Wynalazek hiniejszy dotyczy maszyny do wycinania haftów podluznych na kawalkach materjalu, przyczem rozkrawanie materialu odbywa sie podlug zarysu wyhaftowanej kra¬ wedzi haftu.Podlug wynalazku doprowadzenie materja¬ lu, w którym ma byc wykonane wycinanie, do urzadzenia wycinajacego odbywa sie w ten sposób, ze materjal zostaje zacisniety po kaz- dt;j stronie obok urzadzenia wycinajacego miedzy jednym lub wieksza iloscia obracaja¬ cych sie krazków transportowych o obwo¬ dzie chropowatym i jednym lub wieksza ilo¬ scia ciegiel, umieszczonych ponad krazkami lub bebnami. Te gietkie, mocno naciagniete, wypiete ciegla ciagna jeden lub wiecej kraz¬ ków, biegnacych ponad rolkami tak, ze mate¬ rjal przycisniety do obwodu krazków lub beb¬ nów przy obrocie krazków zostaje przez dzialanie naciskowe zabrany i doprowadzony do urzadzenia wycinajacego. Celowem jest przytem tak uksztaltowac urzadzenie wycina¬ jace, które w zasadzie umieszczone w sposób wiadomy, sklada sie z czlona tnacego i czlo- na przeciwstawnego, ze organ wycinajacy jest przymocowany do 2 walków, obracalnych wokolo dzwigarka noza, który moze byc usta¬ wiany, ale podczas procesu wycinania jest nieruchomy. Przez obrót tych krazków, odpo¬ wiednio do zuzycia tnacej krawedzi, nóz zo¬ staje przeciagniety przez miejsce ciecia.Przez polaczenie urzadzenia transportowe¬ go i tnacego w jednej i tej samej maszynie, obok innych urzadzen pomocniczych, otrzy¬ muje sie przy dobrem doprowadzeniu materja¬ lu i odpowiedniem wyciagnieciu jego szeroko¬ sci bez zarzutu dokladne wyciecie wzdluz haftu.Na rysunku fig. 1 oznacza przeciecie po-1 przeczne przez srodek maszyny wzdluz linji A — B fig. 5, widziane w kierunku strzalki c, fig. 2 przedstawia czesciowy plan fig. 1, fig. 3 pokazuje widok boczny na maszyne, widziany w kierunku strzalki d na fig. 5, fig. 4 przedsta¬ wia czesciowy plan fig. 3 z przekladnia naped- na maszyny, fig. 5 przedstawia przekrój po¬ dluzny^ przez srodek maszyny wzdluz linji E — Filtg. 1, najfe' 6,;7|$ sa przedstawione szczególy fig*. 1 w powiekszonym rozmiarze, fig. 9 przedstawia widok boczny urzadzenia wycinajacego maszyny w zwiekszonym roz¬ miarze, fig. 10 jest przekrojem fig. 9 wzdluz linji G — H, widzianym w kierunku strzalki, i fig. 11 przedstawia szczegól fig. 9 w zwiek¬ szonym rozmiarze w przekroju poprzecznym wzdluz linji K — L.Na fig. 1, 3, 5 oznacza / kadlub ma¬ szyny, który tworzy rame ksztaltu skrzyni.W tej ramie jest umieszczony w lozyskach 3, 3' glówny wal 2 poruszajacy maszyny, wprowadzony w ruch w kierunku strzalki, o- znaczonej na fig. 1 przez odpowiedni naped.Na wale napednym 2 znajduje sie wewnatrz, kadluba maszyny pewna ilosc duzych kraz¬ ków 4, 4', 4", które sluza do przenoszenia ma¬ terialu, na którym ma byc wykonany haft.Obwód tych krazków posiada chropowata powierzchnie albo jest pokryty plótnem scier- niowem lub tez oblepiony szmerglem, dla po¬ wiekszenia przylegania przy zbieraniu ma- tcrjalu. Na kadlubie maszyny jest przymoco¬ wany widelkowaty dzwigar 5, którego górne ramie wystaje ponad krazki transportowe 4, 4\ podczas gdy ramie dolne zostaje przeprowa¬ dzone pomiedzy niemi. Na dzwigarze 5 sa u- mieszczone dwie zgiete dzwignie 6, 6' obra- calne na stalej osi 7, na koncach kazdej z tych dzwigni sa