Przedmiotem wynalazku jest bezstopniowa przeklad¬ nia cierna, majachzastosowanie do ciaglej regulacji prze¬ lozenia w napedach maszyn, gdzie wystepuja duze predkosci obrotowe.Znane bezstopniowe przekladnie cierne maja stoz¬ kowe kola cierne o zarysie prostym lub lukowym i wypo¬ sazone sa w element posredniczacy. Dla kól o zarysie prostym element posredniczacy jest ulozyskowany w obudowie umieszczonej w korpusie, przy czym obudowa ta ma mozliwosc przesuwania sie wzdluz tworzacych kól stozkowych. Natomiast w przypadku stosowania kól stozkowych o zarysie lukowym, obudowa obraca sie wokól srodka tego luku.Niedogodnosc znanych rozwiazan polega na tym, ze wierzcholki stozków i elementów posredniczacych pok¬ rywaja sie ze soba tylko w jednym lub najwyzej dwóch polozeniach. Niepokrywanie sie wierzcholków kól wspólpracujacych powoduje wystapienie róznicy pred¬ kosci na szerokosci ich styku. W plaszczyznie styku tych kól wystepuje róznica predkosci katowych wywolujaca zjawisko tarcia wiertnego, które jest przyczyna strat mocy i zuzycia elementów sprzezonych ciernie.Wynalazek dotyczy ciernej powierzchni bezstopniowej skladajacej sie z korpusu, w którym osadzone sa dwa stozkowe kola cierne oraz element posredniczacy.Istota wynalazku polega na tym, ze element posredni¬ czacy wykonany jest w postaci tulei o wewnetiznych powierzchniach ciernych i zamocowany jest wjarzmie na rolkach, a jarzmo osadzone jest w korpusie na sworz¬ niach umozliwiajacych obrót jarzma dokola osi prosto¬ padlej do osi elementu posredniczacego. Stozkowe kola cierne ulozyskowane sa w korpusie w taki sposób, zeosie stozków przecinaja sie. Przez punkt przeciecia osi stoz¬ ków przechodzi os obrotu jarzma.Zasadnicza korzysc techniczna wynikajaca zestosowa¬ nia przekladni wedlug wynalazku polega na tym, ze w calym zakresie przelozen wierzcholki kólciernychpokry¬ waja sie, co zapobiega poslizgowi geometrycznemu, a zatem zostaje wyeliminowane tarcie wiertne. Eliminacja tarcia wiertnego zwieksza sprawnosc sprzezenia cier¬ nego, a tym samym calej przekladni. Jednoczesnie zmniejsza sie obciazenie cieplne, co jest szczególnie wazne przy znacznych predkosciach. Poza tym znacznie zmniejsza sie zuzycie kól ciernych.Przedmiot wynalazku jest objasniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekladnie w-przekroju podluznym, a fig. 2^przeklad¬ nie w pólprzekroju poprzecznym.Przekladnie wedlug wynalazku stanowia dwa stoz¬ kowe cierne kola, napedowe kolo 1 i napedzane kolo 2 oraz element posredniczacy wykonany wksztalcie tulei 3, która jest ulozyskowana w jarzmie 4 na rolkach 5.Jarzmo 4 osadzone jest w korpusie 6 na sworzniach 7. W jarzmie 4umieszczonajest nakretka $ wspólpracujaca ze sruba 9, na która nasadzone jest pokretlo 10 zabezpie¬ czone nakretka 11. Napedowe kolo 1 ulozykowane jest przy pomocy lozysk 12 w tulei 13 zamknietej pokrywa 14 za pomoca srab 15. Z drugiej strony napedzane kolo 23 112890 4 ulozyskowane jest w tulei 16, która zamknieta jest pok¬ rywa 17. Napedzane cieme kolo 2 dociskane jest do posredniczacej tulei 3 poprzez podkladke 18 za pomoca sprezyny 19, przy czym tuleja oparta jest na kulkach 20, stanowiacych elementy samoczynnego docisku. Kulki 20 ulozone sa w zabezpieczajacej tulejce 21.Napedzane kolo 2 wraz z tuleja 16 osadzone jest na wale 22, przy czym tuleja 16 ulozyskowanajest na rolkach 23 i uszczelniona uszczelka 24. Na srubie 9, oprócz nakretki, osadzonajest tulejka' 25 zamocowana do sruby 9 za pomoca sworznia 26. Na, sworzniu 7 mocujacym jarzmo 4 w korpusie 6 zamocowany jest wskaznik 27. Ponadto w korpusie 6 umieszczona jest uszczelka 28 uszczelniajaca lozyska 12, w których osadzone jest napedowe kolo 1.Moc z napedowego kola 1 przenoszona jest na sprze¬ zony z nim posredniczacy element 3, a nastepnie na nape¬ dzane kolo 2. Zmiana przelozenia nastepuje na skutek obrotu jarzma 4 za pomoca nakretki 8 wodzonej sruba 9 przy pomocy pokretla 10. W czasie obrotu jarzma 4 element posredniczacy 3 przemieszcza sie w nim poo- siowo, a jej czynne powierzchnie stozkowe zmieniaja swoje miejsca styku z kolami ciernymi na skutek czego zmienia sie stosunek czynnych srednic elementów sprze¬ zonych ciernie.Zastrzezenie patentowe Bezstopniowa przekladnia cierna skladajaca sie z kor¬ pusu, w którym osadzone sa dwa kola stozkowe ielement posredniczacy, wykonany w postaci tulei o wewnet¬ rznych powierzchniach ciernych i zamocowanyjest wja¬ rzmie, które osadzone jest w korpusie na sworzniach umozliwiajacych obrót jarzma, ratmi—a tyn, ze osie stozków i os obrotu jarzma (4) przecinaja sie w jednym punkcie, przy czym os obrotujarzma (4)jest prostopadla do osi stozków.Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL