Wiadomem jest, ze srodki nawozowe daja sie wytwarzac przez potraktowanie fosforytów kwasem azotowym w obecnosci siarczanu potasowcowego. Produkt jest mieszanina gipsu, fosforanu jednowap- niowego i azotanu potasowcowego. Propo¬ nowano równiez traktowac tak otrzymany produkt gazami amonjakalnemi, celem otrzymania w najprostszy sposób suchego, zdolnego do wysiewania srodka nawozo¬ wego.Tak wytworzone produkty oznaczyc mozna jako mieszanine superfosfatu z azo¬ tanem potasowcowym, w danym razie z malym dodatkiem fosforanu amonowego lub azotanu amonowego.W mysl wynalazku otrzymuje sie wy¬ soko stezony, wolny od chloru srodek na¬ wozowy, który zawiera wszystkie trzy skladniki: potas, kwas fosforowy i azot w róznych stosunkach.Fosforyt traktuje sie w takim stosun¬ ku mieszanina siarczanu potasowego i kwasu azotowego, ze tworza sie siarczan wapniowy, azotan potasowy i wolny kwas fosforowy. Reakcja zostaje przeprowa¬ dzana w takiem rozcienczeniu, ze utwo¬ rzony azotan potasowy pozostaje w roz¬ tworze.Gips odsacza sie i wyplókuje. Lug ma¬ cierzysty, zawierajacy azotan potasowy i wolny kwas fosforowy, zobojetnia sie amonjakiem i wyparowuje do suchosci.Tak otrzymany produkt sklada sie z azotanu potasowego i fosforanu amono¬ wego.Stosunek miedzy temi dwoma skladni- kam|^ozel)^^:;y tlosc duzych granicach "*reguftVany pfzcz*£awartosc wapna w su- rowem fosforanie. Przez uzycie bardzo wysoko procentowych fosforytów zmniej¬ sza sie zuzycie siarczanu potasowego i kwasu azotowego, a tern samem zawartosc w produkcie koncowym kwasu fosforowe¬ go wzgledem potasu i azotu. Przez uzycie niskoprocentowych fosforytów wzrasta zu¬ zycie siarczanu potasowego i kwasu azo¬ towego, a powieksza sie odpowiednio za¬ wartosc potasu i azotu w produkcie kon¬ cowym. Gdy sie chce jeszcze zwiekszyc zawartosc potasu i azotu w produkcie kon¬ cowym, mozna to osiagnac przez to, ze oprócz fosforytu dodaje sie jeszcze wapna, kamienia wapiennego lub kredy.Teoretycznie daje sie przebieg sposo¬ bu najlepiej uwidocznic przez zestawienie reakcji dla poszczególnych przypadków Cas(POJ2 + 3K2 S04+6HN03 = = 3CaS04 + 6KN03 + 2H3P04.Gips odsacza sie, a lug macierzysty zobojetnia amon jakiem na jednofosforan amonu lub dwufosforan amonu, lub jak zwykle w praktyce az do polaczenia obu soli: 2H3P04 + 3NH3 = (NHJ2 HP04 + + NH4 H2P04.Po wyparowaniu tak zobojetnionego lugu macierzystego otrzymuje sie miesza¬ nine soli o nastepujacym skladzie: 6KN03 + (NHJ2 HP.04 + NH4 H2 P04, zawierajaca 33,06% K20, 14,77% N i 16,64% P205- Z fosforytem, zawierajacym nieco CaC03f zachodzi np. nastepujaca reak¬ cja: Ca3{POJ2+CaC03+4K2 S04+8HNÓ3 = =4CaS04+8KN03+2H3 P04+C02+H20, a produkt koncowy jest mieszanina soli o nastepujacym skladzie: 8KN03 + (NHJ2 H P04 + NH4H2P04 z 35,63% K20, 14,59%tf i 13,45% P205.Przy zastosowaniu wreszcie fosforytu lub mieszaniny fosforytu z kamieniem wapiennym z jeszcze wieksza iloscia CaC03 w stosunku do Ca3 \(P04)29 otrzy¬ muje sie np. nastepujace zestawienie: Ca3(P04)2+3CaC03+6K2S04+12HN03= = 6CaS04+12KN03+2H2 P04+3C02 + + 3H20, a produkt koncowy jest mieszanina soli o nastepujacym skladzie: 12KN03 + (NHJ2 HP04 + NH4H2 P04 z 38,65% K20, 14,39% N i 9,73% P205. PL PL