Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania masy zaplonowej. Sposób znajduje zastosowanie przy wytwarzaniu amunicji, w szczególnosci naboi bocznego zaplonu.Znany sposób wytwarzania masy zaplonowej przebiega nastepujaco: w temperaturze 40 do 60°C stopniowo laczy sie równoczesnie mieszajac wodny roztwór trójnitrorezorcynianu magnezu o stezeniu okolo 6 g/100 ml z wodnym roztworem azotanu olowiawego o stezeniu 32 do 36°/o wagowo. Wytra¬ cony osad krystaliczny trójnitrorezorcynianu olo¬ wiu odsacza sie i przemywa. Do tak przygotowa¬ nego trójnitrorezorcynianu olowiu zawierajacego okolo 20% wody w ilosci 30—55 czesci wagowych dodaje sie 3 do 10 czesci wagowych tetrazenu za¬ wierajacego okolo 40% wody, 15—30 czesci wago¬ wych azotanu baru albo olowiu, 5—10 czesci wago¬ wych dwutlenku olowiu, 15 do 30 czesci wagowych sproszkowanego szkla oraz 1 do 2 czesci wagowych czterdziestoprocentowego wodnego roztworu gumy arabskiej. Calosc miesza sie az do otrzymania jed¬ norodnej mieszaniny o konsystencji ciasta.Wada mas zaplonowych otrzymywanych znanym sposobem jest znaczna wrazliwosc masy na bodzce mechaniczne. W czasie jej wcierania do kryzy luski naboju wystepuja wypadki zapalenia sie masy.Powoduje to zaklócenia w przebiegu procesu wy¬ twarzania naboi i powstawania braków miedzyope- racyjnych. 10 ao 2* 30 Celem wynalazku jest opracowanie sposobu wy¬ twarzania mas zaplonowych, który pozwoli na wy¬ twarzanie mas o mniejszej wrazliwosci na bodzce mechaniczne, niezapalajacych sie w czasie wcie¬ rania ich do kryzy luski naboju.Istote wynalazku stanowi niespodziewane od¬ krycie, ze intansywne mieszanie koloidalnego trój¬ nitrorezorcynianu olowiu otrzymanego przez zmie¬ szanie w temperaturze do 35°C wodnego roztworu trójnitrorezorcynianu magnezu z wodnym roztwo¬ rem azotanu olowiawego, powoduje nieznane do¬ tychczas zjawisko zmiany postaci koloidalnej na postac krystaliczna. Zastosowanie tak otrzymanych mikrokrysztalów trójnitrorezorcynianu olowiu jako zarodków krystalizacji w procesie wytwarzania trójnitrorezorcynianu olowiu docelowego daje ja¬ kosciowa zmiane ksztaltu i wielkosci krysztalów oraz korzystna zmiane wlasnosci tak otrzymanego trójnitrorezorcynianu olowiu. Krysztaly sa jedno¬ rodne, prawie okragle o srednicy 20 do 50 mikro¬ nów, przy czym wielkosc krysztalów mozna regu¬ lowac wielkoscia i iloscia mikrokrysztalów uzytych do zarodkowania.Sposób wytwarzania masy zaplonowej wedlug wynalazku przebiega nastepujaco: najpierw otrzy¬ muje sie mikrokrysztaly zarodkowe. W tym celu wodny roztwór trójnitrorezorcynianu olowiu o ste¬ zeniu 6 do 12 g/100 ml laczy sie w temperaturze do 35°C z wodnym roztworem azotanu olowiawego i wytracony osad koloidalny miesza sie intensywnie 110 860^ 110 860 3 az do przejscia odmiany koloidalnej w odmiane krystaliczna, co objawia sie parokrotnym zmniej¬ szeniem gestosci wodnej zawiesiny trójnitrorezor- cynianu olowiu. Nastepnie otrzymuje sie krysztaly o srednicy 20^50 mikronów. Do naczynia kwasood- pornego zawierajacego roztwór wodny trójmitrore- zorcynianu magnezu o stezeniu 5 do 