Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ostrzenia nozy, zwlaszcza umieszczone w pochwie do noza.W znanych urzadzeniach ostrzacych znajduje sie para zachodzacych na siebie plytek, które tworza miedzy soba rowek ostrzacy, a czynnosc ostrzeniia wykonywana jest przez przeciaganie ostrza noza poprzez ten rowek przy jednoczesnym utrzymywaniu krawedzi tnacej ostrza w kontakcie z tymi plytkami. Krawedzie plytek tworza krawedzie ostrzace i powoduja ostrzenie krawedzi tna¬ cej ostrza przez scieranie lub zdzieranie powierzchni ostrza, tworzacych te krawedz tnaca.Urzadzenia ostrzace tego typu sa znane miedzy in¬ nymi! z opisów patentowych Australii nr 424122 i 447537.Urzadzenia ostrzace wedlug tych opisów maja wade po¬ legajaca na tym, ze maja one sklonnosc do zatylkainia sia zanieczyszczenia mii, a gromadzenie sie tych zanie¬ czyszczen czyni urzadzenie kompletnie nieskutecznym dla celów ostrzenia. Problem ten pojawia sie szczególnie wtedy, gdy urzadzenie jest uzywane w kuchni i innych miejscach, w których jest narazone na tluste osady, ula¬ twiajace gromadzenie sie zanieczyszczen na powierz¬ chniach i w zaglebieniach wokól krawedzi ostrzacych plytek.Dalszym problemem napotykanym przy takich urza¬ dzeniach jest to, ze z ostrzem noza styka sie bardzo niewielka czesc kazdej z plytek podczas ostrzenia, tak ze dosc szybko zachodzi zuzycie, a wraz z tym pogarsza sie skutecznosc dzialania urzadzenia. Przy zastosowaniu opraw pochwowych urzadzenie ostrzace wykonuje ruch wychylny podczas ikazdej operacji ostrzenia, ale pomi- 10 15 20 25 30 mo tego ruchu punkt styku miedzy ostrzem noza a plyt¬ kami ostrzacymi pozostaje zasadniczo taki sam.Jesli' krawedz .tnaca ostrza noza jest profilowana, wów¬ czas beda nastepowaly zmiany wielkosci kata przysta¬ wienia krawedzi tnacej w stosunku do plytek ostrzacych w trakcie operacji ostrzenia. Jednakze powoduje to tylko niewielkie zmiany wyzej wspomnianego punktu sytku.Celem wynalazku jest opracowanie urzadzenia ostrza¬ cego iktóre jest skonstruowane tak, ze omówione wyzej problemy sa wyeliminowane lub przynajmniej sprowa¬ dzone do minimum.Urzadzenie do ostrzenia nozy, zwlaszcza umieszczone w pochwie do noza, zawierajacej pare plytek, których szersze powierzchnie zwrócone sa ku sobie i zachodza wzajemnie na siebie, a krawedzie tych plytek siegaja poza strefe tego zachodzenia tworza miedzy soba ro¬ wek ostrzacy, wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze zwrócone ku sobie powierzchnie sa oddalone od siebie, tak ze pomiedzy nimi wystepuje szczelina, prze¬ biegajaca co najmniej wzdluz krawedzi plytek na calej glebokosci rowka i w bezposrednim sasiedztwie miejsca zachodzenia tych powierzchni na siebie. Dwie szersze powierzchnie kazdej z plytek sa wypolerowane. Korzyst¬ nie powierzchnie te sa tak wypolerowane, aby ich chro¬ powatosc nie przekraczala 0,5 millcrometra.Powierzchnie plytek sa oddalone od siebie na odle¬ glosc równa zasadniczo grubosci kazdej z plytek.Plytki sa zamocowane na korpusie nosnym urzadzenia, tak ze wystaja ponad górna powierzchnie tego korpusu, przy czym korpus nosmy jest przystosowany do wahliwe- 111679111679 go zamocowania w pochwie i ma sprezyne amortyzuja¬ ca, siegajaca poza jego spodnia powierzehnie. Korzyst¬ nie korpus nosny ma pochyla powierzchnie po kazdej stronie rowka ostrzacego.Zachodzace na siebie plytki urzadzenia ostrzacego nie stykaja sie ze soba zachodzacymi na siebie powierz¬ chniami, ale istniej pewien odstep pomiedzy tymi po¬ wierzchniami. Szerokosc tego odstepu jest zmienna, za¬ leznie od wymagan, a korzystnie jest ona równa gru¬ bosci jednej plytki urzadzenia ostrzacego. Zostalo stwier¬ dzone, ze z talkiego rozstawienia plytek w odstepie od siebie wynikaja dwie korzysci.Po pierwsze odstep pomiedzy plytkami stanowi ujscie dlq zanieczyszczen, Jak ze ich gromadzenie sie wokól krawedzli ostrzacych jest w znacznej mierze zredukowa¬ ne, a zwlaszcza czastki metalu tworzace sie w wyniku ostrzenia nie moga ' a'e gromadzic miedzy zwróconymi ku sobie powierzchniami plytek ostrzacych z taka sama latwoscia jak w* konstrukcjach dotychczasowych.Po drugie odstep miedzy plytkami powoduje zmiane punktu styku miedzy ostrzem noza a plytkami podczas przemieszczania ostrza przez rowek ostrzacy. Oznacza to, ze styk miedzy ostrzem a plytka nastepuje na pew¬ nej dlugosci krawedzii ostrzacej kazdej z plytek w miare zmiany kata przystawienia ostrza, a w wyniku tego zu¬ zycie rozklada sie na Wieksza czesc kazdej z plytek, zas efektywna zywotnosc urzadzenia jest znacznie wydlu¬ zona.Wyzej wspomniany kat przysta wiernia jest katem za¬ wartym miedzy plaszczyzna krawedzi ostrzacej plytki a krawedzia tnaca ostrza noza o strefie stykania sie z ta krawedzia ostrzaca. Plaszczyzna krawedzi ostrzacej jest w efekcie plaszczyzna szerszej powierzchni plytki tworza¬ cej te krawedz.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia czolowy rzut pionowy urzadzenia do -ostrzenia, fig. 2 — rzut poziomy .urzadzenia pokazanego na fig. 1, fig. 3 i 4 przedstawiaja urzadzenie w rzucie pionowym bocznym ii W zetknieciu z ostrzem noza, przy czym kierunek ruchu ostrza noza jest irózny w kazdym z przypadlków, fig. 5 — rzut perspektywiczny, przedstawiajacy urzadzenie w zetknieciu po pierwsze z odcinkiem wierzcholkowym ostrza noza, a po drug'ie z odcimkiem ostrza oddalo¬ nym od wierzcholka, a fig. 6 — przekrój wzdluzny przy¬ kladowej pochwy zawierajacej urzadzenie do ostrzenia.W pokazanej ma rysunku przykladowej konstrukcji dwie plytki 2 i 3 sa zamocowane do wychylnego korpusu 4.Boczne krawedzie 5 i 6 plytelk 2 ii 3 siegaja poza strefe zachodzenia za siebie dwóch plytek, tak ze ograniczaja one powstaly miedzy inimi rowek ostrzacy 7. Glebokosc tego rowka 7 'i kalowe polozenie wzgledem siebie kra¬ wedzi 5 i 6 sa dobierane zaleznie od potrzeb.Jak to lepiej widac na fig. 2, przeciwlegle powierz¬ chnie 8 i 9 plytek 2 i 3 sa oddalone od siebie tak, ze pomiiedzy nimi utworzona jest szczelina II. Szerokosc szczeliny, jak to pokazano, jest zasadniczo taka sama jak szemdkosc kazdej plytki 2 i 3. Szczelina II nie musi wystepowac na calych odkrytych czesciach plytek 2 i 3, ale tyrko wzdluz krawedzi 5 li 6 w bezposrednim sasiedz¬ twie strefy zachodzenia na siebie plytek 2 i 3.Figury 3 i 4 przedstawiaja urzadzenie do ostrzenia w trakcie jego uzywania, a kat a pokazany na fig. 3 jest uprzednio wspomnianym katem przystawienia. Fig. 5 pokazuje, jak zmienia sie punkt styku 10 miedzy ostrzem 12 noza a ostrzacymi krawedziami 5 i 6 przy zmianie kata przystawienia od wartosci o} do wartosci 02- Ta ostatnia zmiana wynika ze zmiany zarysu kra¬ wedzi tnacej 13 ostrza. 5 W wybranej postaci wykonania kazda z ostrzacych ply¬ tek 2 i 3 lub co najmniej czesci ich szerszych powierzch¬ ni "9,'11, 14 i 15, które sa odkryte podczas uzytkowania, sa wypolerowane lub w inny sposób obrobione tak, aby mialy gladka powierzchnie. 10 Doswiadczenia wykazaly, ze gladka powierzchnia ma mmiiejsza sklonnosc do zatrzymywania na sobie tluszczu i podobnych substancji, niz powierzchnia chropowata.Sklonnosc ta zmniejsza sie wprost proporcjonalnie do stopnia gladkosci powierzchni. Zadawalajace wyniki uzy- 15 skano przez wypolerowanie powierzchni 9, 11, 14 i 15 tak, aby uzyskac srednia wysokosc nierównosci 0,5 mi¬ krometra ale lepiej jest, jesli srednia wysokosc nierów¬ nosci powierzchni polerowanej wynosi 0,4 mikrometra lub w poblizu tej wartosci. 20 Operacja polerowania moze byc prowadzona w jaki¬ kolwiek wlasciwy sposób, jak na przyklad przez bebno¬ wanie, przy którym plytki 2 sa potrzasane w obrotowym bebnie, zawierajacym substancje scienna taka jak pasta karbarumdowa. Powierzchnie brzegowe plytek 2 i 3, ogra- 25 niczajace rowek ostrzacy 7, sa korzystnie szlifowane lub winny sposób obrabiane po polerowaniu tak, aby utwo¬ rzyly ostre krawedzie ostrzace 5 i 6.Tego typu urzadzenie ostrzace jest szczególnie przy¬ datne w zastosowaniu do pochew. Urzadzenie pokaza- 30 ne na zalaczonych rysunkach jest przystosowane do ta¬ kiego zostosowania przez to, ze ostrzace plytki 2 i 3 sa umieszczone na korpusie nosnym 4, prasowanym lub w inny sposób formowanym z tworzywa sztucznego i maja krótkie osie 16, umozliwiajace wychyl ne zamocowanie. 33 Korpus nosny 4 ma sprezyne amortyzujaca 17, umiesz¬ czona po jego spodniej stronie i opierajaca sie o ogra¬ niczniki 20.Ponadto ta czesc plytek 2 i 3, która ogranicza rowek ostrzacy 7, wystaje calkowicie ponad korpus nosny 4 40 tak, ze zmniejsza sie do miniimum ilosc zakamarków w których moze sie gromadzic brud, co najmniej w ob¬ szarze krawedzi ostrzacych 5 i 6.Jesli zachodzi potrzeba, wówczas korpus nosny 4 moze posiadac pochyle powierzchnie 18 (fig. 3 do 5) 45 co najmniej po stronie wejsciowej rowka ostrzacego 7 tak, ze tworzy sie prowadzenie, kierujace ostrze 12 no¬ za do rowka ostrzacego 7. Korzystnie pochyle powierz¬ chnie 18 znajduja sie po obu stronach rowka ostrza¬ cego, jak pokazano, zwlaszcza wtedy gdy korpus nosny 50 4 jest wykonany z tworzywa sztucznego. Strona wejscio¬ wa rowka ostrzacego 7 jest strona, która jest zwrócona w kierunku otwartego konca pochwy jesli urzadzenie jest umieszczone w pochwie omawianego uprzednio typu.Korpus nosny 4 nie musi miec dokladnie takiej postaci 55 jak opisano i moze byc wykonany z materialu innego niz tworzywo sztuczne. Na przyklad korpus nosny 4 moze byc wykonany z metalu i moze stanowic integralna czesc kazdej z plytek 2 i 3 urzadzenia ostrzacego. Plytki 2 i 3 urzadzenia moga byc wykonane z kazdego odpoWied- niego materialu takiego jak na przyklad weglik wolframu.Przykladowa pochwa zawierajaca urzadzenie do os¬ trzenia jest pokazana na fig. 6. W przykladzie pokaza¬ nym na fig. 6 pochwa ma przestrzen 21 dla pomiesz¬ czenia ostrza, ograniczona scianka górna 22, scianka 65 dolna 23 i dwiema sciankami bocznymi 24. Jeden koniec111 OT przestrzeni 21 jest zamkniety scianka 25, a drugi koniec jest otwarty. Korpus nosny 4 jest zamocowany wychyl- mie na elemencie podtrzymujacym 26, który moze wy¬ konywac ruch wahliwy wokól osi obrotu 27. Czlon re¬ akcyjny 28 zamocowany wychylnie w punkcie 29. umiesz- 5 czony jest nad elementem podtrzymujacym 26, a spre¬ zyna 30 dociska ku sobie przedni koniec czlonu reakcyj¬ nego 28 i element podtrzymujacy 26.Do powyzszego rozwiazania moga byc wprowadzone rozmaite zmiany, modyfikacje i/lub uzupelnienia bez io odbiegania od zasadniczego zakresu wynalazku.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do ostrzenia nozy zwlaszcza umieszczo- 15 ne w pochwie do noza zawierajace pare przesunietych wzgledem siebie plytek ostrzacych, których szersze po¬ wierzchnie zwrócone sa ku sobie 'i zachodza wzajemnie na siebie, a krawedzie tych plytek, siegajace poza strefe tego zachodzenia, tworza miedzy soba rowek ostrzacy, 20 znamienne tym, ze zwrócone ku sobie powierzchnie (8, 9) sa oddalone od siebie, tak ze pomiedzy nimi wyste¬ puje szczelina (11), przebiegajaca co najmniej wzdluz krawedzi (5, 6) plytek (2, 3) na calej glebokosci rowka ostrzacego (7) i w bezposrednim sasiedztwie miejsca zachodzenia powierzchni (8, 9) na siebie. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze dwie szersze powierzchnie (8, 9, 14, 15) kazdej z plytek (2, 3) sa wypolerowane. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze powierzchnie (8, 9, 14, 15) sa wypolerowane, tak aby ich chropowatosc nie przekraczala 0,5 mikrometra. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamiennne tym, ze powierzchnie (8, 9) plytek (2, 3) sa oddalone od siebie na odleglosc równa zasadniczo grubosci kazdej z plytek. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, znamienne tym, ze plytki (2, 3) sa zamocowane na korpusie nosnym (4), tak ze wystaja ponad jego górna powierzchnie, przy czym korpus nosny (4) jest przystosowany do wahliiwego zamocowania w pochwie ii ma sprezyne amortyzujaca (30), siegajaca poza jego spodnia powierzchnie. 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze korpus mosny (4) ma pochyla powierzechnie (18) po kazdej stronie rowka ostrzacego (7).•N111679 w¥^° LDA - Zaklad 2 zam. 1655/61 - 95 egz.Cena 100 zl PL PL PL PL PL PL PL PL