Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania zabarwionej krajanki poliamidowej przeznaczonej do zabarwiania polimerów wlóknotwórczych, szcze¬ gólnie wyrobów poliamidowych.Dotychczas jako srodki do barwienia polimerów wlóknotwórczych szczególnie przeznaczonych do wlókien i innnych wyrobów poliamidowych bar¬ wionych w masie w procesie ich wytwarzania, sto¬ sowano zabarwiona krajanke poliamidowa, tzw. koncentraty barwne wedlug patentu nr 97 474. Me¬ toda ta polega na barwieniu krajanki poliamido¬ wej w wodnej kapieli farbiarskiej barwnikami kwa¬ sowymi i metalokompleksowymi typu 1 :2, przy czym barwienie prowadzi sie w kapieli o wartosci pH 1—4 w temperaturze powyzej 100°C pod cis¬ nieniem 2—3 atmosfer.Sposobem wedlug patentu nr 97 474 otrzymuje sie zabarwiona krajanke poliamidowa w kolorach tak zwanych podstawowych, przy uzyciu jednego ewen¬ tualnie z domieszka drugiego barwnika. W celu uzyskania kolorów wypadkowych miesza sie mecha¬ nicznie gotowe barwne koncentraty w kolorach pod¬ stawowych. Okazalo sie, ze takie postepowanie nie pozwala na otrzymanie kolorów powtarzalnych zgo¬ dnych odcieniem od zalozen receptury kolorysty¬ cznej oraz powoduje nierównomiernosc (pasiastosc) wybarwien gotowego wyrobu szczególnie przedzy.Powodem tego jest rózny ciezar wlasciwy poszcze¬ gólnych koncentratów zabarwionych na kolory pod¬ stawowe i rózny ich stopien elektryzacji. 10 20 25 30 W wyniku przeprowadzonych badan i prób nie¬ oczekiwanie okazalo sie, ze stosujac do barwienia krajanki poliamidowej sposobem wedlug patentu nr 97 474 odpowiednio dobrane ilosciowo i jakos¬ ciowo barwniki z grupy kwasowych i metalokom- pleksowych typu 1 : 2, otrzymuje sie barwne kon¬ centraty poliamidowe * w kolorach wypadkowych, które zastosowane do barwienia w masie wlókna po¬ liamidowego zapewniaja powtarzalnosc odcienia po¬ szczególnych szarz produkcyjnych jak równiez eli¬ minuje nierównomiernosc (pasiastosc) gotowego wy¬ robu.Sposobem wedlug wynalazku barwienie prowadzi sie w kapieli o wartosci pH 1—4, w temperaturze powyzej 100°C korzystnie w temperaturze 130 do 140°C, pod cisnieniem 2—3 atmosfer, przy czym na 100 czesci krajanki poliamidowej dla uzyskania koncentratu w kolorze zóltym dodaje sie 5,2—19 czesci wagowych barwnika o wzorze 1, 0,4—1,7 cze¬ sci wagowych bartnika o wzorze 4, w którym Ri i R3 oznaczaja grupe metylowa, lub atom wodoru, R2 oznacza grupe metylowa, grupe butylowa, gru¬ pe metylokarboamidowa lub atom wodoru, 14,0 do 50,0 czesci wagowych barwnika o wzorze 5, w którym symbol R oznacza grupe sulfonamidolwa lub atom wodoru. Dla uzyskania koncentratu w ko¬ lorze ciemno brunatnym dodaje sie: 10,5—38 czesci wagowych barwnika o wzorze 1, 6,5—24 czesci wa¬ gowych barwnika o wzorze 4, którego symbole zo¬ staly omówione wyzej, 2,3—9 czesci wagowych bar- 112 419112 419 wnika o wzorze 5, którego symbole omówiono wy¬ zej, dla uzyskania koncentratu w kolorze zlotym dodaje sie: 1,3—4,8 czesci wagowych barwnika o wzorze 2, 1,7—6,0 czesci wagowych barwnika o wzorze 4, którego symbole podano wyzej, 16.—60 czesci wagowych barwnika o wzorze 5, którego symbole podano powyzej, dla uzyskania koncentra¬ tu w kolorze terrakota dodaje sie: 13—17 czesci wagowych barwnika o wzorze 1, którego symbole omówiono wyzej, 0,9—3,'2 czesci* wagowych barwni¬ ka o wzorze 4, którego symbole omówiono wyzej, 5,5—20,5 czesci wagowych barwnika o wzorze 5, .którego symbole omówiono wyzej, dla uzyskania koncentratu w kolorze jasno brunatnym dodaje sie: 10—36 czesci wagowych barwnika o wzorze 2 i 3,5 do 13 czesci wagowych barwnika o wzorze 4, oraz 6—22 czesci wagowych barwnika o wzorze 5, dla u- .zyskania koncentratu w kolorze zielonym dodaje sie: 1—4,5 czesci wagowe barwnika o wzorze 2 i 8—28,0 czesci wagowych barwnika o wzorze 4, oraz 10,5—38 czesci barwnika o wzorze 5, dla uzyskania koncentratu w kolorze pamaranczowym dodaje sie: 11,5—41 czesci wagowych barwnika o wzorze 1 oraz 8,3—30 czesci wagowych barwnika o wzorze 5, dla uzyskania koncentratu barwiacego w kolorze czer¬ wonym dodaje sie: 17—60 czesci wagowych barw¬ nika o wzorze 2 oraz 3—11 czesci wagowych bar¬ wnika o wzorze 5, dla uzyskania koncentratu w ko¬ lorze bordo dodaje sie: 19—67 czesci wagowych bar¬ wnika o wzorze 2 i 0,8—3,2 czesci wagowych barw¬ nika o wzorze 3, dla uzyskania koncentratu w ko¬ lorze ciemny bez dodaje sie sie: 5—18 czesci wago¬ wych barwnika o wzorze 1 i 7,5—27 czesci wago¬ wych barwnika o wzorze 3 oraz 7,1—25,5 czesci wa¬ gowych barwnika o wzorze 5, dla uzyskania koncen¬ tratu w kolorze jasny bez dodaje sie: 5,7—21 czesci wagowych barwnika o wzorze 1, 3,3—14 czesci wa¬ gowych barwnika o wzorze 2 i 2,2—8,3 czesci wa¬ gowych barwnika o wzorze 4 oraz 7,7—28 czesci wa¬ gowych barwnika o wzorze 5; dla uzyskania kon¬ centratu w kolorze zielonym dodaje sie: 1—4,5 cze¬ sci wagowe barwnika o wzorze 2, 8—28 czesci wa¬ gowe barwnika o wzorze 4 oraz 10,5—38 czesci wa¬ gowe barwnika o wzorze 5; dla uzyskania koncen¬ tratu w kolorze niebieskim dodaje sie: 1,5—5,5 czesci wagowe barwnika o wzorze 2 i 18—65 czesci wagowe barwnika o wzorze 4; dla uzyskania kon¬ centratu w kolorze chabrowym dodaje sie: 0,9—3,5 czesci wagowe barwnika o wzorze 2 i 19—67 czesci wagowe barwnika o wzorze 4; dla uzyskania kon¬ centratu w kolorze granatowym dodaje sie. 5—18,5 czesci wagowe barwnika o wzorze 2 i 0,2—0,8 czesci wagowe barwnika o wzorze 3 oraz 14—51 czesci wa¬ gowe barwnika o wzorze 5; dla uzyskania koncen¬ tratu w kolorze czarnym dodaje sie: 6—#1 czesci wagowe barwnika o wzorze 2, 11,5—41 czesci wago¬ we barwnika o wzorze 4 i 2—8,5 czesci barwnika o wzorze 5.Postepowanie sposobem wedlug wynalazku umo¬ zliwilo otrzymywanie powtarzalnych kolorów wy¬ padkowych barwnych koncentratów zgodnie z za¬ lozona receptura kolorystyczna, tzn. o odpowiednim odcieniu i intensywnosci barwy. Ponadto nieoczeki¬ wanie okazalo sie ,"ze odpornosci uzytkowe barwio¬ nych wlókien w przypadku stosowania koncentra¬ tów otrzymanych wedlug wynalazku, w porównaniu do wlókien otrzymanych przez barwienie koncen¬ tratami zabarwionymi na kolory indywidualne i pó¬ zniejsze ich mieszanie, niespodzewanie ulegly pod- 5 wyzszeniu szczególnie na tarcie 2—3° i czynniki mokre 1—2°. Ponizej podane przyklady ilustruja wynalazek.Przyklad I. Do aparatu cisnieniowego wpro¬ wadza sie 1000 czesci wagowTych wody, 5 czesci wa¬ gowych 80% kwasu ortofosforowego i przy miesza¬ niu dodaje sie 28,23 czesci wagowe barwnika meta- lokompleksowego 1 : 2 C. I. Acid Yellow 129, 10,82 czesci wagowe barwnika C. I. Acid Orange 88 i 0,95 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Blue 40. Po rozpuszczeniu barwnika do aparatu wprowadza sie 100 czesci wagowych krajanki poliamidowej, tem¬ perature podnosi sie do 130°C i barwi w tej tem¬ peraturze przez 4 godziny. Nastepnie zabarwiona krajanke plucze sie i suszy. Otrzymuje sie zabar¬ wiona krajanke na kolor zólty.Przyklad II. Postepujac jak w przykladzie I, stosuje sie na 100 czesci wagowych krajanki 33,9 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Yellow 129, 2,71 czesci wagowych barwnika G. I. Acid Red 211, oraz 3,29 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Blue 30. Otrzymuje sie zabarwiona krajanke na kolor stare zloto.Przyklad III. Postepujac jak w przykladzie I, stosuje sie na 100 czesci wagowych krajanki po¬ liamidowej 16,66 czesci wagowych barwnika C. I.Acid Yellow 129 i 23,34 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Orange 88. Otrzymuje sie zabarwiona kra¬ janke na kolor oranzowy.Przyklad IV. Postepujac jak w przykladzie I, stosuje sie na 100 czesci wagowych krajanki po¬ liamidowej 34,0 czesci wagowych barwnika C. I.Acid Red 211 o wzorze 2 i 6,0 czesci wagowych bar¬ wnika C. I. Acid Yellow 129 o wzorze 5. Otrzymuje sie zabarwiona krajanke na kolor czerwony.Przyklad V. Postepujac jak w przykladzie I, stosuje sie na 100 czesci wagowych krajanki po¬ liamidowej 38,21 czesci wagowych barwnika C. I.Acid Red 211 o wzorze 2 i 1,79 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Violet 87 o wzorze 3. Otrzy¬ muje sie zabarwiona krajanke na kolor bordo.Przyklad VI. Postepujac jak w przykladzie I stosuje sie na 100 czesci wagowych krajanki poli¬ amidowej 14,47 czesci wagowych barwnika C. I.Acid Yellow 129 o wzorze 5, 10,01 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Orange 88 o wzorze 1 i 15,32 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Violet 87 o wzorze 3. Otrzymuje sie zabarwiona krajanke w kolorze ciemno bezowym.Przyklad VII. Postepujac jak w przykladzie I, stosuje sie na 100 czesci wagowych krajanki po¬ liamidowej 15,7 czesci wagowych barwnika C. I.Acid Yellow 129 o wzorze 5, 11,76 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Orange 88 o wzorze 1, 7,84 cze¬ sci wagowych barwnika C. I. Acid Red 211 o wzo¬ rze 2 i 4,70 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Blue 106 o wzorze 4. Otrzymuje sie zabarwiona kra¬ janke na kolor jasno bezowy.Przyklad VIII. Postepujac jak w przykladzie I, stosuje sie na 100 czesci wagowych krajanki po¬ liamidowej 11,43 czesci wagowych barwnika C. I. 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60112 419 5 6 Acid Yellow 129 o wzorze 5 i 26,66 czesci wago¬ wych barwnika C. I. Acid Orange 88 o wzorze 1 i 1,91 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Blue 40 o wzorze 4. Otrzymuje sie zabarwiona krajanke na kolor terrakota.Przyklad IX. Postepujac jak w przykladzie I, stosuje sie na 100 czesci wagowych krajanki po¬ liamidowej 5,0 czesci wagowych barwnika C. I.Acid Yellow 1,29 o wzorze 5, 21,66 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Orange 88 o wzorzec i 13,34 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Blue 40 o wzo¬ rze 4. Otrzymuje sie zabarwiona krajanke na kolor ciemny braz.Przyklad X. Postepujac jak w przykladzie I, stosuje sie na 100 czesci wagowych krajanki poli¬ amidowej 12,24 czesci wagowych barwnika C. I.Acid Yellow 129 o wzorze 5, 20,40 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Red 211 o wzorze 2 oraz 7,36 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Blue 40 o wzo¬ rze 4. Otrzymuje sie zabarwiona krajanke na kolor lor jasny braz.Przyklad XI. Postepujac jak w przykladzie I, stosuje sie na 100 czesci wagowych krajanki po¬ liamidowej 21,54 czesci wagowych barwnika C. I.Acid Yellow 129 o wzorze 5, 2,46 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Red 211 o wzorze 2, oraz 16,0 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Blue 42 o wzo¬ rze 4. Otrzymuje sie zabarwiona krajanke na kolor zielony.Przyklad XII. Postepujac jak w przykladzie I, stosuje sie na 100 czesci wagowych krajanki po¬ liamidowej 3,0 czesci wagowych barwnika C. I.Acid Red 211 o wzorze, 2 i 37,0 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Blue 40 p wzorze 4. Otrzymuje sie zabarwiona krajanke na kolor niebieski.Przyklad XIII. Postepujac jak w przykladzie I, stosuje sie na 100 czesci wagowych krajanki po¬ liamidowej 38,08 czesci wagowych barwnika C. I.Acid Blue 129 o wzorze 4 i 1,93 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Red 211 o wzorze 2. Otrzy¬ muje sie zabarwiona krajanke na kolor chabrowy.Przyklad XIV. Postepujac jak w przykladzie I, stosuje sie na 100 czesci wagowych krajanki po¬ liamidowej 10,48 czesci wagowych barwnika C. I.Acid Red 211 o wzorze 2, 0,42 czesci wagowych bar¬ wnika C. I. Acid Violet 87 o wzorze 3 i 29,10 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Blue 106 o wzorze 5. Otrzymuje sie zabarwiona krajanke na kolor granatowy.Przyklad XV. Postepujac jak w przykladzie I, stosuje sie na 100 czesci wagowych krajanki po¬ liamidowej 4,68 czesci wagowych barwnika C. I.Acid Yellow 129 o wzorze 5, 12,0 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Red 211 o wzorze 2 oraz 23,32 czesci wagowych barwnika C. I. Acid Blue 106 o wzorze 4. Otrzymuje sie zabarwiona krajanke na kolor czarny.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania zabarwionej krajanki po¬ liamidowej na drodze barwienia krajanki poliami¬ dowej w wodnej kapieli farbiarskiej barwnikami kwasowymi i metalokompleksowymi typu 1 : 2, przy czym barwienie prowadzi sie w kapieli o wartosci pH 1—4, w temperaturze powyzej 100°C, korzyst¬ nie w temperaturze 130—140oC, pod cisnieniem 2—3 atmosfer wedlug patentu nr 97 474, znamienny tym, ze na 100 czesci wagowych krajanki poliamidowej dodaje sie: 5,2—38,0 czesci wagowych barwnika o wzorze 1, 0,4—23,5 czesci wagowych barwnika o wzorze 4, w którym symbole Ri i Rj oznaczaja grupe metylowa lub atom wodoru, Ra oznacza gru¬ pe metylowa, grupe butylowa, grupe metylokarbo- amidowa lub atom wodoru i 2,3—50,0 czesci wago¬ wych barwnika o wzorze 5, w którym symbol R oznacza grupe sulfonamidowa lub atom wodoru. 2. Sposób wytwarzania zabarwionej krajanki po¬ liamidowej na drodze barwienia krajanki poliami¬ dowej w wodnej kapieli farbiarskiej barwnikami kwasowymi i metalokompleksowymi typu 1 :2, przy czym barwienie prowadzi sie w kapieli o wartosci pH 1—4, w temperaturze powyzej 100°C, korzystnie w temperaturze 130—140°C, pod cisnieniem 2—3 atmosfer wedlug patentu nr 97 474, znamienny tym, ze na 100 czesci wagowych krajanki poliamidowej dodaje sie: 1,3—36,0 czesci wagowych barwnika o wzorze 2, 0,9—41,0 czesci wagowych barwnika o wzorze 4, w którym symbole Ri i R$ oznaczaja grupe metylowa lub atom wodoru, a R2 oznacza grupe metylowa, grupe butylowa, grupe metylokar- boamidowa lub atom wodoru, 2,0—60 czesci wago¬ wych barwnika o wzorze 5, w którym symbol R oznacza grupe sulfonamidowa lub atom wodoru. 3. Sposób wytwarzania zabarwionej krajanki po¬ liamidowej na drodze barwienia krajanki poliami¬ dowej w wodnej kapieli farbiarskiej barwnikami kwasowymi i metalokompleksowymi typu 1 :2, przy czym barwienie prowadzi sie w kapieli o wartosci pH 1—4, w temperaturze powyzej 100°C, korzyst¬ nie w temperaturze 130—140°C, pod cisnieniem 2—3 atmosfer wedlug patentu nr 97 474, znamienny tym, ze na 100 czesci wagowych krajanki poliamidowej dodaje sie: 11,8—41,0 czesci wagowych barwnika o wzorze 1, 8,3—30 czesci wagowych barwnika o wzorze 5, w którym symbol R oznacza grupe sul¬ fonamidowa lub atom wodoru. 4. Sposób wytwarzania zabarwionej krajanki po¬ liamidowej na drodze barwienia krajanki poliami¬ dowej w wodnej kapieli farbiarskiej barwnikami kwasowymi i metalokompleksowymi typu 1 :2, przy czym barwienie prowadzi sie w kapieli o wartosci pH 1—4, w temperaturze powyzej 100°C, korzystnie w temperaturze 130—140°C, pod cisnieniem 2—3 atmosfer wedlug patentu nr 97 474, znamienny tym, ze na 100 czesci wagowych krajanki poliamidowej dodaje sie: 17—67 czesci wagowych barwnika o wzo¬ rze 2 i 0,8—3,5 czesci wagowych barwnika o wzorze 3 albo 3—11 czesci wagowych barwnika o wzorze 5, w którym symbol R oznacza grupe sulfonamidowa lub atom wodoru. 5. Sposób wytwarzania zabarwionej krajanki po¬ liamidowej na drodze barwienia krajanki poliami¬ dowej w wodnej kapieli farbiarskiej barwnikami kwasowymi i metalokompleksowymi typu 1 : 2, przy czym barwienie prowadzi sie w kapieli o wartosci pH 1—4, w temperaturze powyzej 100°C, korzystnie w temperaturze 130—140°C, pod cisnieniem 2—3 at¬ mosfer wedlug patentu nr 97 474, znamienny tym, ze na 100 czesci wagowych krajanki poliamidowej 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60112 419 7 8 dodaje sie: 5—18 czesci wagowych barwnika o wzo¬ rze 1, 7,5—27,0 czesci wagowych barwnika o wzo¬ rze 3 i 7,1—£5,5 czesci wagowych barwnika o wzorze 5, w którym R oznacza grupe sulfonamidowa lub atom wodoru. 6. Sposób wytwarzania zabarwionej krajanki po¬ liamidowej na drodze barwienia krajanki poliami¬ dowej w wodnej kapieli farbiarskiej barwnikami kwasowymi i metalokompleksowymi typu 1 : 2, przy czym barwienie prowadzi sie w kapieli o wartosci pH 1—4, w temperaturze powyzej 100°C, korzystnie w temperaturze 130—140°C, pod cisnieniem 2—3 at¬ mosfer wedlug patentu nr 97 474, znamienny tym, ze na 100 czesci wagowych krajanki poliamidowej dodaje sie: 5,7—18,0 czesci wagowych barwnika o wzorze 1, 3,8—(14,0 czesci wagowych barwnika o wzorze 2, 2,2—8,3 czesci wagowych barwnika o wzorze 4, w którym symbole Ri i R3 oznaczaja grupe metylowa lub atom wodoru, R2 oznacza gru¬ pe metylowa, grupe butylowa, grupe metylokarbo- amidowa lub atom wodoru, 7,7—28,0 czesci wago¬ wych barwnika o wzorze 5, w którym symbol R oznacza grupe sulfonamidowa lub atom wodoru. 7. Sposób wytwarzania zabarwionej krajanki po¬ liamidowej na drodze barwienia krajanki poliami¬ dowej w wodnej kapieli farbiarskiej barwnikami 20 25 kwasowymi i metalokompleksowymi typu 1 : 2, przy czym barwienie prowadzi sie w kapieli o wartosci pH 1—4, w temperaturze powyzej 100°C, korzystnie w temperaturze 130—140°C, pod cisnieniem 2—3 at¬ mosfer wedlug patentu nr 97 474, znamienny tym, ze na 100 czesci wagowych krajanki poliamidowej dodaje sie: 0,9—5,3 czesci wagowych barwnika o wzorze 2 i 18,0—67,0 czesci wagowych barwnika o wzorze 4, w którym symbole Ri i R8 oznaczaja grupe metylowa lub atom wodoru, R,2 oznacza grupe metylowa, grupe butylowa, grupe metylokarboami- dowa lub atom wodoru. 8. Sposób wytwarzania zabarwionej krajanki po¬ liamidowej na drodze barwienia krajanki poliami¬ dowej w wodnej kapieli farbiarskiej barwnikami kwasowymi i metalokompleksowymi typu 1 : 2, przy czym barwienie prowadzi sie w kapieli o wartosci pH 1—4, w temperaturze powyzej 100°C, korzystnie w temperaturze 130—140°C, pod cisnieniem 2—3 at¬ mosfer wedlug patentu nr 97 474, znamienny tym, ze na 100 czesci wagowych krajanki poliamidowej dodaje sie: 5,0—19,0 czesci wagowych barwnika o wzorze 2, 0,2—0,8 czesci wagowych barwnika o wzorze 3 i 14,0—51,0 czesci wagowych barwnika o wzorze 5, w którym R oznacza grupe sulfonamido¬ wa lub atom wodoru.NoT W*fer 4 x=N ¦swk 9L+ V«ovZ Ww1* $j&- Cena zl 45,— ZGK 1105/1110/81 — 110 szt. PL