Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia wlókien z materialu termoplastycznego i 'urza¬ dzenie do wytwarzania wlókien z materialu termo¬ plastycznych, zwlaszcza z mineralnych materialów termoplastycznych, takich jak szklo lufo zwiazki po¬ dobne, które isa doprowadzane w stan ciekly przez ogrzewanie. Wynalazek stosuje sie takze do wy¬ twarzania wlókien z niektórych materialów orga¬ nicznych jak polistyren, polipropylen, poliweglany lutb poliamidy, jednakze to urzadzenie jest stoso¬ wane najkorzystniej do wyciagania szkla i podob¬ nych materialów termoplastycznych, przy czym opis tytulem przykladu odnosi sie do wyciagania szkla.Znane sa rozwiazania wykorzystujace prady wirowe do wytwarzania wlókien przez wyciaganie cieklego szkla.W szczególnosci francuski opis patentowy nr 2 2(2(3 3V8 opisuje wytwarzanie par przeciwnych zawirowan w strefie interakcji utworzonej przez kierowanie i powodowanie przenikania strumienia nosnego w glówny prad gazowy o wiekszych wy¬ miarach, przy czym struzka cieklego szkla jest do¬ prowadzana do tej strefy w celu jej wyciagania.W urzadzeniu do stosowania tego sposobu, otwór doprowadzajacy szklo, który kieruje struzke szkla w kierunku strefy interakcji, jest usytuowany na granicy pradu glównego lufo praktycznie przy tej granicy. Jednakze jest takze mozliwe, jak to jest opisane w opisie polskim nr 1/12 503, umiescic 10 15 20 25 30 otwór doprowadzajacy .szklo w pewnej odleglosci od granicy pradu glównego i doprowadzic struzke szkla pod jej wlasnym ciezareni w strefe inter¬ akcji.Z drugiej strony rozwazano rozmieszczenie jednoczesnie otworów zasilajacycfhr w iszkio i otwo¬ rów ^doprowadzajacych strumienie nosne w pewnej leglosci od granicy pradu glównego, przy czym struzki szkla interakcji przez dzialanie strumieni na te struzki, które isa poddane dwóm eltapom wyciagania, jeden w strumieniu nosnym, a drugi w pradzie glównym.To rozwiazanie jest opisane zwlaszcza w opisie patentowym polskim nr 112 619 i w zgloszeniu nr P203K3t2.Ponadto wedlug ostatniego z tych zgloszen po¬ woduje sie w strumieniu nosnym, który dopro¬ wadza (szklo do strefy interakcji z pradem glów¬ nym, tworzenie stalej strefy z przeplywem lami- narnym usytuowanej miedzy dwoma zawirowa¬ niami o przeciwnych kierunkach. Struzka szkla jest doprowadzana do tej strefy lamiinarnej i wdhoidzi nastepnie w strefe zawirowan, która laczy sie nastepnie ze strumieniem nosnym zanim ten istrumiien osiagnie prad glówny. Zatem pierw¬ szy etap wyciagania ma miejsce wówczas, gdy struzka szkla jest napedzana w parze zawirowan strumienia nosnego i podlega ich dzialaniu pod¬ czas gdy drugi etap, korzystnie ale czasami fa¬ kultatywnie, dokonuje sie w strefie interakcji 1165933 116593 4 utworzonej z pradom glównym po 'wejsciu strumie¬ nia nosnego i struzki czesciowo wyciagnietej.W omawianym zgloszeniu strefa przeplywu la- minarnego i .strefa zawirowania strumienia nosne¬ go w kazdym stanowisku rozwlókniania sa wy¬ tworzone przez zaklócenie strumienia, które .po¬ woduje jego deformacje. To zaklócenie jest wy¬ tworzone przez umieszczenie na torze strumienia wytwarzanego w kazdym stanowisku rozwlóknia¬ nia deflektora, który zmienia ten tor, przy czyim zakrzywienie strumienia, które stad wynika, wy- rmusza staibUimosc i regularnosc funkcjonowania miimo odleglosci miedzy miejscem, w którym szklo jest^ doprowadzane do strumienia nosnego i do pralu* glównego^ 7 * Cfelem wynalazku^jest otrzymanie dobrej sta- bililasci struzki szkla uiib innego materialu tenmo- plaptyc*»egp* *rzez. wytworzenie w przeplywie ga¬ zu 1 strefy przeplywu! laminarnego usytuowanej miedzy zawirowania™. Jednakze przeplyw gazów wytwarzamy zgodnie z wynalazkiem nie powinien wynikac z zaklócen .strumienia nosnego przez de- flektor. Cel ten osiagnieto przez opracowanie spo¬ sobu wytwarzania wlókien z materialu termoplas¬ tycznego pVzez wyciaganie za pomoca pradów ga¬ zowych, w którym struzka materialu termoplas¬ tycznego jest wprowadzona w strumien nosny w strefie przeplywu lamtinarnego, który zgodnie z wynalazkiem, polega na tyim, ze wytwarza .sie co na:jmniej jedna pare strumieni nosnych o ener¬ giach kinetycznych na jednostke objetosci w przy¬ blizeniu równych, których osie sa usytuowane w tej isamej plaszczyznie, przy czyim dwa stru¬ mienie nosne sa zbiezne powodujac wzajemne uderzenie i rozprzestrzenianie na boki przeplywu utworzonego przez te dwa polaczone strumienie, doprowadza sie material termoplastyczny w pos¬ taci struzki w 'stanie ciagliwym do strefy gazu prowadzonego przez jeden z dwóch strumieni, usy¬ tuowanej na zewnatrz kata zawartego miedzy dwoma sta^umaeniami. poprowadzenia struzki materialu w strefe gazu dokonuje sie z jednej strony pary strumieni, w plaszczyznie przechodzacej przez osie tych stru mieni.Przekroje poprzeczne dwóch "strumieni gazowych tej samej pary maja równe powierzchnie.Ogranicza sie rozprzestrzenianie na plywu polaczonych strumieni.Kat zawarty miedzy osiami strumieni kazdej pary wynosi 10 — 90°.W innym rozwiazaniu sposób wytwarzania wló¬ kien z materialu .termoplastycznego przez wycia- igande za pomoca pradów gazowych, w którym struzke materialu termoplastycznego wprowadza sie w strumien nosny w strefie przeplywu lami- narnego, który to strumien przenika w prad glów¬ ny, w celu dokonczenia wyciagania, polega, zgod¬ nie z wynalazkiem, na tym, ze strumien nosny wytwarza ,sie w postaci pary strumieni nosnych o energiadh kinetycznych na jednostke objetosci w przyibldzeniu równych, których osie sa usytuo¬ wane w tej samej plaszczyznie i sa zbiezne powo¬ dujac 'Wzajemne uderzanie i rozprzestrzenianie na boki przeplywu utworzonego przez dwa polaczone strumienie, przy czym struzke "materialu termo¬ plastycznego wprowadza ,sie w strefe gazu prowa¬ dzonego przez jeden z dwóch strumieni, usytuowa¬ ny na zewnatrz kata zawartego miedzy tymi dwo- • ma strumieniami, zas prad glówny doprowadza sie w kierunku przecinajacym przeplyw polaczo¬ nych strumieni, który to przeplyw ma energie ki¬ netyczna na jednostke objetosci wyzsza, a wymiary mniejsze od energii i wymiarów pradu glównego i przenika w ten ostatni tworzac strefe interakcji i prowadzac struzke materialu do tej strefy.Kojarzy sie z pradem glównym kilka par stru¬ mieni nosnych oddalonych od siebie, przy czym odleglosc miedzy kolejnymi parami istrumieni jest taka, ze polaczony przeplyw napoityka polaczony przeplyw sasiedni.Osie pary strumieni sa umieszczone w plasizczyz- nie, która przecina prad glówny wzdluz prostej równoleglej do kierunku rozprzestrzeniania sie pradu glównego.Wynalazek Obejmuje równiez urzadzenie do wy¬ twarzania wlókien z materialu termoplastycznego za pomoca pradów gazowych, zawierajace co naj¬ mniej jeden generator strumieni nosnych, zródlo zasilania materialem termoplastycznym, zaopatrzo¬ ne w co najmniej jeden otwór zasilajacy. Zgodnie z wynalazkiem generator strumieni nosnych zawie¬ ra otwory wytwarzajace istrumienie pogrupowane parami, przy czyim osie pary otworów sa w tej sa¬ mej plaszczyznie, w której sa one zbiezne, nato¬ miast otwór doprowadzajacy material termoplas¬ tyczny jest usytuowany na zewnatrz kata zawar¬ tego miedzy osiami otworów tej samej pary.Os otworu doprowadzajacego material jest usy¬ tuowana w plaszczyznie zawierajacej osie otworów tej pary strumieni.Dwa otwory tej samej pary maja powierzchnie i ksztalty identyczne.W innym rozwiazaniu w urzadzeniu do wytwa¬ rzania wlókien z materialu termoplastycznego za pomoca prajdów gazowych, zawierajacym co naj¬ mniej jeden generator strumieni nosnych, zródlo zasilania materialem termoplastycznym, zaopatrzo¬ ne'w co najmniej jeden otwór zasilajacy, oraz ge¬ nerator pradu glównego, zgodnie z wynalazkiem generator strumieni nosnych zawiera otwory wy¬ twarzajace istrumienie pogrupowane parami, przy czym osie kazdej pary otworów sa w tej samej plaszczyznie, w której sa one zlbiezne, a otwór do¬ prowadzajacy material termoplastyczny jest usy¬ tuowany na zewnajtrz kata zawartego miedzy osia¬ mi otworów tej samej pary, natomiast os gene¬ ratora pradu glównego przecina tor polaczonych przeplywów, a szerokosc jego otworu jest wieksza od szerokosci otworów wytwarzajacych strumienie nosne.Kat utworzony przez osie otworów dwóch stru¬ mieni jednej pary jest zawarty miedzy 10 i 90° Pary otworów wytwarzajacych strumienie znaj¬ duja isie na sciance czolowej tej samej skrzynki strumieniowej.Kazda wspólna plaszczyzna osd dwóch otworów wytwarzajacych strumienie tej samej pary prze¬ chodzi przez os otworu generatora pradu glówne- Rozmieszczenie podwójnych strumieni umozliwia 18 » 30 35 40 46 80 555 116593 6 dokonanie wyciagania w jednym tylko etapie w wytworzonych zawirowaniach w zlozonym prze¬ plywie dwócn strumieni, przy czyim korzystnie wy¬ twarza sde wlóikna w dwóch etapach, w których zlozony przeplyw wytwarza pare strumieni i jest uzyty takze jako srodek do doprowadzania struzki szkla do strefy interakcji z pradem glównym, któ¬ rego tor przecina przeplyw zlozony, przy czym to postepowanie prowadzi do otrzymania wlókien bardziej cienkich dzieki dodatkowemu wyciaga¬ niu.Kazda struzka szkla jest poddana pierwszemu wyciaganiu w przeplywie gazu, a dokladniej mie¬ dzy dwoma wytworzonymi zawirowaniami przez kaizda pare strumieni nosnych, a strózka czescio¬ wo wyciagnieta jest nastepnie poddana drugiemu wyciaganiu w sitrefie interakcji utworzonej przez przenikanie przeplywal poiacjzonyich strumfieni nos¬ nych w prad glówny. Ten sposób wyciagania w po¬ jedyncze wlókno, dokonany w dwóch etapach, u- mozliwia otrzymanie wlókien dlugich bez posred¬ niego rozdrabniania.Przedmiot wynalazku jest (uwidoczniony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia glówne elementy urzadzenia do wy¬ twarzania wlókien i ich zbierania, w widoku z bo¬ ku, fiig. 2 — dzialanie urzadzenia z fig. 1 w wido¬ ku perispekitywficznyim, fig. 3 — elementy tworzace stanowisko do wytwarzania wlókien, w przekroju wzdluz plaszczyzny otworów podajacych strumie¬ nie, fig. 4 — przekrój wzdluz linii IV — IV ozna¬ czonej na fig. 3, fig. 5 — glówne elementy urza¬ dzenia do wytwarzania wlókien w przekroju pio¬ nowym oraz niektóre wymiary istotne do ustalenia warunków idizialania korzystnego rozwiazania, fig. 6 — szczegól uwidoczniajacy rozmieszczenie sasied¬ nich otworów, w widoku perspektywicznym, fig. 7 — dziób zasilajacy materialem termoplastycz¬ nym, zaopatrzony w niektóre wazniejsze wymiary.Na figurze 1 przedstawiono generator pradu glównego lufo palnik 8 zaopatrzony w dysze 9 po¬ dajaca w kierunku w przyblizeniu poziomym prad glówny 10. Ten prad moze byc oczywiscie iskiero- wany równiez w inych kierunkach.Kolektor 13 polaczony za posrednictwem zlacz¬ ki 12 ze skrzynka strumieniowa 11, zasila te skrzynke sprezonym gazem, na przyklad sprezo¬ nym powietrzem.Na figurze 2 i 3 widac, ze skrzynka strumie¬ niowa 11 zawiera pare otworów 14 i 15 do wy¬ twarzania strumieni, przy czym kolejne pary otwo¬ rów sa oznaczone jako 14a-^lSa, 14b-Hl5b, 14c-^16c 14d-Hl5d, 14e^l5e. Strumienie podawane przez te pary otworów sa oznaczone odlpowialdajacymi im literami.Na figurze 2 przedstawiono trzy pary strumieni podczas, gdy tylko jedna para strumieni a—a Jest przedstawiona na fig. 1 i 3. Kazdej parze stru¬ mieni odpowiada jedno stanowisko rozwlóknia¬ nia.No kazdym stanowisku rozwlókniania strumie¬ nie jednej pary, na przyklad strumienie a^-a ude¬ rzaja o siebie w idh wspólnej plaszczyznie i wy¬ twarzaja przeplyw zlozony A (fig. 1), w którym struzka materialu termoplastycznego jest poddana pierwszemu etapowi wyciagania luib etapowi pier¬ wotnemu. Przeplyw zlozony lub zlozony strumien nosny przemieszcza siie do dolu i przenika w prad glówny tworzac z nim strefe interakcji, która jest 5 wykorzystywana dla drugiego etapu wyciagania.Zbiornik 16 szkla zawiera filiere 17 zaopatrzona w szereg dzioibów 18 doprowadzajacych szklo, od- dadonych od siebie, z których kazdy zawiera otwór zasilajacy 18a, a przed nim otwór dozowriiczy 19.Szklo jest zatem doprowadzone w postaci korze¬ ni G poczawszy od których struzki szkla S plyna w kierunku do dolu, przy czym kazde stanowisko rozwlókniania zawiera jeden korzen i jedna struz¬ ke. Wlókna utworzone z szeregu stanowisk roz¬ wlókniania sa rozmieszczone poprzecznie na szero¬ kosci pradu glównego 10 i sa nastepnie odkladane na dziurkowanym przenosniku lub tasmie 20 w po¬ staci wlóknistej maty B. Rozmieszczenie wlókien na tym przenosniku dokonuje sie we wnetrzu ko¬ mory ograniczonej na przyklad przez scianke 21, dzieki dzialaniu komór zasysajacych 22 rozmiesz¬ czonych korzystnie pod przenosnikiem 20 i po¬ laczonych przewodami 23 do jednego lufo kilku wentylatorów zasysajacych 24.Wytwarzanie wlókien dokonane na dopiero co opisanym urzadzeniu jest wyjasnione i przeanali¬ zowane dokladniej w nawiazaniu do fig. 2, 3 i 4.Na fig. 2 przedstawiono bardziej szczególowo spo¬ sób wyciagania na stanowisku rozwlókniania od- powiadajacym strumieniom b—b, a tylko 'czescio¬ wo na stanowiskach rozwlókniania odpowiadaja¬ cych strumieniom a—a i c—c. Na fig. 3 przedsta¬ wiono w wiekszej skali to co dzieje sie na stano¬ wisku rozwlókniania zawierajacym strumienie a—a.W celu przeanalizowania procesu luib funkcjono¬ wania urzadzenia nalezy najpierw przypomniec, ze kazdy strumien gazu wprowadza w rudh otacza- jajce go powietrze. W wyniku wszystkie strumienie a zawieraja czesc srodkowa j luib rdzen, otoczona powloka z gazu, zawierajaca powietrze oznaczona litera i. Ta powloka zwieksza sie gwaltownie W miare przeplywu strumienia podczas gdy rdzen strumienia pozostaje w czesci srodkowej stosunko¬ wo krótki majac ksztalt stozka. Gazy tworzace rdzen strumienia maja predkosc równa predkosci strumienia w chwili, w której on wyplywa z otwo*- ru podczas, gdy predkosc gazu powloki zmniejsza sie w miare przemieszczania sde /przeplywu. Strzal¬ ki przedstawione na fig. 2 lufo 3 wskazuja wplyw przeplywu strumieni na powietrze ale takze wplyw pradu glównego.Wówczas,* gdy stosuje sie pare strumieni posia¬ dajacych w przyblizeniu te sama energie kine¬ tyczna na jednostke objetosci a korzystnie takze o tych samych wymiarach, przy czym te dwa stru¬ mienie maja osie usytuowane w tej samej plasz¬ czyznie i sa zMezne w ten sposób, ze zderzaja sie o siefoie pod katem ostrym, przeplyw zlozony roz¬ szerza sie na boki za strefa zderzenia sie dwóch promieni, to jest rozszerza sie w kierunkach po¬ przecznych do plaszczyzny osi struimienii. Zgodnie z wynalazkiem, pary strumieni lufo plaszczyzny zawierajace ich osie sa usytuowane dostatecznie blisko siebie tak afoy w kazdym stanowisku roz¬ wlókniania rozszerzanie na boki zlozonego prze- 15 20 25 30 35 45 .30 55 60116593 8 plywu utworzonego z pary strumieni bylo ograni¬ czone przez zderzenie w przeplywie par strumieni sasiednich podczas ich rozprzestrzeniania. To zde¬ rzenie polaczonych przeplywów wytwarza dwie pary zawirowan o malych rozmiarach w kazdym 5 przeplywie, przy czym wierzcholki zawirowan tej samej pary sa usytuowane w pewnej odleglosci od siebie i od plaszczyzny osi strumieni.Na figurach 2, 3 i 4 przedstawiono pary górne i pary dolne zawirowan. Zawirowania tu—tu pary w górnej sa tworzone z pradów obracajacych sie w kierunku do siebie w czesci górnej zawirowan i w kierunku (przeciwnym w ich czesci dolnej jaik to wskazano strzalkami na fig. 4. Natomiast za¬ wirowania U—41 pary dojnej obrcaja sie w k'ie^ 15 runku przeciwnym.Miedzy dwoma pacaimi zawirowan w strefie wizatjemauego zderzania sitirumieni, tworzy sie stre¬ fa L przeplywu laminarnego skojarzona z tymi za¬ wirowaniami, w poiblizu której powietrze wfprowa- M dzane jest bardzo intensywnie, to jest dokladniie w tej strefie L od strony górnych zawirowan, w która struzka szkla S jest wprowadzana. Ta struzka jest utworzona z korzenia G luib stozka szkla, którego polozenie jest odchylone -w. stosunku » do zródla strumieni. Jednakze, gdy korzen szkla- # ny G anajduije sie,.w stanie ciajgliwym luft) plynnym na wyjsciu dzioba zasilajacego, a struzka S ciagli- wego szkla jest zakrzywiona w stosunku do polo¬ zenia . poczatkowego korzenia* w kierunku strefy 30 przeplywu laiminarnego L, w nastepstwie inten¬ sywnego doprowadzenia powietrza, zapewnione jest to doprowadzenie struzki z materialu termoplas¬ tycznego do strefy laminarnej. Z tego powodu na¬ wet jesli istnieje niewielki blad ustawienia dzio- 35 ba 18 doprowadzaljacego szklo w stosunku do pary strumieni, doprowadzenie powietrza kompensuje samoczynnie ten blad i prowadzi struzke szkla we wlasciwe polozenie.Jest zrozumiale zatem, ze przez tworzenia na *° kazdym stanowisku rozwlókniania co najmniej jednej pary zawirowan wystajacych poza strefe przeplywu laminamego i przez doprowadzenie ma¬ terialu w stanie ciagliwym, w miejsce bliskie tej strefy, struzka materialu jest napedzana samo- *5 ozyonie do tej strefy przez prady powietrza, które jak wymieniono powyzej kompensuja samoczynnie bledy ustawienia .-.a* to prowadzi do. staibiiliizacji wprowadzania materialu termoplastycznego do u- kladu. Ta staibilizacja jest utrzymana nawet wów- so czas, gdy dzioby zasilajace sa znacznie oddalone od zródla strumieni,, które to oddalenie jest pozadane w celu ulatwienia regulowania i otrzymania od¬ powiedniej temperatury jednoczesnie; dla dziobów zasilajacych i dla zródel strumieni. 