Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie czujnikowo-ucinajace stosowane w maszynach wlókienni¬ czych, zwlaszcza w pneumatycznych przedzarkach bezwrzecionowych.Znane sa w maszynach wlókienniczych róznego rodzaju urzadzenia kontrolne np. elektryczne, fotoelek- tryczne, mechaniczno-elektryczne wspólpracujace z urzadzeniami ucinajacymi, które w chwili zaklócenia odbywajacego sie procesu roboczego np. zrywu przedzy, obnizenia jej naprezenia itp. powoduja obciecie przedzy i przerwanie zasilania punktu roboczego maszyny lub jego wylaczenie. W kontrolnych róznego rodzaju mechanicznych urzadzeniach element stykowy — organ wyczuwajacy, w przypadku np. zrywu nitki, wykonuje poprzeczny ruch do kierunku jej przesuwu oraz uruchamia przy tym stykowy lub elektryczny wlacznik powodujacy dzialanie urzadzenia ucinajacego.Znane jest np. z polskiego opisu patentowego nr 624S3 rozwiazanie urzadzenia do odcinania przedzy zawierajace czujnik przedzy, który jest polaczony ciegnem z zespolem odcinajacym. Czujnik ten posiada na sworzniu, osadzonym w korpusie, zamocowana obrotowo glowice z wysiegnikiem. Na wysiegniku zamoco¬ wany jest prowadnik przedzy polaczony sworzniem z dociskaczem, a pomiedzy prowadnikiem i dociskaczem na koncu wysiegnika osadzony jest nóz.Znane jest równiez z polskiego opisu patentowego nr 58147 inne rozwiazanie urzadzenia do odcinania przedzy, w którym zastosowano suwakowy nóz sterowany elektromagnesem, na który dziala bezposrednio czujnik zamykajacy obwód elektryczny w przypadku wystapienia zaklócenia procesu technologicznego.Zagadnienie przerywania procesu przedzenia w chwili powstania zaklócenia polegajacego na zmniejsze¬ niu sie grubosci przedzy rdzeniowej spowodowanym brakiem oplotu rozwiazane zostalo przez urzadzenie bedace przedmiotem wynalazku. Urzadzenie to sklada sie z korpusu z trzema zamocowanymi w nim sworzniami, sluzacymi do osadzenia ruchomych czesci urzadzenia. Na sworzniu pierwszym osadzona jest rolka, na sworzniu drugim — jednoramienna dzwignia sterowana przymocowana do korpusu ksztaltowa sprezyna. W dzwigni tej zamocowany jest sworzen stanowiacy os rolki czujnikowej oraz zderzakowy kolek.Na sworzniu drugim osadzony jest równiez dwuramienny, uruchamiany obejmujaca go plaska sprezyna, nóz ruchomy, wspólpracujacy z nieruchomym nozem przymocowanym do korpusu urzadzenia. Na sworzniu trzecim natomiast osadzona jest ruchoma ramka zaopatrzona w dwa zaczepy.Z drugiej strony korpusu urzadzenia zamocowany jest czwarty sworzen bedacy osia ruchomej zapadki oraz piaty sworzen, który z kolei jest osia jednoramiennej dzwigni zwalniajacej, zaopatrzonej w zaczep i majacej wkrecona zderzakowa srube regulujaca oraz osadzony w jej koncu kolek. Ruchomy nóz urzadzenia ma ksztalt dzwigni katowej, której jedno ramie zakonczone jest ostrzem wspólpracujacym z ostrzem2 117728 nieruchomego noza, przy czym oba te ostrza tworza lacznie nozyce ucinajace przedze. Drugie ramie ma przymocowana do niego hamulcowa wkladke oraz posiada okienko, o którego dolna krawedz zazebia sie zaczep ruchomej ramki.Korpus urzadzenia ma walcowy otwór, w który wchodzi koniec kolka dzwigni zwalniajacej, prostokatne wyciecia umozliwiajace niewielki ruch obrotowy ramki z jej obu zaczepami i drugie lukowe wyciecie, które z kolei umozliwia przesuw zderzakowego kolka. W korpusie ruchomej zapadki zamocowany jest sworzen z osadzonym na nim ruchomym dwuramiennym zderzakiem, na który dziala sruba naciskowa sprezyn, przy czym jedno z ramion tego zderzaka moze zazebiac sie z zaczepem ruchomej ramki, a ramie zapadki — z zaczepem dzwigni zwalniajacej. W urzadzeniu tym plaska sprezyna sterujaca jednoramienna dzwignia ma ksztaltowe wygiecie, w które wchodzi koniec tej dzwigni.Urzadzenie bedace przedmiotem wynalazku dziala zarówno samoczynnie z chwila zmniejszenia sie grubosci przedzy rdzeniowej na skutek braku jej oplotu jak równiez moze byc wlaczane recznie, powodujac przerwanie zasilania. Poza tym po ucieciu przedzy jego koniec od strony przedzacej trzymanyjest dosc silnie miedzy rolkami, co zapobiega mozliwosci zassania tego rdzenia do komory przedzacej i ulatwia wznowienie procesu roboczego.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku z przodu w stanie roboczym z napietym nozem ruchomym i stykajacymi sie poprzez przedze rolkami, fig. 2 — urzadzenie w widoku z przodu po ucieciu rdzenia przedzy z nozem ruchomym zwolnionym i wkladka hamulcowa dociskajaca rolkeczujnikowa, fig. 3—urzadzenie w widoku z przodu w stanie przygotowanym z maksymalnie rozsunietymi rolkami, fig. 4— urzadzenie w widoku z tylu w stanie roboczym z zazebiona ruchoma zapadka o zaczep dzwigni zwalniajacej i napietym nozem ruchomym, fig. 5 — przekrój w plaszczyznie A-A na fig. 4 przez czesc korpusu z otworem, w który wchodzi koniec kolka osadzonego w dzwigni zwalniajacej, fig. 6 — urzadzenie w widoku z tylu w stanie po ucieciu rdzenia przedzy ze zwolnionym nozem ruchomym i zwolniona zapadka i fig. 7 — ruchoma ramke z dwoma zaczepami w widoku aksonometrycznym.Urzadzenie czujnikowo-ucinajace wedlug wynalazku sklada sie z korpusu 1 z trzema zamocowanymi w nim sworzniami 2, 3 i 4, sluzacymi do osadzenia ruchomych czesci urzadzenia, przy czym na sworzniu 2 osadzona jest rolka 5, na sworzniu 3 —jednoramienna dzwignia 6 i ruchomy nóz 7 z obejmujaca go plaska sprezyna 8 oraz na sworzniu 4 — ruchoma ramka 9, zaopatrzona w dwa zaczepy 10 i 11. Wjednoramiennej dzwigni 6, zakonczonej przyciskiem 12, zamocowany jest sworzen 13, na którym ulozyskowana jest rolka czujnikowa 14. Ruchomy nóz 7 w ksztalcie dzwigni katowej ma dwa ramiona 7a i 7b, przy czym ramie 7a zakonczone jest ostrzem 15, natomiast na koncu ramienia 7b przymocowana jest wkladka hamulcowa 16, unieruchomiajaca rolke czujnikowa 14. Ramie 7b posiada okienko 17, którego dolna krawedz 18 wspólpra¬ cuje z zaczepem 10 ruchomej ramki 9 sterowanej sprezyna 19. Na ruchomy nóz 7 dziala, polaczona z jego ramieniem 7a, plaska sprezyna 8, opierajaca sie swym drugim koncem o wystep 20 korpusu 1. Ostrze 15 ramienia 7a ruchomego noza wspólpracuje z ostrzem 21 nieruchomego noza 22 przymocowanego do korpusu 