Przy obronie odcinków frontu, lub in¬ nych waznych punktów (rezerw, magazy¬ nów i t. p.) baterje przeciwlotnicze rozsta¬ wiane sa w odleglosci kilku kilometrów- Przy obronie pierwszej linji frontu baterje lub dziala znajduja sie poza linja rowów strzeleckich w stosunkowo nieduzej odle¬ glosci, natomiast drugi szereg bateryj znaj¬ duje sie w odleglosci juz znacznej od pierw¬ szej linji, przyczem baterje sa rozmieszcza¬ ne w ten sposób, ze dwie baterje pierwszej linji i jedna baterja drugiej linji tworza w przyblizeniu równoboczny trójkat. Przy obronie waznych punktów baterje tworza równiez trójkat, w srodku którego (w przy¬ blizeniu) znajduje sie ochraniany punkt. W ten sposób mozna skoncentrowac na nacie¬ rajacy samolot 2—3 taterje, których poci¬ ski powinny wybuchac jednoczesnie, aby samolot nie mial moznosci wymijania ognia poszczególnych bateryj. Warunek ten wy¬ maga zastosowania specjalnego urzadzenia do kierowania ogniem, przyczem urzadze¬ nie to ma sluzyc tylko do koncentracji ognia w jednym punkcie, podanym przez dowód¬ ce oddzialu, natomiast do samodzielnej re¬ gulacji ognia poszczególnych bateryj sluza specjalne urzadzenia.Do wlasciwego podania celu potrzebna jest znajomosc kierunku bocznego, kata te¬ renowego celu, odnosne poprawki parala- ksy katowej, która wynika z odleglosci po-szczególnych bateryj od miejsca, które zaj¬ muje dowódca bddaialu i róznicy odleglo¬ sci poszczególnych bateryj od celu, dajacej tak zwany moment wystrzalu dla kazdej baterji.Przyklad wykonania omawianego urza¬ dzenia przedstawiono na fig. 1—7. Urza¬ dzenie takie sklada sie z lunety i, wielkiej tarczy azymutowej 2 (fig. 1 i 3), trzech ma¬ lych tarczy azymutowych 3, 4, 5 (fig. 2), z nastawnika wysokosci 6, 7, 8, 9, 10, 11 (fig- 2 i 3), mechanizmu odstrzalowego i z me¬ chanizmu do wyznaczania katów tereno¬ wych (mechanizmy te znajduja sie w skrzynce 12) (fig. 1, 3, 6, 7), mechanizmów do wyznaczania kierunku bocznego, umie¬ szczonych w ruchomych skrzynkach 13, 14, 15 (fig. 2), Wszystkie wymienione mecha¬ nizmy sa umieszczone we wspólnej oslonie 16, znajdujacej sie na statywie 17 (fig. 1 i 2).Obserwacja celu w plaszczyznie piono¬ wej i poziomej odbywa sie zapomoca kól zebatych 6 i 18 (fig. 3), które odpowiednie- mi przekladniami przestawiaja zespól pry¬ zmatów specjalnej lunety 1 (fig. 2), przy- czem okular i caly przyrzad pozostaje bez ruchu.Na wale kólka recznego 6 znajduja sie slimaki 19 i 20, zazebiajace sie z kolami sli- makowemi 7 i 21 (fig. 3), osadzonemi nieru¬ chomo na wrzecionach srubowych 8 i 22.Na wrzecionie 8 znajduje sie oprócz kola slimakowego 7 takze kolo lancuchowe 23, którego ruch obrotowy przenosi sie zapo¬ moca lancucha 24 na kolo lancuchowe 25, 26, osadzone na srubach 27 i 28 (fig. 3 i 2).Zapomoca kólka recznego 6 wprawiamy w ruch wrzeciono srubowe 8 wraz z nakret¬ ka 9 nastawu wysokosci. Zapomoca kólka recznego 29 i sruby 30 wskazówka 31, znaj¬ dujaca sie na nakretce 9, obraca sie stale w kierunku wysokosci lotu celu. Czopy wskazówki przesuwaja sie w czasie ruchu nakretki 9 w zlobkach linjalu 10 i obraca¬ ja go okolo czopa 32. Odchylenia linjalu przenosza sie zapomoca krazka 33 i pasa 11 na odpowiednia przekladnie mechanizmu przesuwu pionowego pryzmatów lunety (fig-2).Po otrzymaniu wysokosci celu zapomo¬ ca przyrzadu do pomiaru wysokosci i usta¬ wieniu wskazówki 31 odpowiednio do tej wysokosci, mozna sledzic cel przez lunete.Przesuniecia nakretki 9 beda proporcjonal¬ ne do poziomej odleglosci celu, a kat odchy¬ lenia linjalu 10 bedzie odpowiadal katowi terenowemu celu, Podzialka promienia ma¬ lych kól azymutowych jest mniejsza od po- dzialki promienia wielkiego kola azymuto- wego, przyczem droga przebyta przez skrzynke 12 (fig. 3) i drogi, jakie przebywa¬ ja skrzynki mechanizmów nastawy bocznej 13, 14, 15 sa proporcjonalne do odleglosci poziomej obserwowanego celu.Nastawa boczna pryzmatów lunety 1 i kól azymutowych 2, 3, 4, 5 odbywa sie za¬ pomoca kólka recznego 18, kól stozkowych 34 i 35, umieszczonych na wale 36 i prze¬ kladni slimakowej 37, 38, zapomoca której ruch przenosi sie na pionowy wal 39 lunety 1 (fig. 1, 2 i 3). Drugi slimak, umieszczony na wale 36, zazebia sie z kolem slimakowem 40, które jest zaklinowane na wale 41 kola azymutowego 2 (fig. 3). Na wale tym zakli¬ nowane jest równiez czolowe kolo zebate 42, którego ruch przenosi sie zapomoca kól 43, 44, 45 na kola 46, 47, 48 (fig. 2), zakli¬ nowanych na walach kól azymutowych 3, 4, 5 tak, ze male kola azymutowe obraca¬ ja sie w zgodnym kierunku z wielkiem ko¬ lem azymutowem, W kazdej skrzynce 13, 14, 15 (fig- 3) na¬ stawników kierunków bocznych znajduje sie kolo slimakowe 49, 50, 51 z podzialka 52, 53, 54 bocznej nastawy, które zazebia sie ze slimakiem 55, 56, 57 (fig. 4 i 5), W cza¬ sie ruchu skrzynek slimaki te przesuwaja sie w zlobku klinowym walów 58 i 59 (fig* 2), otrzymujacych ruch od wrzeciona 36 za- — 2pomoca kól lancuchowych 60, 61, 62 i lan¬ cucha 63, wskutek czego waly te obracaja kola slimakowe nastawników kierunków bocznych o tenze kat i w zgodnym kierunku z kolami azymutowemi. Przez czop 64, 65, 66 (fig* 4 i 5) kola slimakowego przechodzi wal 67, 68, 69 ze wskazówka 70, 71, 72.Drugi koniec walu jest polaczony z linja¬ lem 73, 74, 75, w którego zlobku przesuwa sie czop nakretki mechanizmu, skladajace¬ go sie z linjalu 76, 77, 78. Linjal ten usta- wia sie w kierunku oznaczonym przez do¬ wódce odcinka i odpowiadajacym jednej z baterji, przyczem polozenie linjalu zabez¬ piecza sruba 79, umieszczona na czopie ko¬ la azymiitowego. Omawiany linjal jest zao¬ patrzony w srube i nakretke z czopem. Za- poimoca kólka recznego 80, 81, 82 nastawia sie te nakretke z czopem. Zapomoca kólka recznego 80, 81, 82 nastawia sie te nakret¬ ke (mikroskopowo) proporcjonalnie do dlu¬ gosci podstawy (fig. 2).Przy sledzeniu samolotu zapomoca lune¬ ty 1, skrzynki nastawników kierunków bocz¬ nych przesuwaja sie wzdluz promieni tarcz azymutowych 3, 4, 5, które obracaja sie wraz z linjalami w kierunku ruchu celu.Czopy nakretek tych linjalów slizgaja sie w zlobkach linjalów 73, 74, 75 i przestawiaja je stale w kierunku „baterja —¦ cel", a po¬ niewaz tarcze sliijiakowe 49, 50, 51 obracaja sie z podzialkami 52, 53, 54 w kierunku zgodnym z tarczami azymutowemi, wiec na podzialkach tych wskazówki 70, 71, 72 li¬ njalów 73, 74, 75 podaja boczne kierunku odnosnych bateryj.Przyrzady do okreslania momentu od¬ strzalu i kata terenowego, przedstawione na fig. 1, 3, 6 i 7, skladaja sie z mechanizmu glównego, przedstawiajacego 3 linjaly 83, 84, 85 (fig. 1), nastawiane w kierunku „sta¬ nowisko dowódcy oddzialu—baterja". Na¬ kretki tych linjalów zaopatrzone sa w obro¬ towi czopy, w których umocowane sa nitki 86, 87, 88. Drugi koniec nitek przymocowa¬ ny jest do bebnów ze sprezynami 89, 90, 91, osadzonych na wale 92, zaopatrzonym we wskazówke 93 (fig. 7) i na oslonach zaopa¬ trzonych we wskazówki 94, 95. Na dolnym koncu walu 92 znajduje sie oslona 96, za¬ opatrzona w sprezyne. Oslona ta przyciska oprawke olówka 97 do wielkiej tarczy azy- mutowej.W górnej czesci skrzynki 12 umieszczo¬ na jest podzialka 98 z funkcja czasów prze¬ lotu pocisku. Podzialke te nastawia sie recznie, stosownie do wysokosci lotu celu, która to. wysokosc odczytac mozna na po- dzialce nieruchomej 99. W kolowym zlobku podzialki 99 pomieszczony jest wieniec ze¬ baty 100, który pod dzialaniem uiechanizmu zegarowego 101 (fig. 1) porusza sie z pred¬ koscia sekundowa (zegar sekundowy), przyczem ruch ten moze sie odbywac w kie¬ runku wskazówek zegara, albo w kie¬ runku przeciwnym. Wieniec zebaty 100 zaopatrzony jest we wskaznik 102 na¬ stawiany recznie. Przy obserwacji sa¬ molotu zapomoca lunety porusza sie skrzynka 12 w ten sposób, ze jej ruch jest funkcja poziomej odleglosci celu od przyrzadu; jednoczesnie z obrotem tar¬ czy azymutowej 2 obracaja sie linjaly 83, 84, 85, przyczem nitki 86, 87, 88 odwijaja sie lub nawijaja na bebny 89, 90, 91 (fig. 7) w zaleznosci funkcyjnej od poziomej odle¬ glosci „baterja—cel". Bebny te obracaja sie jednoczesnie ze wskazówkami 93, 94, 95, zapomoca których odczytuje sie na podzial- ce 98 czas przelotu pocisków odnosnych bateryj.W celu podania odpowiedniej chwili od¬ strzalu poszczególnych bateryj nalezy u- stawic wskaznik 102 (fig* 1) naprzeciw kon¬ ca wskazówki, która odpowiada najwiecej oddalonej baterji od dowódcy. Po nacisnie¬ ciu guzika 103 zegara sekundowego 101 za¬ czyna sie poruszac wieniec zebaty z in¬ deksem 102, jednoczesnie odnosna baterja otrzymuje rozkaz ladowania dzial. Po u- — 3 -plywie odpowiedniego czasu dowódca ba¬ terji daje rozkaz „ognia". Rozkaz ladowa¬ nia drugiej baterji podany jest wtedy, gdy wskaznik 102 znajdzie sie naprzeciw wska¬ zówki tej wlasnie baterji. Rozkaz moze byc nadawany baterjom zapomoca elektrycz¬ nych dzwonków, albo samoczynnie przez zamkniecie kontaktów wskazówek i wskaz¬ nika 102 (fig. 7).Przyrzad do oznaczania kata terenowe¬ go jest umieszczony w skrzynce 12. Ruch bebnów 89, 90, 91 (fig. 7) jest funkcja po¬ ziomej odleglosci i przenosi sie zapomoca kól zebatych na zebatki 104, 105, 106 (fig* 6). Zebatki zaopatrzone sa w uchwyty, w których osadzone sa kola zebate 107, 108, 109, zazebiajace sie z linjalami wysokosci 110, 111, 112. Linjaly zaopatrzone sa w czopy, przesuwajace sie w zlobkach linja- lów 113, 114, 115, obracajacych sie na czo¬ pach 116, 117, 118 i zaopatrzonych w luki zebate 119, 120, 121, które zazebiaja sie z kolami zebatemi 122, 123, 124. Te ostatnie zaklinowane sa na czopach, na których u- mocowane sa wskazówki 125, 126, 127 (fig. 1). W czasie obrptu bebnów 89, 90, 91 ze¬ batki 104, 105, 106 przesuwaja sie w ten sposób, ze ruch ich jest funkcja odpowied¬ nich odleglosci poziomych, przyczem ze¬ batki te przesuwaja linjaly 110, 111, 112, które zapomoca swoich czopów odchylaja linjaly 113, 114, 115, obracajace sie wraz z lukami zebatemi 119, 120, 121. Luki zeba¬ te obracaja jednoczesnie za posrednic¬ twem kól zebatych 122, 123, 124 wska¬ zówki 125, 126, 127 (fig. 1) o odpowiednie katy terenowe, które mozna odczytac na nieruchomych pbdzialkach 126, 128, 130. PL