T), którego emiter jest polaczony z przewodem zerowym (OV) na¬ piecia zasilajacego. 10119 488 LDD Z-d 2, z. 286/1400/83, n. 105+20 egz.Cena 100 zl PL