1, tworzac nozyce obcinajace przedze 23. Do korpusu 1 przymocowana jest równiez plaska ksztaltowa sprezyna 24 utrzymujaca swym odgietym koncem dzwignie 6 w polozeniu krancowo odchylonym tzn. gdy obie rolki 5 i 14 sa maksymalnie od siebie oddalone lub tez utrzymujaca swym ksztaltowym wygieciem 25 te dzwignie wjej polozeniu krancowym drugim, gdyobie rolki 5 i 14 stykaja sie ze soba. Korpus 1 posiada prostokatne wyciecie 26, które umozliwia niewielki obrót ramki 9 razem z zaczepem 10 i 11, oraz drugie lukowe wyciecie 27 umozliwiajace przesuw zderzakowego kolka 28 przymocowanego do dzwigni 6.Z drugiej strony korpusu 1 zamocowanyjest sworzen 29 na którym jest osadzona dzwignia zwalniajaca 30 z polaczonym z nia sztywno kolkiem 31. Jeden koniec 31a tego kolka wchodzi w walcowy otwór 32 wykonany w korpusie 1, natomiast drugi jego koniec 31b, wystajacy na zewnatrz, sluzy do recznego odchylania dzwigni zwalniajacej 30 Na dzwignie te dziala stale sprezyna 33 przymocowana do korpusu 1, a ruch jej ograniczony jest srednica otworu 32 i srednica konca 31a kolka 31. W dzwignie 30 wkrecona jest regulowana zderzakowa sruba 34 wspólpracujaca z kolkiem 28, przymocowanym do dzwigni 6i przesuwaja¬ cym sie w wycieciu 27. Regulacyjna sruba 34 zabezpieczona jest przed obrotem nakretka 35. Koniec dzwigni 30 uksztaltowany jest w postaci zaczepu 36. Z drugiej strony korpusu 1 zamocowany jest równiez drugi sworzen 37, na którym osadzona jest ruchoma sterowana naciagowa sprezyna 38 zapadka 39. W jednym skrajnym polozeniu ramie 39a tej zapadki pod wplywem dzialajacej na nia naciagowej sprezyny 38 styka sie z oporowym kolkiem 40, osadzonym w korpusie 1 urzadzenia, a w drugim — ramie to zazebia sie z zaczepem 36 dzwigni zwalniajacej 30. Zapadka 39jest zaopatrzona w przycisk 41. W korpusie zapadki 39zamocowany jest sworzen 42 a na nim obrotowo osadzony dwuramienny zderzak 43, na który dziala sprezyna 44, dociskajaca ten zderzak do korpusu zapadki 39. Ramie zderzaka 43a, majace ksztalt zeba, wspólpracuje z11772* 3 zaczepem 11 ruchomej ramki 9i podnoszacgo powoduje wyzebienie sie drugiego zaczepu 10 tej ramki z dolna krawedzia 18 okienka 17, które znajduje sie w ramieniu 7b ruchomego noza 7. Nóz ten pod dzialaniem sprezyny 8 wykonuje wówczas obrót i wspólpracujac z nozem nieruchomym 22, przecina rdzen przedzy.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala nastepujaco: Przez nacisniecie na przycisk 12 odchyla sie, wokól sworznia 3, dzwignie 6 razem z umieszczona na niej rolka 5, która za posrednictwem wkladki hamulcowej 16 równoczesnie odchyla ruchomy nóz 7 i napina plaska sprezyne 8, dzialajaca na ten nóz. Przy koncu ruchu wymienionych elementów w okienko 17 ramienia 7b ruchomego noza 7 wchodzi zaczep 10 ruchomej ramki 9 i . natrafia na krawedz 18 okienka 17, co powoduje zazebienie sie tego zaczepu o krawedz 18, a tym samym zatrzymanie ruchomego noza 7 w polozeniu napietym, w którym pozostaje on przez caly czas odbywajacego sie procesu przedzenia. W krancowo odchylonym polozeniu dzwigni 6, kiedy rolki 5 i 14 sa maksymalnie