Przedmiotem wynalazku jest sposób regranulacji odpadów foliowych z tworzyw sztucznych zdolnych do krystalizacji, w szczególnosci z politereftalanu etylenowego. Sposób wedlugwynalazkuznajduje zastosowanie do zagospodarowania odpadów z tworzyw sztucznych powstajacych przy wytwarzaniu i konfekcjonowaniu folii przez nadanie im postaci pozwalajacej na ponowne skierowanie ich do procesu wytwarzania folii po zmieszaniu ze swiezym surowcem.Znany sposób regranulacji odpadów foliowych z tworzyw sztucznych polega na tym, ze odpady rozdrabnia sie w mlynku na platki o wielkosci okolo 1 cm2 a nastepnie regranuluje sie przez wytlaczanie w postaci wstegi grubosci 2—3 mm albo w postaci pretów 0 2—3 mm i ciecie na granulat. Dla ulatwienia zabierania rozdrobnio¬ nych odpadów przez slimak wytlaczarki w leju zsypowym instaluje sie odpowiednie mieszadla. Wstega lub prety wytlaczane sa do wody, równiez ciecie odbywa sie pod woda, z uwagi na potrzebe intensywnego chlodzenia.Niedogodnoscia znanego sposobu jest koniecznosc stosowania znacznych ilosci wody, oraz fakt, ze stosun¬ kowo niewielka ilosc odpadów folii powstajacych w jednostce czasu nie pozwala na ciagla regranulage odpadów i zmusza do gromadzenia ich i przerabiania okresowo.W procesie wytwarzania folii ilosc odpadów powstajacych w jednostce czasu jest stosunkowo niewielka i o wiele za mala, aby mozna bylo odpady te granulowac w sposób ciagly na wytlaczarce znanym sposobem.Istotna niedogodnoscia znanego sposobu jest wiec koniecznosc gromadzenia odpadów i regranulowania ich okre¬ sowo co pewien czas. Gromadzenie i skladowanie odpadów powoduje ich zanieczyszczenie i zawilgocenie co sprawia, ze otrzymywany regranulat jest niskiej jakosci Inna niedogodnoscia jest .potrzeba operowania duzymi ilosciami wody. Dosc odpadów powstajacych wjed¬ nostce czasu przy wytwarzaniu folii jest zmienna i zalezy od grubosci wytwarzanej folii. Grubosc folii wytwarza¬ nych na tym samym urzadzeniu sa rózne co sprawia, ze rózne sa równiez ilosci odpadów powstajacych wjedno¬ stce czasu.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu regranulacji odpadów folii z tworzyw sztucznych, w szczegól¬ nosci odpadów powstajacych przy wytwarzaniu folii z polimerów zdolnych do krystalizacji jak np. polietyleno-te-2 118 583 reftalanu, pozwalajacego regranulowac odpady w sposób ciagly bez koniecznosci przejsciowego ich skladowania oraz pozwalajacego na latwa bezstopniowa zmiane wydajnosci regranulacji.Istota wynalazku polega na wykorzystaniu ciepla powstajacego w procesie tarcia na nadtapianie i topienie rozdrobnionych odpadów foliowych przebywajacych w przestrzeni pomiedzy dwoma tarczami, z których jedna obraca sie wokól swojej osi. W przestrzeni pomiedzy tarczami utrzymuje sie temperature nie przekraczajaca temperatury topnienia polimeru wiecej niz o 20°C a na stopiony polimer opuszczajacy przestrzen pomiedzy tarczami dziala sie woda.Sposób regranulacji odpadów foliowych z tworzyw sztucznych wedlug wynalazku przebiega nastepujaco: Najpierw odpady rozdrabnia sie w mlynku na czesci o powierzchni o okolo 1 cm2. Rozdrobnione odpady poda¬ je sie do srodka przestrzeni pomiedzy dwoma stalowymi lub zeliwnymi tarczami, z których jedna obraca sie wokól swojej osi. W przestrzeni pomiedzy tarczami utrzymuje sie temperature nie wiecej niz o 20°C wyzsza niz temperatura topnienia polimeru, stanowiacego odpady. Odpady na skutek tarcia ogrzewaja sie do temperatury miekniecia, topia i przechodza stopniowo na zewnatrz tarcz. Na stopione odpady na obwodzie tarcz dziala sie woda przez co nastepuje ich schlodzenie i zbrylenie, przy czym odpady zbrylone sa zabierane transportem pneumatycznym do zbiornika. Jedna z tarcz, korzystnie tarcza obrotowa jest ruchoma i zbliza