Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do cia¬ glego ksztaltowania szkla profilowego ze znajdu¬ jacej sie w stanie plastycznym, goracej tasmy szikla walcowanego, ornamentowego, zbrojonego, podawa¬ nej bezposrednio z walcarki.Znane jest miedzy innymi z opisu patentowego patentu PRL Nr 47 523 urzadzenie do ksztaltowania szkla profilowego. Urzadzenie to formuje szklo pro¬ filowe w gotowej postaci w procesie walcowania, bezposrednio z plynnej masy szklanej, podawanej z basenu pieca wannowego poprzez koryto zasila¬ jace a nastepnie koryto zbiorcze. Ujscie koryta zbiorczego zakonczone jest odpowiednimi ksztalt¬ kami dzieki czemu wyplywajaca masa szklana przy¬ biera ksztalt zblizony do profilu wyrobu gotowego.Na przedluzeniu osi koryta zbiorczego usytuowana jest walcarka ^a dalej dwa zespoly walców prostu¬ jacych, nadajace wlasciwe uksztaltowanie szkla profilowego.Do wytwarzania szkla profilowego przy pomocy urzadzenia znanego z wyzej wymienionego patentu niezbednie jest potrzebny piec wannowy ze specjal¬ nym uksztaltowanym wylewem, wraz z zamonto¬ wanymi — korytem zasilajacym i korytem zbior¬ czym, oraz ujsciem, poprzez które masa szklana do¬ prowadzana jest pod dzialanie zespolu walców for¬ mujacych aia zadany profil.W kazdym przypadku zmiany wymiaru i ksztaltu wytwarzanego szkla profilowego, zachodzi koniecz¬ nosc dokonywania wymiany koryta zbiorczego oraz 10 15 25 30 wymiany wylozenia ujscia tego koryta. Rozwiaza¬ nie to uniemozliwia szybkie i operatywne przezbra¬ janie agregatu z dostosowywaniem go do potrzeb zmian asortymentów produkcji, na przyklad szkla walcowanego plaskiego, ornamentowego, zbrojone¬ go itp.Znane jest takze urzadzenie do formowania szkla profilowego, które posiada zespoly ksztaltowników grafitowych lub metalowych, zamontowanych sta¬ tycznie w równoleglych ciagach. Urzadzenie to naj¬ pierw formuje wstepny profil a w dalszej kolej¬ nosci poprzez uklady walców formowania wykan¬ czajacego, ustawionych w jednej linii na wspólnych walkach nadawany jest zadany koncowy profil w postaci ceownika, w dwu lub trzy nitkowym sy¬ stemie produkcji.Ze wzgledu na nierównomierny rozklad tempe¬ ratury masy szklanej na odcinku szerokosci wyle¬ wu wanny, wystepuje nizsza temperatura w nit¬ kach skrajnych w stosunku do nitki srodkowej, co w sposób istotny utrudnia technologiczny przebieg procesu formowania. Zjawisko to jest szczególnie niekorzystne w systemie trzy i cztero nitkowym.Ponadto w urzadzeniu tym rozstaw kazdej pary walców wzgledem siebie jest przesuwny i regulo¬ wany recznie, przy uzyciu zacisków mimosrodo- wych. Brak jest plynnej i jednoznacznej regulacji przemieszczania walców formujacych profil w sto¬ sunku do ograniczników wyplywu tasmy szklanej.Uklad ten jest niedoskonaly i stwarza utrudnienia 112 408112 408 3 4 w prowadzeniu procesu formowania szkla profilo¬ wego.Celem wynalazku jest wyeliminowanie dotych¬ czasowych niedogodnosci, a w konsekwencji umo¬ zliwienie prowadzenie procesu formowania szkla o zadanym profilu na kazdym piecu wannowym przeznaczonym do produkcji szkla walcowanego, bez potrzeby przezbrajania czesci wyplywowej wanny, oraz stworzenie mozliwosci dokonywania. szybkich zmian asortymentów i wymiarów formowanego szkla i zwiekszenie szybkosci walcowania szkla pro¬ filowego. Ponadto stworzenie mozliwosci wprowa¬ dzania dodatkowo czwartej nitki formowania.Opracowane wedlug wynalazku urzadzenie przy- stawkowe do walcarki szkla umozliwia formowa¬ nie jednoczesnie dwóch, trzech lub czterech nitek szkla profilowego w naleznosci od potrzeb, a po¬ nadto zapewnia jednolite technologiczne warunki w zakresie temperatur w punktach formowania pro¬ filów dla wszystkich podawanych tasm szkla plas¬ kiego, zarówno skrajnych chlodniejszych jak i srod¬ kowych cieplejszych. Te udogodnienia pozwalaja na lepsze wykorzystanie masy szklanej z pieca wan¬ nowego. Poza tym urzadzenie wedlug wynalazku stwarza mozliwosci wytwarzania na jednym agre¬ gacie wannowym zarówno szkla profilowego jak i szkla walcowanego plaskiego na przyklad orna¬ mentowego, zibrojonego, wykladzinowego marblitu itiP- Operacja zwiazana ze zmiana asortymentu jest prosta. Polega na wprowadzeniu urzadzenia na sta¬ nowisko pracy bezposrednio za walcarka podsta¬ wowa formujaca szklo walcowane plaskie, lub na wyprowadzeniu jej z tego stanowiska. Ma to ko¬ rzystne znaczenie praktyczne, gdyz pozwala na lat¬ we i szybkie uruchomienie,produkcji szkla profilo¬ wego na typowych agregatach wannowych prze¬ znaczonych do szkla walcowanego, co daje nieogra¬ niczone mozliwosci szybkiego reagowania na zaist¬ niale potrzeby.Istota wynalazku polega na tym, ze na wspólnej konstrukcji nosnej spoczywajacej na torze szyno¬ wym sa usytuowane w sposób równolegly dwie lub kilka linii zespolów do formowania szkla profilo¬ wego. Zespoly te posiadaja odpowiednio uksztalto¬ wane rotujace dolne i górne walce do formowania wstepnego a w dalszej linii do formowania wykan¬ czajacego.Z kazdym dolnym walcem wspólpracuje jeden walec górny dociskowy, które osadzone sa na wspól¬ nym stojaku, dzieki czemu mozliwe jest stosowanie ukladu, dzwigniowo-wieszakowego, sluzacego do szybkiej wymiany tych walców bez koniecznosci przerywania produkcji. W tym celu kazdy górny walec dociskowy jest wyposazony w indywidualne obejrnowe zawieszenie polaczone z ukladem dzwig¬ ni ramieniowych. W ukladzie trzy i wiecej nitko¬ wym srodkowe zespoly walców formowania wstep¬ nego i wykanczajacego sa przesuniete zgodnie z ru¬ chem formowania szkla, to jest w kierunku odpre- zarki, na okreslona odleglosc umozliwiajaca uzys¬ kanie zblizonych termicznych warunków formowa¬ nia, zarówno dla linii skrajnych jak i srodkowych.Zespoly walców wstepnego i wykanczajacego for¬ mowania szkla profilowego umocowane w lozyskach slizgowych, sa sprzezone w sposób zblokowany z gwintowym ukladem regulacji poprzecznego prze¬ mieszczania dolnych walców formujacych w sto¬ sunku do linii formowania. Gwintowy uklad regu- 5 lacji przesuwu poszczególnych linii biegów walców umozliwia jednoczesne ich przemieszczanie i pra¬ widlowe ustawienie w zadanej osi symetrii walców formowania wstepnego w stosunku do walców for¬ mowania wykanczajacego, a takze calych zespolów formowania w odniesieniu do osi symetrii ogra¬ niczników wylewu tasmy szklanej.Dla umozliwienia zwiekszenia szybkosci formo¬ wania profilowego szkla wszystkie dolne walce for¬ mujace posiadaja wodny uklad chlodzenia.Przedmiot wynalazku w przykladzie wykonania przedstawiony jest na rysunku aksonometrycznym przedstawiajacym Urzadzenie w widoku z boku.Urzadzenie wedlug wynalazku stanowi rame nos¬ na 1 spoczywajaca na szynach jezdnych 2. Rama nosna 1 posiada na dwóch przeciwleglych obrze¬ zach zamontowane korpusy lozyskowe 3, w których ulozyskowane sa walki transportowe 4, oraz dol¬ ne walce formowania wstepnego 5 i 6 i dolne wal- ce formowania wykanczajacego 7 i 8.Nad kazdym z dolnych walców 5, 6, 7, 8 znajdu¬ ja sie walce dociskowe formowania wstepnego 9 i 10 i walce dociskowe formowania wykanczajacego 11 i 12. Osadzone na wspólnych wspornikach 13 i 14, które nadaja ostateczne uksztaltowanie szkla profilowego 15.Poszczególne górne walce sa wyposazone w obej- mowe wieszakowe uchwyty 16 polaczone z ramio¬ nami dzwigni 17. Zespoly walców formowania wste¬ pnego 5, 6,*9 i 10 i zespoly walców formowania wy¬ kanczajacego 7, 8, 11, 12 zawieszone sa na lozyskach slizgowych 18 i polaczone z gwintowym ukladem 19, regulujacym przesuw linii zespolów walców for¬ mujacych w kierunku poprzecznym do ruchu zes¬ polu formujacego. Srodkowe linie zespolów walców 6, 10, 8, 12 w stosunku do pozostalych bocznych zes¬ polów walców sa przesuniete w kierunku ruchu for¬ mowania. Walce transportowe 4 oraz dolne walce wstepnego formowania 5 i 6 i dolne walce formo¬ wania wykanczajacego 7 i 8 sa sprzezone ze wspól¬ nym napedem lancuchowym 20 oraz polaczone z wo¬ dnym ukladem chlodzenia 21.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do ciaglego ksztaltowania szkla profilowego z podawanej bezposrednio z walcarki goracej znajdujacej sie w stanie plastycznym tas¬ my szkla walcowanego, wyposazone w dwie, lub wiecej linii zespolów walców do formowania pro¬ filów, znamienne tym, ze jedna lub wiecej srodko¬ wych linii walców formowania wstepnego (6) i (10) i walców formowania wykanczajacego (8) i (12) w stosunku do bocznych linii zespolów, walców (5), (7), (9), (11) jest przesunieta w kierunku technolo¬ gicznego ruchu formo)wania. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze walce dociskowe (9), (10), (11), (12) sa osadzone na wspólnych wspornikach (13), (14) i wyposazone sa w obejmowe wieszakowe uchwyty (16) sprzezone z ramieniowymi dzwigniami (17). 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 112 408 6 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze zespoly walców formowania wstepnego (5), (6), (9), (10) i walcóiw formowania wykanczajacego (7), (8), (11), (12) sa zawieszone na lozyskach slizgowych i sprzezone z gwintowym ukladem regulacji (19) przesuwajacym je w kierunku poprzecznym do ru¬ chu formowania. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze walce transportowe (4) oraz dolne walce wstep¬ nego formowania (5), (6) i dolne walce formowania wykanczajacego (7), (8) sa napedzane wspólnym na¬ pedem lancuchalwym (20). PL