od siebie oddalone oraz kiedy zaczep 10 ramki 9zazebia sie o krawedz 18, zagiety koniec sprezyny 24opiera sie o dolna czesc dzwigni 6 i utrzymuje ja w ten sposób w tym skrajnym polozeniu.Przy maksymalnie od siebie oddalonych rolkach S i 14 przeciaga sie rdzen przedzy 23po rolce 5 i mocuje sie go do cewki odbierajacej 45. Po tej czynnosci, za pomoca przycisku 41, obraca sie wokól sworznia 37 zapadka 39, na która stale dziala naciagowa sprezyna 38, az ramie 39a tej zapadki wskoczy pod zaczep 36 dzwigni zwalniajacej 30, co dzieki naciskowi sprezyny 33 na dzwignie 30 spowoduje zazebienie sie tej dzwigni z zapadka 39. W zazebieniu tym dzwignia 30 i zapadka 39 pozostaja caly czas odbywajacego sie procesu przedzenia. Jednoczesnie opisany obrót zapadki 39 wywoluje wlaczenie urzadzen niepokazanych na rysunku, umozliwiajacych rozpoczecie procesu przedzenia. Wpoczatkowym, krótkim okresie przedzenia po rolce 5 przesuwa sie tylko sam rdzen przedzy 23, a po pewnym czasie pojawia sie przedza czyli rdzen z oplotem. Wówczas za pomoca przycisku 12 obraca sie, wokól sworznia 3, dzwignie 6 razem z czujnikowa rolka 14, az do zetkniecia sie tej rolki z przedza 23, przesuwajaca sie dotychczas tylko po rolce S. Jest to wylaczenie kontroli oplotu przedzy 23. Ruchomy nóz 7, trzymany zaczepem 10 zazebiajacym sie z krawedzia 18, pozostaje nadal w poprzednim, napietym polozeniu. Przedza 23 przebiega teraz miedzy obracajacymi sie rolkami 5 i 14 ijest stale dociskana do rolki 5 sila plaskiej sprezyny 24, której ksztaltowe wygiecie 25, stykajac sie sprezyscie z dolna czescia dzwigni 6, wywoluje nacisk na te dzwignie, przenoszacy sie poprzez rolke 14na przedze i rolke 5.W przypadku zaklócenia procesu przedzenia np. wskutek awarii mechanizmu zasilania, niepokazanego na rysunku i pojawienia sie miedzy rolkami 5 i 14 tylko samego rdzenia przedzy 23 bez oplotu, dzwignia 6 razem ze zwiazana z nia sztywno rolka 14 i zderzakowym kolkiem 28 pod naciskiem sprezyny 24, dzialajacej na te dzwignie, wykona niewielki ruch, dzieki któremu rolka 14 zblizy sie do rolki 5, wypelniajac przestrzen powstala wskutek róznicy grubosci rdzenia i przedzy,a kolek 28 nacisnie na zderzakowa regulacyjna srube 34 i spowoduje odchylenie dzwigni 30 i wyzebienie sie ramienia 39a zapadki 39 z zaczepu 36 tej dzwigni.Wówczas zapadka 39, pod dzialaniem srubowej sprezyny 38, obróci sie i za pomoca ukladu dzwigien, pokazanych na rysunku, wylaczy zasilanie, to znaczy spowoduje przerwanie procesu przedzenia. Jednoczes¬ nie ruchomy zderzak 43, poruszajacy sie razem z zapadka 39, naciskajac na zaczep 11 podniesie ruchoma ramke 9 razem z zaczepem 10, który wyzebiajac sie z krawedzi 18, zwolni w ten sposób ruchomy nóz 7. Nóz ten, wskutek dzialania sprezyny 8, obróci sie i wspólpracujac z nieruchomym nozem 22 spowoduje odciecie rdzenia przedzy 23, a zatem i przerwe wysuwania tego rdzenia z nawoju zasilajacego niepokazanego na rysunku.W razie potrzeby wylaczenie procesu przedzenia moze byc dokonane recznie przezobsluge maszyny.W takim przypadku naciska sie na wystajacy na