Przedmiotem wynalazku jest dachowa konstrukcja nosna z wyprofilowanych blach, zwlaszcza w profi¬ lowanych w ksztalcie trapezu, przeznaczona do zadaszania budowli halowych o duzych rozpietosdach.Znane sa lekkie dachowe konstrukcje nosne o najrózniejszych wykonaniach, sluzace do zadaszania budowli. Telekkie konstrukcje nosne dachowe utworzone sa przewaznie z konstrukcji ramownico\\\ch — wzglednie wiazarowych o najrózniejszych ksztaltach z powlokami nosnymi na przyklad z wyprofilowanych blach o dodatkowym naprezeniu minimalnym jak równiez bez tego naprezenia, przy czym sa one umie¬ szczane bezposrednio lub na platwiach. Wyprofilowane blachy przeznaczone na pokrycia dachowe maja miedzy innymi za zadanie wspólne przenoszenie pionowych obciazen dachowych jak równiez obciazen poziomych na konstrukcje nosna, spowodowanych na przyklad wiatrem, przy czym sztywne tarcze sa odporne na przesuwanie jak równiez na statyczne obciazenia. Znane sa nastepnie rózne dachowe konstruk¬ cje, na których górnych i dolnych plaszczyznach pasów umieszczone sa wyprofilowane blachy, które sa przeznaczone do wspólnego przenoszenia sil. Sa równiez znane dachowe konstrukcje nosne, przy których wyprofilowane stalowe blachy sa elastycznie zakrzywiane i maja zastosowanie jako dwuprzegubowe luki.Przy tych plastycznie zakrzywionych blachach umieszczone sa dodatkowo sciagi, które przejmuja wystepu¬ jace na skutek obciazenia pionowego — poziome sily poprzeczne. Tekonstrukcje nosne nadaja sie tylko przy wzglednie niewielkich rozpietosciach. Oprócz tego wystepuje przy tym bardzo wysoki technologiczny koszt plastycznego wysklepiania blach, jak równiez koszt transportu.Znane sarówniez konstrukcje nosne z wyprofilowanych blaszanych tasm, zwlaszcza wyprofilowanych w ksztalcie trapezu, które sa wygiete wokól ich osi podluznej i spoczywaja na korytkowych lub falistych tarczach podporowych, wzglednie na kozlach podporowych lub konsolach. Dla zwiekszenia stabilizacji statycznie dzialajacego przekroju poprzecznego pasa górnego — uformowanych korytkowato profilowa¬ nych tasm blaszanych — umieszczone sa na krawedziach wzdluznych profile wzmacniajace.Próbowano wiec przy tym, zwiekszyc nosnosc blachy poprzez jej poprzeczne wysklepianie. Tenrodzaj wykonania ma jednak te wade, ze konieczne jest przygotowanie wstepne na zasadzie korytkowatego wysklepiania. Co wiecej — na skutek wysklepionych elementów blaszanych powstaje problem transportu, którego nie mozna nie doceniac, co sie równiez ostatecznie odzwierciedla w tym, ze z powodu ograniczonych dla potrzeb transportu dlugosci blach — mocno ograniczone sa rozpietosci. Oprócz tego przedstawione podparcie zwiazane jest z wysokim kosztem. Co wiecej znane sa samonosne elementy dachowe z profili blaszanych, które wswym kierunku wzdluznym, jak równiez poprzecznym sa wygiete lukowato wypukle do góry i na bokach wzdluznych zaopatrzone sa w polaczony z blacha przez zagiecie i scisniecie wystep,2 118213 wzglednie w zgrubieniu na obrzezu, które zachodza na taki sam sasiedni element. Oprócz tego dla zwieksze¬ nia rozpietosci od powloki do powloki moze byc umieszczona tasma poprzeczna do przyjmowania sil rozciagajacych. Zawiniete obrzeza blach sa tak konstrukcyjnie uksztaltowane ze po stronie wewnetrznej moga byc równiez umieszczone plyty izolacyjne.Przy tych dachowych elementach wychodzi sie od tego, ze zastosowanie znajduja wylacznie niewyprofi¬ lowane blachy, czego skutkiem jest to, ze musza byc stosowane wzglednie grube blachy. Wykonanie to jest wiec bardzo materialochlónne, co odbija sie juz nieoczekiwanie wagowo.Poniewaz blach\ wyginane sa wstepnie plastycznie, potrzebne sa urzadzenia — wzglednie formy, które znacznie podrazaja nieodzowne przygotowanie wstepne. Oprócz tego w wyniku plastycznego wyginania elementów blaszanych i zwiazanego z nim zwiekszenia ich objetosci powstaja znaczne problemy transportowe.Znane sa równiez dachowe konstrukcje nosne, które utworzone sa z plyt falistych i nieprzesuwnie polaczonych pretów profilowych, przy czym osie wzdluzne fal plyt falistych przebiegaja poprzecznie do osi glównej ukladu i prety profilowe w danym przypadku umieszczone sa wzdluz linii faldy sasiednich tarcz. Przy takim ukladzie konstrukcyjnym nie sa potrzebne zazwyczaj uzywane podpory, poniewaz faliste tarcze (tarcze zaopatrzone w faldy) sa ze soba sztywno polaczone w obszarze linii fald. Profilowe prety mozna w jak najszerszym znaczeniu uwazac jako konstrukcje nosna, a wiec plyty faliste nie sa samodzielnym elementem nosnym, lecz nalezy je wlasnie tylko w polaczeniu z pretami profilowymi uznawac jako elementy pokrycia wzglednie poszycia klepkowego dachowego.Tenuklad dachowej konstrukcji nosnej posiadajuz w porównaniu do tradycyjnego sposobu budowy — wady w odniesieniu do ekonomii materialowej. Co wiecej uwazac nalezy przy tym za niekorzystne to, ze równiez, jak juz przy wyzej wymienionych rozwiazaniach — zaznacza sie wsoki koszt przygotowania wstepnego i montazu. Przy tych wszystkich, wedlug obecnego stanu techniki wykonanych dachowych konstrukcjach — wystepuja wiec zbyt duze problemy transportowe.Celem wynalazku jest opracowanie dachowej konstrukcji nosnej z wyprofilowanych blach, która eliminowalaby wymienione powyzej wady, nie wymagalaby duzych nakladów materialowych i wykona¬ wczych oraz która bylaby lekka, nieklopotliwa w transporcie na miejsce budowy dachu.Dachowa konstrukcja nosna z wyprofilowanych blach wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze wyprofilowane stalowe blachy, sprezyscie wysklepione, polaczone sa sciagami i kratowymi ukladami, przy czym na podporowych stronach wyprofilowanych stalowych blach umieszczone sa brzegowe dzwigary ze sprzegnietymi na ich przedluzeniu brzegowymi ksztaltownikami. Sciagi moga byc umieszczone dowolnie w wymaganym odstepie, zaleznie od obciazenia i odpowiednio do rozpietosci bedacych do dyspozycji elemen¬ tów izolacyjnych.Zgodnie z wynalazkiem na górnych lub dolnych stronach sciagów — umieszczone sa poziome plytowe elementy izolacyjne. Kilka napietych wstepnie segmentów konstrukcji dachowej moze byc sprzegnietych przez uklad dalszego sciagu, co umozliwia wariantowanie zasadniczego uksztaltowania dachu budynku.Korzystniejsze jest umieszczenie dwu lub wiecej segmentów dachowych ponad stykiem profilowanej blachy pokrywowej. Dzieki kalenicowemu ukladowi tej pokrywowej blachy nie zachodzi przeciekanie wody do wnetrza budynku. Istotna zaleta dachowej konstrukcji nosnej wedlug wynalazku polega na tym, ze wskutek pominiecia pomocniczej konstrukcji nosnej — uzyskuje sie znaczna oszczednosc materialowa.Zaleta dachowej konstrukcji nosnej jest nastepnie to, ze przez stosowanie wyprofilowanych blach stalowych i przez to, ze sa one wysklepiane dopiero na miejscu budowy, gwarantowane jest efektywne wykorzystanie obciazenia przestrzeni transportowej i zwiazany z tym bardziej racjonalny transport.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony przykladowo na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia segment dachowej konstrukcji nosnej w przekroju poprzecznym, fig. 2 — segment dachowej konstrukcji nosnej z nalozonymi elementami izolacyjnymi w obszarze sciagu, fig. 3 — dachowa konstrukcje nosna skladajaca sie z dwu segmentów dachowych, w przekroju poprzecznym, fig. 4 — uksztaltowanie okapu i uklad dzwigara brzegowego z profilami brzegowymi, fig. 5 — uksztaltowanie wierzcholka okapu.Zgodna z wynalazkiem dachowa konstrukcja nosna sklada sie w swojej statyczno-konstrukcyjnej budowie z wyprofilowanych blach stalowych 1, sciagów 2, ukladów kratowych 3 jak równiez z dzwigarów brzegowych 4 z polaczonymi na ich przedluzeniu profilami brzegowymi 5.Na fig. 1 przedstawiony jest przekrój poprzeczny segmentu dachowego w wykonaniu podstawowym.Plaska blacha stalowa wyprofilowana 1 jest sprezyscie wysklepiana, a ten stan wysklepienia utrwalony jest przy pomocy sciagów. Przez to segment dachowy uzyskuje naprezenie wstepne, a konstrukcja jest w stanie " przejmowac na siebie równiez sily ssace np. spowodowane przez wiatr. W zaleznosci od obciazalnosci moga byc dodatkowo stosowane uklady kratowe 3 w ksztalcie pretów, które po pierwsze sluza do usuwania poszczególnych obciazen, a po drugie dzielaja stabilizujaco na przesuwanie. Odpowiednio do celu uzytkowa*118213 3 nia budynku halowego — w obszarze sciagów moga byc umieszczane elementy izolacyjne 6. Te elementy izolacyjne nalezy umieszczac na górnej jak równiez na dolnej stronie sciagu 2.Jak nastepnie pokazuje fig. 2, mozliwe jest równiez umieszczanie sciagów 2 pod odpowiednim katem do poziomu. To z kolei jest zalezne od rodzaju i przede wszystkim od wielkosci zwiekszajacych sie obciazen dachu. Przewaznie takie wykonanie znajduje zastosowanie na przyklad przy zaistnieniu obciazen asymetry¬ cznych. Sciagi 2 mogij bc umieszczone dowolnie — ale musza odpowiadac ich statyczno-konstrukcyjnym wymaganiom. Przy ukladzie elementów izolacyjnych 6, odstep sciagowy stosuje sie do maksymalnej rozpie¬ tosci elementów izolacyjnych. Moga byc równiez osiagane —przy pomocy zgodnej z wynalazkiem dachowej konstrukcji nosnej — rozpietosci wieksze, niz pozwalaja na to maksymalne dlugosci walcowania wyprofilo¬ wanych blach stalowych 1 dla jednego segmentu, przy sprzeganiu dwu lub wielu segmentów dachowych.Tak wiec na fig. 3 przedstawiona jest mozliwosc sprzegania dwu segmentów dachowych z elementami izolacyjnymi 6. Do polaczenia obu elementów konieczny jest dalszy sciag 7, przy czym moze byc on równiez usztywniany odpowiednio do obciazenia, przy pomocy ukladów kratowych 3.Jak przedstawiono na fig. 4, wyprofilowane blachy stalowe laczone sa na ich stronach podporowych z dzwigarami brzegowymi 4, które na ich zewnetrznym przedluzeniu od strony okapu laczone sa z profilami brzegowymi S. Dzwigary brzegowe 4 sluza równoczesnie jako podpory dla konstrukcji nosnej dachu i maja zadanie przenoszenia wszystkich pionowych obciazen na podpory, jak równiez przejmowania przenoszenia obciazen poziomych na sciagi 2, 7. Profile brzegowe 5 nadaja wyprofilowanym blachom stalowym 1 od strony okapu korzystniejsze zakonczenie. Przez ich uklad gwarantowanejest przejecie przesuwu dachowego, który powstaje z naprezenia wstepnego i obciazenia. Co wiecej — profilebrzegowe 5 sluza równoczesniejako zabezpieczenie konstrukcyjne przeciw podnoszeniu sie wyprofilowanych blach stalowych 1 i umozliwiaja oprócz tego swobodne splywanie wody z dachu.Przy sprzeganiu dwu segmentów dachowych, jak to widac na fig. 5, styk kalenicowy pokrywany jest od zewnatrz przy pomocy odpowiednio wyprofilowanej blachy pokrywowej 8, tak, ze równiez tu zapobiega sie wciskaniu wody.Zastrzezenia patentowe 1. Dachowa konstrukcja nosna z wyprofilowanych blach, zwlaszcza wyprofilowanych w ksztalcie trapezu, znamienna tym, ze wyprofilowane stalowe blachy (1), sprezyscie wysklepione, polaczone ze sciagami (2, 7) i kratowymi ukladami (3), przy czym na podporowych stronach wyprofilowanych stalowych blach (1) umieszczone sa brzegowe dzwigary (4) ze sprzegnietymi na ich przedluzeniu brzegowymi ksztaltownikami (5). 2. Dachowa konstrukcja nosna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze na górnych lub dolnych stronach sciagów (2, 7) umocowane sa plytowe izolacyjne elementy (6).Fig.1 Fig.2\i 001 "U33 •zSs OJ I pe-WN "W*- Ml 'F113^0* '^d £ 6|d £IZ8ll PL