umocowane. obracalne krazki 8, 9 wzglednie 8', 9', poprzez które zostaja prze¬ rzucone tasmy bez konca 10, 11, które dol- nemi czesciami znajduja sie na pewnej czesci obwodu krazków transportowych 4, 4' i sa przeznaczone do silnego przyciskania'materia¬ lu przy zabieraniu go do krazków transporto¬ wych.Czopy stopowe przednich krazków rucho¬ mych 8, 8', sa umocowane na dzwigniach 6, 6' z moznoscia przesuniecia dla zmiany wzajem¬ nej odleglosci srodków tych krazków 8, 9 wzglednie 8\ 9', przez co tasmy 10 i // moga byc bardziej, lub mniej naciagniete. W tym celu sa np. zaopatrzone czopy stopowe kraz¬ ków 8,8' w mimosrodowe czesci czopów i mo¬ ga byc przy pomocy swych dzwigni przekre¬ cone i zatrzymane w rozmaitych polozeniach.Dzwignia 6 posiada na swym przednim koncu raczke 12, przy pomocy której moze byc prze¬ krecona wgóre i w ten sposób moze dzwignia 6' podnosic tasme 10 z nad krazka 4 dla wy¬ godnego wprowadzenia materjalu haftowane¬ go. Podobniez druga dzwignia 6' zaopatrzona jest w pret 1{3 z przesuwanym ciezarem 14 dla regulowania wielkosci cisnienia nacisko¬ wego tasmy cisnacej //na krazek 4.Kadlub maszyny / posiada w swej górnej czesci stól 15, który sluzy do zlozenia mate¬ rjalu haftowanego 16 i zawiera odpowiedni© wyciecia dla krazków transportowych 4, 4', 4".Odpowiednio do ich obwodu posiada ten stól pewna wypuklosc i konczy sie zprzodu i ztylu prostem, ku dolowi skierowanem zakon¬ czeniem. Zaleznie od swego przeznaczenia stól ten moze byc z blachy lub z drzewa. Ma- terjal 16 zostaje przeciagniety poprzez stól Ib pomiedzy górnym obwodem krazków trans¬ portowych, fiaciegnietych tasmami przyci- skowemi 10, 11. Pod cisnieniem tych tasm, przytykajacych ,do obwodu prazka zostaje materjal w zupelnie pewny sposób bez wszel¬ kich prowadnic chwytany przez obracajacy sie krazek i doprowadzany do urzadzenia wy¬ cinajacego. Urzadzenie wycinajace sklada sie z umocowanego na dwóch krazkach noza tasmowego, który jest odzielony od przeciw¬ leglego sobie czlona przeciwstawnego szpara, przez która zostaje przeciagniety materjal przy wycinaniu. To urzadzenie jest przedsta¬ wione na fig. 9, 10, 11, w zwiekszonym roz¬ miarze.Naped, przy pomocy którego wal glówny 2 zostaje obracany, jest w zasadzie przedsta-wiony na fig. 3, 4, gdzie 17 oznacza elektro- motor, który przy pomocy pasa wprowadza w ruch kolo pasowe 19, znajdujace sie na stalej osi 18. Z kolem 19 jest na stale polaczone trój¬ dzielne kolo schodkowe 20, napedzajace przy pomocy pasa wieksze kolo schodkowe 21. Ko¬ lo 21, umocowane obracalnie na stalym wale 22, posiada w swej wewnetrznej czesci sprze¬ glo podatne 23 znanej konstrukcji, przy po¬ mocy którego moze ono byc polaczone na wa¬ le 22 z malym tlokiem zazebionym 24, znaj¬ dujacym sie równiez na tym waie stalym.W tym celu jest urzadzona w przedluzonej pia¬ scie tloka zazebionego 24 przesuwalna w kie¬ runku osiowym tuleja sprzeglowa, która przy pomocy dzwigni widelkowatej 26, zaopatrzo¬ nej w krjazki, moze byc przesuwana w jedna lub druga strone. Tlok zazebiony 24 stale sie zazebia o duze kolo zebate 27, znajdujace sie na glównym wale 2.Wylaczanie i wlaczanie napedu walu glów¬ nego 2 nastepuje przez dzwignie nozna 28 (fig. 5), przymocowana do walu 29, polozone¬ go u kadluba maszyny. Dzwignia 28 jest za¬ konczona w postaci pedalu noznego 30, prze- chodzacego poprzez cala szerokosc maszyny tak, ze uruchomienie sprzegla napednego mo¬ ze nastapic z kilku punktów. Na wale 29 jest umocowane równiez ramie dzwigni 31, które zapomoca drazka 32 laczy sie przegubowo z dzwignia widelkowa 26. Dzwignia sprzeglowa zostaje utrzymywana przy pomocy sprezyny 33 w swem polozeniu zasadniczem, w którem sprzeglo 23 moze byc wlaczane i maszyna wprowadzana w ruch.Dla moznosci predkiego zatrzymania kraz¬ ków transportowych dzwignia widelkowa 26 jest zaopatrzona zboku w szczeke hamulcowa 34, która naciska na pierscien hamujacy, znaj¬ dujacy sie u kola zebatego 27, gdy sprzeglo 2c zostanie wysuniete przez pedal 30. Z jednej strony maszyny wal glówny 2 zaopatrzony jest w kólko reczne 35, przy pomocy którego maszyna przy wylaczonym napedzie mecha¬ nicznym, moze byc odrecznie wprowadzona w obrót.Jak poprzednio juz bylo zauwazone, przyrzad wycinajacy sklada sie z noza tasmowego 36, nawinietego na dwóch krazkach 37 i 38, które sa umieszczone obracalnie na dluzszem ramie¬ niu na widelkowatym dzwigarku nozowym 39.Gietka tasma nozowa 36 jest na stale polaczo¬ na jednym swym koncem z krazkiem 37, dru¬ gim zas z krazkiem 38 i przy wycinaniu od- wija sie z pierwszego krazka, nawijajac sie jednoczesnie na krazek 38. Pomiedzy obydwo¬ ma krazkami przebiega nóz tasmowy, który robi wyciecia poprzez katowo odgieta, okragla prowadnice 40, przestawialna w kierunku wysokosci przy pomocy prowadnicy slizgo¬ wej, umieszczonej przy dzwigarku 39 noza.Okragly ksztalt prowadnicy 40 jest w przy¬ blizeniu dopasowany do obwodu krazków transportowych 4, 4' tak, ze wycinajaca kra¬ wedz noza przebiega przy miejscu ciecia po takiej samej linji jak i materjal ciagniety prze» urzadzenie transportowe.Przy wlocie i wylocie przy miejscu wyci¬ nania sa urzadzone przy prowadnicy 40 lu¬ kowate listwy wodzace 41, 41', przez które nóz tasmowy 36 zostaje skierowany ku górze dla utrzymania go poza miejscem ciecia w od¬ daleniu od lukowej drogi n — o materjalu.U dolnego ramienia dzwigarka 39 noza, jest umieszczony obracalnie naprzeciwko ostrz;* noza tasmowego czlon przeciwstawny 42, tworzac z nim otwór równolegly, poprzez kto ry materjal zostaje przeciagniety przy wyci¬ naniu (fig. 10). Szerokosc otworu reguluje sie w ten sposób, azeby tylko materjal niehafto wany mógl swobodnie przechodzic, podczas gdy czesci wypukle materjalu pokrytego haf¬ tem zostaja wzdluz rozcinane.W tym celu jest czlon przeciwstawny 42 wykonany jako obracalna klapka, przekreca¬ na przy pomocy osi 43 i mogaca byc zatrzy¬ mywana w rozmaitych polozeniach. Przyrzad do ustawiania sklada sie z ramienia dzwignio¬ wego 44, umocowanego na osi 43, które wy¬ staje ponad droge materjalu n — o i posiada na swym wolnym koncu srube nastawnicza 45, zaopatrzona w kólko reczne. Dzwigareknoza 39 posiada na swym tylnym koncu ramie 46, skierowane w góre, sluzace jako osada dla sruby nastawniczej 45. Pomiedzy ramieniem dzwigni 44, jest przytwierdzona sruba ciagla 47, dazaca do stalego przyciskania sruby na¬ stawniczej 45 do jej osady. Urzadzenie takiego bardzo czulego urzadzenia nastawniczego dla czlona 42, umieszczonego daleko poza droga materjalu n — o przynosi te korzysc, ze