Przedmiotem wynalazku jest uchwyt lunety ob¬ serwacyjniej zapewniajacy dwa stopnie swobody zamocowanej lunety, sluzacej do obserwacji hory¬ zontu szczególnie z obiektu latajacego.Nie sa znane uchwyty samodzielnych lunet za¬ wierajace urzadzenia zawieszania lunety z zapew¬ nieniem dwóch stopni swobody, urzadzenia do tlu¬ mienia drgan oraz mechanizmy odchylania i szyb¬ kiego demontazu.Znana jest luneta zlozona z obudowy, zawiera¬ jacej elementy optyczne oraz giroskopowe elementy stabilizacji obrazu, przy czym luneta jako calosc jest zamocowana na hydrauliczno^sprezyinowym ukladzie tlumiacym przymocowanym na stale do obiektu latajacego.Lunety tego rodzaju wymagaja specjalnego do¬ stosowania obiektu latajacego do ich zamocowania.Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji uchwytu lunety, który umozliwi obserwacje hory¬ zontu bez udzialu rak obserwatora w obszarze zmiany polozenia lunety w pionie w zakresie war¬ tosci dodatnich i ujemnych kata 30° i w poziomie w zakresie wartosci dodatnich i ujemnych kata 90° odznaczajacego sie mozliwoscia szybkiego montazu i demontazu uchwytu w miejscu uzytkowania oraz latwe przystosowanie do indywidualnych antropo¬ logicznych cech uzytkujacego go czlowieka.Cel ten zostal osiagniety przez umieszczenie ze¬ spolu tlumików z wysiegnikiem na zespole czolo- chronu poprzez mechanizm regulacji kata poloze- 10 15 20 25 2 nia lunety umozliwiajacy ruch w plaszczyznie po¬ ziomej wzdluz osi lunety, przy czym czolochron i zespól tlumików zamocowane sa obrotowo do ruchomego wózka w jego pianowej osi poprzez blok lozyskowy. Ruchomy wózek umieszczony jest w lukowej prowadnicy o stalym promieniu R, zamocowany do konstrukcji wsporczej poprzez mechanizm RPL umozliwiajacy nety w plaszczyznie pionowej. Lukowa prowadnica posiada sprezynowy napimaoz polaczony z wysieg¬ nikiem poprzez ciegno, przy czym polaczenie wy¬ siegnika z ciegnem jest rozlaczne zatrzaskowo.Lukowa prowadnica posiada blokade skrajnych polozen wózka. Zespól czolochronu wyposazony jest w oslone, korzystnie helm, przy czym polaczenie zespolu czolochronu z oslona wyposazone jest w mechanizm RPO regulacji polozenia oka umo¬ zliwiajacy przesuwanie oslony wzgledem zespolu czolochronu w plaszczyznie pionowej i poziomej prostopadle do osi lunety. Takie wzajemne usytuo¬ wanie i polaczenie elementów pozwala na uzytko¬ wanie lunety bez udzialu rak obserwatora, przy czym glowa obserwatora umieszczona w oslonie jest jakby jednym z elementów ukladu i polozenie jej jest stale w stosunku do osi optycznej lunety.Uchwyt taki bardzo latwo mozna montowac i de¬ montowac.Dzieki zastosowaniu sprezynowego napdnacza do wywazania calosci uchwytu unika sie rozbudowa¬ nia uchwytu o przeciwwagi lub wywazania za po¬ ili 433111 433 3 4 moca miesni obserwatora, co powodowaloby jego szybkie zmeczenie i trudnosci w dokonywaniu obserwacji. Ma to szczególne znaczenie zwlaszcza w obiektach latajacych, gdzie ilosc miejsca na za¬ montowanie uchwytu jest ograniczona i z reguly obiekt taki jest wielofunkcyjny, co czesto nie po¬ zwala na umieszczanie uchwytu na stale.Wynalazek zostal przykladowo pokazany na za¬ laczonym rysunku. Zgodnie z rysunkiem uchwyt lunety obserwacyjnej posiada zespól tlumików 2 z wysiegnikiem 4 umieszczone na zespole czolo- chromu 3 poprzez mechanizm regulacji kata lunety RKL umozliwiajacy ich ruch w plaszczyznie po¬ ziomej wzdluz osi