Przedmiotem wynalazku jest uklad przetwarza¬ jacy prad elektryczny na czestotliwosc impulsów, zwlaszcza do pomiaru pradu wytwarzanego w sa- mozasilajacych .sie detektorach neutronów, stoso¬ wany dla obliczenia rozkladu strumienia neutro¬ nów w reaktorach jadrowych.Znany stan techniki. Znany jest z raportu Y.Plaige'a i I. Bailleta pt. „Convertisseur courant — freguence" wydanego przez Services d'Elektroni- que de Saclay w lutym 1972 r. nr SES/ERA/AI/R/ /li na stronach 6 i 10, uklad przetwornika w któ¬ rym wejscie przetwornika polaczone jest przez re¬ zystor szeregowy z. obwodem wejsciowym integra¬ tora, a obwód ten z kolei polaczony jest z po¬ jemnoscia calkujaca, z tranzystorem rozladowuja¬ cym i z ukladem zlozonym z trzech rezystorów kompensujacym prad uplywu.Wada ukladu jest wplyw pojemnosci detektora i kabla doprowadzajacego mierzony prad do wej¬ scia przetwornika, na wartosc najwazniejszego pa¬ rametru ukladu — wspólczynnika przetwarzania.Zmniejszenie tego wplywu wymaga stosowania stosunkowo duzych wartosci opornosci rezystora szeregowego. Przy pomiarach pradów wytwarza¬ nych w samozasilajacych sie detektorach neutro¬ nów, wartosc rezystora szeregowego nie moze jed¬ nak byc zbyt duza, poniewaz przy wiekszych war¬ tosciach pradu na rezystorze szeregowym wystapi spadek napiecia. Spowoduje to podniesienie po¬ lo 15 20 25 30 tencjalu na detektorze, a to wplynie na jego cha¬ rakterystyke pracy.Istota wynalazku. Uklad wedlug wynalazku za¬ wiera uklad calkujacy z obwodem wejsciowym po¬ laczony poprzez uklad progowy z multiwibrato- rem, który z kolei polaczony jest poprzez uklad rozladowujacy i diode rozladowujaca z wejsciem ukladu calkujacego. Wejscie ukladu calkujacego polaczone jest dodatkowo przez diode zabezpie- . czajaca z masa ukladu, a poprzez rezystor szere¬ gowy z wejsciem ukladu przetwarzajacego.Wejscie wzmacniacza calkujacego polaczone jest' poprzez dlawik z wejsciem ukladu przetwarzaja¬ cego, pomiedzy którym a masa ukladu wlaczona jest pojemnosc wstepna, przy czym pojemnosc cal¬ kujaca polaczona jest z wyjsciem wzmacniacza calkujacego.Korzystne skutki techniczne wynalazku. Zaleta ukladu wedlug wynalazku jest uzyskanie calko¬ witej niezaleznosci jego wspólczynnika przetwa¬ rzania od wartosci pojemnosci, obwodów dolacza¬ nych do wejscia ukladu. Uklad ten zapewnia rów¬ niez bardzo dobre warunki wspólpracy z samoza- silajacym sie detektorem neutronów, poniewaz re¬ zystancja dlawika jest bardzo mala i nawet przy duzych pradach detektora spadek napiecia na dla¬ wiku, a wiec i potencjal na detektorze jest pomi- jalnie maly. 110 3763 110 376 4 Dodatkowa zaleta ukladu jest jego wieksza sku¬ tecznosc tlumienia przepiec i zaklócen przypad¬ kowo wprowadzanych na wejscie przetwornika.Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku jest pokazany na przykladzie wykonania, odtworzonym na rysunkach, gdzie fig. 1 przedstawia schemat blokowy ukladu przetwarzajacego, a fig. 2 uklad calkujacy z obwodem wejsciowym.Przyklad wykonania wynalazku. Na schemacie blokowym fig. 1 wejscie WE ukladu przetwarza¬ jacego polaczone jest poprzez obwód wejsciowy 1 z ukladem calkujacym 2. Obwód wejsciowy 1 polaczony jest równiez z ukladem rozladowujacym 5. Uklad calkujacy 2 laczy sie poprzez uklad pro¬ gowy 3 z wyzwalanym multiwibratorem 4, który z kolei polaczony jest z ukladem rozladowujacym 5 i wvjsciem WY ukladu przetwarzajacego. Fig. 2 przedstawia bardziej szczególowo uklad calkuja¬ cy z obwodem wejsciowym 6, w którym pomiedzy wejscie WE ukladu przetwarzajacego, a wejscie A wzmacniacza calkujacego 7 wlaczone sa równole¬ gle polaczone rezystor R i dlawik Dl. Do wejscia WE. dolaczona jest równiez pojemnosc wstepna Cj, której druga okladzina polaczona jest z ma¬ sa. Wejscie. A wzmacniacza calkujacego 7 pola¬ czone jest poprzez diode zabezpieczajaca Dj z ma¬ sa, a poprzez diode rozladowujaca D2 z ukladem rozladowujacym 5. Pojemnosc calkujaca C2 zala¬ czona jest pomiedzy wejsciem A i wyjsciem B wzmacniacza calkujacego 7.Dzialanie ukladu wedlug wynalazku oparte jest na cyklicznym calkowaniu sygnalu pradowego z detektora, doprowadzonego do obwodu wejsciowe¬ go 1 ukladu przetwarzajacego. Calkowanie doko¬ nywane jest w ukladzie calkujacym 2, a okres kolejnych cykli calkowania zalezny jest od warto¬ sci przetwarzanego pradu. Dla dodatniej wartosci pradu wejsciowego, napiecie z wyjscia B wzmac¬ niacza calkujacego 7 bedzie liniowo zmniejszac sie z -nachyleniem proporcjonalnym do wartosci tego pradu. Napiecie to po osiagnieciu ustalonego po¬ ziomu spowoduje zadzialanie ukladu progowego 3 i wytworzenie impulsu wyzwalajacego multiwi- brator 4. Miultiiwihrator 4 generuje impuls, który poprzez uklad rozladowujacy 5 i diode rozladowu¬ jaca D2 powoduje bardzo szybkie odprowadzenie okreslonego ladunku z pojemnosci calkujacej C2, Napiecie wyjsciowe wzmacniacza calkujacego 7 zmieni sie wówczas o okreslona wartosc ^u i roz¬ pocznie sie nowy cykl calkowania.Multiwibrator 4 wytwarza równiez impulsy wyj¬ sciowe, których ilosc odpowiada ilosci cykli calko¬ wania. Istotna role w pracy ukladu wedlug wy¬ nalazku spelnia dlawik Dl, którego impedancja zapobiega obciazaniu, przez pojemnosc kabla do¬ laczanego do wejscia WE ukladu przetwarzajace¬ go, obwodu wejsciowego A wzmacniacza calku¬ jacego 7, na którym wystepuja szybkozmienne przebiegi podczas procesu rozladowywania pojem¬ nosci calkujacej C2. Zapewnia to uniezaleznienie wspólczynnika przetwarzania ukladu od wplywu dolaczanej pojemnosci wejsciowej.Rezystor R sluzy dla tlumienia oscylacji wla¬ snych dlawika Dl i nie musi byc stosowany w kazdym przypadku. Diody zabezpieczajaca Dj i rozladowujaca D2 oraz impedancja dlawika Dl tworza uklad, który zabezpiecza obwód wejsciowy A wzmacniacza calkujacego 7. Temu samemu ce¬ lowi sluzy takze pojemnosc wstepna Cl, która przyjmuje czesc ladunku w przypadku przylacze¬ nia do wejscia WE ukladu przetwarzajacego na¬ ladowanej pojemnosci kabla doprowadzajacego sy¬ gnal z detektora.Zastrzezenie patentowe Uklad przetwarzajacy prad elektryczny na cze¬ stotliwosc impulsów, zwlaszcza do pomiaru pradu wytwarzanego w samozasilajacych sie detektorach neutronów, zawiera uklad calkujacy z obwodem wejsciowym polaczony poprzez uklad progowy z multiwiibratorem, który z kolei polaczony jest po¬ przez uklad rozladowujacy i diode rozladowujaca z wejsciem ukladu calkujacego, które polaczone jest przez diode zabezpieczajaca z masa, a poprzez rezystor szeregowy z wejsciem ukladu przetwarza¬ jacego, znamienny tym, ze wejscie (A) wzmacnia¬ cza calkujacego (7) ukladu calkujacego (2) pola¬ czone jest poprzez dlawik (Dl) z wejsciem (WE) ukladu przetwarzajacego pomiedzy którym a ma¬ sa wlaczona jest pojemnosc wstepna (Cj) przy czym pojemnosc calkujaca (C2) polaczona jest w znany sposób do wyjscia (B) wzmacniacza calku¬ jacego (7), 10 15 20 25 30 35 40110 376 T ^"P Wf i L_ _ _ 6 A R! p| 2 pj_ 3 1 J 1^1 A L wy Ftg. l W£ Dt R CZ la i Di Z ¥ DZ B I Fig. 2 PL