Wynalazek dotyczy oziebiarki, której skraplacz lub wyparnik, albo obie wymien- nice sa obrotowe. W takiej oziebiarce spre¬ zarka jest zamknieta w obrotowej oslonie.Do tej oslony, która sluzy zarazem jako skraplacz, sprezarka wytlacza sprezone pary srodka oziebiajacego. Wymiana cie¬ pla miedzy skraplanemi parami i srodkiem chlodzacym, otaczajacym oslone, odbywa sie tylko za posrednictwem scianek obro¬ towej oslony, wiec ta wymiana jest stosun¬ kowo ograniczona, gdyz wymieniaja cie¬ plo tylko te warstwy pary, które stykaja sie z wewnetrznemi sciankami, podczas gdy cala masa par, wypelniajacych wne¬ trze oslony, nie podlega bezposredniemu dzialaniu srodka chlodzacego.Wedlug wynalazku powiekszono znacz¬ nie sprawnosc dzialania wymiennicy cie¬ pla w ten sposób, ze skroplone pary, wla¬ tujace do obrotowej oslony, porywane sa wpoblizu osi przez kanaly, dzialajace jak lopatki, i wyrzucane zpowrotem do wne¬ trza oslony w miejscu wiecej oddalonem od osi obrotu, przyczem skroplone pary musza przeplywac wzdluz kanalów, przez które plynie srodek chlodzacy, wzglednie ogrzewajacy. Obrotowa oslona porywa za¬ wsze pewna ilosc pary, znajdujacej sie w jej wnetrzu, a tern samem zapewnia stalawymiati^cfepla miedzy parami i srodkiem chlodzacym, wzglednie ogrzewajacym, przyczem ruch pary odbywa sie tylko pod dzialaniem sily odsrodkowej.W celu zabezpieczenia kanalów przed uszkodzeniem mechanicznem i zapobieze¬ nia nieszczelnosciom przeprowadza sie ka¬ naly, któremi przeplywa srodek chlodza¬ cy, wzglednie ogrzewajacy, wewnatrz obro¬ towej oslony w ten sposób, ze scianki ich otacza zewiiatrfc czynnik oziebiajacy.^ W celu przedluzenia drogi, wzdluz której od¬ bywa sie wymiana ciepla, prowadzi sie te kanaly spiralnie.Przy uzycili obrotowych wymiennie cie¬ pla o wiekszej sprawnosci wyprowadza sie kanaly z obrotowej oslony nazewnatrz i zpowrotem do wnetrza oslony, przyczem przez te kanaly przeplywa srodek oziebia¬ jacy, a srodek chlodzacy, wzglednie ogrze¬ wajacy, oplywa je z zewnatrz. W ten spo¬ sób powierzchnia stykajaca sie ze srodkiem oziebiajacym moze byc dowolnie wielka. W szczególnosci mozna wtedy przedluzyc droge, na której odbywa sie wymiana cie¬ pla, przez zastosowanie wezownic lub cze¬ sci, obracajacych sie wraz z oslona. Spraw¬ nosc wymiany ciepla mozna jeszcze zwiek¬ szyc przez wyzyskanie sily odsrodkowej w ten sposób, ze nadaje sie przeciwne kie¬ runki pradom srodka chlodzacego i srodka oziebiajacego. W tym celu srodek chlodza¬ cy wzglednie ogrzewajacy prowadzi sie, w przeciwpradzie wzgledem srodka oziebia¬ jacego, przez obrotowy kanal, którego kon¬ ce sa polaczone z kanalami, w których sro¬ dek oziebiajacy plynie w kierunku dziala¬ nia sily odsrodkowej. Przytem w pradzie srodka chlodzacego, wzglednie ogrzewaja¬ cego, wytwarza sie takie cisnienie, ze zaha¬ muje sile odsrodkowa w kanale przeciw- pradu. W celu przyspieszenia wymiany ciepla oziebia sie równiez silnie sama o- slone, zaopatrzona w% wyskoki, chlodzone srodkiem oziebiajacym, przyczem te wy¬ skoki maja taki ksztalt, zeby jak najmniej utrudnialy przeplyw srodka oziebiajacego.W celu ulatwienia obiegu srodka ozie¬ biajacego wprowadza sie tenze, wyplywa¬ jacy ze sprezarki w postaci pary sprezonej, do wnetrza obrotowej oslony wpoblizu jej osi obrotu tak, ze srodek oziebiajacy, któ¬ rego kanaly, dzialajace jak lopatki, dopro¬ wadzaja do miejsca dzialania sily odsrod¬ kowej, dostaje sie do tych kanalów naj¬ krótsza droga. Takie urzadzenie jest bar¬ dzo korzystne z tego powodu, ze gorace pa¬ ry nie mieszaja sie z parami chlodniejsze- mi, wprowadzonemi wczesniej do obroto¬ wej oslony, lecz zaczynaja sie oziebiac bezposrednio.Na rysunku podano kilka przykladów wykonania wynalazku. Fig. 1 stanowi prze¬ krój podluzny oziebiarki, której obrotowy skraplacz i wyparnik sa zaopatrzone w wy- miennice ciepla, fig. 2 — przekrój wzdluz linji A—B na fig. 1; fig. 3 — w przekroju podluznym odmienne wykonanie skrapla¬ cza, fig. 4 — przekrój wzdluz linji C—D na fig. 3; fig. 5 — odmienne wykonanie skraplacza w przekroju podluznym; fig. 6 — 8 stanowia przekroje podluzne innych odmian wykonania skraplacza, fig. 9 — przekrój podluzny innej odmiany wykona¬ nia skraplacza, fig. 10 — widok boczny fig. 9 czesciowo w przekroju, fig. 11 —w prze¬ kroju podluznym czesc innego wykonania skraplacza; fig. 12 — widok boczny fig. 11 czesciowo w przekroju; fig. 13 — przekrój podluzny dalszej odmiemy wykonania skraplacza.W wykonaniu wedlug fig. 1 i 2 oslone 3 skraplacza osadzono na wale 2, obracaja¬ cym sie w lozyskach 1. Wewnatrz oslony znajduje sie sprezarka 4, skraplajaca sro¬ dek oziebiajacy, którym jest np. kwas siar¬ kawy. Sprezarka 4 jest osadzona na wale 2 wahadlowo, a jej korbowód 5 jest pola¬ czony z walem wykorbionym 6. Tlok ssie kwas siarkawy z wyparnika 8 przez otwór - 2 —9 wydrazonego walu 10 i przez otwór 11.Sprezona para kwasu siarkawego plynie do wnetrza oslony 3 przesz otwory 12 i 13.Skroplony kwas siarkaiwy gromadzi sie na obwodzie oslony 3, obracajacej sie z wa¬ lem 2, i plynie rura 14 do wyparnika 8.Oslona wyparnika 8 jest umocowana na wale 2 i obraca sie wraz z nim, przyczem zanurza sie w solance 15 zbiornika 16.Przez wnetrze oslony 3 przenika, wpo¬ blizu jej scianek czolowych 17, pewna licz¬ ba promieniowo skierowanych rur 18, któ¬ rych wewnetrzne konce lacza sie wpoblizu walu 2 z otworami 19 czolowych scianek 17, a ich zewnetrzne konce lacza sie z o- tworami 20 w oslonie 3. Otwory 19, 20 po¬ laczone sa z powietrzem zewnetrznem.Odstepy miedzy rurami 18 sa odgro¬ dzone od wnetrza oslony 3 zapomoca tarcz pierscieniowych 21, przez których otwory 22 przeplywaja pary dwutlenku siarki, wy¬ dostajace sie z otworu 13 cylindra sprezar¬ ki, do kanalów 23, utworzonych miedzy ru¬ rami 18. Pierscieniowe tarcze 21 nie siega¬ ja obwodu oslony 3 tak, ze kanaly 23 na obwodzie oslony lacza sie znowu z jej wnetrzem.Gdy oslona 3 obraca sie, to rury 18, dzialajace jak lopatki, porywaja pary, znaj¬ dujace sie wpoblizu otworu 22 tarcz 21 i poddaja je oddzialywaniu sily odsrodko¬ wej. Pary musza zatem przelatywac kana¬ ly 23 i przy obwodzie oslony wplynac do jej wnetrza. Jednoczesnie w rurach 18 si¬ la odsrodkowa dziala na powietrze, doply¬ wajace otworami 19, znajdujacemi sie wtpoblitzu walu 2 i wyplywa z rur otworami 20 na obwodzie oslony 3. Gorace pary wy¬ mieniaja swe cieplo z powietrzem za po¬ srednictwem scianek rur 18, przyczem wy¬ miana jest bardzo wydatna, bo pary mu¬ sza przeplywac wzdluz rur 18. Droge par wskazano na fig. 1 i 2 strzalkami z piórka¬ mi, a droge powietrza chlodzacego — strzalkami bez piórek. Skroplone pary przenikaja pierscien plynu, wytwarzajace¬ go sie na obwodzie oslony 3.Obrotowa oslona porywa zawsze pewna czesc par dwutlenku siarki, przyczem te pary oddaja swe cieplo na pewnej okre¬ slonej drodze srodkowi chlodzacemu. Za¬ miast powietrza mozna oczywiscie uzyc in¬ nego srodka chlodzacego.Taka sama wymiana ciepla moze sie odbywac w wyparniku 8, przez którego o- slone przepuszczono promieniowo skiero¬ wane rury 24. Przestrzenie pomiedzy rura¬ mi sa zakryte pierscieniowemi tarczami 25 tak, ze powstaja kanaly 26, które- mi, pod dzialaniem sily odsrodkowej, przeplywa rozprezony dwutlenek siarki, wylatujacy z rury 14. Zimne pary ogrzewa¬ ja sie przytem zapomoca cieplejszego po¬ wietrza, przeplywajacego rury 24. Powie¬ trze jest zatem w tym przypadku srodkiem ogrzewajacym .W wykonaniu wedlug fig. 3 i 4, rury 27 o przekroju prostokatnym znajduja sie wewnatrz obrotowej oslony 3 skraplacza przy sciankach czolowych 17. Wewnetrzne konce 28 tych rur skierowane sa wpoblizu walu 2 do przestrzeni pierscieniowej 29, otaczajacej wal i laczacej sie z powietrzem zewnetrznem. Konce 28 rur posiadaja kie¬ runek promieniowy, a same rury 27 ulozo¬ ne sa spiralnie do obwodu oslony 3, przy¬ czem ich zewnetrzne konce 31, skierowane do pierscieniowego kanalu 31, wyprowa¬ dzonego nazewnatrz. Odstepy rur 27 sa mozliwie równomierne tak, ze miedzy nie¬ mi powstaja kanaly 32.Spiralne ulozenie rur 27 przedluza znacznie droge, na której pary wymieniaja cieplo z powietrzem chlodzacem, przy¬ czem nie potrzeba powiekszac srednicy o- slony 3. Poza tern spiralne ulozenie rur ma jeszcze te zalete, ze kanaly 32 z para maja jednakowy przekrój na calej dlugo¬ sci. Wymiana ciepla jest zatem lepsza w takiem urzadzeniu niz w wykonaniu we- — .3 —dlug fig. 1 i 2, gdzie wskutek zastosowania rur 18, skierowanych promieniowo, kanaly 23 z para maja ksztalt wycinków kola (fig. 2), wskutók czego ich przekrój wzrasta w kierunku obwodu, a tern samem zmniej¬ sza sie predkosc przeplywu par, co wply¬ wa niekorzystnie na wymiane ciepla.Przepuszczenie rur 18 lub 24 przez o- slone 3 skraplacza ma jeszcze te zalete, ze wymiennica ciepla jest zabezpieczona przed uszkodzeniami mechanicznemi. W ten spo¬ sób unika sie nieszczelnosci, które moga powstac wskutek uszkodzenia rur przy prze¬ wozeniu oziebiarki. Przy budowie ozieibiarek wiekszej sprawnosci powiekszenie po¬ wierzchni czynnej sprawia jednak pewne 'trudnosci przy wymianie ciepla, bo prze¬ strzen bedaca do rozporzadzenia w oslonie 3 jest ograniczona. W wykonaniu wedlug fig. 5 czolowe scianki oslony 3 skraplacza zaopatrzono w- tym celu w otwory 33, znaj¬ dujace sie tuz przy wale 2 i w otwory 34, znajdujace sie wpoblizu oslony w kierunku promieniowym zewnatrz oslony. Przestrze¬ nie, zawarte miedzy temi rurami, sa zakryte od zewnatrz' zapomoca pierscieniowych tarcz 36 tak, ze powstaja kanaly 37, któ¬ rych wyloty znajduja sie wpoblizu walu 2 i na obwodzie oslony 3.Pary wyplywaja z oslony 3 pod dziala¬ niem sily odsrodkowej, przeplywaja rura¬ mi 35 i na obwodzie doplywaja zpowrotem do wnetrza oslony. Powietrze chlodzace przeplywa kanalami 37 w kierunku promie¬ niowym, to znaczy otacza rury 36, wskutek czego nastepuje wymiana ciepla miedzy para srodka oziebiajacego i powietrza chlo¬ dzacego.Droge, na której odbywa sie wymiana ciepla, przedluzono w tym przypadku (fig. 6) w ten sposób, ze obrotowa oslona skra¬ placza jest otoczona zewnatrz spiralna ru¬ ra 38, przez która przeplywaja pary, we¬ wnetrzny zas koniec 39 tej rury skierowa¬ no do wnetrza oslony 3 wpoblizu walu 2, a zewnetrzny koniec 40 styka sie, wewnatrz oslony przy obwodzie, ze scianka czolowa 17. Rura 38 znajduje sie w kanale 41, któ¬ rym przeplywa powietrze chlodzace.Spiralna rura 33 jest zawsze dostoso¬ wana do ksztaltu oslony 3. W oziebiarce o szczególnie wielkiej sprawnosci rurze, któ¬ ra przeplywa srodek oziebiajacy i znajdu¬ jacej sie na zewnetrznym boku obrotowej oslony, nadaje sie ksztalt srubowo skreco¬ nej wezownicy (fig. 7), bo wtedy dlugosc kanalów, sluzacych do wymiany ciepla w kierunku osiowym, moze byc dowolnie wielka.Do oslony 3 jest przymocowana pier¬ scieniowa oslona 42, w klórej znajduje sie srubowo skrecona rura o zwojach 43a, 43b, 43c... Wewnetrzny koniec 44 tej rury ma swój wylot wpoblizu walu 2, a jej ze¬ wnetrzny koniec 45 skierowany jest do wnetrza oslony na obwodzie jej czolowej scianki 17. Poszczególne warstwy zwojów tej rury sa prowadzone naprzemian od czo¬ lowej scianki 17 nazewnatrz i znowu do wnetrza, przyczem srednica zwojów 43a, 43b, 43c... w kazdej warstwie zwojów wzrasta stopniowo w kierunku przebiegu zwoju, to znaczy srednica zwoju 43b jest nieco wieksza od srednicy zwoju 43a tak, ze najblizsze warstwy zwojów, lezace nad soba, sa równolegle i stanowia pewien, kat z innemi grupami zwojów. Ta¬ kie wykonanie ma te szczególna zalete, ze krople, zawarte w parach srodka oziebia¬ jacego, nie osiadaja w martwych prze¬ strzeniach, co wplywaloby szkodliwie na wymiane ciepla, natomiast w tern wykona¬ niu plyn nie zatrzymuje sie na powierzch¬ niach czynnych skraplacza.Pomiedzy pierscieniowa oslona 42 i o- slona 3 jest pozostawiona obraczkowa przestrzen 46, do której powietrze dostaje sie przez otwór 48, otaczajacy piaste 47.Swieze powierze, pod dzialaniem sily od- _ 4 _srodkowej, oplywa zwoje rurowe 43a, 43b... i wyplywa otworami 49 na obwodzie oslo¬ ny pierscieniowej 42.W wykonaniu pokazanem na fig. 8 o- siagnieto szczególnie drobny podzial prze¬ strzeni, znajdujacej sie z boków oslony skraplacza, stanowiacych kanaly srodka o ziebiajacego i srodka chlodzacego.Na obu sciankach czolowych 17 oslony 3 znajduje sie pewna ilosc pierscieni 50 i 51 o róznych srednicach, rozmieszczonych w pewnych odstepach. Do kazdego pier¬ scienia sa przymocowane w pewnym od¬ stepie wzajemnym dwie blachy faliste 52 tak, ze powstaija przestrzenie pierscienio¬ we 53, umieszczone obok siebie w kierun¬ ku osi. Kanaly 55 lacza wszystkie prze¬ strzenie pierscieniowe 53 wpoblizu walu 2 i tuz przy obwodzie oslony 3 z wnetrzem tej ostatniej/W ten sposób powstaja mie¬ dzy temi przestrzeniami 53 pierscieniowe kanaly 56, które lacza sie z powietrzem zewnetrznem wpoblizu walu 2 za posred¬ nictwem otworów 57, a na zewnetrznym obwodzie — zapomoca otworów 58.Pary dwutlenku siarki, przeplywajace przestrzenie pierscieniowe 53, wymieniaja cieplo ze swiezem powietrzem, plynacem przez pierscieniowe kanaly 56 tak, ze wy¬ miana ciepla jest bardzo wydatna, bo w praktycznem wykonaniu kanaly 53 i 56 moga byc bandzo waskie, a tern samem po¬ wierzchnia czynna przy wymianie ciepla moze byc bardzo wielka. Krazenie w pier¬ scieniowych przestrzeniach moze byc przy¬ spieszone przez umieszczenie w nich odpo¬ wiednich lopatek.Wykonanie wymiennicy ciepla, pokaza¬ nej na fig. 9 i 10, jest proste, przyczem sprawnosc urzadzenia jest wielka, pary zas srodka oziebiajacego nie potrzeba wypro¬ wadzac z obrotowej oslony nazewnatrz, gdyz kanaly srodka oziebiajacego jak i srodka chlodzacego znajduja sie w czolo¬ wych sciankach obrotowej oslony. Czolowe scianki 17 oslony 3 sa zaopatrzone w Vy- drazone zebra 59, których wydrazenia 60 sa skierowane do- wnetrza oslony. Zebra wpoblizu walu 2 sa wygiete spiralnie i zdazaja do zewnetrznego obwodu scianek czolowych 17 (fig. 10). W ten sposób po¬ wstaja spiralne kanaly 60, otwarte trza oslony 3 tak, ze do tych kanalów do¬ staja sie pary srodka oziebiajacego/ Ka¬ naly sa pokryte pierscieniowemi tarczami 61 w ten sposób, ze tylko poczatek i ko¬ niec kazdego kanalu jest otwarty do wne¬ trza oslony. Zlobki 62 pomiedzy zebrami 59, otwarte nazewnatrz, wygiete sa równiez spiralnie i sa zasloniete oslona 63 w ten sposób, ze tylko ich poczatek, znajdujacy sie wpoblizu walu 2, jest otwarty naze¬ wnatrz. Koniec zlobków 62 jest zakryty czescia 64 oslony 63 w ten sposób, ze wy¬ loty tych zlobków znajduja sie w pierscie¬ niowym kanale 65, zamknietym miedzy o- slona 3 i otulina 66. Zlobki 62 sa podzielo¬ ne zapomoca poprzecznych scianek 67 na szereg kanalów, umieszczonych obok sie¬ bie w kierunku osiowym, przez co powiek¬ sza sie powierzchnia oziebiana przez sro¬ dek chlodzacy, Pary srodka oziebiajacego przeplywa¬ ja przez kanaly 60 pod dzialaniem sily od¬ srodkowej, przyczem wplywaja do tych kanalów wpoblizu walu 2, a wyplywaja wpoblizu oslony 3. Powietrze chlodzace przeplywa równiez przez zlobki 62 pod dzialaniem sily odsrodkowej, doplywa wpoblizu walu 2 i wyplywa do kanalu 65, otaczajacego oslone 3, i oziebia po drodze kanaly 60.Wydrazone zebra 59 sa wykonywane w ten sposób, ze wytlacza sie je w czolowych sciankach 17. Wykonanie tej wymiennicy ciepla jest zatem bardzo proste, przyczem niema miejsc, wymagajacych uszczelnie¬ nia, jak w urzadzeniach podanych poprzed¬ nio, gdzie takie uszczelnienia sa niezbedne, przy przeprowadzaniu kanalów przez oslo- — 5 —ne lub przy wyprowadzeniu z oslony ka¬ nalów srodka oziebiajacego. Przytem to o- statnie urzadzenie zajmuje malo miejsca, mimo wielkiej powierzchni czynnej, a po¬ za tem kanaly, sluzace do wymiany ciepla, sa zupelnie zabezpieczone przeciw uszko¬ dzeniom.Wymiana ciepla moze byc jeszcze ko¬ rzystniejsza, jezeli prad srodka oziebiaja¬ cego, po wymianie ciepla ze srodkiem o- ziebiajacym, wraca znowu w kierunku wa¬ lu 2 obrotowej oslony. Ten ruch moze sie odbywac czesciowo pod dzialaniem sily, jaka nabywa powietrze (lub inny srodek chlodzacy) pod dzialaniem sily odsrodko¬ wej, w kanalach skierowanych promienio¬ wo. Dzialanie to byloby jednak niewystar¬ czajace i z tego powodu do obu konców kanalu powrotnego przylacza sie kanaly, w których srodek chlodzacy plynie w kie¬ runku dzialania sily odsrodkowej.Na fig. 6 pokazano urzadzenie, w któ- rem wykonano zasade przeciwpradu. Sro¬ dek oziebiajacy plynie z oslony 3 przez spiralna rure 38 i oddaje cieplo powietrzu chlodzacemu, plynacemu kanalem 41, w którym znajduje sie rura 38. Ten koniec kanalu 41, który jest odwrócony od walu 2, laczy sie z kanalem 68, ostatni zas, jak widac na dolnej polowie fig. 6, ma swój wylot, skierowany promieniowo, w piascie 69 oslony 3, to znaczy wpoblizu walu 2.Koniec kanalu 41, zwrócony do walu 2, la¬ czy sie z kanalem 70, skierowanym az po¬ za oslone 3, majaca ksztalt bebna, i zao¬ patrzona w otwory wylotowe, skierowane promieniowo. Kanaly 68 i 70 sa zaopatrzo¬ ne w lopatki 71 wzglednie 72. Gdy oslona 3 obraca sie, to powietrze chlodzace pod¬ lega dzialaniu sily odsrodkowej w kanale 68, jak tez w kanale 70. Dlugosci kanalów 68 i 70 musza byc tak dobrane, aby prad powietrza, plynacy w kanale 41, przezwy¬ ciezal dzialanie sily odsrodkowej. Na kon¬ cu kanalu 41, znajdujacym sie wpoblizu wa¬ lu 2, panuje niedopreznosc, wywolana dzialaniem sily odsrodkowej w kanale 70, i umozliwiajace ruch powietrza na drugim koncu kanalu w kierunku walu 2. Spraw¬ nosc oziebiania oslony skraplacza mozna jeszcze powiekszyc przez zwiekszenie po¬ wierzchni scianek czolowych zapomoca wy¬ stepów, które nie powinny jednak utrudniac przeplywu srodka oziebiajacego. Takie zwiekszenie powierzchni osiagnieto w u- rzadzeniach pobocznych (fig. 1 i 2) w ten sposób, ze scianki czolowe 17 obrotowej o- slony 3 sa zaopatrzone w wystepy, rozmie¬ szczone w pewnych odstepach. Wystepy sa wykonane w postaci dlugich kolców 79 o- kraglych. Powietrze chlodzace musi prze¬ plywac miedzy temi kolcami, poniewaz o- slona 3 jest otoczona otulina 80, która ob¬ raca sie wraz z oslona 3 i jest zaopatrzona we wlot 81 powietrza, otaczajacy wal 2 o- raz wyloty 82.W czasie obrotu oslony 3 powietrze (nieprzeplywajace rurami 18) pod dziala¬ niem sily odsrodkowej przeplywa prze¬ strzen pierscieniowa 83 oraz przestrzen, zawarta miedzy scianka czolowa 17 i otu¬ lina 80, przyczem musi plynac miedzy kol¬ cami 79. Okazalo sie, ze kolce stawiaja bardzo maly opór przeplywowi powietrza, a chlodzenie oslony skraplacza jest znacz¬ nie lepsze.Wystepy czolowej scianki obrotowej oslony skraplacza, w wykonaniu podlug fig. 11 i 12, maja postac zeberek 84 o ksztalcie wycinków luku. Zeberka umie¬ szczono w pewnych odstepach na wspól- srodkowych kolach, a miedzy zeberkami, znaj duj acemi sie na jednem kole, pozosta¬ wia sie kanaly 74, skierowane promienio¬ wo Powietrze chlodzace, po opuszczeniu kanalów 18, wplywa do kanalu prowadni- czego 73 i plynie potem przez kanal 74., miedzy czolowa scianka 17 oslony 3 i kap¬ turem 75, w kierunku walu 2, to znaczy w przeciwpradzie wzgledem srodka oziebia- — 6 —jacego, plynacego wzdluz scianki czolowej 17. W ten sposób osiaga sie bardzo ko¬ rzystna wymiane ciepla. Wpoblizu walu 2 powietrze dostaje sie do kanalu prowad- niczego 76 i plynie znowu w kierunku pro¬ mieniowym nazewnatrz przestrzenia 77 {bez lopatek), zawarta pomiedzy kapturem 75 i zewnetrzna otulina 78.Gdy oslona 3 obraca sie to powietrze chlodzace, po przeplywie kanalów 18 i ka¬ nalu 73, wplywa do kanalów 74 i przeply¬ wa przez nie w przeciwpradzie oraz chlo¬ dzi równiez zebra 84. Opór zeber 84 jest bardzo maly tak, ze powietrze przeply¬ wa kanaly 74 tylko pod dzialaniem sily odsrodkowej, która oddzialywa na powie¬ trze w kanalach 18, wskutek czego w ka¬ nalach 77 nie potrzeba umieszczac zad¬ nych lopatek (jak w urzadzeniu pokaza- nem na fig. 6).We wszystkich podanych urzadzeniach mozna przyspieszyc obieg srodka oziebia¬ jacego i wymiane ciepla w ten sposób, ze pary srodka oziebiajacego, wyplywajace pod cisnieniem ze sprezarki, wprowadza sie bezposrednio z wlotów do kanalów, slu¬ zacych do wymiany ciepla i znajdujacych sie wpoblizu osi. W znanych urzadzeniach, zaopatrzonych w sprezarke, znajdujaca sie wewnatrz obrotowej oslony skraplacza, wprowadzano pary srodka oziebiajacego bezposrednio z cylindra sprezarki do wne¬ trza oslony. Poniewaz rury do wymiany ciepla znajduja sie przy sciankach czolo¬ wych oslonyf pary srodka oziebiajacego spotykaja naprzód pary, znajdujace sie juz w oslonie, to znaczy te, które dostaly sie tam juz wczesniej i wskutek tego ozie¬ bily sie tak, ze gorace pary, wyplywajace ze sprezarki, mieszaja sie z parami chlod¬ niej szemi, wskutek czego mieszanina tych par jest chlodniejsza od pary, wyplywaja¬ cej bezposrednio ze sprezarki. Przy wy- njianie ciepla spadek temperatury jest za¬ tem^ mniejszy, niz w tym przypadku, gdy przez rury do wymiany ciepla przeplywaja bezposrednio pary silnie ogrzane.W wykonaniu wedlug fig. 5 wloty 33 konców rur 35 do wymiany ciepla znajdu¬ ja sie w komorze 85, utworzonej przez pierscieniowy kaptur 86, otaczajacej wloty rur 35. Komora 85 laczy sie za posred¬ nictwem otworu 87 kaptura 86 z wnetrzem oslony 3. Do tej komory skierowana jest rura tloczna 88 sprezarki 4.Sprezone pary srodka oziebiajacego wplywaja zatem do komory 85, skad prze¬ dostaja sie do rur 35, dzialajacych podobnie jak lopatki. W ten sposób gorace pary, wyplywajace z rury 88 sprezarki, nie mie¬ szaja sie z para chlodniejsza, znajdujaca sie juz w oslonie 3.W pewnych przypadkach mozna umie¬ scic wymiennice ciepla srodka oziebiaj ace^ go w oslonie skraplacza. Oslona 3 jest (fig. 13) otoczona otulina 89 tak, ze doko¬ la oslony powstaje komora 90. Po prawej stronie oslony w przestrzeni, zawartej mie¬ dzy czolowa scianka 17 oslony 3 i czolo¬ wa scianka 91 otuliny 89, umieszczono pewna ilosc promieniowych lopatek 92.Wpoblizu walu 2 doplywa powietrze chlo¬ dzace do kanalów, utworzonych przez lo¬ patki 92 i przez otwór 93 w sciance czo¬ lowej 91. Po lewej stronie oslony 3 znaj¬ duja sie (jak na fig. 5) promieniowo skie¬ rowane rury 35 do wymiany ciepla, przez które przeplywaja pary srodka oziebiaja¬ cego. Rury 35 znajduja sie zatem w prze¬ strzeni 90. Kanaly znajdujace sie miedzy rurami 35 sa zakryte od zewnatrz przez lewa scianke czolowa 91 otuliny 89. Ze scianka 91 jest polaczona tarcza 94, znaj¬ dujaca sie w pewnym odstepie, a w prze¬ strzeni zawartej miedzy scianka 91 i tar¬ cza 94 sa umieszczone lopatki 95, skiero¬ wane promieniowo. Do kanalów zawartych miedzy lopatkami doplywa powietrze chlo¬ dzace przez otwór 96 w sciance 91.Gdy oslona 3 obraca sie, to lopatki 92 — 7 —powoduja, ze na powietrze chlodzace za¬ czyna dzialac sila odsrodkowa, powietrze zas plynie nazewnatrz wzdluz scianki czo¬ lowej 17 oslony 3, w której wnetrzu gro¬ madzi sie plynny dwutlenek siarki, w po¬ staci pierscienia wirujacego wraz z oslona, wskutek czego nastepuje jego przechlodze- nie. Dopiero potem powietrze chlodzace (w przeciwpradzie wzgledem par srodka oziebiajacego, plynacych w rurach 35 do wymiany ciepla) przeplywa przestrzen 90, wzdluz lewej scianki czolowej 17 oslony 3, to znaczy wymienia cieplo z parami srod¬ ka oziebiajacego, wypuszczomemi z oslony 3. Powietrze chlodzace zmienia kierunek w otworze 96 i odplywa znowu naze¬ wnatrz w kierunku promieniowym, w ka¬ nalach miedzy lopatkami 95. Przeplyw powietrza chlodzacego wzdluz rur 35 do wymiany ciepla, w kierunku przeciwnym przeplywu srodka oziebiajacego, rurami 35 jest umozliwiony, podobnie jak w urzadze¬ niu pokazanem na fig. 5, to znaczy przez zastosowanie kanalów, laczacych sie z ze¬ wnetrznym i wewnetrznym koncem kazde¬ go kanalu powrotnego tak, ze w tych ka¬ nalach lacznikowych powietrze chlodzace podlega oddzialywaniu sily odsrodkowej. PL