PL112693B2 - Process for preparing of 1-aminoalkanophosphonic acids esters - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania estrów kwasów l-aminoalkanotbsfonowych o ogólnym wzorze przedstawionym na rysunku, w którym R i R1 oznaczaja takie same lub rózne grupy alkilowe, cykloal- kilowe, arylowe lub heterocykliczne, wzglednie takie ich funkcyjne pochodne, które nie ulegaja katalitycznej redukcji wodorem w warunkach sposobu wytwarzania bedacego przedmiotem niniejszego wynalazku. Estry kwasów l-aminoalkanofosfonowych sa stosowane w syntezie organicznej.Znany jest sposób wytwarzania estrów kwasów 1- aminoalkanotbsfonowych polegajacy na reakcji fosfory¬ nów dwualkilowych z aldehydami i amoniakiem.Zasadnicze niedogodnosci techniczno-uzytkowe tego sposobu wytwarzania to mfcla wydajnosc wynoszaca ponizej 30% oraz duze zanieczyszczenie róznorodnymi produktami reakcji ubocznych, co jest zwiazane z wie¬ loma mozliwymi kierunkami reakcji w ukladzie fosforyn dwualkiiowy, aldehyd i amoniak. Dodatkowa niedogod¬ noscia jest to, ze dla otrzymywania czystych estrów kwa¬ sów l-aminoalkanofosfonowych konieczne jest stoso¬ wanie calego szeregu takich dodatkowych operacji jak chromatografia, ekstrakcja i destylacja.Znany jest równiez sposób wytwarzania estrów kwa¬ sów l-aminoalkanofosfonowych na drodze wieloetapo¬ wej syntezy, której istota jest N-acylowanie kwasów aminofosfonowych, estryfikacja otrzymywanych N- acyloaminokwasów, a nastepnie zdjecie grupy ochronnej z grupy aminowej metodami znanymi z chemii peptydów.Zasadnicze niedogodnosci techniczno-uzytkowe tego sposobu wytwarzania to wieloetapowosc syntezy i konie* cznosc uzycia znacznych ilosci róznorodnych odczyn¬ ników.Znany jest takze sposób wytwarzania estrów kwasów l-aminoalkanofosfonowych polegajacy na redukcji 0- meulooksymów 1-ketofosfonianów dwualkilowych za pomoca amalgamatu glinowego lub borów odoru.Zasadnicze niedogodnosci techniczno-uzytkowe tego sposobu wytwarzania to trudnosc wydzielenia czystych estrów kwasów l-aminoalkanofosfonowych, mala wy¬ dajnosc reakcji wynoszaca ponizej 50%. oraz konie¬ cznosc stosowania trudno dostepnych 0-metylooksymów I -ketofosfonianów dwualkilowych.Istota wynalazku polega na tym, ze oksym I- ketoalkanofosfonianu dwualkilowego poddaje sie katali¬ tycznej redukcji wodorem wobec katalizatora uwodor¬ nienia w postaci aktywnego niklu Raneya, platyny, palladu, rodu. korzystnie aktywnego niklu Raneya, w rozpuszczalniku organicznym takim jak alkohol, dio¬ ksan, tetrahydrofuran, korzystnie absolutny alkohol ety¬ lowy, przy czym redukcje prowadzi sie biorac.na 100 czesci wagowych oksymu l-ketoalkanofosfonianu dwu- alkilowego co najmniej 5 czesci wagowych wodoru. 0,5-20 czesci wagowych katalizatora uwodornienia, 100-50 czesci wagowych rozpuszczalnika organicznego, pod cisnieniem 0,981 -98,1 MPa i w temperaturze ponizej 70°C, korzystnie ponizej 50°C, az do zakonczenia reakcji, a nastepnie z mieszaniny poreakcyjnej wydziela sie ester kwasu 1-aminoalkanofosTonowego przez oddzielenie3 112493 4 katalizatora i usuniecie rozpuszczalnika.Zasadnicza korzyscia techniczno-uzytkowa wynika- jaca ze stosowania sposobu wytwarzania wedlug wyna¬ lazku jest utrzymywanie estrów kwasów l-aminoalkano- fosfon owych o czystosci ponad 90%, z wydajnoscia rzedu 75-90%.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykla¬ dach wykonania.Przyklad I. W autoklawie do wodorowania umie¬ szcza sie 195 g (1 mol) oksymu acetylotosfonianu dwuety- iowego, 500 mUabsolutnego etanolu i 15 g aktywnego niklu Raneya pozbawionego wlasnosci alkalicznych przez przemycie rozcienczonym alkoholowym roztwo¬ rem kwasu organicznego, korzystnie kwasu octowego, po czym do autoklawu wprowadza sie gazowy wodór az do osiagniecia cisnienia 19,61 MPa. Nastepnie podnosi sie temperature do 40°C i miesza sie zawartosc autoklawu az do momentu zaobserwowania zaniku pochlaniania wodoru, co trwa okolo 2-4 godzin, po czym wypuszcza sie nadmiar wodoru, a pozostalosc poddaje sie saczeniu w celu usuniecia katalizatora. Przesacz odparowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem w lazni o temperaturze 20-*40°C w wyniku czego otrzymuje sie 180 g pozosta¬ losci, która '-stanowi 1-aminoetanofosfonian dwuetylowy o czystosci ponad 90%. Czystosc i identycznosc produktu sprawdza sie metodami chromatograficznymi i spektro¬ skopowymi (IR, NMR). Po destylacji pod zmniejszonym cisnieniem otrzymuje sie z wydajnoscia 78% 140 g czy¬ stego 1-aminoetanofosfonian u dwuetyl owego o tempera¬ turze wrzenia 78-80°C pod cisnieniem 13,33 Pa.Przyklad II. W autoklawie do wodorowania umie¬ szcza sie 223 g (1 mol) oksymu 1-ketobutanofosfonianu dwuetylowego, 500 ml absolutnego etanolu i 30 g aktyw¬ nego niklu Raneya o wlasnosciach jak w przykladzie I, po czym do autoklawu wprowadza sie gazowy wodór ai do osiagniecia cisnienia okolo 19,61 MPa. Nastepnie pod¬ nosi sie temperature do 60°C i miesza sie zawartosc auto¬ klawu az do momentu zaobserwowania zaniku pochla¬ niania wodoru, co trwa okolo 4 godzin, po czym postepuje sie jak w przykladzie I, w wyniku czego otrzy¬ muje sie 230 g 1-aminobutanofosfonianu dwuetylowego o czystosci ponad 90%. Czystosc i identycznosc produktu sprawdza sie metodami chromatograficznymi i spektro¬ skopowymi. Po destylacji pod zmniejszonym cisnieniem otrzymuje sie z wydajnoscia 70% 150 g czystego 1- aminobutanfosfonianiu dwuetylowego o temperaturze wrzenia 95-100°C pod cisnieniem 13,33 Pa.Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania estrów kwasów 1-aminoalkano- fosfonowych, o ogólnym wzorze przedstawionym na rysDfifctr, w którym R i R1 oznaczaja takie same lub rózne grupy alkilowe, cykloalkilowe, arylowe lub heterocykli¬ czne, wzglednie ich funkcjonalne pochodne nie ulegajace katalitycznej redukcji wodorem w warunkach reakcji, znamienny tym, ze oksym 1-ketoalkanofosfonianu dwualkilowego poddaje sie katalitycznej redukcji wodo¬ rem wobec katalizatora w postaci aktywnego niklu Raneya, platyny, palladu, rodu, korzystnie aktywnego niklu Raneya, W rozpuszczalniku organicznym takim jak alkohol, dioksan, tetrahydrofuran, korzystnie absolutny alkohol etylowy, przy czym redukcje prowadzi sie biorac na 100czesci wagowych oksymu 1-ketoalkanofosfonianu dwualkilowego co najmniej 5 czesci wagowych wodoru, 0,5-20 czesci wagowych katalizatora uwodornienia, 100-500 czesci wagowych rozpuszczalnika organicznego, pod cisnieniem 0,981-98,1 MPa i w temperaturze ponizej 70°C, korzystnie ponizej 50°C, az do zakonczenia reakcji, a nastepnie z mieszaniny poreakcyjnej wydziela sie ester kwasu 1-aminoalkanofosfonowego przez oddzielenie katalizatora i usuniecie rozpuszczalnika. r-ch; ,NK P(0)(0Rl Prac. Poligraf. UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 45 zl PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania estrów kwasów 1-aminoalkano- fosfonowych, o ogólnym wzorze przedstawionym na rysDfifctr, w którym R i R1 oznaczaja takie same lub rózne grupy alkilowe, cykloalkilowe, arylowe lub heterocykli¬ czne, wzglednie ich funkcjonalne pochodne nie ulegajace katalitycznej redukcji wodorem w warunkach reakcji, znamienny tym, ze oksym 1-ketoalkanofosfonianu dwualkilowego poddaje sie katalitycznej redukcji wodo¬ rem wobec katalizatora w postaci aktywnego niklu Raneya, platyny, palladu, rodu, korzystnie aktywnego niklu Raneya, W rozpuszczalniku organicznym takim jak alkohol, dioksan, tetrahydrofuran, korzystnie absolutny alkohol etylowy, przy czym redukcje prowadzi sie biorac na 100czesci wagowych oksymu 1-ketoalkanofosfonianu dwualkilowego co najmniej 5 czesci wagowych wodoru, 0,5-20 czesci wagowych katalizatora uwodornienia, 100-500 czesci wagowych rozpuszczalnika organicznego, pod cisnieniem 0,981-98,1 MPa i w temperaturze ponizej 70°C, korzystnie ponizej 50°C, az do zakonczenia reakcji, a nastepnie z mieszaniny poreakcyjnej wydziela sie ester kwasu 1-aminoalkanofosfonowego przez oddzielenie katalizatora i usuniecie rozpuszczalnika. r-ch; ,NK P(0)(0Rl Prac. Poligraf. UP PRL. Naklad 120 egz. Cena 45 zl PL