kurz powstajacy przy wycinaniu nie zanieczyszcza czlonów regulujacych 44, 45, 46.Po za tern przez umieszczenie sruby nastaw¬ niczej 45 ponad droga materjalu zyskuje sie jeszcze i to, ze czlon przeciwstawny 42 moze byc przestawiany podczas biegu maszyny, bez koniecznosci wyciagania materjalu z pod no¬ za, co bylo konieczne przy poprzednio uzywa¬ nych przyrzadach regulujacych, znajdujacych sie ponizej drogi materjalu.Okazalo sie korzystniejsze, nadanie nozowi 36 w miejscu wycinania polozenia skosnego ku dolowi, jak to wynika z fig. 10. Wtedy bo¬ wiem krazki nozy 37, 38 otrzymuja polozenie albo równiez skosne, równolegle do po¬ wierzchni noza, lub tez moga byc ustawiane prostopadle, wzglednie posiadac pozioma os obrotu.W tym ostatnim wypadku musza i listwy wodzace 41, 4V, otrzymywac forme gwintu, aby plaszczyzna noza tasmowego 36, mogla byc przeprowadzona stopniowo z polozenia skosnego w polozenie poziome. Takie prosto¬ padle umieszczenie krazków nozy przynosi te korzysc, ze czesci, sluzace do transportowa¬ nia materjalu, a mianowicie, krazki transpor¬ towe 4, 4' i tasmy naciskowe 10, 11, umie¬ szczone po obu stronach miejsca wycinania, moga byc przysuniete mozliwie blisko do przyrzadu wycinajacego, umozliwiajac prze¬ ciecie nawet bardzo waskich pasm haftowa¬ nych.Urzadzenie wycinajace otrzymuje, jak to zostalo zaznaczone powyzej, polozenie skosne w stosunku do kierunku ruchu materjalu (fig. 2), jednakze to polozenie musi ulegac zmianom zaleznie od wysokosci haftu, prze¬ znaczonego do wykrajania. W tym celu dzwi¬ gar noza 39 jest obracalnie zawieszony na dzierzaku 49 u pionowego czopa 48 i moze byc utrzymywany w dowolnem polozeniu tiko- snem przy pomocy, zaopatrzonego w nasru- bek skrzydlaty, gwintowanego sworznia 50, który przebiega w podluznym otworze dzier¬ zaka 49. Dzierzak 49 jest zaopatrzony w pro¬ wadnice i moze byc przy pomocy sruby skrzydlatej 51 przesuniety w kierunku wyso-. kosci na plycie prowadnicze] 52 i utrzymany na odpowiedniej wysokosci zapomoca sruby zaciskowej 53. Dla przejscia sruby 53 dzier¬ zak 49 posiada podluzny otwór.Plyta prowadnicza 52 posiada na tylnej stronie czop poziomy 54, przy pomocy którego jest obracalnie umocowana na stalym dzwiga¬ rze 5, wystajacym ponad stól, po którym na¬ stepuje przesuwanie sie materjalu. Plyta pro¬ wadnicza 52 moze byc równiez utrzymana pod pewnym zadanym katem do dzwigara 5, przy pomocy srub 55, 55', które to sruby po¬ ruszaja sie w koncentrycznych wycinkach o- kolo czopa stopowego. Na przedniej stronie plyty prowadniczej jest umieszczona wska¬ zówka 56, wskazujaca na skali umieszczonej u dzwigara 5 kazde odchylenie katowe dzwiga¬ ra noza od osi poziomej 54.Opisane powyzej urzadzenie nastawnicze ma na celu umozliwienie przestawiania wyci¬ najacej krawedzi noza i krawedzi górnej czlo¬ na przeciwstawnego 42 zarówno w stosunku do drogi materjalu n — o, jak i w kierunku wysokosci zapomoca skrzydelkowej sruby 51, a takze umozliwienia zmian pochylenia kato¬ wego ukladu przy pomocy srub 55 i 55'. Ze wzgledu na to, ze material zostaje zamocowa¬ ny po obu stronach noza krazkami transpor¬ towemu 4, 4' i tasmami naciskowemi 10, //, moze on byc przy pomocy opisanego urza¬ dzenia nastawniczego rozpostarty mniej lub wiecej poprzecznie w stosunku do kierunku swego ruchu, co jest korzystne dla osiagnie^ cia dobrych wyników przy wycinaniu. Jezell np. poprzeczne napiecie materjalu ma byC mniejsze na tylnej stronie ostrza noza, niz na _ 4 —przedniej, to zostaja nieco rozluznione sruby 55 i 55' i caly dzwigar noza zostaje troche przekrecony okolo czopa 54 w kierunku strzalki zegara. W ten sposób ostrze noza znajduje sie wyzej zprzodu, niz ztylu od ob¬ wodu krazków transportowych 4, 4' i w przed¬ niej czesci powstaje wieksze napiecie mate¬ rialu. Przewaga podobnego urzadzenia regu¬ lujacego polega równiez na tern, ze wszystkie czlony regulujace znajduja sie ponad pla¬ szczyzna materjalu n — o, dzieki czemu ich uruchomienie jest mozliwe podczas ruchu ma¬ szyny, bez koniecznosci usuwania materjalu z pod urzadzenia wycinajacego.Z dwóch krazków noza tasmowego 37 i 38, pierwszy, z którego nóz tasmowy odwija sie przy cieciu, jest zaopatrzony w przyrzad ha¬ mulcowy, drugi zas otrzymuje! urzadzenie napedowe. Urzadzenie hamulcowe jest przed¬ stawione w przekroju na fig. 11 w zwiekszo¬ nych rozmiarach. Na wewnetrznej po¬ wierzchni czolowej krazka nozowego 37 zo¬ staje, np. zapomoca sprezyny 58 przycisniety krazek naciskowy 57, zaopatrzony w skórza¬ ne pokrycie. Sprezyna ta opiera sie o krazek zabierajacy 59, w którym sa zamocowane trzpienie 60, 60', dopasowane do otworów krazka naciskowego 57. Czop 61, na którym obraca sie krazek 37, posiada gwintowanie z dwóch stron. Gwint ten od strony przedniej jest zaopatrzony w dwa splaszczenia, na któ¬ rych, nie bedac obracalnym, moze byc osiowo przesuwany krazek zabierajacy 59. Zapomoca nasrubka 62 napiecie sprezyny 58 moze byc dowolnie zmieniane dzieki czemu odpowie¬ dnio moze byc regulowane dzialanie hamul¬ cowe. Urzadzenie hamulcowe ma na celu u- trzymanie w stanie stalego napiecia noza ta¬ smowego podczas odwijania sie przy wyci¬ naniu oraz utrzymania scislego przylegania noza do zgietej powierzchni prowadnicy 40.Przez to usuwa sie moznosc podniesienia sie noza tasmowego z nad prowadnicy 40 i jest prawie wykluczona moznosc zmiany odleglo¬ sci od krawedzi górnej czlona przeciwstawne¬ go 42, co jest bardzo korzystne dla osiagnie¬ cia dobrego wyniku przy wycinaniu.Nóz tasmowy staje sie coraz wezszy przy ostrzeniu, dlatego musi byc nastawialnie u- mieszczony na swej prowadnicy 40 naprzeciw czlona przeciwstawnego 42. To nastawienie odbywac sie moze np. przy pomocy srub na- stawniczych 63 (fig. 10), z których kilka jest umieszczonych ztylu grzbietu noza w miejscu wycinania i które sluza jako obsady dla noza.Aby tasma noza odwijala sie z krazka 37 stale w scisle jednakowej odleglosci od czlo¬ na przeciwstawnego 42, posiada ten krazek zboku kryze dla obsadzania grzbietu noza i jest pionowo przesuwalny w stosunku do dzwigarów noza. Przestawienie odbywa ste np. w ten sposób, ze czop stopowy 61 (fig. 11) przy pomocy dlugiej czesci gwintu jest pro¬ wadzony w dzwigarze noza 39 i utrzymuje sie przez przeciwnasrubek. W podobny sposób mozna równiez w pewnym wypadku przesta¬ wic osiowo i drugi krazek noza tasmowego 38.Urzadzenie napedowe krazka 38 sklada sie z polaczonego z nim kola slimakowego 64 i slimaka 65, na którego osi jest umocowane, zaopatrzone w zeby, kólko zapadkowe 66, które zostaje