Wynalazek dotyczy urzadzen hamulco¬ wych, dzialajacych sprezonem powietrzem, z trójdrogowym lub innym zaworem roz- rzadczym, powodujacym doprowadzanie powietrza sprezonego do cylindrów hamul¬ cowych przy zaciskaniu hamulców w dwóch okresach. Podczas pierwszego z tych okre¬ sów powietrze sprezone doplywa do cylin¬ dra hamulcowego w duzych ilosciach, wsku¬ tek czego klocki hamulcowe zostaja szybko docisniete do kól, natomiast podczas dru¬ giego okresu doplyw sprezonego powietrza do cylindrów hamulcowych jest ograniczony w ten sposób, aby wytwarzane tam cisnie¬ nie powstawalo stopniowo.Zawory rozrzadcze podobnego typu, jak i zawór wedlug wynalazku, uzywane do¬ tychczas, posiadaja zawór najmniejszego ci¬ snienia, umieszczony na drodze doplywu sprezonego powietrza do cylindrów hamul¬ cowych i utrzymywany w polozeniu otwar¬ cia przez przepone, na która z jednej stro¬ ny oddzialywa sprezyna lub dostosowane specjalnie do tego celu cisnienie sprezonego powietrza. Z drugiej natomiast strony na te przepone dziala cisnienie, panujace w cy¬ lindrze hamulcowym, wskutek czego w chwi¬ li dojscia tego cisnienia do wysokosci, wy¬ starczajacej do przezwyciezenia nacisku wymienionej wyzej sprezyny, przepona zo¬ staje odchylona i zamyka zawór najmniej¬ szego cisnienia, poczeni doplyw sprezonegopowietrza do cylindra hamulcowego odby¬ wa sie za posrednictwem waskiego kanalu, omijajacego ten zawór.Przepona powyzszego rodzaju podlega w urzadzeniu w mysl wynalazku podczas zaci¬ skania hamulców dzialaniu cisnienia roz- rzadczego, stanowiacego pewna okreslona czastke cisnienia normalnego, do którego napelnia sie urzadzenie hamulcowe sprezo- nem powietrzem. Na przepone te oddzialy¬ wa mianowicie preznosc, panujaca w ko¬ morze, polaczonej podczas odhamowania ze zbiornikiem pomocniczym, przyczem ko¬ mora ta jest laczona podczas zaciskania ha¬ mulców z komora ekspansyjna, która w cza¬ sie odhamowania zostaje polaczona z kana¬ lem, wiodacym do atmosfery.Na zalaczonym rysunku uwidoczniono tytulem przykladu jedna z postaci wykona¬ nia wynalazku w zastosowaniu do trójdro- gowego zaworu rozrzadczego znanej kon¬ strukcji.Zawór ten sklada sie z kadluba 1, zawie¬ rajacego komore suwakowa 2 i komore tlo¬ kowa 3, mieszczaca tlok 4, który przesuwa suwak 5, zaopatrzony w znane kanaly i wy¬ drazenia oraz w zawór stopniujacy 6. Do kadluba 1 zaworu przylaczona jest komora 7, polaczona za posrednictwem kanalu 8 z kanalem 9, którego wylot znajduje sie na gladzi suwakowej suwaka 5. Gdy tlok 4 znajduje sie w polozeniu, odpowiadajacem odhamowaniu, to kanal 9 laczy sie z atmo¬ sfera za posrednictwem wydrazenia 10 w suwaku 5 oraz kanalu 11. Komora 2 jest po¬ laczona w zwykly sposób ze zbiornikiem po¬ mocniczym, nieuwidocznionym na rysunku, a komora tlokowa 3 laczy sie z przewodem glównym 24 urzadzenia hamulcowego. Ka¬ nal 12 w sciance kadluba / zaworu roz¬ rzadczego prowadzi do cylindra hamulco¬ wego, równiez nieuwidocznionego na rysun¬ ku, przyczem kadlub 1 jest zaopatrzony w kurek 13 o kalibrowanym otworku przelo¬ towym 14. Pod tym kurkiem 13 znajduje sie zawór najmniejszego cisnienia i5, w które¬ go siodelku 16 znajduje sie waski otworek przelotowy 17. Zawór 15 jest utrzymywany w stanie otwarcia przez przepone 18, na której górna strone oddzialywa cisnienie, panujace w komorze 19, polaczonej zapo- moca kanalu 20 z kanalem 12, polaczonym zkolei z cylindrem hamulcowym. Na dolna strone tej przepony oddzialywa cisnienie, panujace w komorze przeponowej 21, po¬ laczonej podczas odhamowania z komora suwakowa 2 za posrednictwem kanalu 22 i kanalu 23, którego wylot znajduje sie na gladzi suwakowej suwaka 5. Gdy hamulce sa zacisniete, komora 21 laczy sie z komo¬ ra ekspansyjna 25 za posrednictwem kana¬ lów 22 i 26, znajdujacych sie w sciance ka¬ dluba 1 oraz wydrazenia 27 w suwaku 5. To wydrazenie sluzy przy odhamowaniu do wytworzenia polaczenia pomiedzy komora ekspansyjna 25 i kanalem 28, prowadzacym do atmosfery.Zawór rozrzadczy wedlug wynalazku dziala w sposób nastepujacy. Gdy hamulce sa zwolnione, to tlok 4 wraz z suwakiem 5 znajduje sie w swem lewem polozeniu, uwi- docznionem na rysunku. Zawór stopniujacy 6 jest wówczas zamkniety, a cylinder ha¬ mulcowy polaczony jest z kanalem 29, pro¬ wadzacym do atmosfery, za posrednictwem wydrazenia 30 w suwaku 5, przyczem ko¬ mora 7 jest polaczona z kanalem 11, pro¬ wadzacym do atmosfery w sposób opisany powyzej, natomiast kanal 31, polaczony z przewodem glównym 24, jest zasloniety su¬ wakiem 5. Poza tern w okresie odhamowa¬ nia komora 21 jest polaczona z komora su¬ wakowa 2, a komora ekspansyjna 25 — ka¬ nalem 28 z atmosfera.Po odpowiedniem zmniejszeniu cisnienia w przewodzie glównym w celu zacisniecia hamulców tlok 4 przesuwa sie w prawo, u- noszac najpierw grzybek zaworu stopniuja¬ cego1 6 z jego gniazda, a nastepnie przesu¬ wajac suwak 5 w prawo do polozenia, od¬ powiadajacego hamowaniu, przyczem ruch tloka 4 i suwaka 5 jest przyspieszony wsku- — 2 —tek polaczeniat utworzonego za posrednic¬ twem wydrazenia 10 w suwaku 5 pomiedzy kanalem 31, polaczonym z przewodem glów¬ nym 24, i kanalem 9, który to kanal laczy sie z komora sferyczna 7. Gdy suwak 5 znaj¬ duje sie w swem polozeniu prawem, to jego wyzlobienie 27 wytwarza polaczenie po¬ miedzy komora ekspansyjna 25 i ko¬ mora przeponowa 21, wskutek czego na przepone 18 oddzialywa od spodu cisnienie rozrzadcze, bedace tylko czastka cisnienia, panujacego w zbiorniku pomocniczym, a wielkosc tej czastki zalezy od stosunku po¬ jemnosci komór 21 i 25. Przy polozeniu su¬ waka, odpowiadajacem hamowaniu, spre¬ zone powietrze doplywa ze zbiornika po¬ mocniczego poprzez komore suwakowa 2, zawór stopniujacy 6 i kanal 32 do cylindra hamulcowego, przyczem po przejsciu przez kanal 32 droga przyplywu powietrza spre¬ zonego rozwidla sie. Pierwsza z tych dróg prowadzi przez otworek przelotowy 14 kurka 13, a druga — przez zawór najmniej¬ szego cisnienia 15 i otworek przelotowy 17 w siodelku 16 tego zaworu. Z powyzszego widac, ze sprezone powietrze doplywa dosc szybko do cylindra hamulcowego, dzie¬ ki czemu klocki hamulcowe zostaja doci¬ sniete do kól natychmiast po wytworzeniu sie w cylindrze hamulcowym cisnienia, prze¬ wyzszajacego cokolwiek wzmiankowana wy¬ zej czastke cisnienia normalnego, wytwo¬ rzona w komorze przeponowej 21 po pola¬ czeniu tej komory w okresie hamowania z komora 25. Z chwila wytworzenia sie w cy¬ lindrze hamulcowym wymienionej wyzej nadwyzki cisnienia przepona 18 wygieta zo¬ staje ku dolowi i zamyka zawór 15, poczem powietrze sprezone doplywa do cylindra hamulcowego tylko przez dwa kalibrowane otworki przelotowe 14 i 17, wskutek czego dalsze wzrastanie cisnienia w tym cylin¬ drze odbywa sie powoli i stopniowo.Wynalazek nie ogranicza sie do kon¬ strukcji opisanej powyzej, gdyz mozna ja zmienic odpowiednio do wymagan, nie prze¬ kraczajac przez to istoty wynalazku. PL