Przy walcowaniu na goraco w celu pod¬ niesienia ekonomicznosci urzadzen, szyb¬ kosc walcowania coraz wiecej wzrastala i osiagnela szybkosc 12 m/sek, podczas gdy przy starych urzadzeniach wynosila 5V2 m/sek. To zwieikszenie szybkosci walcowa¬ nia jest jednak tylko wtedy ekonomiczne, gdy tasma zelazna ma byc zwalcowana nie wiecej jak do grubosci 1,5 hub najwy¬ zej 1,25 mm. Przy wywalcowywaniu je¬ szcze cienszych tasm przy duzej szybkosci walcowania powstaja tak znaczne trudno¬ sci, ze urzadzenie przestaje pracowac eko^- nomicznie, Stosownie do wynalazku dla otrzyma¬ nia cienkich tasm walcowanie sposobem na goraco z duza szybkoscia walcowania jest doprowadzane najwyzej do podanej granicy ekonomicznosci, to jest do grubo¬ sci tasmy 1,5 mm lulb 1,25 mm, nastepnie dalsze zwalcowywanie przeniesione jest, po ogrzaniu tasmy zelaznej od 900 do 950°, na urzadzenie walcowe o powolnym biegu walców. Ten drugi sposób walcowa¬ nia moze byc nazwany pólgoracym sposo¬ bem. Urzadzenie walcowni jest w ten spo¬ sób bardziej ekonomiczne, otrzymuje sie znaczny wzrost produkcji, która moze podniesc sie o 50%, poza tern unika sie znacznego zuzycia walców, smarów i lo¬ zysk, które ma miejsce przy walcowaniu na goraco z duza szybkoscia walcowania cienkich tasm zelaznych. Tasmy mozna nietylko zwalcowywac do grubosci od 0,9 mm do 1 mm, co bylo próbowane z ujem¬ nym ekonomicznie rezultatem na urza-dzeniach \do walcowania na goraco z duza szybkoscia, lecz mozna otrzymywac tasme o grubosci okolo Q,5 mm. Urzadzenie do pólgoracego walcowania pracuje ze znacz¬ na oszczednoscia sily napedowej i potrze¬ buje tylko nielicznej obslugi.Na rysunkach jest przedstawione sche¬ matycznie, jako przyklad wykonania, u- rzadzenie do walcowania na pólgoraco, przyczem fig. 1 przedstawia widok boczny; fig. 2—schemat zasadniczy, przyczem jest tu pokazane jeszcze nowe dodatkowe urza¬ dzenie przy pomocy którego plaska tasma zelazna moze byc podzielona na wiele tasm (na rysunku trzy).Tasma zelazna a wywalcowana na go¬ raco do grubosci 1,5 — 1,25 mm, ale nie ciensza zostaje, np. przy pomocy moto- widla, na które nawinieta jest ochlodzona tasma, doprowadzona do urzadzenia do walcowania na pólgoraco. Na poczatku tasma ta zostaje podzielona na trzy tasmy przy pomocy okraglych pil c, przyczem odleglosc tasm miedzy soba jest ustalona przez podzielniki d, podczas calej obrób¬ ki. Tak rozdzielona tasma zostaje prze¬ prowadzona przez piec ogrzewajacy e, w którym nagrzewa sie do okolo 900—950°.Piec moze byc zaopatrzony w podgrze¬ wacz; Rozdzielona tasma zelazna przecho¬ dzi nastepnie do ukladu walców /, który posiada szybkosc walcowania, wynoszaca okolo 0,3—0,5 m/sek. Nastepnie tasmy te zostaja przesuniete kolejno przez, drugi u- klad walców h o szybkosci okolo 0,5—0,6 m/sek i trzeci uklad walców o szybkosci 0,8—1,2 m/sek* Szybkosci walców moga byc naturalnie wedlug potrzeby zmienione, sa jednak stale zalezno od wymiaru tasmy, która zmienia sie w miare walcowania. Po walcowaniu tasmy te zostaja nawiniete na motowidlo k.Przy powyziszem walcowaniu uklady róznych walców winny byc zaopatrzone w lozyska kulkowe, a