PL117358B1 - Ratchet mechanism - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest mechanizm zapad¬ kowy zapewniajacy obrót zespolu napedzanego w obu kierunkach, wylacznie w wyniku ruchu obrotowego walu napedowego.Znane sa mechanizmy zapadkowe umozliwiajace obrót zespolu napedzanego w obu kierunkach wy¬ lacznie pod dzialaniem walu napedowego. Znajdu¬ ja one zastosowanie w mechanizmach do podno¬ szenia szyby samochodu, gdzie wymagane jest za¬ bezpieczenie przed opuszczeniem szyby z zewnatrz pojazdu. Znane mechanizmy maja skomplikowana konstrukcje i sa kosztowne, a ponadto nie zabez¬ pieczaja w pelni przed otwieraniem szyby z zew-^ natrz. Mechanizmy o prostej konstrukcji latwo ulegaja zniszczeniu.Zgodnie z rozwiazaniem wedlug wynalazku me¬ chanizm zapadkowy zawiera plyte majaca kolowy otwór, usytuowany koncentrycznie z walem, tar¬ cze lezaca w plaszczyznie plyty, obracajaca sie swobodnie wokól walu, majaca co najmniej dwa symetryczne wyciecia, o zmniejszajacej sie szero¬ kosci, w których sa umieszczone przesuwne kliny dociekane przy pomocy sprezyn do krawedzi wy¬ ciec.W obwodowe szczeliny wyciec wchodza wystepy P'tyty podtrzymujacej zamocowanej do walu, za¬ pewniajace naped klinów.Kliny maja ksztalt wydluzony i sa zakonczone -kolnierzami co najmniej na jednej powierzchni czolowej klinowi, przy czym kolnierze sa usytuo- 10 15 20 25 30 wane pomiedzy plyta i tarcza a plyta podtrzymu¬ jaca. Kliny maja postac rolek zaopatrzonych w kolnierze oporowe wchodzace pomiedzy plyte, tarcze i plyte podtrzymujaca.Mechanizm zawiera równiez sprezyne tasmowa dociskajaca kliny do krawedzi wyciec, której tas¬ ma jest osadzona na wale zas konce opieraja sie o kliny. W alternatywnym przylkladzie wykonania wynalazku stosuje sie oddzielne sprezyny dla kaz¬ dego klina, usytuowane pomiedzy klinem a gniaz¬ dem w wycieciu tarczy.Aby zapewnic lepsze dociskanie wysitepów plyty podtrzymujacej do klinów, dlugosc obwodowych szczelin wyciec mieszczacych wystepy jest nie¬ znacznie wieksza, od dlugosci wystepów.Przedmiot wynalazku zostal uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia mechanizm zapadkowy w wido¬ ku z przodu, fig. 2, 3 — mechanizm w przekroju wzdluz linii A — B i C — D wedlug fig. 1, fiig. 4 — mechanizm do opuszczania szyby samochodowej, w czesciowym widoku z przod,u i czesciowym przekroju, fig. 5 — mechanizm wedlug fig. 4 w przekroju wzdluznym, fig. 6 — przyklad wyko¬ nania mechanizmu zapadkowego, w widoku z przodu.Mechanizm zapadkowy wedlug wynalazku za¬ wiera plyte 1 majaca kolowy otwór 2, w którym jest usytuowany koncentrycznie wal 3, na którym 117 3583 117 358 4 jest osadzana swobodnie tarcza 4 lezaca w plasz¬ czyznie plyty 1.Na obrzezu tarczy 4 sa wykonane dwa nieregu¬ larne wyciecia 5, 5a, w których krawedzie 6, 6a siegaja na wieksza glebokosc niz przeciwlegle kra¬ wedzie 7, 7a. Wewnatrz wyciec 5, 5a sa usytuowa¬ ne wydluzone kliny 8, 8a o zaokraglonych krawe¬ dziach, opierajace sie o krawedzie wyciec 5, 5a oraz obrzeze otworu 2 w plycie 1. _ Kazde wyciecie 5, 5a jest zakonczone obwodowa szczelina 9, 9a. W szczeliny 9, 9a usytuowane na¬ przeciw siebie wchodza wystepy 10, lOa plyty pod¬ trzymujacej 11 osadzonej, na wale 3. Plyta 11 jest obrotowo zamocowana do walu, przykladowo za pomoca wybran 1Z lub wpustów. Dlugosc szczelin * 9, 9a jest 'nieznacznie wieksza od dlugosci wyste- ^ pów 10, lOa. j Kazdy z klinów 8, 8a jest zakonczony kolnie¬ rzem 13, 13a wystajacym poza tarcze 4 i plyte 1.Kolnierze 13, 13a sa prowadzone pomiedzy plasz¬ czyznami tarczy 4 i plyty 1 oraz plaszczyzna plyty podtrzymujacej 11. Kliny 8, 8a sa docisikane do krawedzi wyciec 5, 5a przez swobodne konce spre¬ zyny 14 osadzonej na wale 3.Przy. obrocie walu 3 z polozenia przedstawionego na fig. 1 w kierunku zgodnym z kierunkiem obro¬ tów wskazówek zegara plyta 1 obraca sie wraz z walem 3, a wystep 10 opiera sie o 'klin 8 ugina¬ jacy sprezyne 14 w kierunku przeciwnej krawedzi wyciecia 5. Jednoczesnie sprezyna 14 utrzymuje przeciwny klin 8a; w szczelinie 5a. Wystep lOa plyty 11 opiera sie o dno szczeliny 9a wspomaga¬ jac ruch obrotowy tarczy 4. Mechanizm obraca sie wiec swobodnie w kierunlku obrotów walu 3. Po¬ dobnie przy zmianie kierunlku obrotów walu 3 mechanizm obraca sie swobodnie w przeciwnym kierunku.Po przylozeniu sily zewnetrznej do tarczy 4, obracajacej sie w kierunlku zgodnym z kierunkiem obrotu wskazówek zegara, swobodny klin 8 zosta¬ je docisniety do krawedzi wyciecia 5, pnzy wspól¬ udziale sily sprezyny 14,, blokujac ruch obrotowy mechanizmu. Przy przeciwnym kierunku sily zew¬ netrznej klin 8a zostaje docisniety do krawedzi wyciecia 5a/ blokujac ruch obrotowy równiez w tymJcierunku. ' . ..Dlugosc wystepów 10, lOa jest nieznacznie mniejsza od dlugosci szczelin 9, 9a, zapewniajac pewien luz umozliwiajacy dociskainie wystepów 10, lOa do klinów 8, 8a przy ruchu obrotowym walu 3 lub opieranie sie wystepów 10, lOa o dno szczelin 9, 9a przy ruchu walu 3 w przeciwnym kierunku. Wyciecia 5, 5a sa symetryczne, zapew¬ niajac symetryczne przemieszczenie klinów 8, 8a.Przy uzyciu mechanizmu zapadkowego wedlug wynalazku, przykladowo w mechanizmie do pod¬ noszenia szyb samochodowych,, wystarczy polaczyc Tuchome elementy mechaniamu z tarcza 4. W ten sposób ruch elementów mechanizmu do podnosze¬ nia szylby jest mozliwy wylacznie wtedy gdy tar¬ cza 4 jest przemieszczana poprzez obrót walu 3.Zgodnie z fig. 4, 5 w mechanizmie do podnosze¬ nia szyb samochodowych do tarczy 4 jest zamoco¬ wane spoina punktowa 15 kolo zebate 16, nape¬ dzajace kolo planetarne 17. Wal 18 jest zamoco¬ wany do plyty 1, która jest z kolei zamocowana do wspornika 19.Kolo planetarne 17 zazebia sie z kolem zebatym koronowym 20 tworzacym wewnetrzne obrzeze 5 bebna 21 majacego rowkowane wglebienie 22, , w które wchodzi linka uruchamiajaca oprawe ok¬ na o znanej konstrukcji.Kolo zebate 16 oraz beben 21 sa osadzone swo¬ bodnie na wale 3. Talk wiec, gdy wal 3 obraca sie, swobodny ruch obrotowy tarczy 4 w dowol¬ nym kierunku napedza kolo zebate 16 zamocowane do tarczy 4." Kolo zebate 16 przenosi ruch obroto¬ wy na kolo planetarne 17, które z kolei przenosi naped na kolo zebate koronowe 20, zamocowane do bebna 21, unoszacego lub opuszczajacego szy¬ be. Po przylozeniu sily do sizyiby, w celu jej prze- < suniecia, beben 21 przenosi ruch obrotowy przez kolo planetarne 17 na kolo zebate 16 polaczone z tarcza 4, która zostaje natychmiast zablokowana przez klin 8 lub 8a w zaleznosci od kierunlku ru¬ chu obrotowego.- Rozwiazanie wedlug wynalazku znajduje zasto¬ sowanie w mechanizmach o ruchu na przemian dwukierunkowym lecz jednoczesnie nieodwracal¬ nym.Zgodnie z przykladem wykonania Wynalazku wedlug fig. 6 w miejsce klinów 8, 8a zastosowano rolki 23, 23a, których kolnierze oporowe 24, 24a maja ksztalt pierscieniowy. Wyciecia 5, 5a» sa przystosowane do prowadzenia wystepów 10, lOa plyty 11.JZaleta rozwiazania wedlug fig. 6 jest prostota obróbki tarczy 4 i rolek 23, 23a. Sprezyny 14 za¬ stepuje sie korzystnie pojedynczymi sprezynami umieszczonymi pomiedzy krawedziami wyciec 5, 5a lub szczelin 9, 9a a klinami 8, 8a lub rolkami 23, 23a umieszczonymi w specjalnych wglebieniach.Zastrzezenia patentowe 1. Mechanizm, zapadkowy, znamienny tym, ze zawiera plyte (1) maijaca kolowy otwór (2), usy¬ tuowany koncentrycznie z walem (3), tarcze (4)^ le¬ zaca w plaszczyznie plyty (1), obracajaca sie swo¬ bodnie wokól walu (3), majaca co najmniej dwa symetryczne wyciecia (5, 5a), o zmniejszajacej sie szerokosci, w których sa umieszczone przesuwne kliny <8, 8a), docisikane za pomoca sprezyn do kra¬ wedzi wyciec (5, 5a), przy czym w obwodowe szczeliny (9, 9a) wyciec (5, 5a) wchodza wystepy (10, lOa) plyty podtrzymujacej (11) zamocowanej do walu (3), zapewniajace naped klinów (8, 8a).. 2. Mechanizm wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kliny (8, 8a) maja ksztalt wydluzony i sa za¬ konczone kolnierzami (13, 13a) co najmniej na jed¬ nej powierzchni czolowej klinów (8, 8a) przy czym kolnierze (13, 13a) sa 'usytuowane pomiedzy plyta (1) i tarcza (4) a plyta podtrzyimuljaca (11). 3. Mechanizm wedlug zastrz. 2-, znamienny tym, ze kliny (8, 8a) maja postac rolek (23, 23a) zaopa¬ trzonych w kolnierze oporowe (24, 24a), wchodzace pomiedzy plyte (1), tarcze (4) i plyte podtrzymuja¬ ca (11). 4. Mechanizm wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze zawiera sprezyne (14) tasmowa dociskajaca kli¬ ny (8, 8a) do krawedzi wyciec (5, 5a), której tasma 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60117 358 6 jest osadzona na wale (3) zas konce opieraja sie o kliny (8, 8a). 5. Mechanizm wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze kazdy klin (8, 8a) jest zaopatrzony w oddzielna sprezyne, usytuowana ipomiedzy klinem (8, 8a) 5 wystepów (10, lOa) a gniazdem w wycieciu (5, 5a) tarczy (4). 6. Mechanizim wedlug zastrz. 5„ znamienny tym, ze dlugosc obwodowych 'Szczelin (9, 9a) wyciec (5, 5a) mieszczacych wystepy (10, lOa) plyty podtrzy¬ mujacej (11), jest nieznacznie wieksza od dlugosci C -*- /? S=7<*./ r/&2 r/5.4117 358 » F7G.5 r/G. 6 PZGref. Koszalin A-787 100 A-4 Cena 100 zl PL PL PL

Claims (6)

1.Zastrzezenia patentowe 1. Mechanizm, zapadkowy, znamienny tym, ze zawiera plyte (1) maijaca kolowy otwór (2), usy¬ tuowany koncentrycznie z walem (3), tarcze (4)^ le¬ zaca w plaszczyznie plyty (1), obracajaca sie swo¬ bodnie wokól walu (3), majaca co najmniej dwa symetryczne wyciecia (5, 5a), o zmniejszajacej sie szerokosci, w których sa umieszczone przesuwne kliny <8, 8a), docisikane za pomoca sprezyn do kra¬ wedzi wyciec (5, 5a), przy czym w obwodowe szczeliny (9, 9a) wyciec (5, 5a) wchodza wystepy (10, lOa) plyty podtrzymujacej (11) zamocowanej do walu (3), zapewniajace naped klinów (8, 8a)..

2. Mechanizm wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kliny (8, 8a) maja ksztalt wydluzony i sa za¬ konczone kolnierzami (13, 13a) co najmniej na jed¬ nej powierzchni czolowej klinów (8, 8a) przy czym kolnierze (13, 13a) sa 'usytuowane pomiedzy plyta (1) i tarcza (4) a plyta podtrzyimuljaca (11).

3. Mechanizm wedlug zastrz. 2-, znamienny tym, ze kliny (8, 8a) maja postac rolek (23, 23a) zaopa¬ trzonych w kolnierze oporowe (24, 24a), wchodzace pomiedzy plyte (1), tarcze (4) i plyte podtrzymuja¬ ca (11).

4. Mechanizm wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze zawiera sprezyne (14) tasmowa dociskajaca kli¬ ny (8, 8a) do krawedzi wyciec (5, 5a), której tasma 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60117 358 6 jest osadzona na wale (3) zas konce opieraja sie o kliny (8, 8a).

5. Mechanizm wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze kazdy klin (8, 8a) jest zaopatrzony w oddzielna sprezyne, usytuowana ipomiedzy klinem (8, 8a) 5 wystepów (10, lOa) a gniazdem w wycieciu (5, 5a) tarczy (4).

6. Mechanizim wedlug zastrz. 5„ znamienny tym, ze dlugosc obwodowych 'Szczelin (9, 9a) wyciec (5, 5a) mieszczacych wystepy (10, lOa) plyty podtrzy¬ mujacej (11), jest nieznacznie wieksza od dlugosci C -*- /? S=7<*./ r/&2 r/5.4117 358 » F7G.5 r/G. 6 PZGref. Koszalin A-787 100 A-4 Cena 100 zl PL PL PL