55 Za stretfa laminama L dwa zawirowania tu—tu ale takze tl-^tl maja tendencje do laczenia 6ie, a podczas przeplywu w kierunku do przodu, traca one swoja odlrelbnosc jak przedstawiono na fig. 2 w przekroju ukazujacym dwie pary zawirowan, w które biora poczaitek ze strumieni c—c. Przeplyw zlozony kazdej pary strumieni przemieszcza sie nastepnie w kierunku do dolu alby przeniknac w prad glówny 10, tak jak to przedstawiono dla przeplywu wyniklego z pary strumieni b—b. Po- «5 laczony strumien tworzy nastepnie z pradem glów¬ nym i w jego wnetrzu strefe interakcji, która za¬ wiera pare dodatkowych zawirowan T.Zauwazono, ze kazda plaszczyzna zawierajaca osie strumieni tej samej pary przecina prad glów¬ ny korzystnie wzdluz prostej praktycznie równo¬ leglej do kierunku rozprzestrzeniania sie pradu glównego.Kazda struzka szkla S jest naistepnie poddana pierwotnemu wyciaganiu w przeplywie- polaczo¬ nych strumieni, miedzy strefa przeplywu laminar- nego lufo punktem wprowadzania szkla i punktem przenikania strumienia w prad glówny, przy czym struzka czesciowo wyciagnieta jest nastepnie pod¬ dana dodatkowemu wyciaganiu w strefie inter¬ akcji tego przeplywu z pradem glównym. Na ry- sumfcu widac, ze te dwa etapy wyciagania sa do¬ konane ibez rozdrabniania struzki szkla tak, ze kaizda struzka wytwarza pojedyncze wlókno.Aby otrzymac z kazdego stanowiska rozwlóknia-- nia proces opisany poprzednio, w szczególnosci tworzenie pary zawirowan wystajacych poza kazda strefe przeplywu laminarnego, stosuje sie pare strumieni, które maja korzystnie te sama energie kinetyczna na jednostke objetosci* Przekroje tych dwóch strumieni maja takze korzystnie identyczne powierzchnie ale jest mozliwe przyjecie niewiel¬ kiej róznicy miedzy tymi powierzchniami, a zwlaszcza jesli energia kinetyczna na jednostke ofcoetosci dwóch strumieni sa praktycznie takie same. Ponadlto przekroje dwóch strumieni jednego stanowilska rozwlókniania maja korzystnie ten sam ksztalt.Ponadto nie jest konieczne aiby przekrój stru¬ mienia mial dokladnie te same wymiary w kierun¬ kach równoleglym i poprzecznym do plaszczyzny obejmujacej ich osie, a ponadto te dwa wymiary nie sa obowiazkowo równe odpowiednim wymiarom drugiego strumienia tej samej pary. Jednakze jest korzystne zeby te wymiary byly identyczne lub bardzo zblizone dla jednego strumienia, ale takze dla dwóch .strumieni jednego stanowiska rozwlók¬ niania. Ponadto jest korzystne, zeby pary stru¬ mieni sasiednich mialy w przyblizeniu te same wymiary alby umozliwic tworzenie jednolitych par zawirowan wystajacych poza strefy przeplywu la- minarnego podczas uderzenia kazdego zlozonego przeplywu o przeplyw sasiedni w czasie ich roz¬ szerzania na boki. Ta identycznosc, strumieni ze stanowisk rozwlókniania umozliwia otrzymanie jednorodnych i jednolitych warunków rozwlóknia¬ nia w róznych strefach interakcji utworzonych przez przenikanie strumieni do pradu glównego.Przeplyw wywolany przez kazda pare strumieni moze byc stosowany do Obroki wlókien bez pomo¬ cy pradu -glównego. Jednakze w wiekszosci przy¬ padków a w szczególnosci w celu wytwarzania wlókien stosunkowo cienkich, korzystnie stosuje sie nie tylko pierwotne wyciaganie dokonane w przeplywie jednej pary strumieni, ale takze wy¬ ciaganie dodatkowe wykonane w .strefie interakcji wynikajacej z przenikania tego przeplywu w prad glówny. Alby nastapilo to przenlifcainie polaczony przeplyw muisi miec energie kinetyczna na jedno-9 stke objetosci wyzsza od -energii kinetycznej pradu glównego.Nalezy takze zauwazyc, ze strumienie zgrupo¬ wane parami musza posiadac niektóre specjalne cechy w celu utworzenia strefy przeplywu lamii- 5 marnego, do której struzka szkla bedzie mogla byc ¦wprowadzona bez jej rozdzialania.. W wyniku tego jeisi; wazne, zeby osie tych strumieni byly usytuo¬ wane w tej samej plaszczyznie i spotykaly sie, korzystne pod katem ostrym zawartym w grand- 10 oach podanych nizej. Inne parametry wymienione w odniesieniu do fig. 5, 6 i 7, nalezy takze wziac pod uwage.Na figurze 5 przedstawiono podobnie jak na fig. 3, 'trzy glówne elementy luirzajdizenia „tworza- 15 cego co najmniej jedno stanowSisko rozwlókniania.To urzadizenie izawiera generator pradu gHównego, generator strumieni nosnych i zródla zasilania ma¬ terialem ciaigliwym. Na fig. 6 i 7 naniesiono (sym¬ bole identyfikujace rózne parametry takie jak wy- 20 miary i katy, do których odnosi sie ponizsza talbii- ca 1, i które daja zakres najbardziej odpowiednich wymiarów i katów i ich korzystnych wartosci, 25 Tablica 1 FiiLLera i dzioby zasilajace materialem ciagliwym Symbol dT Lt Lr dR Dr Wantosc korzystna i(rnim) 12 1 5 2 ,i5 Zakres 1— 5 . 1— 5 0—10 1— 5 1—»10 ¦ | Wyrazenie „otwór zasilajacy materialem ciagli¬ wym" stosowane w opisie nalezy rozumiec w sen¬ sie bardzo ogólnym. Okreslenie to moze oznaczac i40 badz (pojedynczy otwór skojarzony z jedna para strumieni badz szereg otworów usytuowanych na przyklad na koncu dzioba zasilajacego, badz wspól¬ na szczeline zasilajaca ..wieksza .ilosc stanowisk roz¬ wlókniania jak to wyjasniono we francuskim opi- 45 sie patentowym nr 2 2123 318.W przypadku, gdy.szereg otworów je$ nastapio¬ nych przez szczeline skojarzona z -szeregiem par strumieni i rozmieszczona poprzecznie w stosunku do pradu glównego, material termoplastyczny wy- ^ plywaijacy ze szczeliny jest wówczas podzielony na szereg stozków i wlókien pod wplywem par stru¬ mieni i pradów powietrza, które one wytwarzaja na róznych stanowiiskach rozwlókndania. Kazlde wlókno jest napejdzane przez prady prowadzone % w strefie przeplywu laiminarnego. W tym przy¬ padku os kazdego iStozfca szklanego jest samoczyn¬ nie sytuowana w plaszczyznie zawierajacej osie pary odpowiadajacych strumieni.W tym co dotyczy urzadzenia do wytwarzania *o par strumieni nalezy zauwazyc, ze to urzadzenie moze byc takze utworzone przez dwie skrzynki istrumienlow nalozone jedna na druga, z których kazda zawiera na sciance czolowej jeden szereg otworów rozmieszczonych w ten sposób, ze zgru- «5 10 powanie dwóch skrzynek tworzy pary otworów po¬ siadajace cechy wymienione poprzednio.Tablica 2 Wytwarzanie par strumieni Symbol •dji dja Ij Ljs OCJB Wantosc korzystna (mum, stopnie) 2 2 3 5 45 45 Zakres 0,5—4 0,5—4 1 2—10 10—90 20—90 Tablica 3 Prad glówny Symlbol 1 Ib Wantosc korzystna (jmm) 10 Zakres 5—20 Tablica 4 Wzgledne polozenie róznych elementów Symbol Zjf iZjb Xbj I ^JF Wantosc korzystna itimtm) 8 117 '0 5 Zakres . . 1—15 • IH2—30 —20— +5 0— 8 Warotsci ujemne symbolu XBj odpowiadaja przy- piaidkowli przedstawionemu na iig. 5, na której punkt przecinania sie toru lub osi dwóch strumie¬ ni podawanych przez kazde stanowisko rozwlók¬ niania jest usytuowany za wyjsciem z dyszy po- dlajajceij prajd gftówny, w sltosumku do kierunku przemieszczania sie tego pradu.Liczba stanowisk rozwlókniania moze wynosic do 150, ale w normalnie stosowanej instalacji do rozwlókniania szkla lulb podobnego materialu ter¬ moplastycznego, odjpowiedhia filiera zawiera na przyklad 70 dziobów zasilajacych. Nalezy takze 'zauwazyc, ze warunki pracy ukladu wedlug wy¬ nalazku' beda sie zmienialy zaleznie od róznych czynników, na przyklad zaleznie od cech materia¬ lu rozwlóknianego. Jak wskazano powyzej niniej¬ szy wynadazek mozna stosowac do /szerokiego/ za¬ kresu materialów termoplastycznych. W przypad¬ ku wyciagania "szkla lub innego nieorganicznego materialu temmopdastycznego, temperatura filiery lulb abttornlika zasilajacego bedzie sie zmieniala oczywiscie zaleznie od rodzaju materialu wycia¬ ganego i na ogól w zakresie temperatur 1670— —2073 K. Przy zastosowaniu powszechnie stosowa nego skladu szMa, temperatura filiery wynosi oko¬ lo 1715/3 K.(Przeplyw jednostkowy moze zmieniac sie od 20 do 150 kg na jeden otwór w ciagu 24 godzin, zas11 116593 12 typowa wartosc jego wynosi 40^-60 flag na otwór na 24 godziny.Niektóre wartosci odnoszace sie do strumienia i pradu glównego sa takze wazne jak wskazano w ponizszej tablicy, na której stosuje sie nastepu¬ jace sym/bole: p — cisnienie T — temperatura V — predkosc q — masa wlasciwa.Tablica 5 Wytrzymanie strumienia/ Symfbol P.r(kPa) Tj Vj<(m/s) qj • V*j(fcPa) Wartosc korzystna (250 i293 330 210 Zakres"' 100—(115000 273— 1773 3<30— 900 80—400 1 Tablica 6 Prad glówny Syimfbol PriflkPa) TD(K) Vri(m/s) 1 eB'V*Bf(kPa) Wartosc korzystna 9,5 1723 320 20 Zakres 0,03— 125 1J623-H2073 200— 550 ] 6— i50 ] W przypadku, gdy dokonuje sde wyciagania w dwóóh etapach stosujac jednoczesnie uklad pod¬ wójnego .strumienia i pradu glównego, przeplyw zlocony strumieni ma szerokosc, a korzystnie i przekrój mniejszy od szerokosci i przekroju pra¬ du ^glównego, i przenika on w piraid) glówny w ceilu utworzenia strefy interakcji, w której ma miejsce drugi etap wyciagania. W tym celu Iten przeplyw zlozonych strumieni mnisi miec energie kinetyczna na jednostke objetosci wiejksza od energii kine¬ tycznej pradu glównego w strefieK w której one wispóldziataja. Wówczas igdy strumien osiaga prad glówny przeplyw moze posiadac na- przyklad ener¬ gie kanejtyczna na jednostke objejtosci dziesiec razy wiekisza niz energie pradu glównego, czyli: W tym isamyon wyciaganiu w dwóch etapach, w tym co dotyczy pary strumieni,. korzystnie jak to juz poprzednio wspomniano, dwa strumienie maja w pnzylbJtizeniu ten sam wymiar ale takze te same predkosci i energie kinetyczna. Jednakze mozna dopuscic pewne róznice co najmniej dla niektórych parametrów.Rozwiazanie wedlug wynalazku daije wiele ko¬ rzysci, zwlaszcza przy przetwarzaniu róznych- ma¬ terialów, a zwlaszcza mineralnych zwiazków ter¬ moplastycznych takich jak szklo lub materialy podobne.Wsród róznych korzysci i waznych cech nalezy wyszczególnic: w korzystnym przykladzie wyko¬ nania wynalazku, w którym para strumieni od¬ powiada kazdeimu stanowisku rozwlókniania i sluzy 5 ponadto do prowadzenie materialu ciagowego w strefie interakcji Utworzonej przez przenikanie po¬ laczonego przeplywu w prad glówny, uzycie ta¬ kiej pary .strumieni powoduje stabilnosc wprowa¬ dzania struzki malteriafcu ciagliwego z jednej Strony io w przeplyw wytworzony przez strumienie ale tak¬ ze w strefe interakcji z pradem glównym. Ponadto ta staibilnosc zasilania jest otrzymana nawet w przypadku znacznej odleglosci miedzy glównymi elementami kazdego stanowiska rozwlókniania, to !5 jest zródla zasilania materialem oiagliwym, gene¬ ratora strumieni nosnych i generatora pradu glów¬ nego. Takie oddalenie jest bardzo wazne z wielu wzgledów, poniewaz jest korzystne unikniecie nad¬ miernego przeniesienia ciepla miedzy róznymi ele- 20 mentami ukladu rozwlókniania, a ponadto umozli¬ wia ono zwlaszcza ustalenie i utrzymanie dla kaz¬ dego z nich warunków dotyczacych zadanej tem¬ peratury, przy czym to dokladne regulowanie tem¬ peratur jest korzystne, w celu otrzymania regular- 25 nych wlókien dobrej jakosci.W zwiazku z tymi temperaturami nalezy po¬ nadto zauwazyc, ze jest korzystne istosowanie d£a strumienia plynu takiego jak .sprezone powietrze, temperatury zblizonej do temperatury otoczenia, podczas gdy zródlo zasilania materialem ciajgli- wym, na przyklad .szklem, i generator pradu glów¬ nego sa utrzymane w stosunkowo wysokich tem¬ peraturach. Te róznice temperatur moga byc prze- _ strzegane w rozwiazaniu wedlug wynalazku dzieki 39 tej mozliwosci oddalenia róznych jego czlonów.Ponadto urzadzenie wedlug wynalazku .umozli¬ wia otrzymanie korzysci wymienionych powyzej bez koniecznosci wprowadzania elementów me- ^ chanicznych wzdluz toru pojedynczego strumienia lu/b pary polaczonych strumieni wyplywajacych z kazdego stanowiska rozwlókniania, a wiec bez 'dokladnego regulowania jego polozenia.Z jednej strony rozprzestrzenianie na boki prze- 45 plywu jest wymuszane Wza.}emnym uderzaniem strumieni kaizdej pary, a z drugiej strony to roz¬ przestrzenianie jest ograniczone lub skrepowane przez regulowanie odleglosci miedzy paraimi sa¬ siednich strumieni w ten sposób, aby otrzymac 80 uderzenie przeplywu z jednego .stanowiiska roz¬ wlókniania o przeplywy sasiednie. To szczególne rozmieszczenie ogranicza rozprzestrzenianie sie na boki polaczonych strumieni a wiec rozpnzestrze- nianlie sie par zawirowan wystajacych poza strefy J* jprzeplywu lamdnarnego bez umieszczenia elementu mechanicznego na torze strumieni, a w wyniku pomija sie problemy zuzycia, zniszczenia w wyni¬ ku dzialania wysokich temperatur lub dokladnego ustawienia jego elementów, gdyz wlasnie jest pro- •o (blemem podczas roprzestrzeniania sie zawirowan w stiuirnieniach, stosowanie takich elementów me¬ chanicznych. Ta szczególowa mozliwosc korzystne¬ go uzycia minimalnej ilosci konstrukcji mecha¬ nicznych w poblizu zródla zasilania materialem «s termoplastycznym redukuje ponadto ryzyko przy-13 116593 14 legania i zbierania sie materialu nierozwlóknio- nego w tym urzadzeniu.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania wlókien z materialu ter¬ moplastycznego, przez wyciaganie za pomoca pra-- dów gazowych, w którym struzka materialu ter¬ moplastycznego jest wprowadzona w strumien nosny w strefie przeplywu laiminarnago, znamienny tym, ze wytwarza sie co najmiej jedna pare stru¬ mieni nosnych o energiach kinetycznych na jedno¬ stke objetosci w przyblizeniu równych, których osie sa usytuowane w tej samej plaszczy/Me"przy czyim struimdeinie nosne sa zbiezne poiwodtuto^;^^- jemne uderzanie i rozprzestrzenianie na boM prze¬ plywu utworzonego przez te dwa polaiezorte stru¬ mienie, doprowadza sie material termoplastyczny w postaci struzki w* stanie ciagflfiiwym, dó strefy gazu prowadzonego przez jeden z dwóch strumieni, usytuowanej na zewnatrz kata zawartego miedzy dwoma struniienianii.^ h: 5. iSfposób wedlug óastirz. 1, znamienny tym, ze doprowadzenia struzki materialu w strefe gazu do¬ konuje sie z jedmcg strony pary strumieni, w plaszczyznie przechodzacej przez osie tych stru¬ mieni. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze przekroje poprzeczne dwóch .strumieni ga¬ zowych tej samej pary maja równe poiwderzchnie. 4. Sposób wedlug zaistrz. 1, znamienny tym, ze ogranicza sie rozprzestrzenianie na boki przeplywu polaczonych stirumiienli. 6. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kat zawarty miedzy osiami strumieni kazdej i*ary wynosi 1K)^-0OO. <6. Sposób wytwarzania .wlókien z materialu ter¬ moplastycznego, przez wyciaganie za pomoca pra¬ dów gazowych, w którym struzke materiaflu~ termo¬ plastycznego wprowadza sie w strumien nosny w strefie przeplywu laminarnego, który to sfom- mien przenika w prad glówny, w celu dokoncze¬ nia wyciagania, znamienny tym, ze strumien nosny wytwarza sie w postaci pary strumieni nosnych o energiach kinetycznych na jednostke Objetosci w przyblizeniu równyidh, których osie isautsyltuo- wane w tej samej plaszczyznie i sa zbiezne powo¬ dujac wzajemne uderzanie i rozprzestrzenianie na boki przeplywu utworzonego przez dwa polaczone strumienie, przy czyim struzke materialu, termo¬ plastycznego wprowadza sie w strefe gazu pro¬ wadzonego przez jeden z dwóch strumieni, < usytuo¬ wana na zewnatrz kalta zawartego nHeidzy tymi idJwoma strumieniami, zas prad glówny doprowadza fsie w kierunku przecinajacym przeplyw polaczo¬ nych strumieni, który to przejplyw ma energie ki¬ netyczna na jednostke objetosci wynsza, a wymiary mniejsze od energii i wymiarów pradu gjlównego i przenika w ten ostatni tworzac strefe interakcji i prowadzac struzke materialu, do tej strefy. 7. Sposób wedJug zastrz. 6, znamienny tym, ze kojarzy sie z pradem glównym kiOlka par strumieni nosnych oddalonych od siebie, przy czym odleglosc miedzy kolejnymi parami strumieni jest taka, ze polaczony przeplyw napotyka polaczony przeplyw 5 sasiedni. 8. Sposób wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze osie pary strumieni sa umieszczone w plaszczyznie która przecina crad glówny wzdluz prostej równo¬ leglej do kierunku rozprzestrzeniania sie pradu 10 glównego. "¦¦ * 9. Urzadzenie do wytwarzania wlókien z ma- , ferialu termoplastycznego za pomoca pradów ga- ^owych, zawierajace co najmniej jeden generator v ^tj^uamireni nosnych, zródlo zasilania materialem 15 termoplastycznym, zaopatrzone w co najmniej je¬ den otwór zasilajacy, znamienne tym, ze genera¬ tor strujflieni^ nosnych zawiera otwory wytwarza¬ jace strumienie pogrupowane pafami (14, 15) (14a, 15a),* (14b, 15b) (14c, 15c), przy czym osie pary JO otworów sa w tej samej plaszczyznie, w której sa one zbiezne, natomiast otwór (l£a), doprowa¬ dzajacy material termoplastyczny, jest usytuowany na zewnatrz kata zawartego miejdzy osiami otwo¬ rów tej samej pary (14, 15). 25 iio. Urzadzenie wedlug zastrz. 9, znamienne tym, ze os oWoru (18a) doprowadzajacego rnateriail jest usytuowana w plaszczyznie zawierajacej osie otworów (14), (15) tej pary strumieni.IM. Urzadzenie wedlug zastrz. 10 znamienne tym, 30 ze dwa otwory (14), (15) tej samej pary maja po¬ wierzchnie i ksztalty_identyczne. 112. Urzadzenie dd wytwarzania wlókien z ma¬ terialu tenmopdastycznego, za pomoca pradów ga- wwych, zawierajace co najmniej jeden generator 35 strumdeTn nosnych, zródlo zasilania materialem termoplastycznym^ zaopatrzone w co najmniej je- vd€U*oWór zasifla^acy, oraz generator pradu glów- negojtjsamtene'4^ generator strumieni nos- nych zawiera otsAgry wytwarzajace strumienie po- 40 jgrupowailb parami sfl4), 15), (14a, 15a), (14b, 15b), «.4l4fc l&e),-przy czym osie kazdej pary otworów sa .W';ffejj samej plaszczyznie, w której sa one zbiezne, y a otW^r r (11^ doprowadzajacy material termoplas¬ tyczny jest usytuowany na zewnatrz kata zawarte- 48 go tóiejdzy ^ami otworów tej samej pary, nato¬ miast os generatora (8) pradu glównego przecina tor polaczonych przeplywów, a szerokosc jego o- tiworu jest wieksza qd szerokosci otworów wytwa¬ rzajacych strumienlie nosne. » (13. Urzadzenie wedlug zastrz. Ii2, znamienne tym, ze kat utworzona ifcrzez osie otworów (14), (15) dwóch stanumiend Jednej pary, jest zawarty miedzy 110 i 90°. -' , 14. Urzajdzenie wedlug zastrz. 12, znamienne tym, m ze - pary otworów (14), (15) wytwarzajacych stru¬ mienie znajduja sie na sciance czolowej tej samej skrzynki strumieniowej (11). 15. Urzadzenie wedlug zastrz. 12 znamienne tym, ze kazda wspólna plaszczyzna osi dwóch otworów 60 (14), (15) wytwarzajacych strumienie tej samej pary przechodzi przez os otworu generatora (8) pradlu glównego.116593116593 tt n i *r t<* ¦ **. mcciii t+7 np^~ i ^ ii ^ z!z --fet? PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL