Opis patentowy opublikowano: 30.11.1982 Int. Cl.3E02D5/74 Twórcawynalazku: Witold SamoloriL, Uprawniony z patentu tymczasowego: Biuro Projektów Budownictwa Morskiego, Szczecin (Polska) Sciag do zakotwien gruntowych Wynalazek dotyczy sciagu uzywanego do gruntowych zakotwien nabrzezy oczepowych* grodzi szczel¬ nych, scianek oporowych i innych konstrukcji hydrotechnicznych, przy których stosuje sie zakotwienia za pomoca znacznej ilosci sciagów, tworzacych cafe uklady.Znane sciagi stanowia rodzaj stalowego preta skladajacego sie z kilku, zazwyczaj dwóch do czterech odcinków polaczonych przegubowo oraz nakretka napinajaca, za pomoca której dokonuje sie wymaganego naprezenia kazdego sciagu.Tak wykonane sciagi nie pozwalaja na dokladnie równomierne ich napiecie jednakowe w calym ukladzie, co jak wiadomo ma istotne znaczenie dla wytrzymalosci budowli. Próby dokonywania pomiarów wielkosci wstepnego napiecia kazdego sciagu dosc kosztownymi urzadzeniami dynamometrycznymi, tenso- metrycznymi, lub tym podobnymi nie daly w warunkach budowy niezawodnych i pewnych rezultatów, przy czym polaczone byly ze znacznym przedluzeniem czasu wykonywania kotwienia. Uzywanie kluczy dynamo¬ metrycznych dla równomiernego dociagania nakretek napinajacych równiez nie rozwiazuje problemu, ze wzgledu m.in. na duze srednice stosowanych pretów (40-70 mm)i duzy rozrzut siltarcia na gwincie sciagu z powodu niskiej precyzji wykonania gwintu, korozji, zanieczyszczenia piaskiem itp. Obawa przed kolejnym zrywaniem sie w trakcie eksploatacji nierównomiernie naprezonych pretów sklania projektantów do projek¬ towania sciagów grubszych niz potrzeba, co zwieksza zuzycie stali.Celem wynalazkujest wyeliminowanie wskazanych powyzej wad droga takiego zaprojektowania sciagu, azeby stopien jego napiecia byl latwo dostrzegalny, co pozwoliloby na calkowicie równomierne napiecie calego ukladu sciagów i unikniecia wystepujacych przeciazen. Istota wynalazku polega na wyposazeniu sciagu do zakotwien gruntowych w regulator wstepnego napiecia laczacy dwa sasiednie odcinki. Sklada sie on z korpusu oraz osadzonych w nim wspólosiowo tulejki kontrolnej i sprezyny srubowej, w których przesuwnie zamocowany jest jeden odcinek sciagu wprowadzony do wnetrza korpusu i zakonczony w nim kolnierzem oporowym. Korpus regulatora sklada siez dwóch plytek czolowych prostopadlych do osi sciagu i polaczonych dystansowo pretowymi lacznikami, które stanowia równoczesnie tor prowadzacy dlakolnierza oporowego osadzonego na koncu odcinka sciagu. Jedna z plytek czolowych ma otwór, w którym odcinek sciagu wprowadzony do srodka korpusu osadzony jest przesuwnie, natomiast plytka czolowa przeciwlegla polaczona jest z drugim odcinkiem sciagu nieruchomo.Takiefunkcjonalne skojarzenie podanych srodków technicznych nieoczekiwanie pozwolilo osiagnac w pelni zalozony cel techniczny. Wyposazenie sciagu w regulator wstepnego napiecia pozwala na obserwacje stopnia naprezenia bezposrednio na sciagu i umozliwia prosta i szybka regulacje oraz kontrole i korekte2 118170 napiecia w dowolnym momencie realizacji budowli hydrotechnicznych. Zapewnienie równomiernego, wlas¬ ciwego napiecia wszystkich sciagów w ukladzie kotwienia podwyzsza stopien pewnosci realizowanych obiektów i pozwala na eliminacje zbytecznego powiekszania grubosci sciagów.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sciag do zakotwien gruntowych z regulatorem wstepnego napiecia uzyty do zakotwienia gruptowego nabrzeza oczepowego, lig. 2 — fragment sciagu z regulatorem wstepnego napiecia w pozycji poluzowanej, w przekroju podluznym, a lig. 3 — ten sam fragment w pozycji napiecia wstepnego.Jak uw idoczniono na fig. 1 sciag do zakotwien gruntowych skladajacy sie z pieciu odcinków preta, laczacy scianke szczelna 1 i oczep 2 nabrzeza z konstrukcja kotwiaca 3 jest wyposazony w regulator 4 wstepnego napiecia zamontow any pomiedzy pierwszym odcinkiem 6 a drugim odcinkiem 5 liczac od strony scianki szczelnej 1 nabrzeza. Korpus regulatora sklada sie z dwóch plytek czolowych 7i 8o ksztalcie trójkata równobocznego z zaokraglonymi wierzcholkami polaczonych dystansowo trzema lacznikami pretowymi 9 wykonanymi w postaci specjalnych dlugich srub rozstawionych w odstepach co 120°. Wewnatrz regulatora znajduje sie tulejka kontrolna 10 przyspawana do plytki czolowej 7. W tulejce osadzona jest wspólosiowo sprezyna srubowa 11. Przez otwór w plytce czolowej 7 wprowadzony jest do srodka korpusu wzdluz osijego symetrii odcinek 5 sciagu, na który nalozona jest sprezyna srubowa 11 oraz kolnierz oporowy 12. Koniec odcinka sciagu zabezpieczony jest nakretka 13. Przeciwlegla plytka czolowa 8 polaczonajest z odcinkiem 6 sciagu nieruchomo za pomoca nakretki mocujacej 14 nakreconej na koniec odcinka sciagu wprowadzonego przez otwór w plytce 8.Kolnierz oporowy 12 sluzacy do sciskania sprezyny ma postac krazka o srednicy odpowiadajacej zewnetrznej srednicy tulejki kontrolnej 10. W trakcie napinania sprezyny przesuwa sie on wzdluz laczników pretowych.Wstepnego napinania sciagu dokonuje sie za pomoca nakretki napinajacej 15 laczacej srodkowe odcinki sciagu. Kolnierz oporowy 12 sciska wtedy sprezyne U slizgajac sie po wewnetrznych tworzacych laczników pretowych 9. Kiedy kolnierz oporowy zatrzyma sie na tulejce kontrolnej wstrzymuje sie dalsze napinanie, gdyz przy odpowiednio dobranej sprezynie oznacza to uzyskanie wymaganego napiecia wstepnego calego sciagu. W tym momencie sprezyna przestaje spelniac role elementu nosnego i obciazenia z odcinka 5 na odcinek 6 i odwrotnie przekazywane sa za posrednictwem sztywnych czesci regulatora, tj. tulejki kontrolnej 10 plytek czolowych 7 i 8 oraz laczników pretowych 9. Przeprowadzona w opisany sposób latwa i szybka regulacja napiecia wszystkich sciagów dokonywana po zamontowaniu sciagów na budowli hydrotechnicznej zabezpiecza równomierne napiecie wstepne calego ukladu bez potrzeby stosowania specjalnych urzadzen pomiarowych.Usytuowanie regulatorów wstepnego napiecia sciagów tuz przy sciance szczelnej 1 umozliwia zabetono¬ wanie ich w masywie oczepu nabrzeza w ostatnim etapie budowy i zabezpieczenie tym samym przed korozja.Bezposrednio przed zabetonowaniem dokonuje sie przegladu regulatorów i przeprowadza sie ostateczna korekte napiecia. PL