Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania nowych barwników azowych o ogólnym wzorze 1, w którym B oznacza reszte aminy aromatycznej lub heterocyklicznej, D oznacza reszte aromatycznego lub hete¬ rocyklicznego skladnika biernego, R oznacza atom wodoru lub chlorowca albo grupe metylowa, metoksylowa, etoksylowa lub hydroksylowa, a A oznacza reszte skladnika biernego pochodnego naftolu, fenolu lub zwiazku heterocyklicznego albo reszte barwnika monoazowego o ogólnym wzorze 2, w którym Bt oznacza reszte aminy aromatycznej lub heterocyklicznej, an oznacza liczbe calkowita 1 lub 2 albo reszte barwnika monoazowego o wzorze 3 albo reszte barwnika monoazowego o ogólnym wzorze 4, w którym X oznacza reszte aminy aroma¬ tycznej pochodnej benzenu, a Y oznacza reszte m-fenyleno- lub m-toluenodwuaminy albo reszte rezorcyny lub m-aminofenolu.Sposobem wedlug wynalazku sprzega sie zdwuazowana amine aromatyczna lub heterocykliczna ze zwiazkiem o ogólnym wzorze 5, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, a otrzymany zwiazek o ogól¬ nym wzorze 6, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, dwuazuje sie i sprzega z barwnikiem mono- azowym o wzorze 2, 3 lub 4, albo ze skladnikiem biernym pochodnym naftolu, fenolu lub zwiazku heterocykli¬ cznego zawierajacego grupe enolowa.Otrzymywane sposobem wedlug wynalazku barwniki barwia wlókna celulozowe, poliamidowe i skóre jako barwniki jednorodne lub w postaci mieszanin z barwnikami innych grup na kolory oranzowy, zólty, brunatny, czerwony i zielony.Wynalazek ilustruja, nie ograniczajac jego zakresu, nastepujace przyklady, w których czesci i procenty oznaczaja czesci i procenty wagowe, a stopnie temperatury podano w stopniach Celsjusza: Przyklad I. 9,3 czesci aniliny rozpuszcza sie w 30 czesciach wody z dodatkiem 25 czesci kwasu solnego 19 Be', chlodzi roztwór lodem do temperatury 0° i dwuazuje za pomoca 25 ml 4n azotynu sodowego.Uzyskany roztwór dwuazozwiazku dodaje sie do przygotowanego oddzielnie roztworu 22,8 czesci 4-amino-3'-hy- droksybenzoiloanilidu w 250 czesciach wody z dodatkiem 12 czesci 40% lugu sodowego i 12 czesci sody, miesza calosc wciagu 4 godzin, a do otrzymanej masy zawierajacej wytworzony barwnik monoazowy dodaje 50-60 czesci kwasu solnego 19°Be', chlodzi lodem i dwuazuje. Otrzymana zawiesine zdwuazowanego barwnika mono¬ azowego dodaje sie do przygotowanego oddzielnie roztworu 24 czesci kwasu 2-amino-8-naftolo-6-sulfonowego2 115 663 w 250 czesciach wody z dodatkiem 18 czesci sody i wydziela po kilku godzinach sprzegania koncowy barwnik przez wysolenie. Otrzymuje sie 75 czesci barwnika, barwiacego wlókna pochodzenia roslinnego, poliamid i skóre na kolor brunatny.Przyklad II. 17,3 czesci kwasu sulfanilowego rozpuszcza sie w 50 czesciach wody z dodatkiem 6 czesci sody, dodaje do otrzymanej masy 25 czesci kwasu solnego 19°Be\ chlodzi calosc lodem do temperatu¬ ry 5° i dwuazuje za pomoca 25 ml 4n azotynu sodowego. Uzyskana zawiesine dwuazozwiazku kwasu sulfanilo- wego dodaje sie do roztworu 31 czesci 4-amino-3'-metylopirazolonobenzoiloamlidu w 250 czesciach wody z do¬ datkiem 12 czesci 40% lugu sodowego i 12 czesci sody. Po 4 godzinach sprzegania dodaje sie do otrzymanej masy zawierajacej barwnik monoazowy 60 czesci kwasu solnego 19°Be', chlodzi calosc lodem i poddaje barwnik dwuazowaniu. Wytworzona w ten sposób zawiesine zdwuazowanego barwnika monoazowego dodaje sie do roz¬ tworu 25,4 czesci l(4'-sulfofenylo)-3-metylopirazolonu-5 w 250 czesciach wody z dodatkiem 18 czesci sody. Po zakonczeniu sprzegania wydziela sie koncowy barwnik przez wysolenie. Otrzymuje sie 85 czesci barwnika, barwiacego wlókna pochodzenia roslinnego, poliamid i skóre na kolor oranzowy.P r z y k lad III. 22,8 czesci 4-amino-3'-hydroksybenzoiloanilidu rozpuszcza sie w 250 czesciach wody z dodatkiem 12 czesci 40% lugu sodowego i 12 czesci sody. Do przygotowanego w ten sposób roztworu sklad¬ nika biernego dodaje sie roztwór dwuazozwiazku aniliny, uzyskany przez zdwuazowanie sposobem opisanym w przykladzie I 9,3 czesci aniliny. Po 4 godzinach sprzegania dodaje sie do otrzymanej masy zawierajacej barwnik monoazowy 60 czesci kwasu solnego 19°Be\ chlodzi calosc lodem do temperatury 0° i poddaje barwnik dwuazowaniu. Zawiesine zdwuazowanego barwnika dodaje sie do roztworu 55 czesci barwnika mono¬ azowego, otrzymanego droga sprzegania zdwuazowanej p-nitroaniliny z kwasem l-amino-8-hydroksy-3,6-dwu- sulfonowym, w 250 czesciach wody z dodatkiem 12 czesci sody. Po zakonczeniu sprzegania wydziela sie konco¬ wy barwnik przez wysolenie. Otrzymuje sie 75 czesci barwnika, barwiacego wlókna pochodzenia roslinnego, poliamid i skóre na kolor zielony.Przyklad IV. Sposobem opisanym w przykladzie II dwuazuje sie 17,3 czesci kwasu sulfanilowego i dodaje uzyskana zawiesine dwuazozwiazku do roztworu 31 czesci 4-amino-3'-metylopirazolonobenzoiloanilidu w 250 czesciach wody z dodatkiem 12 czesci 40% lugu sodowego i 12 czesci sody. Otrzymany barwnik mono¬ azowy poddaje sie dwuazowaniu i sprzega sposobem opisanym jako ostatni etap postepowania podanego w przykladzie III z 50 czesciami barwnika monoazowego, uzyskanego przez sprzeganie zdwuazowanej p-chloro- aniliny z kwasem l-amino-8-hydroksy-3,6-dwusulfonowym. Otrzymuje sie 95 czesci barwnika, barwiacego wlókna pochodzenia roslinnego, poliamid i skóre na kolor zielony.Przyklad V. Sposobem opisanym w przykladzie II dwuazuje sie 17,3 czesci kwasu sulfanilowego i dodaje uzyskana zawiesine dwuazozwiazku do roztworu 22,8 czesci 4-amino-3'-hydroksybenzoiloanilidu w 50 czesciach wody z dodatkiem 12 czesci 40% lugu sodowego i 12 czesci sody. Po 4 godzinach sprzegania dodaje sie do otrzymanej masy zawierajacej barwnik monoazowy 60 czesci kwasu solnego 19°Be', chlodzi calosc lodem do temperatury 0° i dwuazuje. Uzyskana zawiesine barwnika monoazowego dodaje sie do roztworu 32 czesci barwnika monoazowego, otrzymanego przez sprzeganie zdwuazowanego kwasu sulfanilowego z m-toluenodwu- amina, w 250 czesciach wody z dodatkiem 12 czesci sody. Po zakonczeniu sprzegania wydziela sie koncowy barwnik przez wysolenie. Otrzymuje sie 75 czesci barwnika, barwiacego wlókna pochodzenia roslinnego, poli¬ amid i skóre na kolor brunatny.Przyklad VI. Postepuje sie sposobem opisanym w przykladzie V, stosujac do drugiego sprzegania zamiast barwnika monoazowego uzyskanego przez sprzeganie zdwuazowanego kwasu sulfanilowego z m-tolueno- dwuamina 38 czesci barwnika o wzorze 3. Otrzymuje sie 75 czesci barwnika, barwiacego wlókna pochodzenia roslinnego, poliamid i skóre na kolor brunatny.Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania nowych barwników azowych o ogólnym wzorze 1, w którym B oznacza reszte ami¬ ny aromatycznej lub heterocyklicznej, D oznacza reszte aromatycznego lub heterocyklicznego skladnika bierne¬ go, R oznacza atom wodoru lub chlorowca albo grupe metylowa, metoksylowa, etoksylowa lub hydroksylowa, a A oznacza reszte skladnika biernego pochodnego naftolu, fenolu lub zwiazku heterocyklicznego albo reszte barwnika monoazowego o ogólnym wzorze 2, w którym Bi oznacza reszte aminy aromatycznej lub hetero¬ cyklicznej, an oznacza liczbe calkowita 1 lub 2 albo reszte barwnika monoazowego o worze 3 albo reszte barwnika monoazowego o ogólnym wzorze 4, w którym X oznacza reszte aminy aromatycznej pochodnej ben¬ zenu, a Y oznacza reszte m-fenyleno- lub m-toluenodwuaminy albo reszte rezorcyny lub m-aminofenolu, zna-115 663 3 mienny tym, ze zdwuazowana amine aromatyczna lub heterocykliczna sprzega sie ze zwiazkiem o ogól¬ nym wzorze 5, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, a otrzymany zwiazek o ogólnym wzorze 6, w którym symbole maja wyzej podane znaczenia, dwuazuje sie i sprzega z barwnikiem monoazowym o wzorze 2, 3 lub 4 albo ze skladnikiem biernym pochodnym naftolu, fenolu lub zwiazku heterocyklicznego zawierajacego grupe enolowa.R a-n=n^h:onh-d-n=n-b wz ór 1 B,-N=N NH* 0H H035 "=n-V x-N=N-y wzór3 wzdr A R wzór 5 H: .«-d- C0NH-D-H=N-b WZO r 6^ PL