Samoczynne i równomierne hamowa¬ nie dlugich pociagów towarowych wyma¬ ga, aby spadek cisnienia w glównym prze¬ wodzie hamulcowym pociagu rozprzestrze¬ nial sie mozliwie Jak najszybciej i aby ci¬ snienie w cylindrze hamulcowym wzrasta¬ lo szybko jedynie na poczatku hamowa¬ nia. Daje sie to osiagnac zapomoca zaworu trój drogowego wedlug niniejszego wy¬ nalazku.Przedmiotem niniejiSzego wynalazku jest zawór, który poczatkowo podczas kazdego hamowania umozliwia przecho¬ dzenie sprezonego powietrza z przewodu glównego do cylindrów hamulcowych, ce¬ lem zuzytkowania tego powietrza do ha¬ mowania i wywolywania okreslonego i naglego spadku cisnienia w przewodzie hamulcowym pociagu, bez wzgledu na Jego dlugosc i ilosc hamowanych wagonów. Ten spadek cisnienia w glównym przewodzie hamulcowym przerywa polaczenie tego przewodu z cylindrem hamulcowym, a la¬ czy cylinder ten ze zbiornikiem pomocni¬ czym.Na rysunku jest przedstawiony przy¬ klad wykonania zaworu trójdrogowego do hamulców dzialajacych sprezonem po¬ wietrzem, wedlug wynalazku, w przekroju pionowym.W oslonie 1 zaworu trójdrogowego znajduja sie: tlok roboczy 2 i tlok wyrów¬ nywaj acy 3, z których kazdy naciska na jedno z ramion dzwigni 4, osadzonej na(lajacym sie wyjmowac czopie 5. Tlok ro¬ boczy 2 umieszczony jest w komorze 6, polacztone^ ' stale zapomoca kanalu 7 z przewodem glównym hamulca i wspiera sie na przeponie 8, oddzielajacej komore 6 od zamknietej szczelnie komory 9. We¬ wnatrz tloka roboczego 2 i jego tloczyska 11 — przechodzacego przez scianke komo¬ ry 6 do komory 15 polaczonej z atmosfera zapomoca otworu 16 — umieszczony jest tlok przerywajacy 12 i tlok regulujacy 13, którego tloczysko 14 przechodzi przez tlo- czysko 11 i cisnie w komorze 15 na prawe ramie dzwigni 4. Oba tloki 12 i 13 znajdu¬ ja sie zawsze pod cisnieniem atmosfe- rycznem, gdyz ich komory polaczone sa z komora 15 przez kanal wykonany w tlo- czysku 14. Komora zas 15 polaczona jest otworem 16 z atmosfera. Tloki 12 i 13 wzgledem siebie oraz wzgledem komory 6 sa uszczelnione wskutek tego, ze po jednej stronie przepony 8 w komorze 9 znajduje sie powietrze o wyzszem cisnieniu, a po drugiej stronie znajduje sie powietrze o cisnieniu atmosferycznem.Tlok wyrównywaj acy 3 oddziela ko¬ more 15 od komory 17, polaczonej stale kanalem 18 z cylindrem hamulcowym. Ka¬ nal 18 laczy równiez cylinder hamulcowy z komora 19, oddzielona od komory 15 za¬ pomoca tulei 20, której spód 21 wspiera sie na prawem ramieniu dzwigni 4, po pra¬ wej stronie tloczyska 14. Kanal 22 w tulei 20 laczy sie z atmosfera; kanal ten mozna zamykac zaworem wylotowym 23, stano¬ wiacym jedna calosc z zaworem wlotowym 24, który oddziela komore 19 od komory posredniej 25 i który ponizej swej czesci stozkowej posiada cylindryczna czesc dla¬ wiaca 26.Komora posrednia 25 laczy sie z prze¬ wodem glównym w chwili, gdy zawór od¬ plywowy 27 jest otwarty. Zawór ten zao¬ patrzony jest równiez w cylindryczna czesc dlawiaca 28. Komora 25 laczy sie z drugiej strony stale zapomoca waskiego kanalu, okolo grzybka 29 trzonu $0, z ka¬ nalem 31 prowadzacym do zbiornika po¬ mocniczego. Trzon 30 tworzy jedna calosc z tlokiem przelacznym 32, przyciskanym sprezyna 33 do przepony 34, która oddzie¬ la komore 35 od komory 36, polaczonej stale z komora 9 za posrednictwem kana¬ lu 37. Ta sama przepona 34 zaopatrzona w siodlo 38 oddziela komore 36 od komory 39. W otworze siodla 38 zaworu zasilaja¬ cego 40 jest umieszczony trzon 41 zawo¬ ru, który opiera sie o scianke komory 36 pod wplywem sprezyny 42, która jedno¬ czesnie dociska zawór wylotowy 43, za¬ mykajacy kanal, laczacy komore 39 z atmosfera.Zawór 43 posiada wystepy 44, które podczas podnoszenia sie tego zaworu 43 podnosza siodlo 38, a tern samem otwiera¬ ja zawór zasilajacy 40.Siodlo 38, opuszczajac sie, sciska spre¬ zyne 42 i moze wkoncu oprzec sie na obrze¬ zu 45 oslony 1.Komore 39 mozna laczyc ze zbiorni¬ kiem pomocniczym hamulca zapomoca kur¬ ka 46 i kanalu 31, jak to przedstawiono na rysunku, lub tez z przewodem glównym przez kurek 46, kanal 47 i przewód 7 (po przekreceniu kurka 46 na prawo o 90°).Zawór trój drogowy wedlug wynalazku dziala w sposób nastepujacy: powietrze sprezone doplywa z glównego przewodu hamulcowego kanalem 7 do komory 6, a jednoczesnie, po podniesieniu zaworu 27, dostaje sie do komory 25, jak równiez przez kanaly 50, 48 i kurek 49 do komory 35. Z komory 25 sprezone powietrze prze* plywa kanalem 31 do zbiornika pomocni¬ czego oraz przez kurek 46 do komory 39.Wskutek tego sprezone powietrze podnosi siodlo 38 zaworu 40 i przedostaje sie do komory 36, skad nastepnie kanalem 37 przeplywa do komory 9.Gdy cisnienie we wszystkich komorach powyzszych zrówna sie mniej wiecej z ci- — 2 —snieniem panujacem w przewodzie glów¬ nym, wówczas zawory zamykaja sie.Jezeli kurki sa odpowiednio nastawio¬ ne, to sprezone powietrze dostaje sie do komory 35 z komory 25, a do komory 39— bezposrednio z przewodu glównego.Jezeli wiec wywola sie w przewodzie glównym, a zatem i w komorze 6, nieznacz¬ ny spadek cisnienia, wówczas powietrze o wyzszem cisnieniu, znajdujace sie w ko¬ morze 9, podnosi zespól tloków 2, 12, 13 ku górze. Wskutek tego tloczysko 14 tloka 13 podnosi za posrednictwem prawego ra¬ mienia dzwigni 4 tuleje 20, przyczem jednoczesnie zamyka zawór wylotowy 23, a otwiera zawór wpustowy 24 w ten spo¬ sób, ze jego cylindryczna czesc dlawiaca 26 wysuwa sie nazewnatrz odnosnego ka¬ nalu. Powietrze sprezone, zawarte w ko¬ morze 25, odplywa do cylindra hamulco¬ wego, przyczem w komorze tej 25 naste¬ puje spadek cisnienia, dzieki czemu po¬ wietrze z przewodu glównego, po otwarciu zaworu 27, przeplywa szybko do cylindra hamulcowego przez zawór wpustowy 24 i kanal 18. Wskutek tego w przewodzie glównym spadek cisnienia wzrasta i roz¬ przestrzenia sie wzdluz calego pociagu od jednego zaworu trój drogowego do na¬ stepnego.Ten spadek cisnienia powstaje równiez w komorze 35. W chwili- gdy róznica ci¬ snien dzialajaca na tlok 32 staje sie wiek¬ sza od nacisku sprezyny 33,. wówczas sprezyna ta zostaje scisnieta, a tlok 32 przesuwa sie ku dolowi, az do zetkniecia sie z odpowiedniem obrzezem oporowem oslony /. Tloczysko 30 tego tloka i jego grzybek 29 przesuwaja wówczas zawór 27 ku dolowi tak, ze jego cylindryczna czesc dlawiaca 28 wsuwa sie- w kanal 7, przy¬ czem grzybek 29 wysuwa sie nazewnatrz kanalu, laczacego zbiornik pomocniczy z komora posrednia 25. Wskutek tego spre- zoae powietrze, zawarte- w tym zbiorniku pomocniczym, zaczyna doplywac do cyli®- dra hamulcowego.Spadek cisnienia w przewodzie glów¬ nym hamulca, spowodowany odplywem powietrza do cylindra hamulcowego, zale¬ zy jedynie od napiecia sprezyny 33, a nie od dlugosci przewodu glównego i objeto¬ sci cylindra hamulcowego. Wspomniany spadek cisnienia wystarcza do przesunie¬ cia tloków hamulcowych i slabego, lecz szybkiego przycisniecia klocków hamul¬ cowych do kól wszystkich wagonów, zao¬ patrzonych w hamulce, wlasciwe zas ha¬ mowanie uskutecznia sie zapomoca po¬ wietrza, nagromadzonego w zbiorniku po¬ mocniczym.Spadek cisnienia powstaje równiez w komorze 39, wskutek czego siodlo 38 zo¬ staje przycisniete do grzybka 40 zaworu, przerywajac polaczenie pomiedzy komora¬ mi 36 i 39 i uszczelniajac dodatkowo za¬ wór 40.Jezeli nie utrzymuje sie w dalszym ciagu spadku cisnienia w przewodzie glównym, wówczas pod wplywem wzrasta¬ jacego cisnienia w cylindrze hamulcowym, oddzialywajacego na tlok wyrównywafacy 3, zostaje wywarty nacisk na lewe ramie dzwigni 4 i po pewnym czasie, zaleznym od polozenia osi obrotu 5 tej dzwigni, na¬ cisk na to ramie staje sie wiekszy od na¬ cisku wywieranego przez róznice cisnien, dzialajaca na tlok roboczy 2. Wówczas tloki 2 i 3 opuszczaja sie, a dzwignia 4 ob¬ raca sie w kierunku wskazówki zegara, i to az do chwili zamkniecia zawora wpu* stowego 24 i przerwania doplywu po^- wietrza z komory posrednie} 25 do cy¬ lindra hamulcowego, oraz otwarcia zaworu wylotowego 23.Czulosc trójdrogowego zaworu na po¬ czatku hamowania jest niezalezna od po¬ lozenia osi obrotu 5 dzwigni 4.Cisnienie wzrasta szybko w cylindrze hamulcowym jedynie poczatkowo, a w chwili, gdy zwiekszone cisnienie w tym cy- — 3 —lindrze powoduje nacisk od dolu na tlok wyrównywajacy 3 wiekszy od nacisku, wywieranego zapomoca powietrza dziala¬ jacego od dolu na tlok regulujacy 13, wów¬ czas ten ostatni zostaje przesuniety az do zetkniecia sie z tlokiem przerywajacym 12.W polozeniu tern zawór wpustowy 24 o- puszcza sie mniej lub wiecej, zaleznie od szerokosci prawego ramienia dzwigni 4.Szerokosc ta zmienia sie w zaleznosci od polozenia dzwigni tak, ze cylindryczna czesc dlawiaca 26 zaworu wpustowego 24 wsuwa sie czesciowo do swego kanalu lub pozostaje zewnatrz niego.Gdy cisnienie w cylindrze hamulco¬ wym wzrosnie tak, ze bedzie wieksze od cisnienia oddzialywajacego na tlok regu¬ lujacy 13 i przerywajacy 12, to wtedy te tloki 12 i 13 zostaja przesuniete ku dolowi do tego stopnia, ze zawór wpustowy 24 za¬ myka sie calkowicie (a zatem hamowanie ustaje).Odhamowywanie odbywa sie przez zwiekszenie cisnienia w przewodzie glów¬ nym. Wówczas zespól tloków 2, 12 i 13 opada, a jednoczesnie opada tuleja 20, otwierajac zawór wylotowy 23. Powietrze uchodzi z cylindra przez kanal 22 i otwór 16 do atmosfery.Przy odhamowywaniu recznem prze¬ suwa sie z zewnatrz zawór 43 ku górze.Wystepy 44 podnosza siodlo 38 zaworu 40, a trzon 41 opiera sie wtedy o scianke ko¬ mory 1. Powietrze moze wtedy ujsc z ko¬ mory 9 kanalem 37 przez komory 36 i 39 oraz przez zawory 40 i 43 do atmo¬ sfery.Po zmniejszeniu cisnienia w komorze 9 opada zespól tloków 2, 12, 13, a jedno¬ czesnie opada tuleja 20, zamykajac zawór wlotowy 24 i otwierajac zawór wylotowy 23, dzieki czemu umozliwiony zostaje wy¬ plyw powietrza z cylindra hamulcowego.W podobny sposób powietrze moze od¬ plywac ze zbiornika pomocniczego do at¬ mosfery przez kanal 31, kurek 46 (jezeli jest on ustawiony w polozenie przedsta¬ wione na rysunku), komore 39 i zawór 43. PL