lunety 1. Zespól czolochronu 3 wyposazony w helm 12 wraz z zespolem tlumi¬ ków 2 poprzez wysiegnik 4 zamocowane sa obro¬ towo do ruchomego wózka 5 w jego pionowej osi, która pokrywa sie z osia obrotu glowy obserwa¬ tora, poprzez blok lozyskowy 7. Ruchomy wózek 5 umieszczony jest w lukowej prowadnicy 8 o stalym promieniu R znajduje sie w punkcie obrotu glowy obserwatora. Lukowa prowadnica 8 zamocowana jest do konstrukcji wsporczej poprzez mechanizm regulacji polozenia lunety RPL umozliwiajacy ruch uchwytu lunety w plaszczyznie pionowej. W celu wywazenia calego uchwytu lukowa prowadnica 8 ma sprezyilowy napinacz 6 polaczony z wysiegni¬ kiem 4 ciegnem 9 za pomoca zamka zatrzaskowe¬ go 10. Lukowa prowadnica 8 posiada blokade skrajnych polozen wózka 5, przy czym role tej blokady w czesci tylnej prowadnicy 8 spelnia jej obudowa 13, natomiast w czesci przedniej bloka¬ da wykonana jest w postaci zatyczki 11. Zespól czolochronu 3 polaczony jest z helmem 12 poprzez mechanizm RPO polozenie oka, umozliwiajacy przesuwanie helmu 12 wzgledem zespolu czolo¬ chronu 3 w plaszczyznie pionowej i poziomej pro¬ stopadle do osi lunety 1.Przygotowanie do pracy uchwytu lunety obser¬ wacyjnej jest nastepujace. Po wyjeciu z prowad¬ nicy 8 zatyczki 11 ruchomy wózek 5 uchwytu wprowadzamy w prowadnice 8 i wkladamy za- tyczke 11. Nastepnie ciegno 9 sprezynowego napi- nacza 6 laczymy z wysiegnikiem 4 zamkiem za¬ trzaskowym 10. Obserwator wklada glowe w hel¬ mie 12 do czolochronu 3 i za pomoca mechanizmu regulacji polozenia oka RPO ustawia polozenie oka w osi optycznej lunety 1. Natomiast mechanizmy 5 RPL i RKL sa mechanizmami justerskimi i nie biora udzialu w normalnych czynnosciach obser¬ watora, natomiast pozwalaja na ustawienie wspól- bieznosci lunety 1 z cechowmikiem. Tak przygoto¬ wany do pracy uchwyt wprawiony jest w ruch roboczy przy pomocy sklonów i skretów glowy obserwatora bez udzialu jego rak,. Demontaz uchwytu wykonujemy nastepujaco. Po rozpieciu zamka zatrzaskowego 10 wyciagamy z .prowadni¬ cy 8 zatyczke 11 i wyjmjujemy uchwyt.Zastrzezenia patentowe 1. Uchwyt lunety obserwacyjnej zawierajacy tlu¬ miki i zespól czolochronu, znamienny tym, ze ze¬ spól tlumików (2) z wysiegnikiem (4) umieszczony jest na zespole czolochronu (3) poprzez mechanizm regulacji kata polozen lunety (RKL), przy czym zespól czolochronu (3) i zesp6l tlumików (2) poprzez wysiegnik (4) zamocowane sa obrotowo do rucho¬ mego wózka (5) w jego pionowej osi poprzez blok lozyskowy (7), natomiast ruchomy wózek (5) umie¬ szczony jest w lukowej prowadnicy (8) o stalym promieniu R zamocowana pionowo do konstrukcji wsporczej poprzez mechanizm regulacji polozenia lunety (RPL) umozliwiajacy ruch uchwytu lunety w plaszczyznie pionowej, przy czym polaczenie ze¬ spolu czolochronu (3) z oslona (12) wyposazone jest w mechanizm regulacji polozenia oka (RPO) umo¬ cowany na wysiegniku stalym czolochroniu. 2. Uchwyt wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze lukowa prowadnica (8) posiada sprezynowy napi¬ nacz (6) polaczony z wysiegnikiem (4) ciegnem (9). 3. Uchwyt wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze ruchoma prowadnica (8) posiada blokade skrajnych polozen wózka (5). 4. Uchwyt wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze polaczenie wysiegnika (4) z ciegnem (9) jest rozla¬ czne, korzystnie zatrzaskowe. 15 20 25 30 35111 433 RPL 8 PL