Otrzymywanie alkoholu absolutnego z przefermentowanych zacierów (melasowe¬ go, buraczanego, ziemniaczanego, zbozo¬ wego) wymaga dotychczas trzech osob¬ nych zabiegów: a) Destylacji zacieru przy pomocy ko¬ lumn destylacyjnych produkujacych alko¬ hol surowy albo flegmy slabe, np. 50 — 75°, albo mocne, np. 80 — 92°. b) Rektyfikacji flegm w kolumnach rektyfikacyjnych ciaglych lub nieciaglych, umozliwiajacych stezanie i oczyszczanie alkoholu oraz otrzymywanie z hektolitru alkoholu przerabianego 80 % alkoholu technicznie czystego, zwanego oczyszcza¬ nym, wykazujacego okolo 96% alkoholu absolutnego, oraz 20% alkoholu o niemi¬ lym smaku, zawierajacego zanieczyszcze¬ nia. c) Odwodnienia alkoholu oczyszczone¬ go przy pomocy kolumny odwadniajacej metoda areotropowa.Zuzycie pary do wykonania pierwszego zabiegu (a) zalezy od rodzaju przefermen- towanego zacieru. Aby dac o tern nalezy¬ te pojecie, zostanie rozpatrzone jako przyklad przeróbka zacieru melasowego, zawierajacego 7% alkoholu.Destylacja (a) wymaga okolo 300 kg pary na hektolitr flegm, wyrazonych jako 100%, rektyfikacja (b) wymaga okolo 300 kg pary na hektolitr przerabianego alkoho¬ lu, lecz poniewaz otrzymuje sie tylko 80% alkoholu oczyszczonego, zdatnego do od-wadniania, wiec wynika stad, ze zuzycie pary. pbliczpne na; 100 1 alkoholu oczy- * *30<5 X 100 _ . szczonego wytiosi = 375 kg; 80 przy odwadnianiu alkoholu oczyszczone¬ go na hektolitr zuzywa sie okolo 200 kg pary. Calkowite zuzycie pary, niezbedne do otrzymania 1 hektolitra alkoholu abso¬ lutnego, wynosi zatem 875 kg.Jednakze w tej galezi przemyslu wpro¬ wadzono juz pewne ulepszenia, majace na celu zredukowanie tego zuzycia pary, a mianowicie: d) operacje (a) i (b) mozna wykonac w jednym zabiegu przy pomocy aparatów do bezposredniej destylacji oczyszczania, któ¬ re w pierwszej frakcji daja alkohol oczy¬ szczony technicznie w ilosci 80%, a w drugiej 20% alkoholu o gorszym smaku, zawierajacego zanieczyszczenia. Zuzycie pary przy bezposredniej destylacji — o- czyszczaniu wynosi okolo 400 kg na hekto¬ litr (jest zreszta zmienne w zaleznosci od rodzaju urzadzen), po przeliczeniu tego wy¬ niku na hektolitr alkoholu rektyfikowanego otrzymuje sie liczbe: = 500 kg na hektolitr.Do nastepujacego potem odwodnienia zuzywa sie( 200 kg pary, z czego wynika, ze calkowite zuzycie pary do otrzymania jednego hektolitra alkoholu absolutnego wynosi 700 kg. e) Obecnie wykryto sposób bezposred¬ niego odwadniania flegm do wysokiego stopnia (90 — 95,5^) przy jednoczesnem ich oczyszczaniu. Operacja calkowita zu¬ zywa 250 kg pary na hektolitr przerabia¬ nych flegm, a poniewaz otrzymuje sie tu 95 % odwodnianego, oczyszczonego alko¬ holu wiec zuzycie pary na hektolitr tego „ k • . 250 X 100 OA_ - alkoholu wynosi = 265 kg. 95 Z drugiej strony destylacja bardzo wyso¬ kiego stopnia (95—95,5°) nie wymaga wie)- cej pary niz destylacja wysokiego stopnia (80 — 92°) tak, iz ostatecznie zuzycie pa¬ ry na hektolitr alkoholu odwodnionego wy¬ nosi 615 kg.Stwierdzono, ze mozna jeszcze zmniej¬ szyc zuzycie pary przy odwadnianiu alko¬ holu, w tym celu wynaleziono sposób i u- rzadzenie, przy pomocy którego w przy¬ padku bezposredniego odwadniania alko¬ holu z zacieru melasowego, zawierajacego 7% alkoholu, calkowite zuzycie pary wy¬ nosi zaledwie okolo 350 kg.Sposób polega zasadniczo na. polacze¬ niu kolumny destylacyjnej wysokiego stopnia z kolumna odwadniajaca, na o- grzewaniu przefermentowanego zacieru przed destylacja, jedynie wrzacym wywa¬ rem opuszczajacym aparat i na zastosowa¬ niu par alkoholu wysokostopniowego do ogrzewania kolumny odwadniajacej.Wiadomo, ze w kolumnie destylacyj¬ nej', wysokiego stopnia pary alkoholu wy¬ wiazujace sie u góry wykazuja temperatu¬ re 78°C, zas temperatura wywaru w dole kolumny wynosi 105°C. W przeciwienstwie do tego w kolumnie odwadniajacej meto¬ da azeotropowa, temperatura w górze wy¬ nosi 60° do 65^C, zaleznie od rodzaju sub¬ stancji, która unosi ze soba alkohol, zas temperatura u dolu wynosi 81 °C. A zatem czesc kolumny odwadniajacej (okolo %) ma temperature nizsza od 78°C i dzieki temu moze byc ogrzewana parami alkoho¬ lu, ulatniajacemi sie z kolumny destyla¬ cyjnej. To samo dotyczy pierwszej kolum¬ ny pomocniczej przy aparacie odwadnia¬ jacym.Chcac ogrzac kolumne odwadniajaca w calosci, a nie czesciowo, zapomoca pary alkoholu z kolumny destylacyjnej, wystar¬ czy zwiekszyc temperature par z tej ostat¬ niej, co latwo mozna osiagnac, stosujac w tej kolumnie slabe cisnienie; tak wiec np. jesli w górnej czesci kolumny utrzymywac cisnienie 5 m wody, to temperatura par al¬ koholu wzrasta do 89°, Przy cisnieniu 10 m wody temperatura par wzrasta do 97aC,Ponizej podane przyklady w zwiazku z schematycznemi rysunkami wyjasniaja sposób pracy aparatu, który mozna wyko¬ nac w dwóch odmianach, przedstawionych na fig. 1 i 2.Przyklad I (fig. 1). Kolumne destyla¬ cyjna 1 ogrzewa sie para 2. Przefermento- wany zacier, przeznaczony do destylacji doplywa przez przewód 3, ogrzewa sie do 90°C w zetknieciu z wywarem w wymie¬ niaczu 4 ciepla i splywa zpowrotem przez przewód 5 do kolumny 1. Wywar odplywa u dolu kolumny przez przewód 6, oziebia sie w wymieniaczu ciepla, ogrzewajac za¬ cier do destylacji i wydostaje sie naze- wnatrz przez przewód 7.Pary alkoholowe uchodzace w górze kolumny 1 przez przewód 8 przechodza przez skraplacz-wyparnik 9, ogrzewajac kolumne 10, pary nieskroplone wznosza sie przez przewód 11 do skraplacza 72, a wytworzona z nich ciecz wraca przez prze¬ wód 13 do kolumny destylacyjnej 1. Gór¬ na czesc rurki 13 komunikuje sie z atmo¬ sfera zewnetrzna.Ciekly alkohol, skroplony w skraplaczu 9 i splywajacy przez przewód 14 wprowa¬ dza sie do górnej czesci kolumny 1 zapo- moca pompy lub emulsora 15 lub ja¬ kiegokolwiek innego urzadzenia. Kolumna 10 zasilana jest alkoholem przeznaczonym dp odwodnienia, doprowadzanym z ko- lumny 1 przez przewód 16. Kolumne 10 o- grzewa sie dodatkowo zapomoca wezow- nicy parowej 17. Mieszanina azeotropowa destyluje sie w górze kolumny 10, skra¬ pla sie w skraplaczu 1;8 i scieka do zbiorni¬ ka 19; tutaj ciecz rozdziela sie na dwie warstwy, z których górna wraca przez prze¬ wód 20 do górnej czesci kolumny 10, zas warstwa dolna — przez przewód 21 scie¬ ka do górnej czesci kolumny 22; kolumne te ogrzewa rura 23 i ciecz splywajaca do dolnej czesci tej kolumny, zlozona wylacz¬ nie z alkoholu z woda, powraca przez prze¬ wód 24 do kolumny /. Alkohol absolutny odciaga sie z kolumny 10 przez przewód 25.Z alkoholu odwodnionego usuwa sie za¬ nieczyszczenia zapomoca znanych sposo¬ bów i urzadzen.Przyklad II (fig. 2). Urzadzenie jest ta¬ kie samo jak poprzednio, lecz kolumna 1 pracuje pod cisnieniem 5 m wody w czesci górnej w celu podwyzszenia temperatury pary alkoholowej do 89°C. Rura 13, za¬ miast komunikowac sie z atmosfera, pola¬ czona jest ze zbiornikiem zamknietym 30, do którego mozna wtlaczac powietrze przez przewód 31 albo odciagac je przez przewód 32, aby ustalic dokladnie zadane cisnienie. Kolumna odwadniajaca 10 oraz kolumienka 22 sa ogrzewane od dolu przez skraplacze-wyparniki 9 i 33, zasilane para alkoholowa z górnej czesci kolumny desty¬ lacyjnej przez rury 8 i 34. Pary nieskro¬ plone przechodza do skraplacza 12 przez przewody 11 i 35, zas alkohol skroplony splywa przez przewody 14 i 36, wznosi sie ponownie do kolumny 1 przy pomocy emulsora 15 lub jakiegokolwiek innego u- rzadzenia.Dzieki takiemu urzadzeniu cale cieplo zawarte w parach alkoholowych z kolum¬ ny destylacyjnej sluzy do ogrzania apara¬ tu odwadniajacego, skutkiem czego calko¬ wite zuzycie pary zostaje zredukowane do 350 kg na hektolitr alkoholu absolutnego.Proces opisany w przykladzie II moz¬ na nieco zmienic, a mianowicie zamiast u- trzymywac pewne cisnienie w kolumnie de¬ stylacyjnej mozna destylacje prowadzic pod cisnieniem zwyklem, zadowalajac sie sprezaniem pewnej czesci par uchodzacych z kolumny tak, zeby podniesc ich tempera¬ ture o kilka stopni ponad 81 °C, aby umoz¬ liwic zuzytkowanie ciepla zawartego w tych parach alkoholowych do calkowitego ogrzania kolumny i kolumienek, sluzacych do odwadniania i oczyszczania. Wystarcza sprezyc tylko czesc par niezbednych do ogrzania dolnej czesci kolumny odwadnia- — 3 -jacej oraz do ogrzania kolumienek; górna czesc kolumny odwadniajacej o- grzewa sie w dalszym ciagu jak w przy¬ kladzie I zapomoca par z kolumny de¬ stylacyjnej, bez uprzedniego ich spre¬ zania.Inna odmiana procesu polega na tern, ze zaciery przefermentowane destyluje sie pod cisnieniem atmosferycznem, przyczem w calosci albo w czesci urzadzenia odwad¬ niajacego i oczyszczajacego utrzymuje sie niedopreznosc tak, zeby obnizyc tempera¬ ture dolu kolumn i kolumienek o kilka stopni ponizej 78°C, aby temperatura par uchodzacych z kolumny destylacyjnej wy¬ starczala do calkowitego ogrzania kolum¬ ny i kolumienek, sluzacych do odwadnia¬ nia i oczyszczania. PL