wprowadzone w ruch obrotowy przy pomocy dzwigni 68, posiadajacej zapad¬ ke 67, wskutek drgan, spowodowanych przez wal glówny 2 przy pomocy odpowiednich cie¬ giel. W tym celu wal glówny 2 posiada z jed¬ nej strony maszyny mala korbe 69 (fig. 5), której skok daje sie regulowac przy pomocy wchodzacej w otwór sruby 70. Na korbie 69 jest zamocowany korbowód 71, polaczony u góry z dzwignia 72, umieszczona na wale 73 (fig. 3). Wal 73 jest obracalnie umieszczony w rurze 74, przechodzacej wpoprzek stolu, do¬ prowadzajacego materjal. Rura ta opiera sie jednym swym koncem na katowym dzwiga¬ rze 75, umocowanym u kadluba maszyny, drugim zas koncem na widelkowatym dzwi¬ garze 5.N Wal 73 przechodzi przez dzwigar 5 i posia¬ da na swym koncu ramie 76 (fig. 1, 9 i 10), tworzace polaczenie z poprzednia dzwignia wy^laczalna 68 przy pomocy krótkiego korbowo- du 77 dla polaczenia zapadkowego tasmy no¬ za. Przy kazdym obrocie maszyny otrzymuje opisane urzadzenie rozdzielcze ruch w oby¬ dwie strony, dzieki czemu tasma noza odpo¬ wiednio do zuzycia krawedzi wycinajacej stop¬ niowo zostaje przeciagnieta przez miejsce wycinania, przyczem szybkosc ruchu noza, moze byc regulowana w miare potrzeby, od¬ powiednio do zuzycia jego ostrza. Na podluz¬ nym wale slimakowym znajduje sie prócz te¬ go korba 78 (fig. 9), przy pomocy której kra¬ zek nozowy 38 moze byc obracany recznie, co umozliwia gdy zachodzi tego potrzeba, scia¬ gniecie noza tasmowego.Przegubowe polaczenie dzwigni wylaczacej 68 z ramieniem 76 korbowodu 77 odbywa sie najwygodniej przy pomocy przegubów, aby nie przeszkodzic bocznej przest&wialnosci dzwigarka noza okolo czopa 48 przez naped.Przytem polaczenie dzwigni wylaczajacej 68 z korbowodem 77 musi byc latwo rozlaczalne, azeby urzadzenie wycinajace, stanowiace jakgdyby jedno cialo, moglo byc odrazu wy¬ jete z maszyny po oswobodzeniu skrzydelko¬ wej sruby 53, co jest szczególnie dogodne przy zakladaniu nowego noza tasmowego.Dla otrzymania dobrego dzialania urza¬ dzenia wycinajacego jest konieczne, aby ma- terjal byl gladki i podchodzil do urzadzenia wycinajacego bez fald. W tym celu znajduje sie zboku blisko czlona wycinajacego od stro¬ ny, z której materjal wchodzi pod skosnie sto¬ jacy nóz, dzwignia napinajaca 79. (fig. 1, 2, 6 i 7), posiadajaca na przednim koncu obracalne siodelko 80 w postaci luku, odpowiednio do obwodu krazka.Dzwignia 79 jest ruchomo umocowana na nasadce dzwigni krazka 6 okolo czopa 81 i zostaje utrzymana pod napieciem przy pomo¬ cy sprezyny ciagnacej 82, która moze byc do¬ wolnie nastawiana i utrzymywana w pewnem polozeniu przy pomocy dzwigni katowej 83 (fig. 1).Zapomoca obracalnego siodelka napinajace¬ go 80 materjal wchodzacy w równolegle usta¬ wione krazki transportowe i tasmy naciskowe bez bocznego napiecia, zostaje mocno wycia¬ gniety tuz obok czlona przeciwstawnego 42 i w ten sposób poprzecznie naciagniety do je¬ go ruchu.To napiecie moze byc dowolnie zmieniane zaleznie od rozmaitej grubosci i twardosci materjalu, co zabezpiecza od tworzenia sie fald przed wejsciem materjalu pod nóz.Wskutek obracalnego polozenia siodelka napinajacego 80 u dzwigni napinajacej 79, mo¬ ze ono dostosowywac sie bardzo latwo do wszelkich nierównosci materjalu.Azeby móc wycinac przy pomocy przedsta¬ wionego urzadzenia wycinajacego hafty o rozmaitej wypuklosci zmienia sie okolo pio¬ nowego czopa stopowego skosne polozenie noza w stosunku do kierunku ruchu materjalu.W tym celu musi istniec moznosc zmiany wzajemnej odleglosci zarówno krazków trans¬ portowych 4<, 4', jako tez tasm naciskowych 10, 11. Boczne przestawienie krazka trans¬ portowego 4 odbywa sie np. przy pomocy wrzeciona gwintowego 85, zaopatrzonego w kólko reczne 86. Wrzeciono gwintowe jest o- bracalne w krazku transportowym 4, nie moz¬ na go jednak przesuwac w kierunku osiowym.Krazek 4 zostaje przytem zatrzymywany po dokonanem ustawieniu przy pomocy zaopa¬ trzonej w kólko reczne sruby nastawniczej 87, podczas gdy krazek transportowy 4' zostaje stale nieprzesuwalny na wale 2. Boczne prze¬ stawienie tasmy naciskowej 10 odbywa sie w ten sposób, ze krazek dzwigniowy 6 moze byc przesuniety na osi 7 w kierunku osiowym przez wrzeciono gwintowe 88, zaopatrzone w kólko reczne (fig. 2), przyczem wrzeciono gwintowe 88 zostaje utrzymywane w kierunku pionowym korba 89, która jest obracalna na osi 7, nie daje sie jednak przesuwac w kierun¬ ku osi. Ze wzgledu na to, ze dzwignia napina¬ jaca 79 jest polozona na krazku dzwigniowym 6 okolo czapa stopowego 81, zostaje przy bocznem przestawieniu tasmy naciskowej 10 jednoczesnie z siodelkiem 80 przesuniete w kierunku bocznym. Krazek dzwigniowy 6' z — 6. —tasma naciskowa // nie daje sie przestawiac w kierunku bocznym.Dla wprowadzenia haftowanej krawedzi ma¬ terialu wycinajacego stale w to samo miejsce pod nóz, jest urzadzona przed urzadzeniem transportowem linijka 90 do prowadzenia ma¬ terialu (fig. 1 i 2). Linijka ta jest umocowana u pionowo przesuwalnego suwaka 91, umie¬ szczonego w prowadnicy widelkowatego dzwi¬ gara 5. Suwak 91 mozna nastawiac na wyso¬ kosc przy pomocy sruby 92, sruba zas 93 za¬ trzymuje go w odpowiedniem miejscu. Odle¬ glosc linijki 90 do prowadzenia materjalu od plyty stolu 15 mozna tak nastawic, ze przepu¬ szcza pod linijke tylko niewychaftowany ma¬ terial, zas materjal grubszy, wyhaftowany na¬ klada sie na linijke przy ruchu naprzód i przez wystep na linijce zostaje poprowadzony obok.Zboku obok prowadzacej linijki 90 sa umie¬ szczone po obu stronach obracalne krazki 94, 95 wzglednie 94', 95'u kolyszacych sie dzwigni.Te dzwignie sa umieszczone w celu wypraso¬ wania swym ciezarem materjalu przed jego wejsciem do urzadzenia transportowego oraz w celu uniemozliwienia tworzenia sie fald. To dzialanie moze byc zwiekszone przez skosne ustawienie osi krazków po obu stronach linijki prowadniczej 90, które to krazki najwygodniej wykonac z gumy lub innego elastycznego ma¬ terjalu. Wskutek tego, ze krazki te nie sa pro¬ stopadle do linijki, lecz przeciwnie umieszczo¬ ne troche rozbieznie, osiaga sie pewne rozcia¬ gniecie materjalu.Na tylnym koncu maszyny w przedluzeniu stolu, doprowadzajacego materjal, jest umie- • szczony na calej szerokosci obracajacy sie walec 96, posiadajacy chropowata powierzch¬ nie z pluszu lub t. p. Walec ten obracany przy pomocy krazka linowego 110, obracane¬ go lina z walu glównego 2, (fig. 5) ma na celu zabranie materjalu przez tarcie powierzchni i uniemozliwienie jego zwisania pomiedzy urzadzeniem transportowem. Ponizej walca 96, doprowadzajacego materjal, znajduje sie urzadzenie do skladania w faldy 97. Urzadze¬ nie to posiada forme deski, rozpostartej ponad cala szerokoscia maszyny i wykonywa ruchy wahadlowe. To urzadzenie do skladania w fal¬ dy ma na celu skladanie materjalu haftowane¬ go 16 za maszyna w jednakowe warstwy, u- mozliwiajace latwy odbiór i predkie trans¬ portowanie materialu. Naped przyrzadu do skladania w faldy 97 odbywa sie przy pomo¬ cy -korby 99, umocowanej na wale 98. Korba ta przy pomocy korbowodu 100 zostaje wpro¬ wadzona w ruch przez krazek 101, który znaj¬ duje sie na katowym dzwigarze 75 i zostaje wprowadzany w ruch zapomoca liny z krazka 102, umocowanego u krazka schodkowego 21 (fig. 4).D1& (unikniecia zatrzymania ewentualnie zahaczenia i przez to mozliwego rozerwania materjalu ztylu poza urzadzeniem wycinaja- cem przez czlony urzadzenia transportowe¬ go, mianowicie, tasmy naciskowe 10, 11, ich krazki prowadzace 9, 9*, jak równiez krazki transportowe 4, 44, sa urzadzone dla tych cze¬ sci specjalne urzadzenila, zabezpieczajace, które sa przedstawione na fig. 6, 7 i 8 dla tasmy naciskowej 10 i krazka transportowego 4. W tym celu ponad tasma naciskowa 10 slizga sie lopatkowe siodelko z blachy 103, obracalnie umieszczone na dzwigni 6, zprzo- du zaostrzone, ztylu zas posiadajace na swej szerszej czesci dwa boczki w postaci plytek, siegajace poza brzegi tasmy naciskowej 10.Siodelko uniemozliwia scisniecie zaostrzonych brzegów wykrojonego materjalu haftowanego pomiedzy tasma naciskowa 10, a obwodem krazka 9, gdyz te dwa boczki siodelka 103, majace postac plytek, skierowuja materjal na- dól. Dla unikniecia zas zahaczenia wycietego materjalu haftowanego pomiedzy obwodem krazków 4, 44, a wycietym brzegiem stolu 15, posiadaja krazki transportowe na swym obwo¬ dzie zlobek 104. Za zlobek ten chwyta sredni zab widelkowatej blachy ochronnej 105, która obejmuje dalszemi dwoma zebami krawedzie boczne krazka transportowego 4 (fig. 8). Ta blacha ochronna 105 znajduje sie na stole 15, doprowadzajacym materjal i jest obracalnie u- mocowana zboku czopa 706,dla moznosci prze- — 7 —suniecia po przestawieniu krazka transporto¬ wego 4. Przez zeby blachy ochronnej, slizgaja¬ cej sie po krazku transportowym 4, zostaje materjal podniesiony w zupelnie pewny sposób od krazka i zacisniecie zostaje uniemozli¬ wione.Trzeci krazek transportowy 4" (fig. 5) sluzy do równoleglego prowadzenia materjalu w ca¬ lej jego szerokosci przez maszyne, specjalnie wtedy, gdy trzeba uskutecznic wyciecia w bardzo szerokich materjalach. Ponad tym krazkiem niema zadnych tasm naciskowych, natomiast do przyciskania materjalu do krazków sluzy obracalny krazek 107, opra¬ wiony w gume lub t. p. Krazek 107 naklada sie wskutek wlasnego ciezaru na krazek 4", przez co materjal, przechodzacy miedzy krazkami, zostaje przez nie pochwycony.Sposób dzialania maszyny wycinajacej jest bez blizszych wyjasnien juz zrozumialy na zasadzie niniejszego opisu i ogranicza sie je¬ dynie do warunku, aby przeprowadzic mate¬ rjal krawedzia do wycinania wzdluz linijki 90 z wystepem.Przytem nalezy glównie uwazac na regu¬ lowanie szerokosci otworu pomiedzy nozem tasmowym 36, a czlonem przeciwstawnym 42, aby krawedzie wzoru haftowanego zostaly zupelnie dokladnie wyciete. PL