Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia wewnetrznych elementów obuwia z termo- elastopHastów, uwlaszcza obcasów, obcasów klino¬ wych, obcasów z miedzypodeszrwami, a takze takich elementów jak platformy, podsuiwki.Elementy takie wytwarzane sa obecnie z gumy, drewna, tworzyw sztucznych nieelastycznych i innych materialów. Zastosowanie drewna jest nieracjonalne, gdyz zwiazane jest z zastosowaniem deficytowych surowców naturalnych oraz praco¬ chlonnych i materialochlonnych metod wytwarza¬ nia. Obcasy i platformy fortmowane wtryskowo z tworzyw sztucznych termoplastycznych jak po¬ listyren, polipropylen sa niezginalne, a obuwie wykonane z takich obcasów jest stosunkowo ciezkie i nie zg'i'na sie w przedisttoopiu. Elementy gumowane sa natomiast stosunkowo ciezkie (ciezar wlasciwy 1,2—1,4 G/cm8), a ponadto przy ich wytwarzaniu stosowane sa pracochlonne metody produkcji.Znany jest sposób wytwarzania Obcasów klino¬ wych do obuwia wedlug patentu PRL. nr 58971, który umozliwia otrzymywanie obcasów klino¬ wych lekkich i wytrzymalych mechanicznie, z porowatych tworzyw termoplastycznych jak wy- sokoudaroiwy polistyren, polipropylen. W spo¬ sobie wedlug patentu nr 58971 do 100 czesci wagowych tworzyw tenmiopllastycznych wprowa¬ dza sie 0,25—3 czesci wagowych poroforów, 0,5-- 3 czesci wagowych srodka wiazacego, jak olej 10 15 20 30 parafinowy 1/uto maszynowy, 0,25—1 czesci wago¬ wych aktywnej, drobno sproszkowanej krzemion¬ ki. Otrzymana mieszanke tworzywowa : stosuje sie do przetwórstwa wtryskowego na wtryskar¬ kach sliimakowo-tlokowych z zamykanym ustni- kiem, przy czym wtrysk scisle dozowanej masy tworzywa nastepuje do form pod cisnieniem 200—1400 KG/am2, a temperatura cylindra w strefie koncowej wynosi 200—280°C.Obcasy klinowe z porowatego polistyrenu lub polipropylenu, otrzymane sposobem wedlug pa¬ tentu nr 58971, sa jednak sztywne, ndezginalne w scienionej czesci polozonej w sródstopiu, a ponadto sa nieelastyczne i nie amorytyzuja mi- krowstirzasów na jakie narazana jest stopa w trakcie uzytkowania, a tym samym obnizaja komfort uzytkowania obuwia. Z patentu Wielkiej Brytanii nr 1317753 znany jest sposób zastosowa¬ nia kopolimeru etylenu z octanem winylu do wytwarzania plyt, metoda wytlaczania, przezna¬ czonych na zakladki obuwia. Znany jest równiez z oipdsiu patentowego RFN DOS nr 2315087 wyrób otrzymany z twjrzywa, w którym jako polimer podstawowy zastosowano kopolimer etylenu z octanem winylu. Wyrobem tym sa podeszwy szty¬ wne, stabilne w wanunkach eksploatacji. W w/w opisie RFN nie podano jednak sposobu przygoto¬ wania mieszanki, jak równiez sposobu przetwór¬ stwa tworzywa.Celem wynalazku jest otrzymanie elementów 110 251110 251 wewnetrznych obuwia, takich jak obcasy, obcasy Klinowe, obcasy z miedzypodeszwairrii, a talkze in¬ nych elementów obuwia jak platformy, charakte¬ ryzujacych sie wysoka elastycznoscia i posiada¬ jacych odpowiednia wytrzymalosc mechaniczna.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze jako tworzywo podstawowe stosuje sie kopolimer etylenu z octanem winylu lub akrylanem etylu, a takze mieszaniny tych kopolimerów, jak rów¬ niez [mieszaniny tych kopolimerów z takimi po¬ limerami jak polietylen, polipropylen, kopolimery propylenowo-etylenowe i inne. Laczna zawartosc octanu winylu lub akrylanu etylu, jak równiez ich ilosc sumaryczna wynosi w polimerze podstawo¬ wym od 2 do 30% wagowych.W sposobie wedlug wynalazku na kazde 100 czesci wagowych polimeru podstawowego wprowadza sie azodwukarboamid w ilosci 0,1—3 czesci wagowych, tlenek cynku w ilosci 0,05— 1,2 czesci 