Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wy¬ twarzania nici szklanych z krzepnacych w powietrzu strumieni cieklego szkla, które wyplywaja przez dy¬ sze znajdujace sie w dnie zbiornika napelnianego cieklym szklem, przy czym zbiornik z cieklym szklem jest otoczony zaroodporna oslona, a urzadzenie do topienia surowca szklanego oddzialywuje swoim pro¬ mieniowaniem na strefe formowania sie nitek szkla¬ nych i posiada w swojej goracej strefie uklad rur, w których plynie i nagrzewa sie gaz lub mieszanina gazu, niezbednego do zmiekczania wyplywajacych z dna zbiornika strumieni szkla i formowania sie ni¬ tek szklanych.Tego rodzaju urzadzenie jest stosowane w szero¬ kim zakresie do wytwarzania cienkich nici szkla¬ nych, przy czym obecnie stosuje sie przy tym prze¬ waznie zbiornik masy szklanej wykonany z zaro¬ odpornego materialu i zasilany w systemie przery¬ wanym lub ciaglym w miare zapotrzebowania su¬ rowca szklanego. Rzadko tylko stosowane sa do tego celu prety szklane, umieszczone wtedy w kilku rze¬ dach jedne obok drugich, w rodzaju baterii, których konce wysuwane do przodu w sposób ciagly, uzalez¬ niony od zapotrzebowania, sa stapiane przez urza¬ dzenie nagrzewajace.W ponizej podanym opisie uwzgledniony zostal jednak .uklad ze zbiornikiem, zasilanym w systemie ciaglym surowcem szklanym. Z otworów znajduja¬ cych sie w dnie zbiornika wyplywa stopiona masa szklana, rozdzielona na poszczególne strumienie 10 15 25 i tworzaca na zewnetrznej stronie otworów tak zwany stozek plastyczny. Poszczególne strumienie cieklego szkla krzepna w powietrzu tworzac nici szklane, które odciaga sie w sposób ciagly, np. za pomoca bebna odciagajacego, cewki lub podobnego urzadzenia i poddaje sie je nastepnie dalszej ob¬ róbce.Znane jest równiez z opisu zgloszeniowego RFN nr 2 211 l!j0 urzadzenie, w przypadku którego w celu unikniecia zwilzania powierzchni zewnetrznej dysz formujacych lub otworów przeplywowych przez ciekla mase szklana, doprowadza sie za pomoca gazu lub mieszaniny gazów mozliwie bezposrednio do stre¬ fy formowania, mianowicie do otworów przeplywo¬ wych substancje zawierajace weglowodory lub sub¬ stancje weglowodoropodobne, osadzajac je na tych powierzchniach, które nie powinny ulegac zwilzaniu.W tym celu doprowadza sie gaz obojetny ze sto¬ sunkowo niewielka iloscia gazu organicznego wzgled¬ nie gazu, stanowiacego mieszanine wegla i wodoru, która w obszarze strumieni masy szklanej zawiera jako skladnik wodór. Przy tym oba gazy ulegaja rozkladowi w wysokiej temperaturze.Doprowadzanie gazu wzglednie mieszaniny gazów nastepuje za pomoca plaskich rur, przebiegajacych w kierunku podluznym zbiornika masy szklanej, ewentualnie usytuowanych ukosnie wzgledem plasz¬ czyzn nici. Górne zakrzywienia tych rur, znajdujace sie najblizej otworów formujacych, a wiec i najbli- 116 525\ 3 zaj najbardziej goracego obszaru strefy formowania — posiadaja duza ilosc szczelin wylotowych.Poniewaz dla wytworzenia za kazdymi razem prze¬ plywu gazu, rozdzielonego na szczeliny, jest do dys¬ pozycji tylko jedna, splaszczona rura rozdzielacza o uksztaltowaniu podobnym do radiatora, a przy tym skladniki gazu o najwyzszej temperaturze wy¬ kazuja tendencje do unoszenia sie do góry, natomiast skladniki gazu o nizszej temperaturze usiluja opa¬ dac w dól, ustala sie w rurach pewien stan podzialu, zgodnie z którym czesci gazu o najnizszej tempera¬ turze gromadza sie na samym dole, natomiast roz- lozjuiei juz praktycznie skladniki gazu gromadza sie przy .szczelinach wylotowych. Nalezy to uwazac za zjawisko niekorzystne, poniewaz nie wyklucza to nfozliwosci, ze w dolnej czesci rur bedzie gromadzil sfe* nieJLOdparowamy gaz, to znaczy nie bedzie on zuzywany w sposób ciagly. Ponadto równiez odcinki rur, znajdujace sie tak czy inaczej najblizej najbar¬ dziej goracego obszaru strefy formowania i przez które przeplywa równiez najbardziej goraca czesc gazu, sa narazone na przedwczesne zniszczenie na skutek oddzialywania ciepla. Oprócz tego nastepuje równiez rozwarstwienie.Ponadto w przypadku tego znanego urzadzenia wy¬ stepuja problemy zwiazane z rozdzielaniem. Miano¬ wicie im blizej otworów wylotowych dla masy szkla¬ nej, a wiec im blizej ewentualnie jeszcze nie zupel¬ nie Skrzepnietych nici szklanych znajduje sie tu strumien naplywajacej przez szczeliny mgly gazowej, tym mniej czasu i. przestrzeni ma ta mgla gazowa, aby móc sie rozprzestrzeniac z rozdzielaniem sie na boki. Nalezy przy tym zwrócic uwage na to, ze wsku¬ tek odciagania do przodu, z duza predkoscia nici szklanych powstaje Staly, skierowany w kierunku odciagania strumien powietrza, który przechwytuje wspomniana mgle gazowa i porywa ja ze soba w chwili, gdy mgla ta wejdzie w obszar oddzialywania strumienia powietrza.Zadaniem wynalazku jest opracowanie urzadzenia, w przypadku którego bedaca do dyspozycji energie cieplna bedzie mozna wykorzystac w jak najwiek¬ szym stopniu, oraz urzadzenie to bedzie chronione przed niszczacym dzialaniem promieniowania cie¬ plnego, a przy tym bedzie zapewniony- rozdzial wy¬ twarzanej mgly gazowej, obejmujacy cala strefe for¬ mowania nici szklanych.Zgodnie z wynalazkiem zadanie to zostalo rozwia¬ zane dzieki temu, ze urzadzenie do wytwarzania nici szklanych zostalo wyposazone w wymiennik ciepla, skladajacy sie z co najmniej dwóch rur, z ktprych jedna, stanowiaca rure do doprowadzania sprezo¬ nego powietrza i cieczy do obróbki szklanych nici, umieszczona jest blizej strefy formowania niz rura druga, która jest wyposazona w otwory wylotowe. ! W strefie otworów wylotowych usytuowana jest scia¬ na urzadzenia rozdzielajacego. Rura mieszania wraz z przewodem doprowadzajacym czynnik ciekly usy¬ tuowana jest pomiedzy rura doprowadzajaca spre¬ zone powietrze i rura posrednia. Ponadto korzystna f cecha wynalazku jest to, ze sciane rozdzielajaca sta¬ nowi blacha sitowa, która usytuowana jest ukosnie w kierunku dna zbiornika masy szklanej.Przedmiot wynalazku jest szczególowo objasnio¬ ny w dwóch przykladach na rysunku, na którym 6 6 525 4 fig. 1 przedstawia urzadzenie do wytwarzania nici ze szkla w ujeciu schematycznym i w przekroju wzdluznym, fig. 2 — inny przyklad wykonania urza¬ dzenia wedlug wynalazku z fig. 1, pokazanego tu 5 schematycznie w zmniejszonej skali w stosunku do przedstawienia na fig. 1, w widoku z boku, fig. 3 — zasadnicza czesc urzadzenia wedlug fig. 2, w wi¬ doku od strony zaznaczonej strzalka III na fig. 2.Urzadzenie do przeprowadzania sposobu wedlug w wynalazku wykonane jest w zwykly sposób w pos¬ taci nie pokazanej tu szczególowo oslony plaszczowej 1, wykonanej z materialu ogniotrwalego i utrzymy¬ wanej razem przez rame z ksztaltowników, przy czym ta oslona plaszczowa 1 zawiera tak zwana mu- 15 fle dyszowa 2, wykonana z platyny, wzglednie ze stopu platyny. Mufla dyszowa 2 jest otwarta od góry, co pozwala na zasilanie jej w sposób przery¬ wany lub ciagly surowcem szklanym w miare jego zuzycia spowodowanego obciaganiem nici. Dno mufli 20 dyszowej 2 posiada otwory przeplywowe, uksztalto¬ wane w tym przypadku w postaci przedzalniczych dysz rurkowych 3, na kazdej z których tworzy sie stozek plastyczny 4. Z tego stozka plastycznego 4 obciaga sie nic 5 w sposób ciagly. Poniewaz w 'mufli 25 dyszowej 2 panuja temperatury w zakresie od 1000 do 1250°C, a dna 6 mufli dyszowej nie mozna oczy- wisnie zakryc tu oslona plaszczowa 1, wykonana np. z szamotu, to w rezultacie w przestrzeni znajdujacej sie pod otworami, wzglednie przedzalniczymi dysza- 30 mi rurkowymi 3, czyli w tak zwanej strefie formo¬ wania 7, wystepuje stosunkowo wysoka temperatura spowodowana dzialaniem promieniowania cieplnego.Dla umozliwienia wypelniania strefy formowania 7 mgla gazowa, która ma otaczac poszczególne nitki *5 szklane, przewidziany jest tu wymiennik ciepla, oznaczany ogólnie odnosnikiem 8. Do tego wymien¬ nika ciepla doprowadza sie z nie pokazanego na ry¬ sunku zródla sprezone powietrze. Pojeciem „mgla gazowa" okresla sie tu ogólnie gaz lub mieszanine 0 gazów, traktowana w sposób zmuszajacy ja do wy¬ plywania lub okresla sie odparowujaca ciecz, która moze stanowic np. olej natluszczajacy, srodki anty¬ statyczne albo po prostu woda lub odpowiednia mie¬ szanina. Za pomoca takiej mgly, opadajacej na od- 5 prowadzane nici, mozna je, na przyklad natluszczac i/lub zapobiegac powstawaniu na nich ladunków elektrostatycznych.W przykladzie wykonania pokazanych na fig. 1 wymiennik ciepla 8 jest umieszczony jako czesciowo } wypuszczony w dolna czesc oslony plaszczowej 1 obok mufli dyszowej 2. Sklada sie on co najmniej z jednej rury mieszania 9 i jednej rury odprowa¬ dzajacej 10, polaczonych ze soba kolankowa ksztaltka , rurowa 11. Do rury mieszania 9 wprowadza sie naj- ; pierw sprezone powietrze o cisnieniu okolo 0,5 bara, a nastepnie ciecz, sluzaca do obróbki nici, jak na przyklad olej natluszczajacy.Oba te skladniki dostaja sie jako stosunkowo chlodne do rury mieszania 9, usytuowanej blisko goracej czesci strefy formowania 7, tu ulegaja pod^ grzaniu i odparowuja w postaci mieszaniny powie¬ trza i cieczy. Nastepnie przedostaja sie one do chlodniejszego obszaru wymiennika ciepla, usytuo¬ wanego po przeciwnej stronie wzgledem strefy for¬ mowania i wydostaja sie tam przez otwory dysz116 525 lub podobnych urzadzen, oznaczonych na rysunku odnosnikiem 12. W taki sposób zostaje wykorzysta¬ na róznica temperatur pomiedzy czynnikami, slu¬ zacymi do wytwarzania mieszaniny gazów, potrzeb¬ nej do obciagania nici i/lubMo obróbki wytwarza¬ nych nici, dla chlodzenia tej czesci wymiennika ciepla, która jest usytuowana najblizej goracej czesci strefy formowania.Wydostajaca sie mgla gazowa nadmuchiwana jest na powierzchnie urzadzenia rozdzielajacego, uksztal¬ towana w tym przypadku w postaci sciany sitowej 13 i ulega rozdzieleniu na niej nadlugosoi odcinka rur odpowiadajacego szerokosci mufli dyszowej, na¬ stepnie przedostaje sie przez oczka sita i jest po¬ rywana na tylnej stronie powierzchni urzadzenia rozdzielajacego przez strumien powietrza 14, po¬ wodujacy obciaganie nici. Dzieki temu mgla gazo¬ wa* dostaje sie pomiedzy poszczególne nitki i ota¬ cza je dookola. Mozna równiez poddac zmieszaniu sprezone powietrze i ciecz jeszcze przed ich wej¬ sciem w rure mieszania 9.W przykladzie wykonania pokazanym na fig. 2 i 3 przewidziany jest, oznaczony odnosnikiem 15, wymiennik ciepla, do którego doprowadza sie naj¬ pierw sprezone powietrze z niepokazanego zródla, w miejscu oznaczonym na rysunku odnosnikiem 16.Zimne powietrze przeplywa przez rure doprowa¬ dzajaca 17, a nastepnie dostaje sie do rury rnie- szania 18, do której doprowadza sie rura doply¬ wowa 19 ciecz sluzaca do obróbki nici. Z rury mieszania podgrzana i odparowujaca mieszanina przedostaje sie rura posrednia 20 do rury odpro¬ wadzajacej 21, z której otworów 21 wyplywa w postaci mgly gazowej.Równiez i w tym przykladzie wykonania uklad rur umozliwia zachowania zasady prowadzenia od¬ dalajacego poczawszy od wejscia gazu pod cisnie¬ niem az do wyplyniecia mgly gazowej ze strefy formowania, a tym samym zachowanie zasady wy¬ korzystania dzialania promieniowania cieplnego strefy formowania dla uzyskania takiego prowa¬ dzenia. W tym przykladzie wykonania rury 18,-^19, 20 sa zamocowane na zewnatrznej skronie odstaja¬ cego skosnie ramienia 22 katownika blaszanego 23.Ponadto w tym przykladzie wykonania wymien¬ nik ciepla 15 jest uksztaltowany w postaci wymien¬ nego zespolu konstrukcyjnego, w którym katownik blaszany 23 jest przesuwny swoim poziomym ra¬ mieniem 24 na szynach 26 utworzonych przez ka¬ townik 25 zamocowany na podstawie maszyny. Ka¬ townik blaszany 23 mozna przesuwac tak daleko, az nie zetknie sie on ze zderzakiem, na przyklad kiedy nie uderzy on swoja czolowa powierzchnia 27 scianki bocznej o zewnetrzna sciane wylozenia zaroodpornego 28 mufli dyszowej 29.Rura odprowadzajaca 21 usytuowana pod wzgle¬ dem pionowym i poziomym, jako najbardziej od¬ dalona od najbardziej goracego obszaru strefy for¬ mowania, zawieszona jest tu na uchach 30, zamoco¬ wanych do dolnej strony poziomego ramienia 24 katownika 23.Sprezone powietrze traci wprawdzie czesc swo¬ jego cisnienia na skutek podgrzewania tego powie¬ trza na odcinku drogi od wlotu poprzez rure 16 do 10 15 20 25 30 35 40 45 50 rury odprowadzajacej 21, jednak cisnienie tego po¬ wietrza jesit jeszcze wystarczajace aby przetloczyc mieszanine gazów przez rury wymiennika ciepla i wdmuchiwac ja przez otwory 21, w postaci mgly gazowej. Wydostajaca sie przez te otwory mgle ga¬ zowa nadmuchuje sie na urzadzenie rozdzielajace oznaczone ogólnie odnosnikiem 31.Urzadzenie rozdzielajace 31 w omawianym przy¬ kladzie wykonania stanowi blacha 32, usytuowana jako biegnaca -skosnie w góre w kierunku mufli dyszowej. Wskutek nadmuchiwania mgly gazowej na scianke rozdzielajaca, która stanowi blacha 32, mgla ta ulega rozdzieleniu na calej szerokosci. Jesli otwory przelotowe lub przedzalnicze dysze rurkowe 33 sa rozmieszczone grupami, na przyklad w taki sposób, ze zawsze po kazdych pieciu, szesciu lub wiekszej ilosci przedzalniczych dysz rurkowych tworzacych jeden rzad z ogólnej ilosci wynoszacej na przyklad dwanascie takich rzedów, nastepuje odstep o szerokosci jednej lub kilku dysz, to mozna odpowiednio nastawiac w kierunku blachy 32 zebra 34, kierujace mgle gazowa na te grupy przedzalni¬ czych rurek dyszowych.Jak to zostalo pokazane na fig. 1, równiez i w tym przypadku mgla gazowa, unoszaca sie ku gó¬ rze, jest porywana przez prad powietrza, sluzacy do odciagania wytwarzanych nici szklanych.Równiez i samo urzadzenie rozdzielajace 31 moze byc uksztaltowane w postaci wymiennego zespolu konstrukcyjnego i w tym celu moze ono byc umiesz¬ czone jako przesuwne na wspornikach 35 zamoco¬ wanych na podstawie maszyny.Pomimo, ze w" zasadzie okazuje sie wystarczajace doprowadzanie mgly gazowej do strefy formowania z jednej lub z obu stron, to mozna umiescic sto¬ sujac sposób wedlug wynalazku w srodkowych ob¬ szarach pod mufla dyszowa rów«iez dodatkowe rury odprowadzajace, jesli szerokosc tych rur uwa¬ runkowana duza iloscia rzedów przedzalniczych rurek dyszowych nie bylaby juz w stanie zapewnic wlasciwego rozdzielania mgly gazowej od zewnatrz, az do srodkowych rzedów nici. Otwory wyplywowe moga byc wtedy usytuowane jako przesuniete po obu stronach, a/wtedy urzadzenie kierujace, na przyklad blacha 32 pokazana na fig. 2 moze — jako uksztaltowane w postaci blachy o ksztalcie litery V — rozdzielac wytwarzana mgle gazowa na obie -strony.. \.. ^ / Z a s t r z e z e. n i a patentowe - ...U Urzadzenie do wytwarzania nici szklanych" z krzepnacych w powietrzu strumieni cieklego szkla, 55 które wyplywaja przez dysze znajdujace sie w dnie zbiornika napelnionego cieklym szklem, przy czym zbiornik z cieklym szklem jest otoczony zaroodpor¬ na oslona, a urzadzenie do topienia surowca szkla¬ nego oddzialywuje swoim promieniowaniem na stre- 6o fe formowania sie nitek szklanych i posiada w swojej goracej strefie uklad rur, w których plynie i nagrzewa sie gaz lub mieszanina gazu, niezbed¬ nego do zmiekczania wyplywajacych z dna izbior- . nika strumieni szkla i formowania sie nitek szkla- 65 nych, znamienne tym, ze posiada wymiennik ciepla116 525 8 (8, 15) utworzony z co najmniej dwóch rur, z któ¬ rych jedna stanowiaca rure (9, 18) wraz ze zródierci sprezonego powietrza i przewodem doplywowym (19) cieczy, sluzacej do obróbki nici, umieszczona jest blizej strefy formowania (7) w stosunku do drugiej rury, która jest rura odprowadzajaca (10, 21), wyposazona w otwory (12, 21), przy czym w strefie tych otworów usytuowana jest sciana (13, 32) urzadzenia rozdzielajacego. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze rura mieszania (18) wraz z przewodem doprowadza¬ jacym (19) czynnika cieklego, usytuowana jest po¬ miedzy rura (17) doprowadzajaca sprezone powie¬ trze, a rura posrednia (20). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, ze rury (17, 18, 20) sa zamocowane na piono¬ wym, usytuowanym jako biegnace skosem w góre w kierunku dna zbiornika (29) szkla ramieniu (22) katownika blaszanego (23), stanowiacego wymienny element konstrukcyjny, natomiast ramie poziome (24) tego katownika oparte jest . przesuwnie na wsporniku (25). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze sciane rozdzielajaca stanowi sciana sitowa (13). 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze sciane rozdzielajaca stanowi blacha (32, usytuo¬ wana jako biegnaca skosem do góry w kierunku dna zbiornika masy szklanej.FIG.1 FIG. 2116 525 FIG.3 PL PL PL PL