Przedmiotem wynalazku jest srodek do konserwacji wilgotnego ziarna zbóz, zwlaszcza jeczmienia, pszeni¬ cy, zyta, kukurydzy oraz nasion roslin straczkowych takich jak: bobik, lubin, groch p'astewny, zbieranych kombajnami a przeznaczonych glównie na pasze do zywienia trzody chlewnej i bydla.Znanym i stosowanym srodkiem do konserwacji paszowego ziarna zbóz lub nasion roslin straczkowych przeznaczonych na pasze jest kwas propionowy oraz woda amoniakalna. Znane sa równiez wyniki badan stosowa¬ nia innych konserwantów do zabezpieczenia przed plesnieniem. Naleza do nich aldehydy, estry, alkohole, ketony, terpeny i alifatyczne diole.Powszechnie stosowany do konserwacji wilgotnej masy zbozowej kwas propionowy ma silne wlasciwosci grzybobójcze a slabe bakteriostatyczne. Ponadto kwas propionowy jest zwiazkiem przyspieszajacym korozje powierzchni metalowych i betonowych. Oddzialywuje równiez silnie drazniaco na skóre i blony sluzowe czlo¬ wieka, a przy konserwacji na skale przemyslowa wymaga dodatkowego zabezpieczenia pod wzgledem bezpie¬ czenstwa pracy.Srodek do konserwacji wilgotnego ziarna zbóz i nasion roslin straczkowych zawiera: kwasu walerianowego 39,0 kwasu propionowego 4,0 kwasu maslowego 12,0 kwasu izomaslowego 4,0 kwasu kapi onowego 3,0 cykloheksanom cykloheksanu woda 42,0% wagowych 7,0% wagowych 16,0% wagowych 5,0% wagowych 4,8% wagowych 9,0 - 11,0% wagowych 3,5 — 4,5% wagowych 25,5- 9,7% wagowych Srodek chemiczny stosowany jako konserwant wilgotnego ziarna zbóz lub nasion roslin straczkowych oddzialywuje na rodzime enzymy ziarna czy nasion oraz enzymy drobnoustrojów, w wyniku czego zahamowane sa zarówno procesy oddechowe jak i rozwój grzybów.2 111915 Srodek wedlug wynalazku oddzialywuje kilkakrotnie silniej na zahamowanie rozwoju grzybni i posiada wyrazna zdolnosc hamowania rozwoju bakterii. Ponadto ma znacznie slabsza zdolnosc nasilania korozji powierz¬ chni metalowych czy betonowych, dziala mniej drazniaco na skóre i blony sluzowe ludzi co ma duze znaczenie praktyczne. Srodek ten nie jest toksyczny dla zwierzat co potwierdzily wyniki badan toksykologicznych.Przyklady srodka wedlug wynalazku Przyklad I 40,2% wagowych 5,8% wagowych 2,2% wagowych 14,2% wagowych 3,4% wagowych 10,0% wagowych 3,8% wagowych 20,4% wagowych kwas walerianowy kwas propionowy kwas izomaslowy kwas maslowy kwas kapronowy cykloheksanol cykloheksanon woda Przyklad Ii kwas walerianowy kwas propionowy kwas izomaslowy kwas maslowy kwas kapronowy cykloheksanol cykloheksanon woda Przyklad III kwas walerianowy kwas propionowy kwas izomaslowy kwas maslowy kwas kapronowy cykloheksanol cykloheksanon woda 41,0% wagowych 6,0% wagowych 3,2% wagowych 13,4/6 wagowy cii 4,5% wagowych 9,5% wagowych 4,0% wagowych 18,4% wagowych 39,5% wagowych 4,5% wagowych 3,5% wagowych 15,0% wagowych 3,0% wagowych 10,5% wagowych 3,5% wagowych 20,5% wagowych Sposób konserwacji srodkiem wedlug wynalazku polega na nanoszeniu go za pomoca aplikatora na wil¬ gotne ziarno zbóz lub nasion roslin straczkowych. Dawkowanie konserwanta zalezy od wilgotnosci ziarna lub nasion i jest przedstawione w tabeli I i II.Tabela I Tabela II Dawkowanie mieszaniny kwasów monokarboksylowych w zaleznosci od wilgotnosci ziarna zbóz Wilgotnosc ziarna % - 17-21 1 21 - 23 26 - 28 28 - 30 34 - 36 36 - 39 Dawka % 0,9 1,1 1,7 2,1 . 2,5 2,9 kg/l tone 9 11 17 21 25 29 Dawkowanie mieszaniny kwasów monokarboksylowych w zaleznosci od wilgotnosci nasion roslin straczkowych 1 Wilgotnosc ziarna % 17-21 21-23 26-28 28-30 34-36 36-39 39-42 42 - 45 Dawka % ' 1,6 1,9 2,5 2,9 3,4 3,9 4,5 4,8 kg/l tone 9 19 25 29 34 39 45 48 1111915 3 Sposób stosowania srodka wedlug wynalazku wyjasnia blizej przyklad.Bezposrednio po zbiorze kombajnem ziarno zbóz o wilgotnosci od 18 do 40% lub nasiona roslin straczko¬ wych o wilgotnosci 20-45% z przyczepy zsypuje sie na przenosnik transportujacy ziarno do urzadzenia aplikuja¬ cego mieszanine zgodnie ze schematem dawkowania. Z urzadzenia dawkujacego dobrze wymieszane ziarno zbóz lub nasiona roslin straczkowych transportuje sie na uprzednio przygotowany arkusz folii i formuje pryzme.Pryzme po uformowaniu zabezpiecza sie przed opadami deszczu dodatkowa warstwa folii. Tak zakonserwowane ziarno lub nasiona mozna przechowywac 6—12 miesiecy. W czasie przechowywania nie zachodza ubytki suchej masy a w wyniku oddzialywania wilgotnosci i konserwanta skladniki ziarna lub nasion sa w stanie specznienia, co wplywa korzystnie na wykorzystanie ich przez zwierzeta.Zastrzezenie patentowe Srodek do konserwacji wilgotnego ziarna zbóz i nasion roslin straczkowych, znamienny ty m. ze jako substancje czynna zawiera mieszanine kwasu walerianowego 39,0 — 42,0% wagowych, kwasu propionowego 4,0 - 7,0% wagowych, kwasu maslowego 12,0 — 16,0% wagowych, kwasu izomaslowego 4,0 - 5.0% wagowych, kwasu kapronowego 3,8 - 4,8% wagowych, cykloheksanolu 9,0 — 11,0% wagowych, cykloheksanu 3,5 - 4.5% wagowych, i wody 9,7 - 25,5% wagowych. * PL