'wagowych, olej mineralny i/lub olej roslinny w ilosci 0,1—2 czesci wagowych oraz aktywna krzemionke w ilosci 0,1—3 czesci wago¬ wych. Powyzsza mieszanke po dokladnym wy¬ mieszaniu przetwarza sie nastepnie na wtryskarce slimafcowo-tlokowej z zamknietym ustnikiem, sto¬ sujac nastepujace parametry: temperatura — 130°C—250°C cisnienie — 200—1500 KG/cm2 Stosujac metode wedlug wynalazku otrzymuje sie ksztaltki (obcasy, platformy, wklady podesz- wowe oraz obcasy wraz z miedzypodes\zwami) o ciezarze wlasciwym w granicach 0,4—0,8 G/cm8, przy czym odksztalcenia po zgniataniu pod na¬ ciskiem 320 KG wynosi 2—5%, a twardosc wedlug Shore'a A wynosi 60—85 Sh A. Wyroby otrzyma¬ ne sposobem wedlug wynalazku charakteryzuja sie odpowiednia elastycznoscia, warunkuja kom¬ fort uzytkowy obuwia, jak tlumienie mikrowstrza- sów, elastycznosc i lekkosc* wyrobu.Przyklad I. Do 72,5 czesci wagowych po¬ lietylenu wysokocisnieniowego (Pcflditen I 020/G1) dodaje sie 27,5 czesci wagowych kopolimeru ety¬ lenu i octanu winylu, zawierajacego 45% octanu winylu (Devapren 450), nastepnie dodaje 0,45 czes¬ ci wagowych oleju maszynowego nr 10, przy czym miesza sie dane skladniki do uzyskania mieszaniny jednorodnej, nastepnie dodaje kolej¬ no 0,9 czesci wagowych krzemionki aktywnej (Zepsil 45), 0,9 czesci wagowych azodwukarboami- du, (Paramid K-l), 0,2 czesci wagowych tlenku cynku. Po dodaniu kolejno kazdego ze skladników miesza sie minimum 5 minut. Tak sporzadzona mieszanke przetwarza sie na wtryskarkach slimakowych lub tlokowych. Proces wtrysku pro¬ wadzi sie przy zachowaniu nastepujacych para¬ metrów: cisndenie wtrysku — 800 KG/cm2 temperatura cylindra w strefie zasilajacej — 135°C temperatura cylindra w strefie sredniej — 145°C temperatura cylindra w strefie przedniej — 170°C temperatura ustnika — 165°C temperatura form wtryskowych — 20—45°C cisnienie uplastyczniania czas wtrysku czas docisku czas chlodzenia uzalezniony od ksztaltu i wielkosci ksztaltki — 50 KG/cm? — 2—4 sekund — 10 sekund — 1,5—5 minut 10 20 25 30 35 40 45 50 55 Przyklad II. Do 100 czesci wagowych kopo¬ limeru etylenu i octanu winylu o zawartosci 10— 14% octanu winylu (Miravithen D23EA) dodaje sie 0,6 czesci wagowych oleju parafinowego, po czym miesza oba skladniki okolo 10 minut w mieszalniku bebnowym, nastepnie dodaje 0,6 czes¬ ci wagowych krzemionki aktywnej (Zeosil 45) i miesza zawartosc mieszalnika minimum 5 mi¬ nut, nastepnie dodaje 0,7 czesci wagowych azo- dwukarboamiidu (Genitron AC-4) i prowadzi mie¬ szanie minimum 5 minut, po czym dodaje 0,3 czesci wagowych tlenku cynku i kontynuuje mieszanie przez 5 do 10 minut. Sporzadzona mie¬ szanke przetwarza sie stosujac wtryskarki slima¬ kowe lub tlokowe przy nastepujacych paramet¬ rach przetwórstwa: cisnienie wtrysku — 1200 KG/cm* temperatura cyllindra w strefie zasilajacej — 135°C temperatura cylindra w strefie sredniej — 145°C temperatura cylindra w strefie przedniej — 175°C temperatura ustnika — 160°C czas wtrysku — 2—4 sekund czas docisku — 12 sekund czas chlodzenia uzalezniony od ksztaltu i wielkosci ksztaltki — 1,8—4 minut temperatura formy — 20—45°C W oparciu o pnzylklady wykonania 1 i 2 pircdu- kuje sie obcasy, obcasy klinowe, obcasy klinowe wraz z miedzypodeszwa, wklady podeszwowe oraz miedzypodeiszwowe jak równiez inne elemen¬ ty spodowe obuwia.Przyklad III. Do mieszalnika bebnowego wsypuje sie 80 czesci wagowych kopolimeru ety¬ lenu i octanu winylu o zawartosci od 10—14% octanu winylu (Miravithen D23EA), 20 czesci wa¬ gowych kopolimeru propylenu z etylenem o za^ wartosci 20% etylenu (Polipropylen J-330), 