zewnatrz koniec 31b kolka 31, co wywola wówczas wyzej opisany obrót zapadki 39, zwolnienie ruchomego noza 7 i uciecie przedzy 23 oraz przerwanie procesu przedzenia. Po odcieciu koniec przedzy 23 a w przypadku samoczynnego wylaczania sam rdzen tej przedzy, trzymany jest dosc silnie miedzy rolkami 5 i 14 dzieki dzialaniu sprezyny 24 oraz wkladki hamulcowej 16 dociskanej do rolki 5 sprezyna 8 za posrednictwem ramienia 7b ruchomego noza 7. Wkladka hamulcowa 16 oraz docisk sprezyn 8 i 24 nie pozwala na obrót rolki 5 wokól sworznia 3, co zapobiega mozliwosci zassania przedzy 23 do komory przedzacej 46.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie czujnikowo-ucinajace w maszynach wlókienniczych, zwlaszcza w przedzarkach bezwrze- cionowych, wyposazone w czujnik przedzy i nóz ucinajacy, znamienne tym, ze w korpusie (1) urzadzenia zamocowane sa trzy sworznie (2, 3, 4), na których osadzone sa rolka (5), jednoramienna, sterowana przymocowana do korpusu (1) ksztaltowa sprezyna (24)dzwignia (6) z zamocowanym na niej sworzniem (13) i osadzona na nim czujnikowa rolka (14), i dwuramienny, uruchamiany obejmujaca go plaska sprezyna (8) ruchomy nóz (7), wspólpracujacy z nieruchomym nozem (22) przymocowanym do korpusu (1) oraz na sworzniu (4) osadzona jest ruchoma ramka (9) zaopatrzona w zaczepy (10 i 11), natomiast z drugiej strony4 117728 korpusu (1) zamocowany jest w nim sworzen (37) z osadzona na nim ruchoma zapadka (39) polaczona z dwuramiennym zderzakiem (43) oraz drugi sworzen (29), na którymjest osadzona dzwignia zwalniajaca (30) zaopatrzona w zaczep (36) i zderzakowa srube regulacyjna (34). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze ruchomy nóz (7) ma ksztalt dzwigni katowej i jedno jego ramie (7a) zakonczone jest ostrzem (15) wspólpracujacym z ostrzem (21) nieruchomego noza (22) tworzac laczenie nozyce ucinajace przedze (23), natomiast do drugiego ramienia (7b) przymocowana jest wkladka hamulcowa (16) oraz posiada ono okienko (17), o którego dolna krwedz (18) zazebia sie zaczep (10) ruchomej ramki (9). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze korpus (1) ma walcowy otwór (32), w który wchodzi koniec (31a) kolka (31) dzwigni zwalniajacej (30) oraz ma prostokatne wyciecie (26), które umozliwia niewielki obrót ruchomej ramki (9) razem z zaczepem (10 i 11) i drugie lukowe wyciecie (27) umozliwiajace przesuw zderzakowego kolka (28). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienne tym, ze w korpusie zapadki (39) zamocowanyjest sworzen (42) z osadzonym na nim ruchomym, dwuramiennym zderzakiem (43) sterowanym sprezyna (44) przy czym ramie (43a) zderzaka (43) zazebia sie z zaczepem (11) ruchomej ramki (9), a ramie (39a) zapadki (39) zazebia sie z zaczepem (36) dzwigni (30) dociskanej sprezyna (33). 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, znamienne tym, ze plaska sprezyna (24) ma ksztaltowe wygiecie (25), w które wchodzi koniec dzwigni (6).Fig. 4117728 --+ - Fig. 2 Fig.31*7 77*. 42 43a 40 \ 2S\j5 Fiq6 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL