Opis patentowy opublikowano: 31.05.1982 114552 Int. CU E21D 23/10 CZYTELNIA Urccd* Pofen««*Q° Twórca wynalazku: Uprawniony z patentu: Gewerkschaft Eisenhiitte Westfalia, Liinen (Republika Federalna Niemiec) Urzadzenie odciagowe dla ukladów wydobywczych w podziemnych pracach wydobywczych Wynalazek dotyczy urzadzenia odciagowego dla ukladów wydobywczych w podziemnych pracach wydobywczych, skladajacego sie z przenosnika scianowego i z co najmniej jedrnej maszyny wy¬ dobywczej przemieszczajacej sie wzdluz tego prze¬ nosnika scianowego, zwlaszcza struga, przy czym urzadzenie odciagowe zawiera hydrauliczne cy¬ lindry odciagajace przenosnik w jego kierunku wzdluznym, polaczone przegubowo miedzy nim a kroczacymi hydraulicznymi jednostkami obudowy, których to hydraulicznych cylindrów osie prze¬ biegaja pod katem ostrym do osi wzdluznej prze¬ nosnika i które to hydrauliczne cylindry za. po* moca urzadzen sterujacych sa hydraulicznie za¬ silane. Znane jest urzadzenie odciagowe z opisu patentowego RFN nr 12 98 071, przy którym od- -ciaganie przenosnika ubierki scianowej, w obsza¬ rze wejsciowym sciany, nastepuje przy zastosor waniu normalnej obudowy kroczacej eksploatacji .sciany ubierkowej jako opory cylindra naciago^ wegó. Uklad jest tu tak dobrany, ze przy korpu¬ sie maszyny przenosnika ubierki scianowej belka odciagowa jest umocowana pcd katem stalym, która przebiega od strony podsadzki prawie rów¬ nolegle do przenosnika i o która uderzaja hydra¬ uliczne cylindry napinajace w ukladzie szerego¬ wym jeden za drugim". Do kazdego cylindra na¬ pinajacego jest przyporzadkowana belka prowa^ dzaca, która jest .poprowadzona teleskopowo w prowadnicy belkowej odnosnej jednostki obudowy. 10 15 20 30 Cylindry napinajace opieraja sie przy tym belka¬ mi prowadzacymi o jednostki obudowy. Urzadze¬ nia odciagowe tego rodzaju wymagaja stosunkowo wysokich nakladów. Oprócz tego moga wynikac zaklócenia w ruchu przy blokowaniu prowadnic teleskopowych przyjmujacych belki prowadzace jednostek obudowy. * Duze sily odciagowe sa tu odsuwane za pomoca Urzadzen prowadoicowych równoleglych i przesuwiników na progi- spajgowe jednostek obudowy.Znane jest ze zgloszeniowych opisów patento¬ wych nr 2i0 50 4mi i nr 2H46 881 równiez tak zwa¬ ne zakotwienie' scianowe czesciowe, przy' którym sa przewidziane rozdzielone na dlugosci' ubierka scianowej urzadzenia - cylindrów napinajacych, które skladaja sie z- cylindrów napinajacy eh:, opar¬ tych na kroczacych Jednostkach obudowy pola¬ czonych za pomoca zespolu urzadzen lancuchom wych od strony podsadzki z przenosnikami ubier¬ ki scianowej. Równiez i tu - sa rozmieszczone' Cy¬ lindry napinajace przy belkach prowadzacych lub odciagowych, które sa przesuwalne teleskopowo w prowadnicach obudowy kroczacej.Znane jest w koncu z wyslozenaowego opisu pa¬ tentowego RFiN nr 19 32 378 stosowanie duzej liczby cylindrów hydraulicznych napinajacych, rozdzielonych na calej dlugosci ubierki scianowej, które przegubowo tak sa Wlaczone pomiedzy prze¬ nosnikiem Uibierki scianowej i progami spagowy¬ mi kroczacych jednostek obudowy, ze odciagaja 114 5523 114 552 4 one przenosnik ubierki scianowej w kierunku wzdluznym. Jednostki obudowy sa przy tym przy¬ laczone korzystnie do przenosnika ubierki sciano¬ wej za pomoca specjalnego cylindra powrotnego.Cylindry powrotne sa pozbawione wskutek tego sil wywieranych przez cylindry napinajace. Nie¬ korzystny jest tu wysoki koszt budowy odciagu.Duza ilosc rozdzielonych na calej dlugosci prze¬ nosnika cylindrów napinajacych moze oprócz tego prowadzic do trudnosci przy przekladce, prze¬ nosnika.Zadaniem wynalazku jest tak zbudowac urza- jJ^ni,p **H*»i,agftwe wy.mnftrnoneffn na wstepie TO- jdAju,c przy fctSri^f opoore dla cylindrów napina¬ jacych stanowilaby! istniejaca kroczaca obudowa Hi przez to zmniejszyc jego koszt budowy oraz fz^^|L^^n!eiawolnosc jego eksploatacji. Zada- %k^--wynaLz^u list równiez zbudowanie dziala¬ jacej bez zaklócen odcinkowej przekladni urza¬ dzen przenosnikowych i/lub wydobywczych i obu¬ dowy kroczacej.Zadanie to jest rozwiazane zgodnie z wynalaz¬ kiem w ten sposób, ze na obu obszarach konco¬ wych przenosnika, pomiedzy przenosnikiem a kro¬ czacymi jednostkami, obudowy, znajduje sie grupa cylindrów napinajacych, przy czym jedna czesc cylindrów napinajacych nachylona jest w jednym kierunku, a druga czesc cylindTÓw napinajacych nachylona jest w kierunku przeciwnym, pod1 ka¬ tem ostrym do osi wzdluznej przenosnika.Przy zgodnym z wynalazkiem urzadzeniu od¬ ciagowym, w obu obszarach koncowych przenos¬ nika umieszczona jest grupa cylindrów napina¬ jacych, które sa wlaczone przegubowo pomiedzy przenosnik i progi spagowe wytrzymale na scis¬ kanie i rozciaganie, przy czym p.rzeguiby laczace cylindrów napinajacych stanowia pionowo do spa¬ gu przebiegajace osie przegubowe tego rodzaju, ze .cylindry napinajace w plaszczyznie zloza sa obrotowe i wskutek tego przy przekladce prze¬ nosników wzglednie przy doganianiu^ jednostek obudowy przy zmianie ich polozenia katowego — wykonuja ruchy wahadlowe do podparcia cylindra napinajacego n?ie sa wyma¬ gane specjalne belki odciagowe z prowadnicami belkowymi przy jednostkach obudowy i poniewaz dalej cylindry napinajace sa umieszczone tylko w obu obszarach koncowych przenosników* uzys¬ kuje sie razem wydatnie zmniejszony koszt obu¬ dowy i jednoczesnie mniejsza sklonnosc zaklócen urzadzenia. Odciaganie przenosników tylfco w ich obszarach koncowych ma oprócz tego ta istotna zalete, ze przenosnik skladajacy sie z pojedyn¬ czych koryt zrzutowych polaczonych ze soba ru¬ chomym przegubem w duzym stopniu zachowuje mala wymagana ruchliwosc przegubowa dla od¬ cinkowo odbywajacej .sie bez przeszkód przekladni — na duzym obszarze wzdluznym pomiedzy czo¬ lowymi odciagami. Przeciwbiezne ruchowo na¬ chylenie cylindrów nacinajacych powoduje nieza¬ wodne odciaganie przenosnika w stosunku do sil napedowych, dzialajacych w obu kierunkach, po¬ chodzacych od sil napedu lancuchowego. Szcze¬ gólnie korzystne w tym wzgledzie jest to, gdy cylindry napinajace grupy cylindrów napinaja¬ cych, umieszczone w jednym obszarze koncowym przenosnika, sa nachylone w stosunku do cylin¬ drów napinajacych grupy cylindrów napinajacych w drugim obszarze koncowym przenosnika prze- 5 ciwbieznie pod katem ostrym do osi wzdluznej przenosnika.Zgodnie z wynalazkiem korzystne jest gdy w urzadzeniu odciagowym cylindry napinajace jed¬ nej girupy cylindrów napinajacych sa nachylone 10 naprzemian' ukosnie na jedna strone i ukosnie na druga strone, przy czym dwa nachylone ku sobie cylindry napinajace moga byc skierowane na jed-' na wspólna jednostke obudowy albo takze w sa¬ siednie jednostki obudowy. Cylindry napinajace wewnatrz grupy cylindrów napinajacych powodu¬ jacych odciaganie koncowe dzialaja przeciwbieznie w ten sposób, ze jeden pracuje naciskajac na przenosnik, a drugi ciagnie tak, ze dzialajace w kierunku odwrotnym skladowe sily obu cylindrów napinajacych znosza sie. -Przegubowe zlacza cy¬ lindrów napinajacych moga, jak wspomniano z jednej strony, byc umieszczone od strony pod¬ sadzki przy korytach zrzutowych przenosnika i z drugiej strony przy progach spagowych jednostek obudowy. Zaleca sie, by tak dobrac uklad, aby w obszarze odciagu w kazde koryto zrzutowe prze¬ nosnika byl skierowany co najmniej jeden hydra¬ uliczny cylinder napinajacy. Przegubowe zlacza cylindrów napinajacych moga równiez byc umie* szczone nie tylko porzy elementach dobudowanych przenosnika ale takze przy elementach sprzegaja¬ cych laczacych jego koryta zrzutowe. Szczególnie korzystny jest uklad, przy którym wspomniane elementy obudowy tworza równoczesnie elementy rozporowe, które umacniaja rozporami przenosnik ubieranej sciany w obszarze odciagu koncowego.Wedlug dalszej istotnej cechy, urzadzenie we¬ dlug, wynalazku posiada co najmniej jeden cy¬ linder napinajacy, umieszczony przy wejsciu dc pokladu wydobywczego, majacy znacznie wiekszy suw niz inne cylindry napinajace usytuowane przed wejsciem do pokladu wydobywczego. Cy¬ linder napinajacy wykonywujacy wiekszy s«uw. jest przy tym polaczony za pomoca przegubowego zlacza z korytem lacznikowym przenosnika, przj czym koryto lacznikowe moze otrzymac celowe liczne rozdzielnie na swej dlugosci umieszczone elementy laczace cylindrów napinajacych — lufo równiez ruchomy w swym kierunku wzdluznym element laczacy cylindra napinajacego. Tym srod¬ kiem osiaga sie to, ze daje sie zmieniac miara. o która glowica napedu wchodzi*, podczas gdy de pasma korytowego sa wbudowane od strony kon¬ ca krótsze lub dluzsze rynny dopelniajace. Oprócr tego mozliwe jest pewne wyrównanie przy od¬ dalaniu calego urzadzenia w kierunku nachylenie pokladu.W dalszym uksztaltowaniu wynalazku — uklad ten jest celowo tak dobierany, ze przy przekladce jednostek obudowy dzialajace w kierunku urobku przestrzenie robocze cylindra napinajacego sa wlaczane za pomoca zaworów wylaczeniowych lub innych elementów wlaczajacych do ruchu po¬ wrotnego, tak ze cylindry napinajace moga sie wsuwac. Do przesuwania obudowy sa przewiidzia- 20 25 30 35 40 45 M $5 $t5 114 552 6 ne specjalne cylindry powrotne. Parzy pomocy cy¬ lindrów powrotnych przenosnik moze byc prze¬ suwany odcinkami Urzadzenia zaworów sterujacych cylindrów na¬ pinajacych bedacych odpowiednio w zaleznosci od cisnienia roboczego stempli cylindrów powrot¬ nych jednostek obudowy posiadaja sterowane cis- nieniowo zawory wylaczajace, które przy prowa¬ dzeniu procesu kroczacego jednostek obudowy lacza przestrzen robocza cylindra lub przyporzad¬ kowanych cylindrów napinajacych samoczynnie z ruchem powrotnym w ten sposób, ze cylindry na¬ pinajace przy procesie kroczacym moga sie wsu¬ wac. Zaleca sie stosowanie dla zaworów wylacza¬ jacych — serwozaworów, których cylindTy — ser- wocylindry polaczone sa z przestrzenia tloczna przyporzadkowanego cylindra- kroczacego i/lub z przestrzenia tloczna stempla przyporzadkowanej jednostki obudowy. Sterowanie hydrauliczne jest przewaznie tak wykonane, ze do cylindrów napi¬ najacych jest przyporzadkowany zawór sterujacy, przewaznie recznie obslugiwany, wlaczalny na wsuwanie i wysuwanie jak równiez na hydra¬ uliczne ryglowanie przestrzeni roboczej cylindrów napinajacych, przy czym zasilanie cisnieniowe cy¬ lindra napinajacego w kierunku wysuwu frloko- wane jest poprzez zawór wylaczajacy sterowany cisnieniowo, przyporzadkowany funkcyjnie zawo¬ rowi sterujacemu.Aby bedace do dyspozycji sily .odciagu i od¬ poru nastawic niezaleznie od wymaganych do przesuwania obudowy sil kroczacych i móc dopasowac do obecnych technicznych wyma¬ gan, zaleca sie dalej urzadzenie redukujace cisnienie, które daje mozliwosci zasilania cylin¬ drów napinajacych zmiennymi cisnieniami robo¬ czymi. Za pomoca cylindrów napinajacych daje sie równiez regulowac przebieg posuwu przenos¬ nika i/Mb jego nacisku na przodek wybierkowy.Wedlug dals-zej cechy wynalazku przeciwdziane sa urzadzenia dozujace, które umozliwiaja dozowane zasilanie hydrauliczne cylindrów napinajacych w kierunku wysuwu. Takie urzadzenia dozujace do zasilania hydraulicznego cylindrów kroczacych jednostek obudowy sa znane. Przy zgodnym z wy¬ nalazkiem urzadzeniu odciagowym — urzadzenie dozujace przyporzadkowane cylindrom napinaja¬ cym powoduje to, ze cylindry napinajace przy przesuwaniu przenosnika pod obciazeniem wysu¬ waja sie i równiez przy dosiegnieciu obudowy kroczacej pod obciazeniem wsuwaja sie tak, ze odciaganie pozostaje w kazdym czasie zachowane Istnieje mozliwosc przyporzadkowania grupie cylindrów napinajacych wspólnego urzadzenia do¬ zujacego.Dalsze cechy wynalazku sa przedstawione w dalszej czesci opisu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie odciagowe w widoku z góry, fig. 2ta i 2fo — urza¬ dzenie odciagowe z innym ukladem cylindrów na¬ pinajacych, w czesciowym widoku z góry, fig. 3 — pojedynczy cylinder napinajacy razem, ze swym zaworowym" urzadzeniem sterujacym, w widoku z góry, fig. 4 — cylindry napinajace wraz z ich zaworami sterujacymi i jednym wspólnym urza¬ dzeniem dozujacym., jak równiez z jednym urza¬ dzeniem redukujacym cisnienie, w widoku z góry.Zodnie z fig. 1, przed przodkiem wybierko- 5 wym lub przodkiem weglowym 10 jest umieszczo¬ ne urzadzenie odciagowe, skladajace sie z prze¬ nosnika scianowego 11 urzadzenia strugowego.Przenosnik scianowy 11, zbudowany jest jako przenosnik zgrzeblowy lancuchowy, którego pasmo io korytkowe jest zlozone z pojedynczych, przegu¬ bowo ze soba polaczonych koryt zrzutowych 11' Obie glowice napedowe urzadzenia strugowego sa wyprowadzone z eksploatowanej wzglednie ura¬ bianej sciany 14 przy napedzie glównym 12 i na- 15 pedzie pomocniczym 13 — do chodnika posciano- wego lub nadscianowego 15 albo 16. Polaczenie pasma korytkowego przenosnika 11 z przestawia¬ jacymi korpus maszyny 17 egregatami napedo¬ wymi dla przenosnika i struga, nastepuje na obu 20 koncach przenosnika poprzez lacznikowe koryto 18.Przy pasmie korytkowym przenosnika 11, od strony przodka wybierkowego, jest dobudowana prowadnica struga 10 dla przymusowego prowa- 25 dzenia bezmieczowego struga 20, który napedzany jest nie przedstawionym na rysunku bezkoncowym lancuchem strugowym tak, ze strug w obu kie¬ runkach ruchu odlupujac wegiel lub tym podobny mineral przy przodku wybierkowym 10 wciaga go 30 do wewnatrz i podaje na przenosnik 11, na któ¬ rym wegiel jest odtransportowywany w kierunku strzalki S. Wegiel jest wynoszony wewnatrz cho¬ dnika 15 na przenosnik lancuchowy E za pomoca umieszczonego w korpusie maszyny 17 napedzane- 35 go bebna lancuchowego 21. Obudowa urabianej sciany 14 lub wyrobiska nastepuje za pomoca hy¬ draulicznych kozlów obudowy, w szczególnosci kozlów obudowy tarczowej 22, które sa umieszczo¬ ne po stronie podsadzkowej przenosnika 11 jeden 40 obok drugiego i w danym przypadku sprzezonych za pomoca hydraulicznego cylindra posuwu 23 z przenosnikiem 11. Za pomoca cylindrów posuwu ?3 przenosnik 11 — odpowiednio do postepu robót wybierkowych — moze wiec byc posuwany w kie- 45 runku strzalki V do przodka wybierkowego lub weglowego 10, podczas gdy przez przeciwstawne zasilanie cisnieniowe cylindrów posuwu 23 przy¬ porzadkowane im jednostki obudowy sa podcia¬ gane za nim. 5« Odciaganie urzadzenia strugowego nastepuje za pomoca urzadzenia odciagowego, które jest umie¬ szczone wewnatrz urabianej sciany lub wyrobiska w poblizu obu wejsc w urabiana sciane, gdzie sto¬ suje sie tu Jednostki obudowy 22 jako podpory 55 dla swych hydraulicznych cylindrów napinajacych.Odciaganie urzadlenia strugowego w obszarze chodnika nadscianowego 16 nastepuje przy tym za pomoca hydraulicznych cylindrów napinaja¬ cych 24, które sa przylaczone przez zlacza prze- so gubowe 25 od strony podsadzki do przenosnika U i przez zlacza przegubowe 26 do progów spago¬ wych 27 jednostek obudowy 22 — wytrzymalych na sciskanie i rozciaganie. Przeguby maja prze¬ gubowe osie przebiegajace prostopadle do spagu 05 tak, ze cylindry napinajace 24 moga wykonywa-114 552 7 8 ruchy wahadlowe w plaszczyznie równoleglej do plaszczyzny spagowej.Rysunek pokazuje, ze cylindry napinajace 24, widziane z góry, sa umieszczone swymi osiami cy¬ lindrów pod katem ostrym do osi wzdluznej urzadzenia strugowego. Mozna dalej zauwazyc, ze kazdy cylinder napinajacy 24 opiera sie na od¬ rebnej jednostce obudowy 22 i w danym przypad¬ ku równiez zaczepia o odrebne koryto zrzutowe 11'. Jest .tu razem przewidzianych piec cylindrów napinajacych 24, przy czym cylinder napinajacy 24', lezacy na koncu glowicy urzadzenia strugowe¬ go — w obszarze przejsciowym do chodnika 16 — posiada znacznie wiekszy suw niz pozostale cylin¬ dry napinajace 24. Cylinder napinajacy 24' wyko¬ nujacy wiekszy suw zaczepia o koryto lacznikowe 18.Odciaganie urzadzenia strugowego w dolnym miejscu jego dlugosci w poblizu chodnika 15 na¬ stepuje w taki sam sposób za pomoca hydraulicz¬ nych cylindrów napinajacych 28, które .korzystnie sa sprzezone przez przegubowe zlacza 25 z kory¬ tem zrzutowym 11' przenosnika 11, jak równiez przez przegubowe zlacza 26 z progiem spagowym 27 jednostki obudowy wytrzymalej na rozciaganie i sciskanie. Ostatni cylinder napinajacy 28', tej skladajacej sie np. z trzech cylindrów grupy cy- + • lindrów napinajacych, ma równiez tu wieksza dlugosc niz .pozostale cylindry napinajace. Zaczepia on o lacznikowe koryto 18. Mozna zauwazyc, ze cylindry napinajace 28 sa umieszczone równiez pod katem ostrym do osi wzdluznej urzadzenia stru¬ gowego, przy czym sa one jednak nachylone prze¬ ciwbieznie do cylindrów napinajacych 24 górnego odciagu. Cylindry napinajace 24 powoduja wiec odciaganie przenosnika 11 w kierunku do chod¬ nika 16, to znaczy przeciwnie do nachyenia', pod¬ czas gdy cylindry napinajace 28 powoduja odcia¬ ganie przenosnika w kierunku strzalki S.Na podstawie polozenia ukosnego cylindrów na¬ pinajacych 24 i 28 wytwarza, sie wieksza sila skla¬ dowa dzialajaca w kierunku wzdluznym przenos¬ nika 11 d mniejsza sila skladowa dzialajaca w kierunku poprzecznym do przenosnika 11 (strzal¬ ka V), która dziala w sensie posuwania calego urzadzenia strugowego ku przodkowi wybierko¬ wemu. Mozna oprócz tego zauwazyc, ze dzialajace w kierunku strzalki S sily robocze pochodzace od sil rozciagajacych lancuch przenosnika i/lub urza¬ dzenia strugowego — jak równiez odpowiednio sily bierne — dzialajace przy polozeniu nachylo¬ nym w upadzie {strzailka S) — maja tendencje odchylac cylindry .napinajace 24 wokól przegubów 26 przy jednostkach olbudowy 22, przez co jest osiagana zmiana kierunku sily w sensie przesu¬ wania urzadzenia strugowego w kierunku przodka wybierkowego lub weglowego 10. Cylindry napi¬ najace 24 powoduja odciaganie w stosunku do dzialajacych w kierunku strzalki S sil roboczych i sil biernych, podczas gdy za pomoca cylindrów napinajacych 28 jest osiagane odciaganie w prze¬ ciwnym kierunku. W szczególnosci przy silniej¬ szym nachyleniu (upadzie) pokladu sily odciaga¬ jace dzialajace w kierunku przeciwnym do upadu winny byc znacznie wieksze niz sily odciagajace dzialajace w kierunku przeciwnym.Cylindry napinajace 24 i 28 zaczepiaja przegu¬ bowo o elementy laczace 29, które sa umocowane od strony podsadzki przy korytach zrzutowych 11' przenosnika 11. Elementy laczace 29 moga równiez byc umieszczone przy elementach sprze¬ gajacych polaczenia koryjt zrzutowych 11', pola¬ czonych nieznacznie ruchomo przegubowo ze wszystkich stron — sasiednie koryta zrzutowe 11\ W obszarze koncowego odciagu przenosnikowego przenosnik 11 jest usztywniony za pomoca nieru¬ chomej belki, co moze wytworzyc przez przyla¬ czone od strony podsadzki przy korytach zrzuto¬ wych 11', wytrzymale na rozciaganie miedzy soba polaczone, np. zbudowane na sposób gorszych blach — elementy usztywniajace. Do tych ele¬ mentów usztywniajacych moga byc skierowane cylindry napinajace.Cylindry naplinajace 24' i 28' o dluzszym skoku umozliwiaja, przy odsuwaniu calego urzadzenia strugowego pewne wyrównanie, jak równiez re¬ gulacje odleglosci wysiegu glowicy napedowej 12 lu,b 13 do odnosnego chodnika 15 lub 16. Zaleca sie umieszczanie licznych elementów laczacych dla cylindrów napinajacych 24' lub 28' przy korytach lacznikowych 18 w ich kierunku wzdluznym, tak ze wysuwalnosc tych cylindrów napinajacych jest umozliwiona przy korytkach lacznikowych. Aby móc zmienic odleglosc wysiegu glowic napedu, mozna wbudowywac korytka laczace róznej dlu¬ gosci lub takze specjalne korytka wpasowane po¬ miedzy .korpusem maszyny i pasmem korytkowym przenosnika. W czasie wbudowywania i wyfbudo- wywania korytek wpasowanych — cylindry na¬ pinajace o krótkim skoku utrzymuja przenosnik w jego polozeniu.Na figurze 2a i 2ib sa przedstawione urzadzenia odciagowe, przy których cylindry napinajace 24, 28 naprzemian sa skierowane ukosnie to na jedna, to na druga strone. Zgodnie z fig. 2a, kazdej kro¬ czacej jednostce obudowy 22 sa przyporzadkowane dwa nachyilone w' przeciwnym kierunku cylindry napinajace 24, 28, zbiegajace sie przy urzadzeniu strugowym, które przez przegubowe zlacza 25 i 26 sa sprzezone wytrzymalosciowo na sciskanie i roz¬ ciaganie z przenosnikiem 11 lub z jednostka obu¬ dowy. Jednostki obudowy 22 przedstawiaja tu podzielony próg spagowy na dwie czesci 27' i 27", przy czym na jednej czesci progu spagowego 27' jest umieszczony przegubowo' cylinder napinajacy 28 a na drugiej czesci progu spagowegO' 27" cy¬ linder napinajacy 24. Oba w danym' przypadku przeciwbieznie skierowane cylindry napinajace 24 i 28 sa tak umieszczone, ze jeden dziala na prze¬ nosnik naciskajac, a drugi ciagnac tak, ze dziala¬ jace w kierunku posuwu V skladowe sily obu cy¬ lindrów napinajacych wyrównuja sie i stad tylko w kierunku wzdluznym, dzialajacego przenosnika sily napinajace sa wywolywane przez kazda pare cylindrów napinajacych.Na figurze 2& przedstawiony jest ten sam uklad cylindrów napinajacych 24 i 28, przy czym tutaj w danym przypadku dwa przeciwbieznie nachy- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 609 lone cylindry napinajace 24, 28 sa oparte przegu¬ bowo o sasiednie Jednostki obudowy 22.Kazda jednostka- obudowy 22 posiada równiez tutaj cylinder zwrotny 23, który jest wlaczony przegubowo pomiedzy progiem spagowym a. prze¬ nosnikiem.Na figurze 3 jest przedstawione hydrauliczne urzadzenie sterujace pojedynczego cylindra napi¬ najacego 24 lub 28, który jest wlaczony poprzez przegubowe zlacze 25 i 26 wytrzymale na sciska¬ nie i rozciaganie pomiedzy odnosne koryto zrzu¬ towe 11' przenosnika 11 i- próg spagowy 27 przy¬ porzadkowanej jednostki obudowy. Cylinder po¬ suwu 23 tej jednostki obudowy, który opiera- sie swym dragiem tlokowym 23' o jednostke obudowy i którego cylinder zaczepia o prowadnice 30, które swymfi przednimi koncami poprzez przegub .31 sa przyloizone do przenosnika. Do cylindra napinaja¬ cego 24, 28 jest przyporzadkowane zaworowe urza¬ dzenie sterujace 32.-Sklada sie ono z jednego za¬ woru sterujacego 33, który jest przylaczony od strony wejscia do przewodu powrotnego 34, prze¬ lozonego wzdluz przez uralbiana sciane oraz do przewodu cisnieniowego 35.Oprócz tego zaworowego urzadzenia sterujacego 32 urzadzenie wedlug wynalazku jest zaopatrzone w zawór ograniczajacy cisnienie 36 i w sterowa¬ ny cisnieniowo zawór wlaczajacy 37 zbudowany jako 3/2 — zawór, posredni rozdzielczy. Ten zawór wlaczajacy 37 jest 'uruchamiany za pomoca jed¬ nego serwocylindra 38, którego komora cylindra jest przylaczona poprzez przewód sterujacy 39 do komory cisnieniowej 40 cylindra posuwu 23. Ta komora cisnieniowa 40 jest zasilana przy przesu¬ waniu jednostki o-budowy 22 cisnieniem hydra¬ ulicznym. Zawór sterujacy 33 cylindra napinaja¬ cego jest przylaczony od strony wyjsciowej po¬ przez przewód 42 do pierscieniowej komory robo¬ czej 43 cylindra napinajacego jak równiez poprzez zawór wlaczajacy 37 i przewód 44 do pierscienio¬ wej komory roboczej 45 cylindra napinajacego Zawór sterujacy 33 jest za pomoca dzwigni recz¬ nej 41 tak wlaczony, ze jedna z obu komór ro¬ boczych 43 i 45 jest przylaczona do* przewodu cis¬ nieniowego 35, a druga komora robocza do prze¬ wodu powrotnego 34. Oprócz tego zawór 33 sta¬ nowi trzecie polozenie wlaczeniowe, w którym obie komory robocze 43 i 45 sa hydraulicznie za¬ ryglowane.Do cylindra posuwu 23 jest równiez przypo¬ rzadkowany recznie uruchamialny zawór steruja¬ cy 50 z zaworem ograniczajacym cisnienie 51. Za¬ wory te leza w przewodach laczacych 52 i 53, które lacza obie komory cylindra 40 i 40' cylindra posuwu 23 z przewodem cisnieniowym 35 i z przewodem powrotnym ,34.W przedstawionym ukladzie polaczen, zawory 33 i 37 sa tak wlaczone, ze obie komory rolbocze 43 i 45 cylindra napinajacego1, zabezpieczone przez zawór ograniczajacy cisnienie 36 sa zaryglowane hydraulicznie. Aby zasilic cisnieniem komore cy¬ lindra napinajacego 45 dzialajaca w kierunku wy¬ suwu, zawór 33 jest przelaczany tak, ze przewód cisnieniowy 35 laczy sie poprzez zawór wlaczajacy 37 i przewód 44 z robocza komora 45, podczas gdy 114 552 10 komora robocza 43 jest przylaczona do przewodu powrotnego 34. Przy zasilaniu cisnieniem cylindra napinajacego w kierunku suwu poprzez t zawór 33, komora robocza 43 jest przylaczana do prze- 5 wodu cisnieniowego, a przestrzen robocza 45 do przewodu powrotnego. Gdy przyporzadkowana jednostka obudowy 22 ma byc przesuwana, to ko¬ mora cisnieniowa 40 cylindra posuwu 23 jest za¬ silana cisnieniem przez odpowiednie uruchomienie ia zaworu 50, poniewaz komora cisnieniowa 40 jest polaczona z serwocylindrem. 38 zaworu wlaczaja¬ cego 37. Poprzez przewód sterujacy 39, do zaworu wlaczajacego 37 doprowadzany jest sygnal cisnie¬ niowy, przez co zawór 37 jest tak przelaczany, ze 15 przewód 44 laczy sie poprzez przelaczony zawód wlaczajacy 37 z przewodem bocznym 46 okalaja¬ cym zawór 33, polaczonym z przewodem powrot¬ nym. Przez to odciazana jest przestrzen robocza 45 cylindra napinajacego. Uklad przelaczania jes-t 20 tak dobrany, ze przy tym polozeniu zaworu wla¬ czajacego 37 przyporzadkowany cylinder napina¬ jacy przez uruchomienie zaworu sterujacego 33 jest zamkniety dla zasilania cisnieniowego swej komory roboczej 45. Komora robocza 45 jest wiec 25 utrzymana w polaczeniu z ruchem powrotnym.Ody jednostka obudowy jest przesunieta i ko¬ mora cisnieniowa 40 cylindra posuwu 23 jest zwolniona z podcisnienia, zawór wlaczajacy 37 zostaje z powrotem przez sprezyne powrotna usta- 30 wiony w przedstawionym polozeniu, w którym zasilanie hydrauliczne komory roboczej 45 cylin¬ dra napinajacego jest mozliwe.Figura 4 przedstawia cylindry napinajace 24, 28 sterowane hydraulicznie, które sa zaopatrzone w 35 uruchamiany recznie zawór sterujacy 33 i w za¬ wór ograniczajacy cisnienie 36. Do grupy cylin¬ drów jest przyporzadkowane urzadzenie reduku¬ jace cisnienie 60, za pomoca którego wysokie cis¬ nienie hydrauliczne P w przewodzie 61 urabianej 40 sciany daje sie zmniejszyc do cisnienia roboczego nizszego Pn, do którego sa przylaczone cylindry napinajace za pomoca swych zaworów sterujacych 33. Tym sposobem jest mozliwe nastawianie cis¬ nienia roboczego w cylindrach napinajacych nie- 45 zaleznie od1 wyzszego cisnienia roboczego cylin¬ drów posuwu 23 i dopasowanie nacisku urzadzenia strugowego na przodek wybierkowy jak równiez sil odciagajacych, zgodnie z potrzeba do zadan eksploatacyjnych. 50 Urzadzenie sterujace wedlug fig. 4 przedstawia urzadzenie dozujace, takie jak przy dozowanym zasilaniu hydraulicznym posuwu. Zawiera ono urzadzenie dozujace 62 z odpowiednimi zaworami sterujacymi 63 i 64 i za pomoca którego poszcze- 55 gólne cylindry napinajace sa zasilane dozowana iloscia cieczy. W ten sposób mozliwy jest dozowa¬ ny przesuw przenosnika nie stwarzajacy niebez¬ pieczenstwa, ze cylindry napinajace na zasadzie wytwarzanych przez cylindry posuwu sil nacisku 60 wstecznego — utraca swe dzialanie napinajace-.Przy urzadzeniu sterujacym wedlug fig. 4, cy¬ lindry napinajace nie sa zaopatrzone w sterowane cisnieniem zawory wlaczajace 37. Rozumie sie jed¬ nak, ze równiez przy tym urzadzeniu takie za- es wory laczeniowe moga byc przewidziane. Stero-11 114 552 12 wane za pomoca silowników zawory wlaczajace 37 moga takze byc przylaczone za pomoca swego przewodu sterujacego 39 do komory cisnieniowej hydraulicznych stojaków odnosnej jednostki obu¬ dowy tak, ze sa one przelaczane w zaleznosci od cisnienia w komorze cisnieniowej stojaka. PL