045 czesci wagowych oleju maszynowego (Hydrol 30) i zawartosc mieiszalniika miesza okolo 10 minut.Nastepnie dodaje sie kolejno 1 czesc wagowa krzemionki aktywnej (Ultrasil VN-3), 0,8 czesci wagowych azodwukarboaondidu (Poramid K-l) oraz 0,3 czesci wagowych tlenku cynku. Po dodaniu kazdego z tych skladników miesza sie zawartosc bebna, ponad 5 minut. Tak sporzadzona mieszanke przetwarza sie przy pomocy wtryskarek slimako¬ wych lub tlokowych, stosujac nastepujace para¬ metry przetwórstwa wtryskowego: cisnienie wtrysku — 1500 KG/om* temperatura w strefie zasilania — 150°C temperatura w strefie sredniej — 160°C temperatura w strefie przedniej — 190°C temperatura ustnika — 175°C czas wtrysku — 2—5 sekund czas docisku — 12 sekund czas chlodzenia uzalezniony od110 251 6 ksztaltu i wielkosci ksztaltki — 1,8—4,5 minut temperatura formy. —20—45°C Z powyzszej mieszanki i podanych parametrach wytwarza sie elementy spodowe wymienione w przykladizie 1 i 2, jednakze przede wszystkim stosuje sie do produkcji dbcasów sllirikowych i obcasów klinowych.Przyklad IV. Do mieszalnika bebnowego wsypuje sie 100 czesci waigowydh kopolimeru etylenu z akrylanem etylu o zawartosci 18% akryttanu etylu (DFDA-6169) nastepnie dodaje olej maszynowy nr 6 w ilosci 0,7 czesci wago¬ wych. Oba skladniki miesza sie ckolo 10 minut, po czyni dodaje krzemionke aktywna w ilosci 0,6 czesci wagowych. Zawartosc bejbna miesza sie okolo 5 minut i dodaje 0,7 czesci wagowych azo- dwukarjboaanidu i kontynuuje mieszalnie przez dalsze 5 milnut, po czym dodaje sie 0,3 czesci wa¬ gowych tlenku cynku i miesza przez dalsze 5— 10 minut. Tak sporzadzona mieszanke przetwarza sie na wtryskarkach slimakowo-tlokowyeh przy nastepujacych parametrach: cisnienie wtrysku — 1000 KG/cm2 temperatura cylindra w strefie zasilajacej — 135°C temperatura cylindra w strefie sredniej — 145°C temperatura cylindra w strefie przedniej — 170°C temperatura dyszy — 165°C czas wtrysku — 2—5 sekund czas docisku# — 12 sekund czas chlodzenia uzalezniony od ksztalt i wielkosci ksztaltki — 1,6^3,6 minut temperatura formy — 20—45°C W oparciu o sposób podany w przykladzie 4 pro¬ dukuje sie wszystkie elementy spodowe obuwia, jednakze szczególnie przydatny jest do produkcji miedzypodeszew oraz obcasów z miedzypodesz¬ wami.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania wewnetrznych elemen- a<) tów óbuwtia z termioelaisttoipaastów, metoda praso¬ wania wtryskowego przygotowanej mieszalniki, w sklad której jako polimer wchodzi kopolimer ety¬ lenu z octanem winylu, srodek wiazacy oraz aktywna krzemionka, znamienny tym, ze na 15 100 czesci wagowych polimeru podstawowego, którym jest kopolimer etylenu z octanem winy¬ lu i/lub kopolimer etylenu z akrylanem etylu lub stanowi mieszanine kopolimeru etydenu z octa¬ nem winylu i/lub kopolimeru etylenu z akryla- M nem etylu z takimi polimerami jak polietylen, polipropylen lub kopolimer propylenowo-etyleno- wy dodaje sie srodek wiazacy w ilosci 0,1—2 czes¬ ci wagowych, azodiwukariboamid w ilosci 0,1— 3 czesci wagowych, aktywna krzemionke w ilosci 25 0,1—3 dzesci wagowych oraz tlenek cynku w ilosci 0,05—1,2 czesci wagowych, po czym tak przygo¬ towana mieszanke wprowadza sie do cylindra wtryskowego, a wtrysk tworzywa prowadzi sie przy temperaturach na poszczególnych strefach 30 grzejnych cylindra wtryskowego w granicach od 130 do 250°C, stosujac cisnienie wtrysku w gra¬ nicach od 200 do 1500 KG/cm2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawartosc octanu winylu i/lub akrylanu etylu w 35 polimerze podstawowym wynosi od 2 do 30% wagowych. PL