same walce podtrzy¬ mywane przez osobne walce podpierajace.Przy kazdym lub przynajmniej przy pierwszych ukladach walcowych powinny byc umieszczone skrobacze, sluzace do stracania okruchów przepalonego materia¬ lu. Mozna równiez jeszcze goraca tasme zelazna przesunac przez kapiel olejowa lub podobna po drodze do motowidla, w celu nadania jej odpornosci na rdzewie¬ nie. Ilosc ukladów walcowych, to znaczy ilosc róznych stopni walcowania, moze byc rózna, jednak specjalnie nadaje sie walco¬ wanie w trzech stopniach.Rozgrzewanie tasmy zelaznej do. okolo 900—950° odbywa sie w piecach ogrzewa¬ jacych, jednak moze byc przeprowadzone w jakis inny sposób, np, przy pomocy elek¬ trycznosci.Podzielenie tasmy zelaznej w obrebie walcowania na pólgoraco podnosi znacz¬ nie wydajnosc ukladu. Tasme mozna roz¬ dzielic na tasmy o róznej szerokosci, co równiez jest ekonomicznie bardzo wazne.Opisany na poczatku sposób (a wiec przy rozdzieleniu lub nie tasmy zelaznej) nadaje sie do obróbki surowej tasmy ze¬ laznej, która inaczej bylaby nie do uzycia, poniewaz posiada nierówny przekrój i mo¬ ze byc zardzewiala. Przy obróbce sposo¬ bem pólgoracytm nastepuje wyrównanie i oczyszczenie tasmy. Sposób ten moze byc znacznie jeszcze poprawiony przez doda¬ nie w razie gdy surowa tasma zelazna jest nierówna i falista specjalnego urzadzenia wyrównywajacego, który polega na tern, ze wychodzaca z urzadzenia do walcowania na goraco tasma zelazna zostaje przepro¬ wadzona przez pare walców, które dziala¬ ja na tasme zboku i sciskaja ja do wielko¬ sci odpowiedniej, w celu nadania przekro¬ jowi tasmy na calej jej dlugosci jednako¬ wy odpowiedni dla danej grubosci wymiar.Dobrze jest wymiar ten tak obliczyc, aby równoczesnie nastepowalo zmniejszenie objetosci tasmy, czyli pewne scienienie jej, poczem dalsze zmniejszanie grubosci tasm zostaje przeprowadzone w powyzej opisa- — 2 —ny sposób. Poniewaz walce sciskajace dzia¬ laja równoczesnie i wydluzajace tasma zelazna — o ile posiada nierównosci w pla¬ szczyznie, odpowiadajacej jej szerokosci— zostaje równoczesnie wydluzona. Tak—^ze i matestj&ly surowe1 klóre sa uzyte nie w formie tasmy, ale o przekrojach owalnym, okraglym, kwadratowym i t d., moga byc przerobione przy pomocy tego sposobu na tasmy,-co byloby mozliwe jednak w wielu przypadkach i bez tego wyrównywajacego urzadzenia.Na rysunku (fig. 3) jest pokazana w przekroju tasma zelazna a o nierównym profilu miedzy walcami s, sy sluzacemi 4o równania jej. Na tej figurze widac nierów- noainernosc przekroju; fig. 4 podaje widok zgóry kawalka nierównej tasmy. Miedzy odpowiednio rozstawionemu walcami s, s zostaje wiec tasma zelazna a z obu. stron stlaczana, równoczesnie jednak nastepuje zmniejszenie jej przekroju, co prostuje tasme. Przekrój tasmy mozna zmniejszyc do 40%, Na fig- 5 jest pokazane schematycznie, w jaki sposób zostalo przylaczone urza¬ dzenie wyrównywajace do pozostalego u- rzadzenia walcowego. Rozdzielenie tasmy zelaznej, które moze byc dokonane po obróbce wyi?óiwnywa,jace}, nie jest tu poka¬ zane. Ta*si»a zelazna a po wyjsciu z pieca e dostaje sie poczatkowo pomiedzy walce sttaczajace s, s o osiach ustawionych pro¬ stopadle, a nastepnie pomiedzy uklady walców /, h i i, których walce leza pozio¬ mo, poczem tasma zostaje nawinieta na matowidlo k. Urzadzenie jest zaopatrzone w wieksza ilosc takich motowidel przewi¬ dzianych dla przypadku, gdy tasme nalezy rozmiescic na róznych zeli wi«le tasm walcuje sie odrazu, przez lezace jedne nad drugiemi urzadzenia walcowe. Na fig. 5 widac, iz naped róznych walców otrzymuje sie z jednego napedo¬ wego urzadzenia u. Do napedu motowidel stosuje sie osobne urzadzenie napedowe.Walce s, 5 moga byc ustawione takze po¬ ziomo, a nie pionowo, tylko wówczas tasma przy przechodzeniu do walców lezacych tez poziomo musi byc przekrecona o 90°.Specjalna uwage nalezy zwrócic na o- grzewanie tasmy zelaznej. W tym celu jest bardzo dobrze osadzic w piecach e mufle gliniane, przez które zostaje sztucznie przedluzona droga przesuwanej przez nie tasmy, przyczem moga byc osadzone dwie lub wiecej takich mufli, przez które kolej¬ no przesuwa sie tasma. Fig. 6 i 7 przedsta¬ wiaja dwa prostopadle do siebie przekro¬ je pieca 9 z dwoma lezacemi jeden nad drugim kanalami muflowemi p, p, przez które kolejno przesuwa sie tasme zelazna a. Fig, 8 i 9 przedstawiaja w tafcieb sa¬ mych przekrojach piec e o kanalach p, p umieszczonych jeden nad drugim, a obok siebie.Materjal surowy otrzymuje, parzy obu konstrukcjach pieca, powoli wzrastajace i równomierne cieplo, przyczem zachowana jest oszczednosc opalu. Przed piecem i zty- lu pieca prowadzi sie tasme po rolkach v, y, przyczem tasma ta moze byc przesuwa¬ na przez wiecej, niz dwa kanaly pieca tblu- flowego. W piecu podanym na fig. 10 moz¬ na umiescic jeden lub wiele kanalów, w których doprowadzone z urzadzenia do walcowania na goraco motowiidla r r tas¬ ma zelazna zostaja ogrzane do odpowied¬ niej temperatury. Wiele takich motowidel z tasma zelazna moze byc osadzonych ru¬ chomo na wale w, a kanal zostaje wtedy zaopatrzony w zamykana szpare wylotowa x, sluzaca jako przejscie na tasmy^ zelazne.Odpowiednie urzadzenie napedowe uskia- tecznia odkrecanie sie tasmy zelaznej z motowidel z szybkoscia odpowiednia do szybkosci obrotu walców; Przy zastosowa¬ niu takiego urzadzenia daje sie wykorzy¬ stac cieplo wlasciwe surowej tasmy ze¬ laznej zawarte w niej w chwili, gdy ta o- statnia wychodzi z walców; uskutecznia sie to w ten sposób, ze motowidla z najgrza- — 3 —na tasma umieszczone sa w kanalach mu¬ flowych n pieca e, gdzie cieplo tasm roz¬ chodzi sie równomiernie po calej prze¬ strzeni.Wskazane jest takze laczyc koniec o- brobionej juz tasmy zelaznej, zapomoca spawania autogenowego lub elektryczne¬ go, z poczatkiem nastepnej tasmy, przez co uzyskuje sie ciaglosc pracy.Sposób ten moze byc zastosowany nie- tylko do wymienionej tasmy zelaznej, lecz takze do wszelkiego podobnego do tasmy zelaza walcowanego.W praktyce mozna równiez przerabiac sposobem wedlug wynalazku, np. drut lub wogóle kazdy surowiec o przekroju kwa¬ dratowym, owalnym lub innym, jak tez i uszkodzony surowiec o nierównomiernym przekroju. Ta moznosc przeróbki dowol¬ nego surowca podnosi jeszcze wartosc wy¬ nalazku. PL