sie lub oddala od drugiej tarczy w zaleznosci od temperatury panujacej w strefie pomiedzy tarczami. Druga tarcza, korzystnie nieruchoma posiada tuz pod powierzchnia zamontowane termopary, które w zaleznosci od temperatury panujacej w przestrzeni miedzy tarczami steruja odsuwaniem lub dosuwaniem sie drugiej tarczy. Pozwala to na utrzymanie temperatury w przestrzeni pomiedzy tarczami z dokladnoscia ± 2°C i regranulacje odpadów z tworzyw wrazli¬ wych na temperature. Plynna regulacja obrotów slimaka i tarczy obrotowej pozwalaja w prosty i latwy sposób regranulowac odpady z potrzebna wydajnoscia, w sposób ciagly.Sposób wedlug wynalazku w przykladzie wykonania zrealizowano nastepujaco: Odpady w postaci obcie¬ tych obrzezy, powstajace przy wytwarzaniu folii polietylenotereftalowej dwukierunkowo orientowanej o gru¬ bosci od 0,012 do 0,040 mm, cieto na mlynku nozowym na platki o powierzchni w przyblizeniu 1 cm2. Platki te o ciezarze usypowym okolo 150 g/litr podawano przy pomocy slimaka umieszczonego w otworze walu tarczy nieruchomej do przestrzeni pomiedzy wymieniona tarcza nieruchoma a druga tarcza obrotowa, ruchoma. Tempe¬ rature powierzchni tarczy nieruchomej utrzymywano w granicach 264 ± 4°C przez dosuwanie lub odsuwanie tarczy obrotowej do lub od tarczy nieruchomej. Odpady znajdujace sie Ra obwodzie przestrzeni pomiedzy tarczami skrapiano niewielka iloscia rozpylonej wody, zbrylone odpady opuszczajace przestrzen pomiedzy tarcza¬ mi kierowano do rozdrobnienia i przesiewano przez sita o wielkosci oczek 2x2 mm i 6 x 6 mm, zbierajac od¬ dzielnie dwie frakcje, frakcje przechodzaca przez sito 2x2 mm oraz frakcje przechodzaca przez sito 6x6 mm a zatrzymujaca sie na sicie 2x2 mm. To co zatrzymywalo sie na sicie 6x6 mm kierowano ponownie do rozdrobnienia. Otrzymany regranulat polietylenotereftalowy posiadal ciezar usypowy 600 g/1-frakcja przecho¬ dzaca przez sito 2x2 mm i 550 g/l — frakcja zatrzymujaca sie na sicie 2x2 mm. Odsuwanie i dosuwanie tarczy obrotowej odbywalo sie nastepujaco: Na obwodzie tarczy nieruchomej umieszczono w odstepach co 120° trzy czujniki temperatury (termopary) podlaczone do regulatora, sterujacego silnikiem ustalajacym odstep tarczy obrotowej. Gdy temperatura tarczy nieruchomej przekroczyla górna wielkosc zadana, to regulator wysylal sygnal impulsowy uruchamiajacy silnik, który poprzez przekladnie odsuwal tarcze obrotowa do czasu spadku temperatury ponizej górnej wielkosci zadanej. Jezeli temperatura tarczy nieruchomej spadla ponizej dolnej war¬ tosci zadanej, to regulator wysylal sygnal impulsowy uruchamiajacy silnik w kierunku przeciwnym, który po¬ przez przekladnie dosuwal tarcze, dopóki temperatura nie osiagnela dolnej wartosci zadanej.Otrzymany regranulat calkowicie rozpuszczal sie w ortochlorofenolu w temperaturze 372°K. Lepkosc istotna regranulatu oznaczona wjednoprocentowym roztworze ortochlorofenolu wynosila 0,620 i byla tylko o 7% nizsza niz lepkosc polimeru w swiezym granulacie.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób regranulacji odpadów foliowych z tworzyw sztucznych zdolnych do krystalizacji, w szczegól¬ nosci zpolitereftalanu etylenowego, znamienny tym, ze rozdrobnione odpady doprowadza sie do srodka przestrzeni pomiedzy dwoma tarczami, z których jedna jest obrotowa, przy czym w przestrzeni pomiedzy tymi tarczami utrzymuje sie temperature nie wiecej niz o 20°K wyzsza niz temperatura topnienia polimeru stanowiacego odpady a na stopione odpady na obwodzie tarcz dziala sie woda. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie odpady z wytwarzania folii politere- ftalano-etylenowej a temperatura w przestrzeni pomiedzy tarczami nie przekracza 548°K.Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL