W obrotowych oziebiarkach do wytwa¬ rzania zimna ze szczelnie na powietrze za- mknietemi wirnikami (skraplaczem i wy- parnikiem) proponowano wykonywac wir¬ niki jako spiralne lub srubowe wezownice, albo tez uzupelniac je takiemi wezownica- mi. Proponowano takze zaopatrywac wirni¬ ki w nadlane zeberka lub lopatki róznego rodzaju w celu zwiekszenia sprawnosci skraplacza lub wyparnika i umozliwienia w niektórych przypadkach stosowania po¬ wietrza atmosferycznego do bezposred¬ niego chlodzenia skraplacza oraz przejmo¬ wania zimna, dostarczanego z wyparnika.Nalezy wprawdzie Uznac za rzecz ko¬ rzystna moznosc obejscia sie bez zbiorni¬ ków hib kadzi do wody chlodzacej lub roz¬ tworu solneigo, jak równiez przyrzadów do podtrzymywania przeplywu cieczy w tych miejscach, gdzie jest trudne lub niemozliwe dostarczenie potrzebnej ilosci wody, a tak¬ ze i w wielu innych przypadkach. Jednak zaproponowanego w tym celu wykonania obrotowych oziebiarek do wytwarzania zimna nie mozna naz*wac zadowala jacem z jednej strony dlatego, ze zniane wezowni- ce ze wzgledu na ich ksztalt i umieszczenie zaledwie w nieznacznym stopniu nadaja sie jako lopatki do poruszania powietrza, ota¬ czajacego wirnik, oraz do skutecznej wy¬ miany ciepla miedzy niem a powietrzem, z drugiej zas strony dlatego, ze dzialanie sily odsrodkowej na czyfrnik chlodzacy, wplywajacy do wezownic, sprawia trud¬ nosci miedzy innemi w odprowadzaniu "porwanego smaru, Areszcie dlatego, ze o-pór, przeciwstawiany przeplywowi czynni¬ ka chlodzacego w wezoWnicach, jest dosc znaczny.Wynalazek dotyczy obrotowej ozie- biarkl do wytwarzania zimna, w której wprawdzie jeden lub obydwa wirniki sa zaopatrzone w rury do wymiany ciepla, lecz nie posiadaja wyzej wspomnianych braków, wskutek czego skraplacz jefct zu¬ pelnie zadowalajaco chlodzony jedynie po¬ wietrzem atmosferycznem, jak równiez u- zytkowe zimno jest skutecznie oddawane przez wyparnik (oziebialnik) powietrzu ze¬ wnetrznemu.Wynalazek glównie polega na tern, ze wirnikowe rury do wymiany ciepla sa wy¬ konane przewaznie jako proste odcinki, u- mieszczone równolegle lub nieco ukosnie do ich osi obrotu i równomiernie rozmie¬ szczone na obwodzie wirnika. Te rury mo¬ ga byc na jednym koncu zamkniete, a dru¬ gim koncem polaczone z wtoetrzem wirni¬ ka, albo tez moga skladac sie z rur w ksztalcie litery U, polaczonych obydwoma sateiedniemi koncami z wirnikiem. W oby¬ dwóch przypadkach taki wieniec prostych rur, miedzy któremi powietrze moze prze¬ plywac w kierunku promieniowym od we¬ wnatrz mazewnatrz, w duzym stopniu na¬ daje wirtiikowi wlasciwosci) dmuchawy od¬ srodkowej, gdyz same rury dzialaja jak lo¬ patki, poruszajace powietrze. Wskutek te¬ go powietrze! plynie z duza szybkoscia mie¬ dzy poszczególnemu rurami, wobec czego nastepuje wymiana ciepla miedzy niem a czynnikiem chlodzacym, znajdujacym sie we wnetrzu wirnika i rur.Najwieksza szybkosc powietrza jest na obwodzie wirnika, gdzie sa zamocowane ru¬ ry; umieszczone wedlug wynalazku rury wykazuja takze specjalnie maly opór na jednostke powierzchni rur przeplywowi powietrza w kierunku promieniowym. Du¬ za liczba równolegle polaczonych stosun¬ kowo krótkich rur nie przeciwstawia prak¬ tycznie zadnego oporu przeplywowi czyn¬ nika chlodzacego w rurach, a smar latwo mozna odprowadzic z rur zapomoca zna¬ nych srodków. Poza tern proste rury sa latwo dostepne z zewnatrz i dlatego latwe jest ich czyszczenie z pylu lub podobnych zanieczyszczien. Stosowane rury proste, tworzace wieniec, daja wiec znaczne ko¬ rzysci w porównaniu ze znanemi wezowni- cami spiraLnemi lub srubowemi.Rury sa polaczone z wirnikiem w punk¬ tach obwodu wirnika, które znajduja sie na duzej albo najwiekszej srednicy. Jezeli z wirnikiem rura w ksztalcie litery U jest po¬ laczona obydwoma koncami, to jeden ko¬ niec polaczietnia moze sie znajdowac na niniejszym promieniu.W obrotowych urzadzeniach do wymia¬ ny ciepla, przeznaczonych do podgrzewa¬ nia powietrza atmosferycznego lub plynu zapomoca gazów grzejnych, stosuje sie ru¬ ry do wymiany ciepla, równolegle do osi obrotu i równomiernie rozmieszczone na obwodzie. Pominawszy róznice w budowie takich podgrzewaczy i obrotowych oziebia" rek do wytwarzania zimna, w tych ostat¬ nich chodzi o to, aby do skraplania par lub odparowywania plynu, a wiec do wywoly¬ wania zmiany stanu skupienia czynnika chlodzacego droga wymiany ciepla, mia¬ nowicie przy stosunkbwo niskiej tempera¬ turze, bylo uzywane powietrze zewtoetrznefc Tego rodzaju wymiana ciepla nile wchodzi w rachube przy podgrzewaczach, Wspo¬ mniane wyzej znane urzadzenie do wymia¬ ny ciepla nie jest róWniez, jak obrotowa oziebiarka do wytwarzania zimna, szczel¬ nie zamkniete, lecz jest zaopatrzone w dlawnice, zapomoca których czynnik, któ¬ ry ma byc nagrzany, przeprowadzany jest nieprzerwanym strumieniem w rurach do wymiany ciepla, w którym to celu rury sa polaczone na koncach z dwiema prze¬ strzeniami pierscieniowemi lub zbiorni¬ kami.Dzieki swoibtemu rodzajowi przebiegu wymiany ciepla w oziebiarkach wedlug — 2 —^wynalazku nic jesf rzecza konieczna, aby czynnik chlodzacy przeplywal w rurach stale w jednym kierunku. Dlatego tez kaz¬ da poszczególna rure mozna polaczyc tyl¬ ko z jednym wirnikiem. Wskutek tego o- trzymuje sie nietylko prosta budowe, lecz takze i te korzysc, ze powietrze zewnetrz¬ ne otrzymuje zupelnie swobodny dostep do powierzchni, otoczonej rutami, wskutek czego przewietrzanie wirnika zostaje znacznie zwiekszone. ! Zgodnie z inna cecha znamienna wyna¬ lazku miedzy rurami mozna umiescic pla¬ skie lub krzywe plytki prowadnicze lub lopatki, które maja na celu dalsze zwiek¬ szenie szybkosci powietrza wpoblizu rur.Rury moga byc gladkie lub zaopatrzone w odpowiednie zeberka. Jako zeberka mozna zastosowac pewha liczbe umieszczonych o- bok siebie plaskich pierscieni, wspólsrod- kowych z wirnikiem, które sa wspólne Wszystkim rurom.Na lysuaku uwidoczniono kfllka przy¬ kladów wykonania przedmiotu wynalazku, przyczem fig. 1 przedstawia widok zboku, a cizesciowo przekrój podluzny obrotowej oziebiarki do wytwarzania zimna, zaopa¬ trzonej w rury do wymiany ciepla, fig. 2 — przekrój poprzeczny przez rury do wy¬ miany ciepla wzdluz linji A— B na fig. 1; fig. 3 i 4 przedstawiaja w powiekszeniu uklad kilku rur do wymiany ciepla z róz- nemi plytkami kierowniczemi lub lopatka¬ mi; fig. 5 przedstawila schematyczny prze¬ krój wykonanego wirnika, który jest oto¬ czony oslona do prowadzenia powietrza; wreszcie fig. 6 i 7 przedstawiaja w po¬ wiekszeniu dwie rózne postacie wykonania rur do wymiany ciepla.W przedstawionej na fig. 1 obrotowej oziebiarce do wytwarzania zfrnna skra¬ placz a jest zaopatrzony w pierscieniowy wystep w celu otrzymania pierscieniowe¬ go zlobka b, którego srednica jest nieco wieksza niz srednica samej kuli skrapla¬ cza. Zboku w tym pierscieniowym wyste¬ pie jest wykonany szereg otworów, w któ¬ rych umocowane sa rury c, umieszczone równolegle do osi obrotu oziebiarki1. Rury te na zewnetrznych ich koncach sa za¬ mkniete, wewnetrznemi zas koncami swo¬ bodnie lacza sie z wnetrzem wirnika a poprzez zlobek b.Rury c sa zaopatrzone w zeberka, u- tworzone z pewnej liczby plaskich pier¬ scieni d (filg. 2), które sa Wspólne wszyst¬ kim rurom po kazdej stronie srodkowej plaszczyzny wirnika, prostopadlej do osi obrotu. Jak wynika jednak z filg. 3, 4 i 6, kazda poszczególna rura moze byc takze zaopatrzona w szereg okraglych zebe¬ rek c/1.Podczas obrotu oziebiarki rury dziala¬ ja jak lopatki dmuchawy odsrodkowej, Wskutek czego powietrze plynie z duza szybkoscia w kierunku strzalek (fig. 1), tak ze rury te ochladzaja sie. W celu zwiek¬ szenia tego dzialania chlodzacego Wzdluz rur mozna umiescic promieniowo skiero¬ wane plytki podlugowate e (fig. 3) lub wygiete plytki / (fig. 4). W tym samym oelu na koncach skraplacza mozna umie¬ scic lopatki pTzewietrznikowe gf oznaczo¬ ne na fig. 1 lihjami kropkowanemi. Takie lopatki mozna umocowac na wirniku liib na osi oziebiarki.Znany jako taki zgarniacz plynu ft1 jest przedluzony w skraplaczu az do wnetrza zlobkowej powierzchni &, tak ze koniec je¬ go siega poza rury. Skraplacz wiec dziala w taki isposób, aby pary, które maja byc skroplone, Wplywaly do rur i wskutek chlodzenia powietrznego zostaly skroplo¬ na. Wytwarzajaca sie w ten sposób ciecz natychmiast zostaje skierowana do zlobko¬ wej przestrzeni, wtskutek czego rury, prak¬ tycznie biorac, istale zawieraja tylko pare, która styka sie z bardzo* dtiza powierzchnia chlodzaca.Uwidoczniony na fig. 1 wyparnik (ozie- bialnik) /, podobnie jak skraplacz, jest za¬ opatrzony w rury do wymiany ciepla d1, — 3 —które jednak, w przedstawionym na ry- stmku przykladnie wykonania, sa umie¬ szczone z jednej tylko strony wyparnika.Zapomoca zgarniacza fi1 w polaczeniu z odpowiedniem napelnianiem ciecza w wy- parniku jest trtrzymywany taki stan cie¬ czy, ze podczas obrotu oziebiarki rury sa prawie napelnione ciecza. Dzidki temu o- siaga sie najskuteczniejsza wymiane cie¬ pla, t. j. najskuteczniejstze chlodzenie po¬ wietrza, otaczajacego wyparnik. Jednocze¬ snie pary, wytwarzajace sie wewnatrz rur, moga swobodnie z nich odplywac. Wypar¬ nik moze byc zaopatrzony w lopatki po¬ dobnie, jak skraplacz, co jest uwidocznione tytulem przykladu na fig. 1, 3 i 4.Wirnik (skraplacz lub wyparnik) moze byc, jak to schematycznie uwidoczniono na fig. 5, otoczony nieruchoma oslona do kie¬ rowania powietrza, która jest wykonana podobnie, jak oslona dmuchawy odsrodko¬ wej i która moze kierowac w dowolny i po¬ zadany sposób powietrze, chlodzace skrap¬ lacz, lub powietrze, ochlodzone zapomoca wyparnika. Wirnik, zaopatrzony w rury, mozna wiec stosowac jako dmuchawe od¬ srodkowa do tloczenia powietrza.Obrotowa oziebiarka do wytwarzania zimna moze byc zaopatrzona w skraplacz, chlodzony powietrzem, oraz w normalnie wykonany wyparnik do* chlodzenia roztwo¬ ru solnego. Jednak urzadzenie takie moze byc takze zaopatrzone w zwykly skraplacz, chlodzony woda, i w wyparnik do bezpo¬ sredniego chlodzenia powietrza.Zamiast oddzielnych rur zamknietych (fig. 6) mozna stosowac rury do wymiany ciepla w ksztalcie litery U (fig. 7), Chociaz naogól rury do wymiany ciepla lepiej jest wykonywac niezaleznie od wir¬ ników, a nastepnie umocowywac je w tych wirnikach, jednak mozna wykonac odlewa¬ ne rozszerzenia w ksztalcie rur jako jedna calosc z czesciami wirników. W celu ula¬ twienia wytwarzania rury do wymiany cie¬ pla moga byc umocowane w wydrazonym wewnatrz kadlubie pierscieniowym, który nastepnie zapomoca niewielkiej liczby od¬ cinków rur zostaje laczony z Wlasciwym wirnikiem oziebiarki, wskutek czego liczba miejsc przylaczenia rur do wirnika moze byc zmniejszona. PL