10 g/100 ml i o temperaturze 40 do 60°C wprowadza sie za¬ wiesine mikrokrysztalów trójnitrorezorcynianu olo¬ wiu w ilosci 0,5 do 8% wagowych, korzystnie 1,0 do 4% wagowych suchej masy w stosunku do ilosci uzytego trójnitrorezorcynianu magnezu i miesza utrzymujac temperature 40 do 60°C. Nastepnie wlewa sie stopniowo stale mieszajac i utrzymujac temperature 40 do 60°C, roztwór wodny azotanu olowiawego o stezeniu 30 do 70 g/200 ml i tempe¬ raturze 40 do 60°^ Po zmieszaniu roztworów zawartosc naczynia schladza sie stopniowo do temperatury otoczenia i wylacza mieszanie. Otrzymany osad przemywa sie parokrotnie woda i odsacza na filtrze plóciennym.Do tak otrzymanego trójnitrorezorcynianu olowiu w ilosci 30 do 60 czesci wagowych zawierajacego okolo 20% wody dodaje sie pozostale skladniki masy zaplonowej i miesza. Korzystnie do otrzy¬ manego trójnitrorezorcynianu olowiu w ilosci 30—60 czesci wagowych zawierajacego okolo 20% wody dodaje sie 3 do 12 czesci wagowych tetrazenu za¬ wierajacego okolo 40% wody, 15 do 25 czesci wago¬ wych azotanu baru i/albo azotanu olowiu, 5 do 10 czesci wagowych dwutlenku olowiu, 20 do 35 czesci wagowych sproszkowanego szkla oraz 1 do 2 czesci wagowych czterdziestoprocentowego wodnego roz¬ tworu gumy arabskiej oraz miesza az do otrzyma¬ nia jednorodnej mieszaniny o konsystencji gestej papki.Masa zaplonowa otrzymana sposobem wedlug wynalazku jest malo wrazliwa na bodzce mecha¬ niczne, szczególnie na tarcie i wcieranie jej do kryzy lusek nabojów nie powoduje zapalen. Sposób wedlug wynalazku zrealizowano w nastepujacych przykladach.Przyklad I. Sporzadzano zawiesine wodna mikrokrysztalów trójnitrorezorcynianu olowiu przez szybkie polaczenie 90 ml wodnego roztworu zawie¬ rajacego 6,3 g trójnitrorezorcynianu magnezu o tem¬ peraturze 20°C z 20 ml wodnego roztworu zawiera¬ jacego 8,0 g azotanu olowiawego o temperaturze 20°C calosc intensywnie mieszano az do pojawienia sie mikrokrysztalów trójnitrorezorcynianu olowiu.Nastepnie do 900 ml wodnego roztworu o tempera¬ turze 45°C zawierajacego 63 g trójnitrorezorcynianu magnezu wlewano przez okres 1 minuty stale mie¬ szajac i utrzymujac temperature 45°C 200 ml wod¬ nego roztworu w temperaturze 20°C zawierajacego 80 g azotanu olowiawego. Z chwila rozpoczecia laczenia obu roztworów do srodowiska reakcji wprowadzono 20 ml jednorodnej wodnej zawiesiny mikrokrysztalów trójnitrorezorcynianu olowiu spo¬ rzadzonego jak wyzej.Po zamieszaniu roztworów calosc poreakcyjna ochlodzono do 25°C i wylaczono mieszanie. Otrzy¬ many osad trójnitrorezorcynianu olowiu przemyty parokrotnie woda na filtrze plóciennym posiadal postac równomiernych krysztalów koloru brazowo- -szarawego wielkosci 20—45 mikronów i zawartosci wody w ilosci 20% wagowych. Próbka 0,300 gra¬ mowa zawierajaca 0,060 g wody nie zapalala sie od plomienia pieciogramowego ladunku prochu czar- 5 nego. Z kolei sporzadzona mase izaplonowa przez wymieszanie ze soba nastepujacych skladników: 40 g trójnitrorezorcynianu olowiu sporzadzonego w sposób podany powyzej, 5 g tetrazenu o wilgot¬ nosci 40%, 21 g azotanu baru przechodzacego cal- io kowicie prz?z sito o wymiarze oczka 0,18 mm, dwu¬ tlenku olowiu w ilosci 7 g, sproszkowane szklo w ilosci 21 g, 1,5 g 40% roztworu wodnego gumy arabskiej. Otrzymana mase o konsystencji ciasta wcierano do otworów plyt dozowniczych, przy czym 15 dozy mas wypychano do podstawionych lusek a nastepnie przy pomocy specjalnego stempla wcie¬ rano do szczelin kryz lusek. Zadozowane luski od¬ stawiono do kilkunastogodzinnego suszenia celem usuniecia wody z masy. Wykonano partie próbna 2P w liczebnosci 5000 sztuk lusek i nie zaobserwowano ani jednego przypadku wyfukniecia masy podczas elaboracji. przyklad II. Sporzadzono mase zaplonowa przez wymieszanie ze soba nastepujacych skladni- 25 ków: 56 g trójnitrorezorcynianu olowiu otrzymanego w sposób podany w przykladzie I, 5,3 g tetrazenu o wilgotnosci 40%, 20 g azotanu olowiu, 7 g dwu¬ tlenku olowiu, 22 g sproszkowanego szkla, 1,5 g 40% roztworu wodnego gumy arabskiej oraz 2 g 30 wody. Otrzymana mase zastosowano do elaboracji na mokro 5000 sztuk lusek w sposób podany w przykladzie I i nie zaobserwowano ani jednego przypadku wyfukniecia.Przyklad III. Sporzadzono mase zaplonowa 35 przez wymieszanie ze soba nastepujacych skladni¬ ków: 57,5 g trójnitrorezorcynianu olowiu otrzyma¬ nego w sposób podany w przykladzie I, 4 g tetra¬ zenu o wilgotnosci 40%, 25 g azotanu olowiu, 4 g dwutlenku olowiu, 21 g sproszkowanego szkla i 3 g 40 4oo/0 roztworu gumy arabskiej. Otrzymana mase zastosowano do elaboracji na mokro 5000 sztuk lusek w sposób podany w przykladzie I i nie za¬ obserwowano ani jednego przypadku wyfukniecia. 45 50 55 Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania masy zaplonowej polegajacy na wymieszaniu trójnitrorezorcynianu olowiu, tetra¬ zenu, skladników bedacych nosnikami tlenu, ko¬ rzystnie azotany baru, olowiu, dwutlenku olowiu, skladników o duzej twardosci, korzystnie sproszko¬ wanego szkla, lepiszcza, korzystnie gumy arabskiej oraz wody, przy czym trójnitrorezorcynian olowiu otrzymuje sie przez reakcje wymiany pomiedzy trójnitrorezorcynianem magnezu i azotanem olowia- wym w wyniku stopniowego laczenia podczas mie¬ szania, w temperaturze powyzej 40°G wodnego roz¬ tworu trójnitrorezorcynianu magnezu z wodnym roztworem azotanu olowiawego, znamienny tym, ie stosuje sie trójnitrorezorcynian olowiu majacy postac równomiernie drobnych krysztalów, o sred¬ nicy ponizej 50 mikronów, wytworzonych przez stopniowe laczenie i mieszanie, w temperaturze '40—60°C wodnego roztworu trójnitrorezorcynianu w magnezu, o stezeniu 5 do 10 g/100 ml z wodnym5 110 860 6 roztworem azotanu olowiawego o stezeniu 30 do 70 g/100 ml, w obecnosci 1,0-—4,0°/o wagowych mikro- krysztalów zarodkowych trójnitrorezorcynianu olo¬ wiu otrzymanych przez szybkie polaczenie i inten¬ sywne mieszanie w temperaturze do 35°C wodnego roztworu trójnitrorezorcynianu magnezu o stezeniu 6 do 12 g/l CO ml z wodnym roztworem azotanu olowiawego o stezeniu 30 do 50 g/100 ml oraz na¬ stepne dlugotrwale mieszanie wydzielonego bez¬ postaciowego osadu do otrzymania mikrokrysztalów. f PL