Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do przechowywania zwlaszcza zywych ryb na statku lowczym w okresie kilkudniowym od czasu odlowu do czasu rozladunku na statek baze-przetwórnie lub na lad.Dotychczas znane sa z „Technologiichlodniczej morskich surowców zywnosciowych" str. 10 P.Bykowski, Z.Sikorski, H.Zieminska, Wyd. Morskie 1973 r. urzadzenia - sadze stanowiace konstrukcyjna calosc z kadlubem statku lowczego, przewaznie mala lodzia, w którym ryby moga byc przechowywane w stanie zywym, w wodzie, doplywajacej bezposrednio zza burty statku poprzez odpowiednio perforowane poszycie zbiornika i burty stat¬ ku.Znane sa równiez z „Budownictwa Okretowego" nr 10-11/78 str. 450 pojemniki do przechowywania ryb w stanie swiezym, wykonane z tworzywa sztucznego i przystosowane do transportu ryb w wersji izolowanej oraz nieizolowanej o objetosci zewnetrznej 1 i 2 m3. Korpus pojemnika nieizolowanego stanowi konstrukcja skorupo¬ wa z usztywnieniem na sciankach bocznych i w dnie. Pokrywa pojemnika jest plaska, dwuskorupowa. Miedzy górna i dolna skorupa umieszczone sa odpowiednio wyprofilowane usztywnienia. Wnetrze pojemnika oraz wewnetrzna powierzchnia pokrywy pokryte sa specjalnym zelkotem. Pojemniki izolowane posiadaja korpus i pokrywe dwuskorupowa, miedzy którymi znajduje sie sztywna pianka poliuretanowa.Znany tez jest patent Larsena z 1919 roku chroniacy sposób przechowywania odlowów ryb w oziebionej wodzie morskiej, stosowany obecnie szeroko szczególnie na statkach, eksploatujacych lowiska w rejonach tropi¬ kalnych i subtropikalnych. Sposób ten polega na szybkim schlodzeniu odlowu, bezposrednio po wyciagnieciu ryb na poklad, w basenach-zasobnikach wbudowanych pod pokladem statku lowczego, przy czym wychladzanie wody morskiej w zbiornikach odbywa sie przy pomocy chlodnic wodnych umieszczonych poza zbiornikami oraz lodu luskowego wprowadzonego do wody w zbiornikach. Tego typu zbiorniki sluza glównie do skladowania duzych odlowów ryb w stanie snietym.Znane jest takze z „Budownictwa Olcretowego" Nr 10-11/78, str. 461 stosowanie zbiorników z uprzednio ochlodzona w chlodnicach woda morska. W ukladzie tym do zbiornika schladzania wody i ryb z umieszczona wewnatrz wezownica chlodnicza pompuje sie wode z chlodnic wezownicowo-skrzyniowych, polaczonych kolej-2 113 291 no z doziebiaczem, odwadniaczem, zbiornikiem czynnika chlodniczego i skraplaczem ze sprezarka z odo¬ lejaczem.Opisane wyzej rozwiazania nie sa uniwersalne i nadaja sie tylko do przechowywania ryb w stanie schlodzo¬ nym lub zamrozonym, przechowywania ryb w stanie snietym w zbiornikach przejsciowych dla rozladowywania wiekszych polowów przed skierowaniem ryb do przetwórstwa, badz przechowywania ryb wstanie zywym nieschlodzonym w wodzie morskiej, doplywajacej zza burty malej lodzi. Glówna wada tych rozwiazan dla ryb snietych jest pecznienie tkanki rybnej, stopniowy wzrost jej zasolenia, jelczenie tluszczów oraz ekstrakcja cennych substancji bialkowych, a takze wchlanianie przez pewne gatunki ryb duzej ilosci wody, wydzielajacej sie pózniej w postaci wycieku. Równiez w czasie dluzszego przechowywania ryb w basenach z ochlodzona woda morska nastepuje znaczny przyrost mikroflory, powodujacej obnizenie jakosci surowca.Urzadzenie wedlug wynalazku stanowi jeden lub wieksza liczba kontenerów-sadzy o znormalizowanych wymiarach kontenerów transportowych 1C lub ID z usytuowanym w górnej sciance, korzystnie na okreslonym, stalym promieniu od otworu zasypowego lukiem zasypowym, zamykanym szczelnie izolowana pokrywa. Konte- ner-sadz wyposazony jest w bocznej sciance w klape-zawór, w kierunku której nachylone jest jego dno o ksztalcie cylindryczno-wkleslym z zamocowana pletwa nakierowujaca wieksze ryby. Nad dnem zamocowane sa dwie perforowane wezownice, z których jedna polaczona jest poprzez króciec doprowadzajacy i przewód z magistrala uzdatnionej wody. Druga wezownica jest polaczona ze zródlem sprezonego powietrza.Kontener zaopatrzony jest w rure odplywowa polaczona poprzez króciec odplywowy z magistrala wody uzytej. Krócce kontenera polaczone sa z magistrala uzdatnionej wody, magistrala wody zuzytej oraz zródlem sprezonego powietrza gietkimi przewodami, przy czym przekrój magistrali wody zuzytej jest okolo 2 razy wiekszy od przekroju magistrali wody uzdatnionej. Natomiast otwór odplywowy usytuowany jest naregulowa¬ nej wysokosci pod punktem przeciecia sie poziomych osi symetrii górnej powierzchni kontenera. Wewnatrz górnej czesci kontenera umieszczone sa korzystnie przegrody przelewowe oraz ciegno do regulowania poziomu wody poprzez zmiane kata nachylenia rury odplywowej. Pomiedzy wewnetrzna i zewnetrzna scianka kontenera oraz pokrywy znajduje sie warstwa izolujaca w postaci pianki poliuretanowej. Magistrala uzdatniania wody skla¬ da sie z szeregowo ze soba polaczonych kolejno filtrów oczyszczajacych, filtra bakteriobójczego, pompy wody obiegowej, urzadzenia chlodniczego z chlodnica wody cyrkulujacej oraz areatora do napowietrzania wody, przy czym filtry oczyszczajace sa polaczone ze soba równolegle.Zaleta wynalazku jest umozliwienie przechowywania w kontenerach-sadzach ryb w stanie zywym, w wo¬ dzie lekko ochlodzonej, napowietrzonej i odkazonej o temperaturze +5 do +10°C lub ryb wstanie snietym w wodzie ochlodzonej do temperatury dochodzacej do —1°C. Istnieje takze mozliwosc przechowywania bardziej wrazliwych ryb wstanie snietym, jednakze w odpowiednio odkazonej, przy pomocy ultrafioletowych filtrów bakteriobójczych wodzie krazacej w obiegu zamknietym przez okres konieczny dla zapelnienia kontenera rybami oraz dostarczenia ich do statku-przetwórni lub na rynek, co umozliwia latwy i szybki transport odlowu oraz dostarczenie konsumentom produktu o najwyzszej jakosci. Ponadto taki ciag technologiczny eliminuje koniecz¬ nosc stosowania dodatkowych pojemników transportowych oraz zmniejsza zakres prac przeladunkowych. Stoso¬ wanie kontenerów umozliwi równiez utrzymanie ryb w stanie swiezym na malych jednostkach lowczych i na ladzie w warunkach tropikalnych.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia urzadzenie w przekroju wzdluznym i widoku bocznym, fig. 2 w przekroju poprzecznym i widoku od czola, zas fig. 3 zespól urzadzen na statku w widoku z góry. Jak pokazano na fig. 1 i fig. 2 urzadzenie stanowi kont- ener-sadz 1 o wymiarach znormalizowanych kontenerów transportowych 1C posiadajacy izolowane pianka poliu¬ retanowa scianki 2. Górna scianka 2 kontenera-sadza 1 zaopatrzona jest w luki zasypowe 3 usytuowane w ten sposób, ze znajduja sie one na okreslonym, stalym promieniu R rzedu 2,5 m od otworu zasypowego 4 usytuowa¬ nego w pokladzie 5, przy czym otwór zasypowy 4 polaczony jest zamocowana obrotowo rynna 6 z lukiem zasypowym 3. Luki zasypowe 3 zamykane sa szczelnymi izolowanymi pianka poliuretanowa pokrywami 7.W bocznej sciance 2 znajduje sie klapa-zawór 8 sterowana z górnej scianki 2 kontenera 1. Dno 9 kontenera 1 jest nachylone pod katem okolo 10° w kierunku klapy-zaworu 8, oraz posiada ksztalt cylindryczno-wklesly. W jego plaszczyznie poprzecznej umieszczona jest pionowa pletwa nakierowujaca 10 zamocowana na stale do scianki 2 i dna 9. Nad dnem 9 zamocowane sa perforowane wezownice 11, 12. Wezownica 11 polaczona jest poprzez króciec doprowadzajacy 13 oraz gietki przewód 14 z magistrala uzdatnionej wody 15, przy czym króciec dopro¬ wadzajacy 13 usytuowany jest w górnej sciance 2 kontenera 1. Natomiast wezownica 12 polaczona jest poprzez króciec 16 ze sprezarka powietrza 17. Pod punktem przeciecia poziomych osi symetrii górnej powierzchni kontenera 1 znajduje sie otwór odplywowy 18, który poprzez rure odplywowa 19 i elastyczny lacznik 20 jest polaczony poprzez króciec odplywowy 21 na gietkim przewodzie 22 z magistrala wody zuzytej 23. Wysokosc113291 3 otworu odplywowego 18 reguluje sie poprzez zmiane kata nachylenia rury odplywowej 19 przy pomocy ciegna 24 sterowanego z górnej scianki 2 kontenera 1. Wewnatrz kontenera 1 znajduja sie przegrody, przelewowe 25, których zadaniem jest zmniejszanie przemieszczenia wody w kontenerze 1 przy niecalkowitym jego zapelnieniu i ruchach kolyszacych srodka transportowego. W narozach 26 kontenera znajduja sie znormalizowane otwory sluzace do mocowania kontenera 1. Magistrala uzdatnionej wody 15 oraz magistrala wody zuzytej 23 polaczone sa z centrala uzdatniania wody 27.Jak pokazano na fig. 3 zespól sklada sie z 6 kontenerów-sa^zy 1 znajdujacych sie w ladowni statku 28 ustawionych w ten sposób, ze ich luki zasypowe 3 znajduja sie na stalym promieniu R = 2,5 m od otworu zasypowego 4. Zespól kontenerów-sadzy 1 polaczony jest poprzez magistrale uzdatnionej wody 15 i magistrale wody zuzytej 23 z centrala uzdatniania wody 27. Centrala uzdatniania wody 27 sklada sie z szeregowo polaczo¬ nych ze soba: filtrów oczyszczajacych 29, filtra bakteriobójczego 30, pompy wody obiegowej 31, urzadzenia chlodniczego z chlodnica wody cyrkulujacej 32, areatora 33 sluzacego do napowietrzania wody. W centrali uzdatniania wody 27 znaduje sie zródlo sprezonego powietrza 17, w sklad którego wchodzi sprezarka 34, zbiornik sprezonego powietrza 35, polaczony przewodem 36 z odolejaczem 37 i reduktorem 38.W ladowni 28 statku lowczego umieszcza sie kilka kontenerów-sadzy 1, laczac je gietkim przewodem 14 z magistrala uzdatnionej wody 15 i gietkim przewodem 22 z magistrala wody zuzytej 23, co zabezpiecza grawita¬ cyjna cyrkulacje wody w kontenerach-sadzach 1 po przekroczeniu poziomu napelnienia rzedu 1,8 m. Przed zaladowaniem kazdego kontenera-sadza 1 rybami napelnia go sie woda do objetosci okolo 18,5 m3. W tym celu rure odplywowa 19 wody zuzytej opuszcza sie do poziomu, a stale pompowana swieza woda krazy w obiegu zamknietym, obnizajac swoja temperature do temperatury wody zaburtowej np. +24°C do temperatury zblizo¬ nej do 0°C. Po osiagnieciu wymaganego schlodzenia wody zasypuje sie kontener-sadz 1 odlowem z pierwszego zaciagu, zakladanym srednio na okolo 5 ton. W trakcie zasypywania ryb do kontenera 1 rure odplywowa 19 podciaga sie do pozycji ukosnej - górnej, co zapewnia napelnienie kontenera-sadza 1 woda z rybami do ogólnej pojemnosci 23 do 25 m3. Nastepnie kontener 1 zasypuje sie porcjami ryb z kolejnych zaciagów az do maksymal¬ nego jej zageszczenia rzedu 15 ton ryb w 8 do 10 tonach wody, przy czym przed wprowadzaniem ryb z kolejne¬ go zaciagu opuszcza sie rure odplywowa 19, zas po skonczeniu tej operacji podnosi sie ja do góry.Przed calkowitym zapelnieniem pierwszego kontenera 1 analogicznie przygotowuje sie do zapelnienia rybami nastepne kontenery-sadze 1, a napelniony pozostawia sie w cbiegu wodnym o duzym przeplywie az do czasu osiagniecia wychlodzenia ryby do wymaganej temperatury, po czym obieg zdlawia sie do wielkosci zapewniajacej utrzymywanie wybranej stalej temperatury i koniecznego dostarczania wody swiezej w przypadku przechowywania ryb zywych. Ogrzana cieplem ryb i zuzyta wode odprowadza sie do centrali uzdatniania wody 27 poprzez magistrale wody zuzytej 23 o przekroju dwa razy wiekszym od przekroju magistrali wody uzdatnio¬ nej 15, przez co zapewnia sie grawitacyjny splyw wody do filtrów czyszczacych 29 i filtrów bakteriobójczych 30, skad wode zasysa sie przez pompe 31 i tloczy poprzez chlodnice 32 oraz areator 33 do magistrali uzdatnio¬ nej wody 15.Po wyladunku kontenerów 1 ze statku ustawia sie je na naczepach samochodowych przylaczajac wezowni- ce sprezonego powietrza 12 do zródla sprezonego powietrza ukladu hamulcowego ciagnika drogowego. Po dowiezieniu kontenera-sadza 1 na miejsce skladowania podlacza sie go do magazynowej centrali uzdatniania wody o analogicznej budowie jak centrala uzdatniania wody 27 na statku.Zastrzezenia patentowe 1.Urzadzenie do przechowywania zwlaszcza zywych ryb, znamienne tym, ze stanowi go co najmniej jeden kontener-sadz (1) o znormalizowanych wymiarach kontenerów transportowych z usytuowanym w górnej sciance (2) kontenera (1), korzystnie na okreslonym, stalym promieniu (R)do otworu zasypowego (4) lukiem zasypowym (3), szczelnie zamykanym izolowana pokrywa (7), wyposazone w klape-zawór (8) umieszczo¬ na w bocznej sciance (2), w kierunku której nachylone jest dno (9) z pletwa nakierowujaca (10) posiadajace ksztalt cylindryczno-wklesly, nad którym zamocowane sa perforowane wezownice (11,12), z których wezowni- ca (11), polaczona jest poprzez króciec doprowadzajacy (13) i przewód (14) z magistrala uzdatnionej wody (15), zas wezownica (12) korzystnie ze zródlem sprezonego powietrza (17), oraz w rure odplywowa (19) polaczona poprzez króciec odplywowy (21) z magistrala wody zuzytej (23), przy czym wewnatrz górnej czesci kontenera (1) korzystnie umieszczone sa przegrody przelewowe (25) oraz ciegno (24) do regulowania poziomu wody poprzez zmiane kata nachylenia rury odplywowej (19). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze na górnej powierzchni kontenera-sadza (1) umieszczone jest urzadzenie do sterowania klapa-zaworem (8) oraz urzadzenie do regulowania wysokosci usytuo¬ wania otworu (18) rury odplywowej (19).% 4 113291 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne ty m, ze pomiedzy wewnetrzna i zewnetrzna scianka kontenera-sadza (1) oraz pokrywy (7) znajduje sie warstwa izolujaca w postaci pianki poliuretanowej. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze magistrala uzdatnionej wody (15) sklada sie z szeregowo ze soba polaczonych kolejno filtrów oczyszczajacych (29), filtra bakteriobójczego (30), pompy wody obiegowej (31), urzadzenia chlodniczego z chlodnica wody cyrkulujacej (32) oraz areatora (33) do napo¬ wietrzania wody, przy czym filtry oczyszczajace (29) polaczone sa ze soba równolegle. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze krócce (13, 16, 21) kontenera-sadza (1) polaczone sa z magistrala uzdatnionej wody (15) magistrala wody zuzytej (23) oraz zródlem sprezonego powie¬ trza (17) przy pomocy gietkich przewodów (14, 22), przy czym przekrój magistrali wody zuzytej (23) jest okolo dwa razy wiekszy od przekroju magistrali wody uzdatnionej (15). 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze otwór odplywowy (18) usytuowany jest na regulowanej wysokosci pod punktem przeciecia sie poziomych osi symetrii górnej powierzchni kontenera- sadza (1).Prac. Poligr. UP PRL. Naklad 120 + 18 egz.Cena 45 zl. PL